Sabah güneşi sınıfın pencerelerinden içeri süzülürken 4-A sınıfında alışılmış bir hareketlilik vardı. Ama o gün Hatice öğretmenin yüzündeki ifade farklıydı. Sınıfa girdiğinde elinde kalın bir dosya vardı ve bu dosya genelde “önemli bir şey olacak” anlamına gelirdi.
“Günaydın çocuklar.”
“Günaydın öğretmeniiim!”
Hatice öğretmen dosyayı masaya koydu, sınıfa baktı ve birkaç saniye konuşmadı. Bu kısa sessizlik artık öğrenciler için bir işaretti.
Kıvanç hafifçe öne eğildi:
“Bir görev var.”
Hatice öğretmen gülümsedi:
“Evet, var.”
Tibet:
“Zor mu?”
Hatice öğretmen:
“Zor değil… ama ciddi.”
Sınıf sessizleşti.
“Okulumuzda üç gün sonra ‘Bilim ve Proje Günü’ yapılacak.”
Ege’nin gözleri parladı:
“Harika!”
Ama Hatice öğretmen devam etti:
“Bu etkinliğin planlanması, hazırlanması ve yürütülmesi…”
Kısa bir duraklama yaptı.
“…tamamen size ait olacak.”
Bir saniyelik sessizlik oldu.
Sonra sınıf bir anda hareketlendi.
Mila:
“Ben afiş yaparım!”
Ege:
“Ben sunum yaparım!”
Çınar:
“Ben düzeni sağlarım!”
Ela 1:
“Ben süsleme yaparım!”
Ela 2:
“Ben renkleri seçerim!”
Can:
“Ben ses sistemiyle ilgilenirim!”
Aziz:
“Ben malzemeleri getiririm!”
Herkes aynı anda konuşuyordu. Sınıfın içi bir anda kalabalık bir pazara dönmüştü.
Hatice öğretmen hiçbir şey söylemeden tahtaya yürüdü.
Bir tebeşir aldı ve büyük harflerle yazdı:
“SİSTEM YOKSA KAOS VAR”
Sesler yavaş yavaş azaldı.
Asya tahtaya baktı:
“Şu an kaos var.”
Zehra:
“Evet… herkes bir şey söylüyor ama plan yok.”
Kıvanç:
“Kim ne yapacak belli değil.”
Hatice öğretmen döndü:
“İyi niyet var. Enerji var. İstek var.”
Durdu.
“Ama sistem yok.”
Hatice öğretmen tahtayı dört eşit parçaya böldü.
“Şimdi bir sistem kuracağız.”
Yazmaya başladı:
- Ne yapılacak?
- Kim yapacak?
- Ne zaman yapılacak?
- Nasıl kontrol edilecek?
Ali:
“Bu bir süreç planı.”
Hatice öğretmen:
“Evet. Buna süreç yönetimi denir.”
Kıvanç ayağa kalktı.
“Tamam, organize edelim.”
Tahtaya geçti.
“İlk: yapılacak işler.”
Yazmaya başladı:
- Afiş
- Sunum
- Sınıf düzeni
- Malzemeler
- Misafir karşılama
- Zaman yönetimi
Sonra döndü:
“Şimdi sorumlular.”
Görevler dağıtılmaya başladı:
Mila:
“Ben afiş yaparım.”
Defne Yaz:
“Ben de yardım ederim.”
Kıvanç yazdı:
👉 Afiş → Mila, Defne Yaz
Ege:
“Sunumu ben yaparım.”
Elif:
“Ben destek olurum.”
👉 Sunum → Ege, Elif
Tibet:
“Düzeni ben sağlarım.”
Çınar:
“Ben de.”
👉 Düzen → Tibet, Çınar
Aziz:
“Malzemeler bende.”
Can:
“Ben de yardım ederim.”
👉 Malzeme → Aziz, Can
Zehra:
“İletişimi ben yönetirim.”
Mercan:
“Ben de yanında olurum.”
👉 İletişim → Zehra, Mercan
Asya:
“Zaman planını ben yaparım.”
