Dalış Yapanlarda Ters Sıkma (Reverse Block) Nedir?

Dalış, insanı doğayla buluşturan büyüleyici bir deneyimdir. Ancak su altında vücudumuz, özellikle kulaklarımız, basınç değişimlerine karşı oldukça hassastır. Dalgıçların sık karşılaştığı ama çoğu zaman hafife aldığı sorunlardan biri de “ters sıkma” (ters sıkışma / reverse block) olarak bilinen durumdur.

Ters sıkma, dalış çıkışı sırasında orta kulakta biriken havanın dışarı atılamaması sonucu oluşan bir barotravma türüdür. Basınç dengelenemez ve genişleyen hava, kulak yapılarında zorlanmaya hatta hasara yol açabilir.

🤿 🤿 🤿
Ters Sıkmanın Mekanizması (Nasıl Oluşur?)

Dalgıç suya inerken çevresel basınç artar ve orta kulaktaki havayı sıkıştırır. Bu durumda dalgıç Valsalva, Toynbee veya benzeri dengeleme manevralarıyla östaki borusunu açar ve dış ortamla eşit basınç sağlar.

Ancak çıkışta tam tersi bir durum gelişir:

  • Çevre basıncı azalır
  • Orta kulaktaki hava genleşmek ister
  • Bu havanın östaki borusundan genize doğru çıkması gerekir

Normal şartlarda bu hava rahatlıkla dışarı kaçar. Ancak;

  • Östaki borusunun mukusla tıkanması
  • Alerjik rinit, sinüzit, üst solunum yolu enfeksiyonu
  • Soğuk algınlığı
  • Derinlikte etkisi geçen dekonjestan (burun spreyi/ilaç)
  • Yetersiz veya yanlış dengeleme
  • Tıkalıyken yapılan dalışlar

gibi durumlar varsa, genleşen hava dışarı çıkamaz. Böylece orta kulakta artan basınç, kulak zarını dışa doğru iter ve barotravma oluşur.

Bu durum:

  • Kulak zarında gerilmeye
  • Mikro yırtıklara
  • Şiddetli ağrıya
  • Hatta kulak zarının yırtılmasına kadar gidebilir
boşluk

🎯 🎯 🎯

Ters Sıkmanın Belirtileri

Ters sıkmanın en sık görülen belirtileri şunlardır:

  • Kulakta şiddetli basınç hissi
  • Dolgunluk ve tıkanıklık
  • Artan kulak ağrısı
  • İşitmede azalma
  • Baş dönmesi (vertigo)
  • Denge kaybı
  • Nadiren kulak akıntısı (zar hasarı varsa)

Bu belirtiler özellikle çıkış sırasında aniden ortaya çıkar ve yükseldikçe artabilir.

Dalış Sırasında Nasıl Yönetilmeli?

Ters sıkma yaşandığında paniğe kapılmak durumu daha da zorlaştırabilir.

Yapılması gerekenler şunlardır:

  1. Yükselişi Yavaşlatın
    • Hava tedarikiniz ve dekompresyon kurallarınız izin verdiği kadar yavaş yükselin.
    • Yavaş yükselme, basıncı azaltarak östaki borusunun açılmasına yardımcı olabilir.
  2. Eşitleme Tekniklerini Deneyin
    • İnişte kullandığınız manevralar bazen çıkışta da işe yarayabilir.
    • Hafifçe valsalva yapmayı deneyebilirsiniz, ancak zorlamayın.
  3. Etkilenen Kulağı Aşağı Çevirin
    • Problemli kulağı suyun altına bakacak şekilde çevirmek, havanın çıkışını kolaylaştırabilir.
  4. Buddy’nizi (Dalış Eşinizi) Bilgilendirin
    • El işaretleri ile durumunuzu anlatın ve yakın temas halinde kalın.
  5. Gerekirse Acıya Rağmen Yükselin
    • Çok nadir vakalarda tüm önlemlere rağmen rahatlama olmayabilir.
    • Bu durumda güvenli şekilde yüzeye çıkmak önceliklidir.

🚑 🚑 🚑

İlk Yardım ve Sonrası

Dalış sonrası şikayetler devam ediyorsa:

  • Nazal dekonjestan spreyler (hekim önerisiyle) östaki borusunu açmaya yardımcı olabilir
  • Ilık duş veya buhar inhalasyonu rahatlama sağlayabilir
  • Ağrı devam ediyorsa basit ağrı kesiciler (gerekirse)

Ancak şu durumlarda mutlaka doktora başvurulmalıdır:

  • Baş dönmesi devam ediyorsa
  • İşitme kaybı varsa
  • Şiddetli ağrı sürüyorsa
  • Kulaktan sıvı geliyorsa
  • Dolgunluk hissi geçmiyorsa

Bir Kulak-Burun-Boğaz (KBB) uzmanı değerlendirmesi şarttır.