👉 Zaman → Asya
Kıvanç:
“Genel koordinasyonu ben alıyorum.”
Herkesin görevi vardı.
Herkes… Yaman hariç.
Yaman arkasına yaslandı:
“Ben ne yapacağım?”
Kıvanç durdu.
“Sen… destek.”
Yaman’ın yüzü değişti:
“Yani önemli değilim.”
Sınıf sustu.
Hatice öğretmen bu sefer devreye girdi:
“Bir saat düşünün.”
Tahtaya bir daire çizdi.
“İçinde onlarca dişli var.”
Sonra küçük bir nokta koydu.
“Bu küçük dişli olmasa ne olur?”
Ali:
“Sistem çalışmaz.”
Hatice öğretmen:
“Yaman, sen o küçük dişlisin.”
Yaman bir şey demedi. Ama artık tamamen kopmuş görünmüyordu.
İlk gün başladı.
Herkes heyecanla çalışmaya koyuldu.
Ama gün sonunda tablo farklıydı.
Ertesi sabah Hatice öğretmen sınıfa girdi:
“Durum nedir?”
Kimse konuşmadı.
Kıvanç ayağa kalktı:
“Afiş yarım.”
Mila başını eğdi:
“Bitiremedim.”
Ege:
“Sunum eksik.”
Aziz:
“Malzemeleri unuttum.”
Sınıf sessizleşti.
Hatice öğretmen tahtaya yazdı:
“PLAN + TAKİP = SONUÇ”
Asya:
“Biz plan yaptık ama takip etmedik.”
Zehra:
“Kim ne yaptı kontrol etmedik.”
Kıvanç:
“Günlük kontrol yok.”
Hatice öğretmen:
“İyi sistemler… sadece plan yapmaz.”
Durdu.
“Takip eder.”
Yeni kararlar alındı.
Kıvanç:
“Her gün kısa toplantı yapıyoruz.”
Asya:
“Ara hedef koyuyoruz.”
Zehra:
“Herkes yaptığı işi rapor ediyor.”
Can:
“Bu biraz zor…”
Hatice öğretmen:
“Zor olan sistem değil… disiplindir.”
İkinci gün başladı.
Bu sefer işler daha düzenliydi.
Tibet:
“Sıralar hazır.”
Çınar:
“Alan düzenli.”
Mila:
“Afiş tamamlandı.”
Ege:
“Sunum hazır…”
Ama prova sırasında durdu.
“Şey… ee…”
Sınıf sessizleşti.
Elif:
“Prova yapmamışız.”
Kıvanç:
“Bu sistemde yoktu.”
Hatice öğretmen:
“İyi sistemler… hatayı görünce gelişir.”
Yeni kural eklendi:
👉 PROVA ZORUNLU
Üçüncü gün geldi.
Her şey hazırdı.
- Afişler asılmış
- Masalar düzenli
- Sunum hazır
Sınıf hazırdı.
Tam etkinlik başlayacakken…
👉 Elektrik gitti.
Salon karardı.
Mila:
“Bitti…”
Ege:
“Sunum yok!”
Yaman:
“Her şey çöktü!”
Sesler yükseldi.
Kıvanç yüksek sesle:
“DURUN!”
Sınıf sustu.
“Plan B var mı?”
Sessizlik.
Ali:
“Sözlü anlatım yapabiliriz.”
Zehra:
“Afişleri kullanırız.”
Mercan:
“Ben anlatıma destek olurum.”
Elif:
“Sunumu birlikte yaparız.”
Yaman ayağa kalktı:
“Ben akışı yönetirim.”
Herkes ona baktı.
“Kim ne zaman konuşacak… ben organize ederim.”
Kıvanç:
“Tamam.”
Sunum başladı.
Elektrik yoktu.
Ama sistem vardı.
Ege konuştu.
Elif destekledi.
Zehra yönlendirdi.
Yaman sırayı kontrol etti.
Kimse birbirinin sözünü kesmedi.
Hiç panik olmadı.