🩺 🩺 🩺

Dalışa Uygunluk

Ters sıkma yaşayan dalgıçlar için en önemli kritik nokta şudur:

Tekrarlayan ters sıkışma atakları olan kişiler dalışa ara vermeli ve mutlaka KBB değerlendirmesinden geçmelidir.

Tedavi edilmeden yapılan her yeni dalış, kalıcı işitme kaybı riskini artırır.

Gerekirse:

  • Östaki tüpü fonksiyonları ölçülür
  • Timpanometri yapılır
  • Kulak zarının durumu incelenir
  • Altta yatan alerjik veya enfeksiyöz nedenler tedavi edilir

Ters Sıkmanın Önlenmesi

En iyi tedavi, her zaman önlemedir.

Ters sıkmayı önlemek için:

  • Hasta iken DALMAYIN (nezle, grip, sinüzit, alerji)
  • Dalış öncesi yüzeyde dengeleme testi yapın
  • Gerekirse doktor önerisiyle ilaç kullanın
  • Dalışta çok hızlı yükselmeyin
  • Dengeleme egzersizlerini karada da öğrenip alışkanlık haline getirin
  • Sıvı tüketiminizi artırın (mukusu azaltır)
  • Kulak tıkanıklığı hissediyorsanız dalışı iptal edin

Unutmayın:
🎯 “Dalış iptal edilebilir, kulaklarınız değil.”

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Middle ear barotrauma in diving – Dalışta orta kulak barotravmasının sık görülen bir sorun olduğunu ve prevalans & risk faktörlerini anket temelli olarak ortaya koyuyor. PubMed

⭐️⭐️ Tympanometric evaluation of middle ear barotrauma during recreational scuba diving – Çoklu gün dalış yapan serbest (recreational) dalgıçlarda günlük tympanometri + otoskopi ile barotravma gelişimini inceleyen ilk prospektif çalışma. Östaki tüp disfonksiyonu ve dalış sıklığı ile ilişkili bulgular içeriyor. PubMed

⭐️⭐️ Evaluation of predive parameters related to eustachian tube dysfunction for symptomatic middle ear barotrauma in divers – Dalış öncesi östaki tüp fonksiyon testleri (nine-step test vs.), mastoid havalanma miktarı gibi parametrelerin barotravma riskini nasıl öngördüğünü inceliyor. Risk değerlendirmesinde faydalı. PubMed

⭐️⭐️Tympanometric evaluation of Eustachian tube function in Polish scuba divers – Dalgıç ve dalmayan kontrol grubunu karşılaştırmalı olarak değerlendirmiş; dalgıçlarda orta kulak basıncı & compliance değerlerinin daha düşük olduğunu ve barotravma riskinin arttığını gösteriyor. PubMed

⭐️⭐️ Middle ear barotrauma causing transient facial nerve paralysis after scuba diving – Nadiren de olsa, barotravmanın orta kulağı geçip yüz sinirine kadar uzanabildiğini ve ciddi komplikasyonlara yol açabileceğini gösteren bir vaka raporu. eubs.org

⭐️⭐️ Ear damage due to diving – Su altı ve basınç değişimleri sırasında kulak kanalından orta ve iç kulağa kadar tüm kulak yapılarının zarar görebileceğini anlatan klasik makale. Hem “sıkma” hem “ters sıkışma” risklerini ele alıyor. PubMed

⭐️⭐️ Diving-related otological injuries – Dalışa bağlı kulak hastalıklarının (dış kulak, orta kulak, iç kulak) genel bir derlemesi; barotravma, eşitleme hataları, östaki tüp disfonksiyonu gibi konularda pratik rehber niteliğinde. RACGP

⭐️⭐️ Inner ear barotrauma from scuba diving – Orta kulak değil ama dalışa bağlı iç kulak (inner ear) barotravmasının da mümkün olduğunu; örneğin perilenf fistülü gibi ciddi komplikasyonları anlatıyor — ters sıkışmanın en uç senaryoları için önemli. PubMed

⭐️⭐️ Prevalence of Barotrauma in Recreational Scuba Divers After Repetitive Saltwater Dives – 6 gün üst üste deniz dalışı yapan dalgıçlarda barotravma prevalansını (TEED sınıflamasına göre) ölçmüş: tekrarlı yüzey altında kalmanın riski artırdığı vurgulanıyor. PubMed

⭐️⭐️ [Middle and inner ear barotrauma caused by scuba diving] (1984) – Daha eski ama temel referanslardan biri; dalış sonrası orta veya iç kulak barotravmasının değerlendirilmesi, eşitleme testleri ve dalgıç uygunluğu üzerine öneriler içeriyor. PubMed

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.