Sunum bittiğinde salon alkışladı.
Müdür geldi:
“Elektrik olmadan bu kadar düzenli bir sunum…”
Gülümsedi.
“Etkileyiciydi.”
Sınıf kendi içinde sessizce birbirine baktı.
Bu sefer bağırmadılar.
Sadece anladılar.
Hatice öğretmen sınıfa döndü:
“Ne öğrendiniz?”
Asya:
“Planlama.”
Kıvanç:
“Takip.”
Ege:
“Prova.”
Zehra:
“İletişim.”
Ali:
“Alternatif plan.”
Yaman durdu.
Sonra söyledi:
“…her rolün önemli olduğunu.”
Hatice öğretmen gülümsedi.
Tahtaya son kez yazdı:
“SİSTEM = PLAN + TAKİP + UYUM + ESNEKLİK”
Sonra sınıfa baktı:
“Gerçek yönetici…”
Kısa bir duraklama yaptı.
“Sadece düşünen değil… sistemi çalıştırandır.”
Zil çaldı.
Ama bu sefer kimse hemen çıkmadı.
Çünkü artık sadece bir sınıf değillerdi.
👉 Bir ekiptiler.
👉 Bir sistemdiler.
👉 Ve en önemlisi…
👉 Ne yapacaklarını bilen insanlardı.
“Zamanla Yarış ve Kusursuz Sistem” Hikâyesini Birlikte Anlayalım
Sevgili çocuklar,
Bu hikâye serinin en “gerçek hayat” hikâyesiydi. Çünkü burada sadece düşünmek, hissetmek ya da birlikte olmak değil…
👉 Bir işi baştan sona doğru şekilde yapmak vardı.
Yani bu hikâye şunu öğretiyor:
👉 İyi niyet yetmez. Sistem gerekir.
BU HİKÂYEDE NE OLDU?
Hikâyeyi hatırlayalım:
- Size büyük bir görev verildi
- Herkes heyecanlandı
- Ama başta herkes aynı anda konuştu
- Sonra plan yapıldı
- Ama işler yine aksadı
- Çünkü takip yoktu
- Sonra sistem geliştirildi
- Kriz çıktı (elektrik kesildi)
- Ama sistem sayesinde çözüm bulundu
- En sonunda sistem öğretmensiz de çalıştı
EN BÜYÜK HATA NEYDİ?
Başta yapılan en büyük hata şuydu:
👉 “Görev vermek = işi çözmek” sanmak
Ama bu doğru değil.
❗ Neden?
Çünkü:
- Görev verilirse ama nasıl yapılacağı bilinmezse
👉 iş aksar
Örnek:
Ege’ye sunum görevi verildi
Ama:
- Ne zaman çalışacağı
- Kaç prova yapacağı
- Kimin kontrol edeceği
belirlenmedi
👉 Sonuç: hata
SİSTEM NEDİR?
Bu hikâyede öğrendiğimiz en önemli şey:
👉 Sistem = işlerin düzenli ve doğru şekilde ilerlemesini sağlayan yapı
Sistem şunları içerir:
1. Plan
👉 Ne yapılacak?
2. Sorumluluk
👉 Kim yapacak?
3. Zaman
👉 Ne zaman yapılacak?
4. Takip
👉 Yapıldı mı?
5. Süreç
👉 Nasıl yapılacak?
GÖREV VE SÜREÇ ARASINDAKİ FARK
Bu çok önemli:
👉 Görev = “Ne yapacaksın”
👉 Süreç = “Nasıl yapacaksın”
Örnek:
❌ “Sunum yap”
✅ “Sunum hazırla → prova yap → geri bildirim al → tekrar prova yap”
KRİZ NEYİ GÖSTERDİ?
Elektrik kesildiğinde ne oldu?
👉 Sistem test edildi
Eğer sistem olmasaydı:
- Panik olurdu
- Sunum iptal olurdu
- Herkes birbirini suçlardı
Ama ne oldu?
- Alternatif bulundu
- Roller devam etti
- Sunum başarıyla yapıldı
👉 Çünkü sistem vardı
EN ÜST SEVİYE: BAĞIMSIZ SİSTEM
En önemli nokta:
👉 Öğretmen yokken de sistem çalıştı
Bu ne demek?
👉 Gerçek sistem kurulmuş
BU HİKÂYEDEKİ YÖNETİCİ TİPİ
👉 Sistem kurucu ve süreç yöneticisi
Güçlü Yönleri
- Planlıdır
- Düzenlidir
- Verimlidir
- Sorunları önceden görür
- Krizleri yönetir
- Büyük işleri başarır
Zayıf Yönleri
- Çok kuralcı olabilir
- Esnekliği kaybedebilir
- İnsanları zorlayabilir
- Fazla kontrol edebilir
DENGE NE OLMALI?
Bu hikâyeden öğrendiğimiz:
👉 Sistem olmalı
👉 Ama insan da unutulmamalı
EN BÜYÜK DERS
👉 İyi bir ekip, iyi bir sistemle çalışır.
👉 İyi bir lider, sistemi kurar ve çalıştırır.
KENDİNİZE SORUN
- Ben plan yapıyor muyum?
- Başladığım işi takip ediyor muyum?
- Hata yapınca düzeltiyor muyum?
- Alternatif düşünüyor muyum?
❓ KÜÇÜK GENÇLERE ÖZEL SORULAR
Tibet:
👉 Bir ortamın düzenli olması işi neden hızlandırır?
Elif:
👉 Bir işi iyi yapmak için hazırlık neden en önemli adımdır?
Asya:
👉 Zaman planı olmayan bir işte ne gibi sorunlar yaşanır?
Defne Ebrar:
👉 Bir sistemin herkes tarafından anlaşılması neden önemlidir?
Nilda:
👉 Bir ekipte görev paylaşımı yapılmazsa ne olur?
Mercan:
👉 İletişim eksikliği bir sistemi nasıl bozar?
Çınar:
👉 Düzenli bir ortam neden hata riskini azaltır?
Mehmet Atlas:
👉 Sence bir plan mı daha önemli, yoksa planı uygulamak mı? Neden?
Eylül:
👉 Kontrol yapılmazsa sistem neden çalışmaz?
Mila:
👉 Yaratıcılık ile planlama birlikte nasıl çalışabilir?
Kıvanç:
👉 Bir lider sistemi kurarken en çok neye dikkat etmelidir?
Yaman:
👉 Bu süreçte senin düşünceni değiştiren en önemli an neydi?
Defne Yaz:
👉 Bir işi baştan sona planlamak neden güven verir?
Ela 1:
👉 Düzensizlik neden zaman kaybına yol açar?
Ela 2:
👉 Kurallar ile sistem arasındaki fark nedir?
Aziz:
👉 Eksik malzeme problemi nasıl önlenebilir?
Can:
👉 Bir ekipte koordinasyon neden şarttır?
Atlas:
👉 Kriz anında ilk yapılması gereken şey nedir?
Ali:
👉 Alternatif plan (Plan B) neden gereklidir?
Zehra:
👉 İyi iletişim bir sistemi nasıl güçlendirir?
Ege:
👉 Bu hikâyeden öğrendiğin en önemli şey neydi?
Dr. Mustafa KEBAT
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Sayın okuyucu,
Yukarıda yer alan hikaye firmalarımız Tetkik OSGB – Tetkik Danışmanlık tarafından sosyal sorumluluğumuz olan çocuklarımızı bilgilendirmek, okumaya, çalışmaya, doğal hayata heveslendirmek ülkemize ve geleceğimize yararlı bireyler olabilmelerine katkı sağlamak maksadı ile yayınlanmıştır.
Dr Mustafa KEBAT
Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz. Varsa hatalarımızı bildirmeniz daha faydalı olmamıza desteğiniz bizim için çok değerli.
Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Doğal Yaşayın
Doğal Beslenin
Aklınıza Mukayet Olun
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Dr Mustafa KEBAT
Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü