Dişler – Küçük Gençlere

Ateş, İpek ve Dişlek Profesör’ün Zaman Yolculuğu

Yaz tatilinin güneşli bir öğleden sonrasıydı. Ateşve İpek, yemeklerini yeni bitirmişti. Her zamanki gibi tatlıyı yedikten sonra dişlerini fırçalamadan hızla dışarı koşuverdiler.

İpek: “Ateş, hadi şu bisiklet yarışına başlayalım! Diş fırçalamakla zaman kaybetmeyelim, nasılsa yarın fırçalarız.”

Ateş: “Aynen! Bir defa fırçalamamakla bir şey olmaz ki. Hem diş macunu çok acı!”

Tam bisikletlerine binmek üzereyken arka bahçeden parlak bir ışık süzüldü. Hemen ardından tuhaf görünümlü, uzun cübbeli, başında dev bir diş şekli olan yaşlı biri belirdi. Üzerinde “Profesör Dişlek” yazan bir yaka kartı vardı.

Profesör Dişlek: “Durun bakalım çocuklar! Dişlerinize iyi bakmadığınız için geleceğinize zarar vereceğinizi biliyor musunuz?”

Ateş (şaşkın): “Siz de kimsiniz? Bu kıyafetler… Sihirli misiniz yoksa?”

Profesör Dişlek: “Ben zaman ve diş sağlığı evrenlerinin koruyucusuyum. Size iki paralel evren göstereceğim. İlkinde dişlerini hiç fırçalamayan çocukların geleceği, diğerinde ise dişlerine iyi bakanların hayatı var.”

İpek (merakla): “Gerçekten mi? Ama bu biraz korkunç olabilir…”

Profesör Dişlek: “Gerçekler bazen can acıtır. Hazırsanız ilk evrene gidiyoruz: ‘Çürükler Ülkesi’!”

Birinci Evren: Çürükler Ülkesi

Profesör elindeki diş şeklindeki bastonla havayı çizdi. Göz açıp kapayıncaya kadar kendilerini 20 yaşındaki hallerine dönüştükleri bir sokakta buldular. Dişleri sararmış, bazıları çekilmişti.

20 Yaşındaki Ateş: “Ahh… Dişim ağrıyor İpek. Her şey sert geliyor!”

İpek (ağzını tutarak): “Ben de sabah kahvaltısını yapamadım. Süt bile dişlerimi sızlatıyor.”

Profesör Dişlek: “Genç yaşta başlayan diş çürükleri, sindirim sisteminizi de etkiliyor. Sağlıksız beslenme ve kötü ağız hijyeni sonucu diş etleriniz iltihaplandı. Tedavi çok zorlaştı.”

Işık bir kez daha döndü. Şimdi 30 yaşındaydılar. İpek konuşurken dudakları görünüyordu, çünkü ön dişleri yoktu.

30 Yaşındaki İpek: “Mülakatlara gidiyorum ama hep gülüşümden utanıyorum… Dişlerimi yaptırmak için param da yok.”

Ateş: “Ben de evlenmeyi düşündüğüm kıza bile gülümseyemiyorum. Kendime güvenim kalmadı.”

Profesör Dişlek: “Dişler sadece sağlık değil, sosyal yaşamda özgüven demektir. Ne yazık ki pek çok fırsatı bu yüzden kaçıracaksınız.”

Bir başka ışık patladı ve 40’lı yaşlarına geldiler. Ateş’nin birçok dişi çekilmiş, protez diş takmıştı. İpek ise yemek yerken zorlanıyor, çene kemiği erimesinden şikâyetçiydi.

İpek: “Neredeyse her ay diş protezlerim tamir ediliyor – yenileniyor. Ama hala konuşurken düşmesin diye tedirgin oluyorum.”

Ateş: “Sindirim sorunlarım başladı. Çünkü çiğneyemediğim için doğru düzgün beslenemiyorum.”

Profesör Dişlek: “Çiğneme yeteneği azalınca mide ve bağırsak sorunları artar. Ağız sağlığı, beden sağlığının kapısıdır çocuklar.”

Ve sonra 50, 60 ve 70 yaşlarına vardılar. İpek, neredeyse tüm dişlerini kaybetmişti. Ateş ise ciddi kemik erimesi yaşıyordu çünkü küçük yaşlardan beri kalsiyum eksikliği yaşamıştı.

İpek (hüzünle): “Keşke çocukken dişlerimi fırçalasaydım… Şimdi ne yemek yemenin, ne gülmenin tadı kaldı…”

Ateş (kısık sesle): “Bir fırça ve mercimek tanesi kadar macunla başlayan ihmalkârlık tüm hayatımı etkiledi.”

İkinci Evren: Sağlıklı Gülüşler Ülkesi

Bu kez bastonla farklı bir kapı açıldı. Işıklar içinde bu kez pırıl pırıl dişlerle 20 yaşlarındaki hallerine döndüler. Gülüyorlar, konuşuyorlar, özgüvenle davranıyorlardı.

İpek (gülerek): “Bembeyaz dişlerimle sunumumu harika yaptım!”

Ateş: “Ben de yüzme kulübünde seçmeleri kazandım. Konuşurken dişlerimden utanmıyorum artık!”

Profesör Dişlek hafifçe gülümsedi: “Düzenli fırçalama, diş ipi ve yıllık kontroller… İşte sağlıklı gülüşlerin sırrı bu.”

30 yaşlarında ise Ateş ve İpek artık aile kurmuş, çocuklarına diş bakımı alışkanlığı kazandırmıştı.

Ateş: “Her akşam oğlumla birlikte diş fırçalıyoruz. Onun da pırıl pırıl dişleri var.”

İpek: “Bebekken bile diş etlerine temiz tülbentle bakım yaptım. Şimdi diş hekimi koltuğuna korkmadan oturuyor.”

40 ve 50’li yaşlarında spor yapmaya devam ediyor, sağlıklı besleniyor ve düzenli kontrollerle dişlerini koruyorlardı. Ne çürük, ne ağrı, ne de sosyal sıkıntı yaşamıyorlardı.

İpek: “Diş sağlığı sadece estetik değil, kalp hastalıkları riskini bile azaltıyor.”

Ateş: “Ağızda başlayan enfeksiyon vücuda yayılabiliyor, ama biz önceden önlemimizi aldık.”

60 ve 70’lerinde bile enerjik, dinç, kendi dişleriyle yaşayan iki neşeli insana dönüşmüşlerdi.

Dönüş ve Hatice Öğretmen’in Benzeri Peri

Bir anda gözlerini açtıklarında tekrar okul bahçesinde, ağaçların altında yürürken buldular kendilerini. Yanlarında beyaz elbiseli bir kadın beliriverdi. Gülümsüyordu, ama gözleri kararlıydı. Tıpkı Hatice öğretmenlerine benziyordu.

Peri Öğretmen: “Gördükleriniz sadece birer olasılık… Ama seçim sizin. Dişlerinize bakmazsanız, hayat sizi gülüşünüzden tanır.”

İpek (kararlı): “Bugünden itibaren diş fırçalamayı asla atlamayacağım!”

Ateş: “Hatta diş ipi bile kullanacağım. Diş hekimi kontrolüne gitmekten de korkmayacağım.”

Peri öğretmen parmağını sallayarak:

“Unutmayın: Diş bakımı ertelenmez, çürükler beklemez!”

Ve bir anda yok oldu…

Yeni Bir Başlangıç

O günden sonra Ateş ve İpek her yemekten sonra dişlerini fırçalamayı alışkanlık haline getirdiler. Arkadaşlarına da bu deneyimlerini anlatarak onları bilinçlendirdiler. Diş fırçalamak artık bir zorunluluk değil, hayatlarının en neşeli rutini olmuştu.

Çünkü onlar artık biliyordu:

“Gülümsemek sağlıktır. Sağlık da temizlikle başlar.”

Dr. Mustafa KEBAT

Sayın okuyucu,

Yukarıda yer alan hikaye firmalarımız Tetkik OSGB – Tetkik Danışmanlık tarafından sosyal sorumluluğumuz olan çocuklarımızı bilgilendirmek, okumaya, çalışmaya, doğal hayata heveslendirmek ülkemize ve geleceğimize yararlı bireyler olabilmelerine katkı sağlamak maksadı ile yayınlanmıştır.

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz. Varsa hatalarımızı bildirmeniz daha faydalı olmamıza desteğiniz bizim için çok değerli.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Hücrelerin Gizli Işığı B2 Vitamini

Sabah uyanıyorsunuz, aynaya bakıyorsunuz:
👁 Gözler kızarık…
👄 Dudak kenarları çatlak…
😮 Ağız içinde yaralar…
🪞 Cilt solgun, mat, cansız…
Bu tablo size tanıdık geliyorsa, bedeniniz “B2 vitamini istiyorum!” diye sessiz çığlık atıyor olabilir.

🌟 🌟 🌟
B2 Nedir, Neden Bu Kadar Mühimdir?

Bilim dünyasında adı riboflavin. Ama biz ona “canlılık vitamini” diyelim.
Çünkü B2 vitamini hücrelerinin nefes almasını sağlar.
Evet, yanlış duymadın!
Her hücrenin içinde minik bir enerji santrali var. Orası çalışmazsa, sen de çalışamazsın.

B2 vitamini:

  • Enerji üretiminin kilit parçasıdır 🏭⚙️
  • Gözlerin, cildin ve saçların parlak kalmasını sağlar
  • Bağışıklığı korur ve onarır 🛡️
  • Kansızlığa karşı savaşır ❤️
  • Diğer B vitaminlerinin aktifleşmesine yardımcı olur 🔁
  • En önemlisi: Yağları, proteinleri ve karbonhidratları enerjiye çevirir.
😰 😰 😰
B2 Eksikse Ne Olur?

B2 eksikliği sinsidir. Bir anda gelmez, lakin geldi mi fark ettirir:

  • Gözlerde yanma, batma, ışığa hassasiyet
  • Dudak kenarında çatlaklar, “melek ısırığı” gibi yarıklar
  • Dil kızarır, şişer, yanar
  • Cilt kurur, pullanır, yara olur
  • Sürekli yorgunluk ve halsizlik
  • Bağışıklık düşer, enfeksiyonlara açık hale gelirsin
  • Ve çocuklarda: Büyüme yavaşlar!

Bu belirtiler gelip geçici değil. Vücut alarm veriyor:
B2 depolarım boşaldı, yardım et!

🍳🍃 🍳🍃 🍳🍃
Nerede Bulunur Bu B2?

İyi haber şu: B2 birçok besinde var!

Ama kötü haber: Işığa karşı çok hassas, kolayca yok olur!
Yani buzdolabının kapağına koyduğun süt, cam şişede güneşte duran yoğurt B2’sini kaybeder.

B2 zengini yiyecekler:

  • 🥩 Karaciğer (doğanın B2 deposu)
  • 🥚 Yumurta
  • 🥛 Süt ve süt ürünleri
  • 🥬 Ispanak, pazı, brokoli
  • 🍄 Mantar
  • 🌾 Tam tahıllar, yulaf ezmesi
  • 🐟 Uskumru, somon
  • 🥜 Badem

💡 Unutmayın: B2, pişirme sırasında değil ama ışıkta çok kolay bozulur!
Sütü şeffaf şişede değil, opak ambalajda al!

⚠️ ⚠️ ⚠️
Kimler Daha Çok Risk Altında?

Bazı kişilerde B2 eksikliği daha kolay görülür:

  • Sürekli fast food tüketenler
  • Diyet yapanlar ama dengesiz beslenenler
  • Yaşlılar, özellikle tek tip beslenenler
  • Emziren anneler (ihtiyaç artar)
  • Alkol tüketimi yüksek olanlar
  • Barsak hastalığı olanlar (emilim bozulur)
💊 💊 💊
Takviye Şart mı?

Eğer sağlıklı, çeşitli ve dengeli besleniyorsan takviyeye gerek yok.

Ama:

  • Belirtiler varsa,
  • Diyetiniz zayıfsa,
  • Laboratuvar testinde eksiklik çıkarsa,
    hekiminiz uygun dozda B2 takviyesi önerebilir.

💬 Ancak unutmayın: Vitamin hapı çözüm değil, doğru beslenme alışkanlığı çözümdür.

🔚 🔚 🔚
Aynada Parladığınızı Görmek İçin B2

B2 vitamini; gözlerinin ışığı, teninin rengi, enerjinin motorudur.
O olmadan ne dışın parlar, ne için çalışır.
Bazen çözüm bir antibiyotik değil, bir yumurta, bir bardak süt, bir avuç bademdir.
Işıl ışıl bir beden, sağlam bir bağışıklık için:
B2’yi unutma, vücuduna ışık ol!

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Vitamin B2 (Riboflavin) https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30247852/

⭐️⭐️ Riboflavin https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/

⭐️⭐️ Riboflavin: Unutulmuş Bir Doğal Vitaminin Sağlık Faydaları https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32023913/

⭐️⭐️ Riboflavin Eksikliği https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470460/

⭐️⭐️ B2 Vitamini açlık glikozunun kullanılabilirliğinin düzenlenmesini sağlar https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10328530/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

İzmit Körfezi’nde Bulunan Kara, Su ve Hava Canlılarının, Tersane Çalışanları İçin Oluşturabileceği Riskler

İzmit Körfezi… Sanayiyle iç içe geçmiş bir doğa parçası. Dışarıdan bakıldığında mavinin ve yeşilin buluştuğu bu bölge, aynı zamanda ülkemizin önemli tersanelerine ev sahipliği yapmaktadır. Ancak ne yazık ki sadece gemiler değil, mikroorganizmalar, böcekler, deniz canlıları ve hava yoluyla taşınan zararlılar da bu sahalarda “faal” durumdadır.

Tersanelerde çalışan yüzlerce emekçi için görünmeyen ancak son derece etkili bir risk tablosu her gün yeniden yazılmaktadır. Bu riskler yalnızca mekanik ya da kimyasal değildir. Doğanın sessiz oyuncuları – yani kara, su ve hava canlıları – zaman zaman hastalık taşıyabilir, alerjik reaksiyonlara sebep olabilir ya da fiziksel zarar verebilir. İşte bu nedenle, iş sağlığı ve güvenliği alanında, çevresel biyolojik tehditlerin sistematik biçimde değerlendirilmesi artık bir tercih değil; zorunluluktur.

Bu çalışma, İzmit Körfezi’nde doğal olarak bulunan kara, su ve hava canlılarının iş sağlığı açısından oluşturabileceği zoonoz, alerjenik, ve fiziksel-tehlikeli temas risklerini bilimsel temele dayalı bir şekilde sınıflandırmakta ve Latince adlarından halkta bilinen isimlerine kadar tüm yönleriyle ortaya koymaktadır. Amaç, bu canlıları korkulacak birer tehdit olarak göstermek değil; farkındalık yaratarak çalışan güvenliğini doğayla uyumlu biçimde artırmaktır.

İzmit Körfezi’nde bulunan kara, su ve hava canlılarının, tersane çalışanları için oluşturabileceği riskleri üç ana başlık altında kategorize edelim.

  1. Zoonoz riski (hastalık taşıma potansiyeli)
  2. Alerjen riski (solunum/dokunma kaynaklı)
  3. Fiziksel-tehlikeli temas riski (ısırma, sokma, toksin)

Her canlı için Latince adı, halk adı, risk türleri, ve özet açıklama tablo formatında aşağıda veriyorum.

Latince AdıHalk AdıRisk TürüRisk Detayı (Özet)
Rattus norvegicusLağım sıçanıZoonoz, AlerjenLeptospiroz, hantavirüs; idrar ve dışkıdan alerjen maruziyeti
Rattus rattusÇatı sıçanıZoonoz, AlerjenSalmonella, tifo; tüy ve dışkı alerjen
Mus musculusEv faresiZoonoz, AlerjenHantavirüs, tifo; inhalan alerjenler
Felis catusSahipsiz kediZoonozToksoplazmozis, kuduz (nadiren), tırmalama hastalığı
Canis lupus familiarisSahipsiz köpekZoonoz, FizikselKuduz, tenya, ısırık/yaralanma riski
Erinaceus concolorKirpiZoonozPire taşıyıcılığı, salmonella
Martes foinaKaya sansarıZoonozKuduz potansiyeli, dışkı-bakteri taşıyıcılığı
Bufo bufoKara kurbağasıFiziksel, AlerjenDeri toksinleri, temasla tahriş
Hyla arboreaAğaç kurbağasıAlerjenDeri salgısı hassasiyet oluşturabilir
Testudo graecaKaplumbağaZoonozSalmonella taşıyıcısı
Hemidactylus turcicusDuvar kertenkelesiAlerjen (düşük)Zararsız, nadiren dışkı alerjisi
Lacerta viridisYeşil kertenkeleAlerjen (düşük)Nadiren temas tahrişi
Mytilus galloprovincialisMidyeAlerjen, ZoonozAlerjik reaksiyon; ağır metal ve patojen birikimi
Crangon crangonKum karidesiAlerjenKabuklu alerjisi olanlar için riskli
Carcinus aestuariiYeşil yengeçAlerjenKabuklu alerjisi, el temasıyla tahriş
Callinectes sapidusMavi yengeçAlerjenKabuklu reaksiyonları, temasla tahriş
Pelagia noctilucaAteş denizanasıFiziksel, AlerjenCiddi cilt tahrişi, temasla ağrı
Mnemiopsis leidyiTaraklı denizanasıAlerjen (düşük)Zararsız, dolaylı etkili (ekosistem bozulması)
Aurelia auritaAy denizanasıFizikselHafif yanık/tahriş
Larus michahellisGümüş martıZoonoz, FizikselSalmonella, dışkıdan bulaş; saldırgan davranışlar
Latince AdıHalk AdıRisk TürüRisk Detayı (Özet)
Trachurus mediterraneusİstavritAlerjenKabuklu-balık alerjisi olanlarda risk; iskelelerde temas
Sparus aurataÇipuraAlerjen (düşük)Gıda işleme alanlarında temas alerjisi
Dicentrarchus labraxLevrekAlerjen (düşük)Kabuklu/balık alerjisi olanlar için olası reaksiyon
Engraulis encrasicolusHamsiAlerjenGıda kaynaklı alerji; iskele-temas
Pomatomus saltatrixLüferFizikselSivri dişler, yanlış tutuşta ısırık riski
Mugil cephalusKefalAlerjen (düşük)Kıyı balıkçılığı sırasında temas alerjisi
Belone beloneZarganaFizikselSivri çenesiyle temas halinde cilt yaralanması
Gobius nigerKaya balığıFiziksel (düşük)Temasla nadiren cilt tahrişi
Atherina boyeriGümüş balığı (Atarina)AlerjenKüçük boyutlu ama toplu temasta kabuklu etkisi
Chelon labrosusGri kefalAlerjen (düşük)Balık işleme alanlarında potansiyel reaksiyon
Callinectes sapidusMavi yengeçAlerjen, FizikselKabuklu teması; sıkıştırma yaralanmaları
Donax trunculusKum midyesiAlerjenKabuklu alerjisi olanlarda ciltte kaşıntı
Cerastoderma glaucumLagün midyesiAlerjenKabuklu temas reaksiyonu potansiyeli
Mya arenariaKum midyesi (büyük)AlerjenEl ile temasla hafif alerjen etkisi
Paracentrotus lividusDeniz kestanesiFizikselBatma ve toksik iğne tepkileri
Holothuria tubulosaDeniz hıyarıAlerjen (düşük)Ciltte hafif tahriş, nadir
Ophioderma longicaudaYılan yıldızıFizikselTersane kıyı betonlarında elle temasta tahriş
Actinia equinaKırmızı deniz anasıFiziksel, AlerjenDokunmayla yanma, toksin hassasiyetleri
Phalacrocorax carboKarabatakZoonozKuş dışkısı ile histoplazmoz riski
Phalacrocorax pygmaeusCüce karabatakZoonozTersane çatılarında dışkı teması – solunum riskleri
Latince AdıHalk AdıRisk TürüRisk Detayı (Özet)
Ardea cinereaGri balıkçılZoonoz, FizikselDışkı kaynaklı mikrobiyal bulaş; kıyıda saldırgan olabilir
Egretta garzettaKüçük ak balıkçılZoonozTüy ve dışkı kaynaklı solunum riski (örn. histoplazmoz)
Anas platyrhynchosYeşilbaş ördekZoonoz, AlerjenKuş gribi vektörü, dışkı kaynaklı enfeksiyon riski
Sterna hirundoSumruZoonoz, FizikselYuva döneminde saldırganlık, dışkı ile bulaş
Larus ridibundusKarabaş martıZoonozSalmonella ve kampilobakter potansiyeli
Columba liviaGüvercinZoonoz, AlerjenKriptokokkoz, psittakoz; tüy-dışkı solunumu
Corvus cornixLeş kargasıZoonozÇöp karıştırıcılığı, enfekte dışkı riski
Passer domesticusSerçeAlerjen, ZoonozTüy ve dışkı inhalasyonu ile duyarlılık
Delichon urbicumEv kırlangıcıAlerjenYuvalama bölgesinde dışkı birikimi, solunum yolu etkisi
Hirundo rusticaKırlangıçAlerjenTavanlarda yuvalama; dışkı kaynaklı alerjen riski
Falco tinnunculusKerkenezZoonoz (düşük)Nadir dışkı teması; yırtıcı olduğu için doğrudan risk düşüktür
Buteo buteoŞahinFiziksel (düşük)Tersane yakınında yuva varsa savunma davranışı olabilir
Tursiops truncatusAfalina (şişe burunlu yunus)Fiziksel (nadir)İnsan dostudur, ama iskeleye çarpış veya strese girme riski
Delphinus delphisBayağı yunusFiziksel (nadir)Kıyı sığlıklarında nadir, kıyıdan gözlem dışında etkileşim az
Mnemiopsis leidyiTaraklı denizanasıAlerjen (dolaylı)Plankton dengesi bozucu; balık azalması → dolaylı etki
Beroe ovataAvcı taraklıAlerjen (dolaylı)Ekosistem etkisi, doğrudan temas riski yoktur
Podarcis muralisDuvar kertenkelesiAlerjen (düşük)Nadiren iç mekânlara girer; dışkısı potansiyel alerjen
Vulpes vulpesKızıl tilkiZoonoz, FizikselKuduz, dışkı ile parazit yayılımı; kıyı bölgesine inebilir
Lepus europaeusYabani tavşanZoonozTularemi (Francisella tularensis); nadir ama ciddi risk
Martes foinaKaya sansarıZoonozKuduz, evcil hayvanlara saldırı, gece aktif
Latince AdıHalk AdıRisk TürüRisk Detayı (Özet)
Apis melliferaBal arısıFiziksel, AlerjenSokma riski, arı alerjisi olanlarda anafilaktik şok riski
Vespula germanicaAlman eşekarısıFiziksel, AlerjenSaldırgan, sokma sonucu alerjik reaksiyon riski yüksek
Polistes dominulaKağıt yaban arısıFiziksel, AlerjenÇatı altlarında yuva; beklenmeyen sokmalar
Bombus terrestrisBombus (büyük arı)Fiziksel, AlerjenNadir sokar, ama alerjisi olanlar için tehlikeli
Culex pipiensSivrisinekZoonoz, AlerjenBataklık alanlarda artar; Batı Nil virüsü taşıyıcısı
Aedes albopictusAsya kaplan sivrisineğiZoonoz, AlerjenZika, chikungunya; ısırıkla alerjik reaksiyonlar
Phlebotomus papatasiTatarcıkZoonozŞark çıbanı (Leishmaniasis) taşıyıcısı
Ixodes ricinusKenar (Avrupa türü)ZoonozLyme hastalığı, Kırım-Kongo kanamalı ateşi potansiyeli
Hyalomma marginatumKırım-Kongo kenesiZoonozCiddi enfeksiyon riski; hayvanlardan insanlara geçiş
Blatta orientalisKara hamam böceğiAlerjen, ZoonozAlerjen partikül kaynağı, patojen taşıyıcısı
Periplaneta americanaAmerikan hamam böceğiAlerjen, ZoonozSolunum yolu alerjeni; özellikle depo alanlarında görülür
Tenebrio molitorUn kurduAlerjenDepolarda yaygın; deri döküntüsü ve solunum riski
Dermatophagoides pteronyssinusToz akarlarıAlerjenKapalı alanlarda alerjen partikül maruziyeti
Sarcoptes scabieiUyuz akarıZoonoz, FizikselCilt paraziti; temasla bulaşabilir
Lucilia sericataYeşil sinekZoonozYaralara yumurta bırakabilir (miyazis riski)
Musca domesticaEv sineğiZoonozEnfeksiyon taşıyıcı; gıda ve açık alanlarda risk
Tipula spp.Vinç sineğiAlerjen (düşük)Zararsızdır, ama bazı kişilerde temasla iritasyon
Chironomus spp.Sivrisinek benzeri sinekAlerjenKıyılarda yoğunluk; ölü bireylerin parçaları alerjen
Forficula auriculariaKıskaç böceğiFiziksel (düşük)Nadiren savunma davranışı, cilde zarar vermez ama rahatsız edici
Armadillidium vulgareBokböceği (takoz böceği)Alerjen (düşük)Temasla hafif cilt tahrişi, nemli alanlarda yaygın
Latince AdıHalk AdıRisk TürüRisk Detayı (Özet)
Erinaceus europaeusKirpiZoonoz, FizikselDışkısıyla parazit taşıyabilir; iğneleri ciltte enfeksiyona yol açabilir
Rattus norvegicusLağım sıçanıZoonozLeptospiroz, hantavirüs, salmonella vektörü
Rattus rattusÇatı sıçanıZoonozVeba ve tifo taşıyıcısı; yiyecek depolarında risk
Mus musculusEv faresiZoonoz, Alerjenİdrar ve tüy partikülleriyle solunum alerjen riski
Canis lupus familiarisSahipsiz köpekZoonoz, FizikselKuduz, echinococcus; ısırma riski; grup saldırıları
Felis catusSahipsiz kediZoonoz, AlerjenToxoplasma, kuduz; tüy alerjeni ve tırmalama riski
Bufo bufoKara kurbağasıToksik, FizikselDeri bezlerinden toksin salgılar; temasla tahriş
Rana ridibundaSu kurbağasıZoonoz (düşük)Bataklıklarda; salmonella taşıyıcısı olabilir
Testudo graecaTosbağa (kara kaplumbağası)Zoonoz (düşük)Nadir, ama salmonella bulaştırıcısı
Mauremys rivulataNil kaplumbağasıZoonoz (düşük)Temasla bakteri geçişi; kirlilikle ilişkili risk artar
Pelophylax bedriagaeLevanten kurbağasıZoonoz (düşük)Nemli alanlarda salmonella taşıma potansiyeli
Dolichophis caspiusHazar yılanıFiziksel (düşük)Zararsız, ama çalışanlarda korku ve panik yaratabilir
Natrix tessellataSu yılanıFiziksel (düşük)Zehirsizdir, ancak savunmada ısırabilir
Vipera ammodytesBoynuzlu engerekFiziksel, ToksikZehirli ısırık riski; ilk yardım gerektirir
Macrovipera lebetinaKoca engerekFiziksel, ToksikTürkiye’de nadir ama zehirli; ağır tıbbi sonuçlar
Glycera spp.Kan kurdu (polychaeta)FizikselIsırabilir; küçük ama keskin çeneleriyle kanamalı yara açabilir
Nereis diversicolorÇok kıllı deniz kurduFizikselElle tutulduğunda ısırabilir; hafif cilt iritasyonu
Branchiostoma lanceolatumMızrak başı (ilkel kordalı)Alerjen (nadir)Temas alerjisi potansiyeli; nadir tür
Sagitta setosaOk kurtçukları (chaetognatha)Alerjen (dolaylı)Planktonik, solunum alerjenlerine katkıda bulunabilir
Aurelia auritaAy denizanasıFiziksel, AlerjenHafif temasla cilt tahrişi; mevsimsel olarak kıyılarda artar

Bir çalışanın başına düşen cıvata kadar, sinek ısırığı da risk oluşturabilir. Deniz suyunun altında gizlenen denizanası kadar, havada süzülen polen de ciddi bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Bu nedenle iş sağlığı yönetiminde “büyük” tehlikeler kadar “küçük” olanlar da dikkate alınmalıdır. Çünkü iş kazası sadece patlama, düşme veya kimyasal sızıntıyla gelmez; bazen bir kuş dışkısında, bir balık dikeninde, ya da bir arının iğnesinde gizlenmiş olarak gelir.

İzmit Körfezi’ndeki canlı çeşitliliği, bölgeye özgü bir zenginliktir. Ancak bu zenginlik, uygun önlem alınmazsa çalışanlar için bir tehdit halini alabilir. Biyolojik riskleri bilmek, görmezden gelmekten daha güçlü bir koruma sağlar. Sizlere yukarıda sunmuş olduğum tablo, yalnızca bir liste değil; sahadaki görünmeyen düşmanlara karşı hazırlıklı olmanın pusulasıdır.

Unutmayalım: Doğa ile barışmak için, önce onu tanımak gerekir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İzmit Körfezi Kıyılarında İnsan Kaynaklı Jeomorfolojik Değişimler ve Süreçler https://www.researchgate.net/publication/354732570_Izmit_Korfezi_Kiyilarinda_Insan_Kaynakli_Jeomorfolojik_Degisimler_ve_Surecler

⭐️⭐️ Kocaeli’de Tarım Ve Hayvancılık http://www.kocaeli.gov.tr/kocaelinde-tarim-ve-hayvancilik

⭐️⭐️ KÖRFEZ SULAKALANI (KOCAELİ) ORNİTOFAUNASI http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/79844/T06379.pdf?sequence=1

⭐️⭐️ İZMİT KÖRFEZİ BALIKLARI VE MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/226532/yokAcikBilim_181926.pdf?sequence=-1&isAllowed=y

⭐️⭐️ Türkiye’de Meslek Hastalıkları ve Tersaneler (In English: Occupational Diseases and Shipyards in Turkey) https://www.researchgate.net/publication/341869003_Turkiye’de_Meslek_Hastaliklari_ve_Tersaneler_In_English_Occupational_Diseases_and_Shipyards_in_Turkey

⭐️⭐️ GEMİ İNŞA SANAYİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/ET001021.pdf

⭐️⭐️ Yılan Sokmalarının Değerlendirilmesi ve Tedavisi https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK553151/

⭐️⭐️ Yılan ısırığı zehirlenmesi https://www.who.int/health-topics/snakebite#tab=tab_1

⭐️⭐️ Yılan ısırığı zehirlenmesi https://www.nature.com/articles/nrdp201763

⭐️⭐️ Zehirli yılan ısırıkları: Klinik tanı ve tedavi https://jintensivecare.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40560-015-0081-8

⭐️⭐️ Yılan ısırığının kronik sağlık etkileri ve maliyeti https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2590171021000102

⭐️⭐️ Antimikrobiyal Yönetimi Çağında Yılan Isırması Sonrası Antibiyotik Kullanımı https://www.mdpi.com/2072-6651/16/1/37

⭐️⭐️ Yeni nesil yılan ısırığı tedavileri ölüm oranını azaltabilir https://www.nature.com/articles/d41586-024-03818-z

⭐️⭐️ Yılan sokmasından korunma, ilk yardım ve tedavi. https://www.outdoorhaber.com/saglik/yilan-sokmasi#google_vignette

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Vücudun Radarlarını Biliyor musunuz?

Vücudun Görünmeyen Radarları – Propriyosepsiyon, Interosepsiyon ve Nörosepsiyon

Bir elmayı gözün kapalıyken uzanıp alabiliyorsan, aç karnını fark edip yemek yiyebiliyorsan ya da sinirli birinin yanında neden içten içe gerildiğini anlayamıyorsan — işte tüm bunlarda vücudunun gizli duyuları devrede:
Propriyosepsiyon, interosepsiyon ve nörosepsiyon.

Bu üç kelime karışık gelebilir ama hepsi aslında vücudun kendiyle ve çevresiyle kurduğu iç iletişim sistemleridir.

Hadi gelin, bu üç mucizevi sistemi beraber keşfedelim.

🎯 🎯 🎯
1. Propriyosepsiyon: “Ben Neredeyim?” Duyusu

Propriyosepsiyon, vücudun uzaydaki konumunu ve hareketini fark etme yetisidir.
Yani gözün kapalıyken kolunun havada mı yoksa dizinde mi olduğunu bilebilme halin.

🧠 Nasıl çalışır?
Kaslardan, eklemlerden ve tendonlardan gelen sinyaller beyne gider. Beyin bu verileri işleyerek vücudun pozisyonunu anlar.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Gözlerin kapalıyken burnuna dokunabiliyorsan, propriyosepsiyonun çalışıyor.
  • Merdivenlerden inerken her basamağı görmeden ayaklarını doğru yere koyabiliyorsan—tebrikler, bu senin gölge süper gücün!

📌 Eksikliğinde ne olur?
Sende bir denge sorunu, tökezleme ya da koordinasyon bozukluğu oluşabilir.

💓 💓 💓
2. Interosepsiyon: “İçimde Ne Oluyor?” Duyusu

Interosepsiyon, vücudun iç organlarından gelen sinyalleri algılama yetisidir.
Açlık, susuzluk, kalp atışı, mide gurultusu, hatta “tuvaletim geldi” hissi bu sistemin ürünüdür.

🧠 Nasıl çalışır?
Mide, bağırsaklar, kalp, akciğer gibi organlardan gelen bilgiler sinir sistemi yoluyla beyne (özellikle insula bölgesine) iletilir.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Spor yaparken kalp atışının hızlandığını fark etmek,
  • Gerildiğinde midenin kasıldığını hissetmek,
  • Duygusal bir anda boğazına bir düğüm oturması…

📌 Eksikliğinde ne olur?
İç sinyalleri tanıyamayan bireyler, duygularını da tanımakta zorlanabilir. Bu durum bazı anksiyete bozuklukları veya yeme bozukluklarında görülür.

🛡️ 🛡️ 🛡️
3. Nörosepsiyon: “Güvende miyim?” Duyusu

Nörosepsiyon, beynin bilinç dışı bir şekilde tehlikeyi algılayıp sinir sistemini alarma geçirme sistemidir.
Bu, klasik “kaç ya da savaş” refleksinin arka plan mekanizmasıdır.

🧠 Nasıl çalışır?
Çevresel ipuçları (birinin sesi, yüz ifadesi, ortam sesi gibi) amigdala ve beyin sapında hızla değerlendirilir. Eğer tehdit algılanırsa, sempatik sinir sistemi devreye girer. Yani kalp hızlanır, kaslar gerilir, nefes sıklaşır.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Asansörde sinirli biriyle karşılaştığında sebebini anlamadan gerilmek,
  • Kalabalık bir sokakta hızlı adımlarla sana yaklaşan birine karşı içgüdüsel olarak tetikte hissetmek.

📌 Eksikliğinde ne olur?
Tehditleri zamanında algılayamama; ya da aksine, sürekli tehdit algılayarak kronik kaygı yaşama.

🔁 🔁 🔁
Birbirleriyle Nasıl Bağlantılılar?

Bu üç sistem birbirine sıkı sıkıya bağlıdır:

🔗 Propriyosepsiyon + Interosepsiyon = Bedensel Farkındalık
Kendi bedenini hem dış pozisyon olarak (propriyoseptif) hem iç durum olarak (interoseptif) tanımak, sağlıklı hareket ve duygusal dengeyi sağlar.

🔗 Interosepsiyon + Nörosepsiyon = Duygusal Tepki
Örneğin: Kalp atışın hızlandığında bunu fark edemiyorsan (interosepsiyon), neden gerildiğini anlayamazsın. Ama nörosepsiyon zaten seni alarma geçirmiştir!

🔗 Propriyosepsiyon + Nörosepsiyon = Refleksif Güvenlik
Karanlıkta sendeleyen biri sana hızla yaklaştığında, hem pozisyonunu (propriyoseptif sistem) hem de güvenliğini (nörosepsiyon) fark edersin. Geri çekilirsin, ellerin savunmaya geçer.

📣 📣 📣
Duyularımızdan Daha Fazlasıyız

Bu üç “görünmeyen ama hissedilen” sistem sayesinde sadece dış dünyayı değil, iç dünyamızı da tanırız.
Propriyosepsiyon, bize nerede olduğumuzu söyler.
Interosepsiyon, nasıl hissettiğimizi bildirir.
Nörosepsiyon, güvende miyiz, değil miyiz, bunu değerlendirir.

Bu sistemlerin hepsi birlikte çalıştığında sadece bedenimizi değil, kendimizi de daha iyi tanırız, daha iyi koruruz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

Daha Fazla

Küçük Dilimiz – Küçük Gençlere

Tuğçe, ilkokul 4. sınıfın son haftasında, dersten biraz sıkılmış bir halde sırasında otururken, aklına birden bire takılan soruyu dayanamadan Hatice öğretmenine sordu:

— Hatice Öğretmenim, küçük dilimiz niye var? Ne işe yarıyor? Olmasa ne olurdu?!

Sınıfta bir anlık sessizlik oldu. Bazı öğrenciler bu soruyu ilk kez duydukları için şaşkın gözlerle bakarken, bazıları da merakla başlarını salladı.

Hatice öğretmen gülümseyerek cebinden eski, ahşap görünümlü bir kalem çıkardı. “Sihirli kalemim… Bu soru için harika bir yolculuk yapmamız gerekiyor,” dedi ve sırasının üstüne hafifçe dokundu. Ardından mırıldandı:

— “Bilinmeyen için, gerçeğe geçiş… Aklımıza düşeni, bilimle buluşturalım.”

Bir anda sınıfın ön tarafında, tahtanın tam önünde gökyüzü gibi parlayan bir boyut kapısı açıldı. Ardından şapkasi yamuk duran, yuvarlak gözlüklü, bembeyaz sakallı biri göründü. Ceketi rengarenk düğmelerle süslüydü.

— İyi günler sevgili öğrenciler! Ben Profesör Bilmiş. Hatice öğretmeninizden sinyali aldım, küçük dil yolculuğumuza başlayabiliriz!

Sınıf alkışlarla karşıladı. Tuğçe ise heyecanla sordu:

— Gerçekten görecek miyiz küçük dilin ne işe yaradığını?

— Elbette! Hazırsanız sizi “Bilim Evrenine Yolculuk” tüneline alalım.

Profesör Bilmiş, kalem şeklinde bir kumanda çıkardı ve tüneli içeriye uzattı. Tüm sınıf birer birer tünelden geçerek dev bir bilim laboratuvarının içine girdi. Ama bu laboratuvar bildikleri gibi değildi. Tavanından dev bir insan kafası sarkıyordu ve ağzı tam ortasından açılmıştı. Sanki içine girmeleri için davetiye çıkarıyordu.

— Tuğçe ve Arkadaşları! İşte karşınızda bir ağız modeli! Hadi gelin, önce içine girelim ve dili yakından inceleyelim!

İçeri girerken etraflarında küçük diller uçuşuyor, minik tabelalarda yazılar görünüyordu:

Hoşgeldiniz! Bu organ tat duyusunun bekçisidir!

Tuğçe küçük dili işaret etti:

— İşte orada! İlk kez bu kadar yakından görüyorum.

Profesör Bilmiş anlatmaya başladı:

— Küçük dilin asıl adı “uvula”dır. Boğazın arka kısmında sarkan, yumuşak, minik et parçasıdır. Çok önemli görevleri vardır. Önce sizlere merkezi küçük diliniz olan yapının çevresindeki üç önemli bölümü göstermek istiyorum.

🚀 🚀 🚀
Yutma Kontrol Merkezi

Tuğçe, Profesör Bilmiş’in peşinden heyecanla yürürken birden etraflarındaki ortam değişti. Duvarlar ekrana dönüştü, yerdeki döşemeler tuşlara benzedi. Tavanda hafifçe dönen ışıklı bir tabela belirdi:

Yutma Kontrol Merkezi – Beyin Sapı Terminaline Hoş Geldiniz!

Profesör Bilmiş, elindeki sihirli pointer’la havaya bir daire çizdi. O anda Tuğçe’nin karşısında, devasa bir sinir ağı belirdi. Bu ağ, bilgisayar kablolarını andıran ışıklı yollarla birbirine bağlıydı. Ortasında küçük ama çok önemli bir yer vardı: Beyin Sapı!

🧠 Profesör Bilmiş:
“İşte çocuklar! Şu gördüğünüz yer, yutkunma işlemini yöneten komuta merkezi. İsmi biraz teknik: yutma refleks merkezi. Ama biz ona kısaca ‘Yutma Kontrol Merkezi’ diyoruz!”

İpek:
“Yani her yutkunduğumuzda burası mı çalışıyor?”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Aynen öyle İpek! Siz her gün ortalama 500-700 kez yutkunuyorsunuz. Bazen farkında bile değilsiniz. Su içerken, yemek yerken, hatta uyurken bile!”

Tuğçe şaşkınlıkla sordu:
“Peki, bir şeyin doğru boruya gitmesini nasıl sağlıyor? Hani yemek soluk borusuna kaçarsa çok kötü olur ya…”

🧠 Profesör Bilmiş gülümsedi:
“Harika soru Tuğçe! Şimdi iyi izleyin…”

Sihirli ekran aniden bir üç boyutlu animasyona dönüştü. Ağız, boğaz, soluk borusu ve yemek borusu görülebiliyordu. Her bir parça renkliydi. Bir lokma, ağızda çiğnendi, ardından boğaza doğru ilerledi.

📍O anda küçük dil, yumuşak damakla birlikte yukarı kalktı.
📍Gırtlak, yukarı doğru çıktı ve epiglot (gırtlak kapağı) soluk borusunu kapattı.
📍Lokma, güvenli bir şekilde yemek borusuna geçti.

🧠 Profesör Bilmiş:
“İşte bu hareketlerin hepsi otomatik olarak, saniyenin yarısı kadar kısa sürede gerçekleşiyor. Neden mi? Çünkü yutkunmak bir refleks, yani düşünmeden yapılan bir hareket.”

Ateş:
“Yani beyin ‘ŞİMDİ YUT!’ diye komut veriyor gibi mi?”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Evet, ama daha da ilginci şu: Aslında yutkunma 3 aşamada gerçekleşiyor ve her aşama farklı birim tarafından yönetiliyor. İşte burası adeta bir havaalanı kontrol kulesi gibi!

🔍 🔍 🔍
Yutkunmanın 3 Aşaması

📌 1. Ağız Aşaması (İstemli)
Yemek çiğnenir, dil lokmayı boğaza doğru iter. Bu kısmı biz kontrol ederiz.

📌 2. Boğaz Aşaması (Refleks)
Yutma merkezi devreye girer. Gırtlak yukarı kalkar, soluk borusu kapanır. Bu tamamen otomatik olur.

📌 3. Yemek Borusu Aşaması
Yemek borusunun kasları sırayla kasılarak lokmayı mideye gönderir. Buna peristaltik hareket denir. Tıpkı dişli çarklar gibi!

🤖 🤖 🤖
Minik Görevliler – Yutma Komandoları

Tuğçe birden ekranda animasyon şeklinde zırhlı minik karakterler gördü: “Yutma Komandoları”.

Her biri sinirlerden gelen sinyalleri taşıyan “iletişim askerleri”ydi. Beyin sapından emir alıyorlar, lokmanın geldiğini anlıyorlar ve hemen organlara “harekete geç!” emri veriyorlardı.

🎖️ Komando 1 – “Dil, lokmayı öne it!”
🎖️ Komando 2 – “Yumuşak damak yukarı!”
🎖️ Komando 3 – “Epiglot kapağı kapansın!”
🎖️ Komando 4 – “Boğaz kasları sırayla kasılsın!”

😮 😮 😮
“Peki Ya Küçük Dilimiz?”

Tuğçe hemen atladı:
“Peki küçük dil ne yapıyor bu sırada? Boş boş sallanıyor mu?”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Ha ha ha! Hayır Tuğçe. Küçük dil aslında çok önemli. Yutma sırasında yukarı kalkarak yemeklerin burnuna kaçmasını engeller. Adeta arka kapıyı kilitler.”

Nehir (burnunu tutarak):
“Yani küçük dil olmazsa, yemek burnumuzdan çıkar mı?”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Teorik olarak evet. Hatta bazı insanlarda küçük dil doğuştan çok küçük veya eksik olabiliyor, bu da konuşma ve yutma sorunlarına yol açabiliyor.”

🧪 🧪 🧪
Mini Deney – “Yutkunma Testi”

Profesör Bilmiş, çocuklara bir bardak su verdi. “Şimdi gözlerinizi kapatın ve bir kez yutkunun” dedi.

“Yut!”

Tuğçe birden irkildi. “Aaaa, gerçekten de hiçbir şey yapmadan yutmuş oldum!”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Çünkü beynin içindeki bu merkezin görevi, sizin yerinize her şeyi saniyeler içinde çözmek!” Ardından tüm sınıfa seslendi haydi küçük gençler!! Gelin ikinci durak olan “Ses Tiyatrosu”na gidelim.

🎭 🎭 🎭
Ses Tiyatrosu – Sahne Işıkları Açılıyor!

Sihirli yolculuk devam ederken, Tuğçe ve arkadaşları bir anda devasa kırmızı perdelerin önünde buldular kendilerini. Renkli sahne ışıkları yanıp sönüyordu. Üstte dev bir tabela asılıydı:

SES TİYATROSU – Bugünkü Gösteri: Bir Sesin Doğuşu”

Profesör Bilmiş, cübbesini bir tiyatro yönetmeni gibi havaya savurdu.

🧠 Profesör Bilmiş:
“Hoş geldiniz sevgili seyirciler! Şimdi sizleri bir sesin nasıl oluştuğuna tanıklık edeceğiniz eşsiz bir gösteriye davet ediyorum!”

Müzik başladı. Sahneye sırayla minik karakterler çıktı. Her biri bir organı temsil ediyordu. Giydikleri kostümler tıpkı görevlerini anlatıyordu. Ve perde açıldı…

🎼 🎼 🎼
Akciğer Korosu

1. Sahne:

🎭 Karakter: “Akciğer Amca”
🗣️ Rolü: Hava üretimi
👕 Kostümü: Balon desenli gri-siyah bir kostüm

Akciğer Amca sahneye çıktı ve kocaman içini şişirip “Puuuuf!” diye üfledi.

🫁 Akciğer Amca:
“Benim işim havayı yukarı göndermek! Hava olmazsa ses de olmaz!”

🎶 Fon müziği: “Fııııısssşşşş!”

🎤 🎤 🎤
Gırtlak Tiyatrosu

2. Sahne:

🎭 Karakterler: “Ses Teli İkizleri” (Doğaç ve Kalın)
🗣️ Rol: Sesi titreştirmek
👕 Kostüm: Lastik ip desenli, parıltılı beyaz kostüm

Ses Teli İkizleri sahneye doğru koşarak geldi. Tam ortada zıplamaya başladılar.

🎙️ Doğaç (ince sesli olan):
“Havayı titreştirirsek ince ses çıkar!”

🎙️ Kalın (tok sesli olan):
“Gerginliğimizi azaltırsak, kalın bir ses olur!”

🧠 Profesör Bilmiş açıklıyor:
“İşte çocuklar! Hava yukarı çıkarken ses tellerinden geçer. Bu teller titreştiğinde ses oluşur. Gitar telleri gibi düşünün!”

Tuğçe heyecanla bağırdı:
“Yani ben sesimi böyle ayarlıyorum!”

🎤 🎤 🎤
Yankı Vadisi

3. Sahne:

🎭 Karakter: “Boğaz Borusu”
🗣️ Rol: Sesin yankılanması
👕 Kostüm: Tünel şeklinde, içi boş dev bir kostüm

Boğaz Borusu, mikrofona konuştuğunda sesi yankı yaptı:
“Yaaaaaaaankıııııııııı!”

🎙️ Boğaz Borusu:
“Ben sesin yoluyum! Ne kadar genişsem, ses o kadar güçlü yankılanır.”

🎵 Ses: Mikrofon yankısı efekti

🧠 Profesör Bilmiş:
“Doğru! Boğaz, sesin ilk yankılandığı yerdir. Eğer grip olursanız ya da boğazınız şişerse sesiniz boğuk çıkabilir.”

🎤 🎤 🎤
Ağız – Dil – Dudak Ekibi

4. Sahne:

🎭 Karakterler: “Dil Hanım”, “Dudak Kardeşler”, “Dişçi Dede”
🗣️ Rol: Sesleri harflere dönüştürmek
👕 Kostüm: Renkli kıvrımlı diller, parlak dudaklar ve inci diş şapkaları

Dil Hanım döne döne sahnede dans etti.

💃 Dil Hanım:
“Ben harfleri şekillendiririm! B, D, L, T… hepsi benden sorulur!”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Ses tellerinde titreşimle oluşan sesler, ağız, dil ve dudaklarla harflere dönüşür. Konuşma işte bu sihirli ekibin eseridir.”

Dudak Kardeşler, P ve M seslerini çıkararak:

🗣️ “Puh-puh, Muh-muh!”

Dişçi Dede ise fısıltıyla:
“Fffff… Ssss… Şşş!”

👂 👂 👂
Final Sahnesi – Kulaklar ve Anlama Merkezi

🎭 Karakterler: “Kulakçıklar” ve “Beyin Tercümanları”
🗣️ Rol: Duyulan sesi anlamak
👕 Kostüm: Kulağa benzeyen dev kostümler, çevirmen kulaklıkları

Tuğçe’nin konuşması hoparlörden geldi:
“Merhaba!”

Kulakçıklar sesi aldı, beyin tercümanları onu anlayıp yazıya döktü:

“Birisi sana ‘Merhaba’ dedi!”

🧠 Profesör Bilmiş:
“İşte son perde! Kulaklar sesi alır, beyin onu çözümler. Ve siz karşıdakinin ne dediğini böylece anlarsınız!”

🎉 🎉 🎉
Alkış ve Kapanış

Tuğçe ve sınıf arkadaşları coşkuyla alkışladılar.
“Bravo! Harikaydı!”

🎭 Sahnenin ortasına Profesör Bilmiş çıktı:
“Unutmayın çocuklar! Her konuştuğunuzda vücudunuzun içinde bu dev tiyatro perde açıyor. Siz ne kadar iyi kullanırsanız, sesiniz o kadar etkili olur.”

Profesör güldü: — Dahası var! Haydi son durağımıza, “Boğaz Koruma Merkezi“ne.

🛡️ 🛡️ 🛡️
“Boğaz Koruma Merkezi” – Savunmanın İlk Hattı

Sihirli yolculuk hız kesmeden devam ederken, Profesör Bilmiş bir düğmeye bastı ve bir asansör gibi aşağı inen parlak bir platformda tüm çocuklar, Tuğçe’nin peşine takılarak inişe geçti. Aşağıda dev bir kale vardı: yüksek surları, bayrakları ve minik muhafızlarıyla tam bir savunma karargâhı!

Üzerinde altın harflerle yazılı bir tabela asılıydı:
“BOĞAZ KORUMA MERKEZİ – Davetsiz Misafirlere Karşı Sihirli Savunma”

Kapılar gıcırdayarak açıldı ve çocuklar, rengârenk odacıklardan, koridorlardan ve dev görevli hücrelerden geçerek merkeze girdiler.

👮 👮 👮
1. Nöbet Noktası – Bademcik Tugayı

Profesör Bilmiş elini kaldırarak tanıttı:

🧠 Profesör Bilmiş:
“İşte karşınızda: Bademcik Tugayı! Vücudumuzun boğazdaki ilk savunma birliği!”

🛡️ Bademcik Tugay Komutanı:
“Buradan geçen her yiyecek, içecek ya da hava molekülünü kontrol ederiz! Mikropları hemen tanır, alarma geçeriz!”

🎭 Tuğçe şaşkınlıkla sordu:
“Yani, mikroplar önce sizi mi geçmek zorunda?”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Aynen öyle! Bademcikler, bağışıklık sisteminizin gözcüleridir. Virüsleri, bakterileri fark ederler ve savaş başlatırlar. Ama çok çalıştıklarında şişip ağrıyabilirler, unutma!”

🛡️ 🛡️ 🛡️
2. Gizli Savunma Ekibi – Lenf Hücreleri

Bir başka odada minik ama ışık saçan askerler vardı. Üzerlerinde “Lenf Hücresi” yazılıydı.

🔬 Lenf Hücresi Beta:
“Biz, düşman tanımlamada uzmanız! Mikrobu tanır, hafızamıza kaydeder, bir daha gelirse hemen tanırız!”

🎯 Lenf Hücresi Teta:
“Ve alarmı basarız! Diğer askerler yardıma gelir. Hep birlikte mikropları yeneriz.”

🧠 Profesör Bilmiş:
“İşte bu yüzden vücudumuz bazı hastalıkları bir kere geçirince tekrar kolay kolay hasta olmaz!”

🌬️ 🌬️ 🌬️
3. Hava Filtreleri – Burun ve Yumuşak Damak Ekibi

Bir başka odada büyük pervaneler ve tüy gibi yumuşak kanatlar vardı.

👃 Burun Filtre Şefi:
“Havayı ilk biz karşılarız! Tozları, mikrobu tutarız. Ve sonra sıcak, temiz havayı boğaza yollarız.”

👅 Yumuşak Damak Kaptanı:
“Ayrıca konuşurken sesin boğaza düzgün dağılmasını sağlar, yutkunma sırasında ise burna kaçmasın diye yolu kapatırız!”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Yani çocuklar, burnumuz sadece koku almakla kalmaz; aynı zamanda boğazı korur!”

🧴 🧴 🧴
4. Koruyucu Sıvılar – Tükürük Laboratuvarı

Bir başka salonda köpüren şişeler, minik kimya tüpleri ve gürültülü makineler vardı.

💧 Tükürük Mühendisi:
“Biz tükürük üretiriz! İçinde savunma proteinleri, sindirime yardımcı enzimler ve ağız hijyeni için özel maddeler var!”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Tükürük sadece ağzınızı ıslatmaz. Boğazınızda tahrişi önler, mikroplarla savaşır ve yiyeceklerin yumuşak geçmesini sağlar.”

🎭 Tuğçe şaşkınlıkla bağırdı:
“Yani ağzımda su birikiyorsa sadece yutmak için değilmiş!”

🔥 🔥 🔥
5. Alarm Merkezi – Öksürük Butonu

Duvarın ortasında kocaman kırmızı bir düğme vardı. Üzerinde “ACİL ÖKSÜRÜK” yazıyordu.

🧠 Profesör Bilmiş:
“Boğaz bir tehdit algıladığında hemen öksürük refleksini devreye sokar. Toz, duman, yiyecek kırıntısı, su kaçması… hemen dışarı atılır!”

🎭 Can merakla sordu:
“Peki hapşırık?”

🧠 Profesör Bilmiş gülümsedi:
“O, burnun alarm sistemi. Ama çoğu zaman boğazla birlikte çalışır. Vücudumuzun bu refleksleri, mikropları uzak tutar.”

🛌 🛌 🛌
Bonus Oda – Dinlenme ve Yenilenme Birimi

En son odada yumuşak yastıklar, sıcak çorbalar ve bitki çayları servis ediliyordu.

🧉 Zencefil Hemşiresi:
“Boğaz ağrınız varsa sıcak içecekler, dinlenme ve sağlıklı beslenme ile bu savunma sistemi hızlıca iyileşir.”

🧠 Profesör Bilmiş:
“Boğazını fazla zorlamak, çok bağırmak, çok soğuk içmek gibi davranışlar bu merkezi yorar. Ona iyi bakmalısın!”

🧠 Profesör Bilmiş:

”Eveettt küçük gençler, küçük dilimiz çevreleyen üç bölümü de ayrı ayrı gezdik gördük”

🎓 Profesör Bilmiş, elindeki sihirli bastonunu üç ayrı yöne çevirdi. Her dönüşte bir görüntü belirdi:

  1. 🛡️ Bir yanda Boğaz Koruma Merkezi, bademcik askerleriyle dev bir kaledeydi.
  2. 🎭 Öteki yanda Ses Tiyatrosu, rengârenk perde ve titreşen ses telleriyle cıvıldıyordu.
  3. 🍽️ Son görüntüde ise Yutma Kontrol Merkezi, yiyecekleri doğru yönlere gönderen akıllı yollarla doluydu.

Tam bu sırada profesör büyük bir işaretle ortaya Küçük Dil’in holografik bir görüntüsünü çıkardı. Küçük dil yukarıdan sarkıyor, tatlı tatlı sallanıyordu.

🧙‍♂️ Profesör Bilmiş (gülümseyerek):
“Bakın çocuklar… Bu üç büyük merkez, işte bu minicik ama MUCİZE gibi bir yapıyla ortak bir komutana bağlı! Tekrar tanıştırayım: Küçük dil! Tıbbi adıyla uvula!

👧 Tuğçe (şaşkın):
“Ama bu küçücük şey mi yönetiyor hepsini?!”

🧙‍♂️ Profesör Bilmiş:
“Evet Tuğçe! Çünkü küçük dil, hem ses yolunu hem yiyecek yolunu hem de mikrop savunmasını yöneten merkezi bir kapak, bir trafik polisi, bir perde ustası gibidir! Gel tüm hepsini kısaca sizlere özetleyeyim…”

🔁 🔁 🔁
1. Boğaz Koruma Merkezi ile Bağlantısı

🧙‍♂️ “Küçük dil, boğaza kaçan yiyecekleri engelleyerek savunmanın ilk hattını destekler. Yani bir nevi ‘sınır kapısı görevlisi’ gibi davranır. Tehlike sezdiğinde öksürük refleksine destek verir. Ayrıca tükürüğün doğru yayılmasına yardım eder. Bu da bademcik tugayına destek demektir!”

🎭 🎭 🎭
2. Ses Tiyatrosu ile Bağlantısı

🧙‍♂️ “Küçük dil konuşurken sesi yönlendirir. ‘K’ ve ‘G’ gibi arka damaktan çıkan sesleri düzgün çıkarabilmemizi sağlar. Eğer küçük dil olmasaydı konuşmalarımız bulanık olurdu, sanki ağzımızda sıcak patates varmış gibi!”

🎤 “Sesin netliği ve havanın burunla ağız arasında düzgün dağıtılması için küçük dil perde gibi inip kalkar.”

🍽️ 🍽️ 🍽️
3. Yutma Kontrol Merkezi ile Bağlantısı

🧙‍♂️ “Yutkunurken küçük dil, burna giden yolu kapatır. Böylece süt burnundan fışkırmaz! Eğer küçük dil yukarı kalkmazsa yiyecekler yanlışlıkla burna kaçar, bu da bizi çok rahatsız eder.”

🥄 “Ayrıca yiyeceklerin yutağa düzgün yönlendirilmesini sağlar. Yani trafik lambası gibi çalışır: Şimdi yutabilirsin ya da Dur, hava geçiyor diyebilir.”

Profesör Bilmiş:

🧙‍♂️ “İşte bu yüzden çocuklar, küçük dil küçük olabilir… ama yaptığı işler dev gibi! O, sesimizin perdecisi, boğazımızın nöbetçisi, yutkunmamızın yol rehberidir. Üç büyük merkez bu minik ustaya danışmadan iş yapmaz!”

👧 Tuğçe (gözleri kocaman):
“Yani küçük dil olmasaydı… konuşamaz, düzgün yutamaz ve kendimizi savunamaz mıydık?”

🧙‍♂️ “Aynen öyle! O yüzden ona iyi bak, onu hor kullanma. Bağırarak, çok sıcak-çok soğuk içerek onu yorma. Çünkü küçük dil, senin görünmez kahramanındır!”

Sonra laboratuvar yavaşça dağılmaya başladı. Boyut kapısı tekrar belirdi. Öğrenciler bu kez küçük dile minnetle bakarak dönüş yoluna geçti.

Zil çaldığında Hatice öğretmenin tahtaya şöyle yazdığını gördüler:

“En küçük parça bile büyük işler yapabilir.”

Dr. Mustafa KEBAT

Sayın okuyucu,

Yukarıda yer alan hikaye firmalarımız Tetkik OSGB – Tetkik Danışmanlık tarafından sosyal sorumluluğumuz olan çocuklarımızı bilgilendirmek, okumaya, çalışmaya, doğal hayata heveslendirmek ülkemize ve geleceğimize yararlı bireyler olabilmelerine katkı sağlamak maksadı ile yayınlanmıştır.

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz. Varsa hatalarımızı bildirmeniz daha faydalı olmamıza desteğiniz bizim için çok değerli.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

HSE Indicator Tool (İş Sağlığı ve Güvenlik Göstergesi Aracı) Psikososyal Risk Değerlendirmesi

HSE Indicator Tool (HSE IT), özellikle psikososyal riskleri değerlendirmek ve iyileştirme alanlarını belirlemek için kullanılan, bilimsel temelli bir iş sağlığı ve güvenliği ölçüm aracıdır.

İngiltere merkezli Health and Safety Executive (HSE) tarafından geliştirilmiştir ve işyerinde stresle ilgili yedi temel alanı değerlendirir.

🔍 🔍 🔍
HSE Indicator Tool Nedir?

HSE Indicator Tool (HSE IT), çalışanların işyerindeki stres düzeylerini ve stres kaynaklarını belirlemeyi amaçlayan anket tabanlı bir değerlendirme aracıdır. Araç, çalışanların algılarına dayalı veri toplar ve bu verileri analiz ederek:

  • Örgütsel düzeyde psikososyal riskleri belirler,
  • Müdahale önceliklerini ortaya koyar,
  • Yönetime hedef odaklı iyileştirme stratejileri sunar.
🧱 🧱 🧱
HSE IT’in Temel Bileşenleri (7 Ana Boyut)

HSE Indicator Tool, iş yerinde stres oluşturan yedi ana faktör üzerine yapılandırılmıştır. Bunlar, iş sağlığı açısından kabul edilen ana stres kaynaklarıdır:

BOYUTAçıklama
1. Talepler (Demands)İş yükü, işin hızı, işin zorluğu ve çalışma koşullarıyla ilgilidir.
2. Kontrol (Control)Çalışanların işleri üzerinde ne kadar söz sahibi oldukları ve karar sürecine katılım düzeylerini kapsar.
3. Destek (Support)Yönetici ve çalışma arkadaşlarından alınan destek, eğitim olanakları ve duygusal destek içerir.
4. İlişkiler (Relationships)İşyerindeki kişilerarası ilişkiler, çatışmalar, zorbalık, güven ortamı gibi konuları değerlendirir.
5. Rol (Role)Çalışanın iş yerindeki rolünü net şekilde anlayıp anlamadığıyla ilgilidir.
6. Değişim (Change)İşyerindeki değişimlerin nasıl yönetildiği, iletişim düzeyi ve çalışanlara ne kadar bilgi verildiğidir.
7. Yönetici Desteği (Management of Change)Değişim süreçlerinde çalışanların desteklenip desteklenmediği değerlendirilir.

Not: Bazı sürümlerde “Destek” tek boyutta ele alınırken, bazı uygulamalarda “Yönetici Desteği” ve “Meslektaş Desteği” olarak alt kategorilere ayrılır.

📝 📝 📝
HSE IT Nasıl Uygulanır?
🔹 Adım 1: Anketin Hazırlanması
  • Genellikle 35-45 sorudan oluşur (7 boyut × 5–6 madde).
  • Likert tipi ölçek kullanılır (1: Hiç katılmıyorum – 5: Tamamen katılıyorum).

🔹 Adım 2: Anketin Uygulanması
  • Anonim ve gönüllü temelli yapılır.
  • Mümkünse dijital ortamda uygulanarak daha hızlı veri toplanması sağlanır.

🔹 Adım 3: Verilerin Analizi
  • Her boyut için ortalama skor hesaplanır.
  • HSE tarafından sağlanan benchmark (karşılaştırmalı) verilerle kıyaslama yapılabilir.

🔹 Adım 4: Geri Bildirim & Eylem Planı
  • Düşük puan çıkan boyutlar için müdahale planı hazırlanır.
  • Uygun aksiyonlar: Eğitim, liderlik gelişimi, iş tasarımı, ekip çalışması vb.
📊 📊 📊
Skorların Yorumlanması (Risk Seviyesi Değerlendirmesi)
Puan AralığıRenk KoduYorum
4.00 – 5.00YeşilGüvenli – İyileştirme gerekli değil.
3.00 – 3.99SarıUyarı – İyileştirme düşünülmeli.
2.00 – 2.99TuruncuRiskli – Müdahale planı oluşturulmalı.
1.00 – 1.99KırmızıÇok Riskli – Derhal müdahale gerektirir.

Bu renk skalası, örgütsel düzeyde hızlı görsel analiz yapılmasına olanak tanır.

🛠️ 🛠️ 🛠️
HSE IT’in Kurumlara Faydaları
  • 🔍 Objektif Psikososyal Risk Tespiti: Sayısal veriye dayalı stres haritaları oluşturulabilir.
  • 📈 Karşılaştırılabilirlik: Sektör veya ülke geneliyle kıyaslama yapma imkânı sunar.
  • 📣 Katılımcı Yönetim: Çalışan sesini sistematik biçimde duymaya yardımcı olur.
  • 🔄 Sürekli İyileştirme: Zaman içinde gelişmeleri izlemeye ve değerlendirmeye olanak sağlar.
🧪 🧪 🧪
Türkiye’deki Uygulama Durumu
  • Türkiye’de İSG profesyonelleri, özellikle büyük ölçekli şirketler ve kamu kurumlarında HSE IT’in Türkçe uyarlamasını kullanmaya başlamıştır.
  • İstanbul Üniversitesi ve bazı İSG danışmanlık firmaları, bu aracı Türkçeleştirmiş ve geçerlik-güvenirlik analizleri yapmıştır.
  • 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında psikososyal risklerin değerlendirilmesi gerektiği için bu araç, oldukça işlevsel bir çözüm sunmaktadır.
🧠 🧠 🧠
HSE IT ile Karıştırılanlar
HSE ITKOPSOR / COPSOQ / JCQ
Yalnızca stres kaynaklarını ölçerStresin yanı sıra memnuniyet, zihinsel talepler gibi alanları da ölçer
HSE tarafından geliştirilmiştirAkademik kurumlar ya da farklı ülkeler tarafından geliştirilmiştir
Daha sade ve kuruma yönelikDaha ayrıntılı ve araştırma bazlıdır
📁 📁 📁
Hazır Formlar
HSE Indicator Tool (İş Sağlığı ve Güvenliği Göstergesi) Anketi

Bu anket, işyerinizdeki stres düzeylerini ve stres kaynaklarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Lütfen her ifadeyi dikkatlice okuyun ve sizin için ne derece geçerli olduğunu 1 ile 5 arasında değerlendiriniz:
1 = Kesinlikle Katılmıyorum
2 = Katılmıyorum
3 = Kararsızım
4 = Katılıyorum
5 = Tamamen Katılıyorum

1. Talepler (Demands)
  1. 1. İşim fiziksel olarak yorucu.
  2. 2. İş yüküm genellikle çok fazladır.
  3. 3. Sürekli olarak çok hızlı çalışmam gerekiyor.
  4. 4. İşyerimde sık sık zaman baskısı hissederim.
  5. 5. İşimin gereklilikleri bana ağır gelir.

2. Kontrol (Control)
  • 1. İşimde karar verme yetkim vardır.
  • 2. İşimde nasıl çalışacağımı kendim belirleyebilirim.
  • 3. Çalışma hızımı kendim kontrol edebilirim.
  • 4. İşim üzerinde etkili olduğumu hissederim.
  • 5. Kendimi işime dahil hissederim.

3. Destek (Support)
  1. 1. Yöneticim bana destek olur.
  2. 2. İş arkadaşlarım yardımseverdir.
  3. 3. Zor zamanlarda destek alabilirim.
  4. 4. İşim için yeterli eğitimi alıyorum.
  5. 5. İşyeri yönetimi ihtiyaçlarımı dikkate alır.

4. İlişkiler (Relationships)
  1. 1. İşyeri ortamında çatışma sıktır.
  2. 2. İşyeri arkadaşlarım saygılı davranır.
  3. 3. Zorbalık ya da mobbing yaşamam.
  4. 4. İşyeri ilişkilerinden memnunum.
  5. 5. İşyerinde sorunlar açıkça konuşulur.

5. Rol (Role)
  • 1. İşyerindeki rolüm açık ve nettir.
  • 2. Ne beklendiğini tam olarak bilirim.
  • 3. Görevlerim çakışmaz.
  • 4. İş tanımım uygun şekilde belirlenmiştir.
  • 5. Yöneticimden net yönlendirmeler alırım.

6. Değişim (Change)
  • 1. İşyerindeki değişiklikler önceden duyurulur.
  • 2. Yapılan değişiklikler iyi yönetilir.
  • 3. Değişikliklerle ilgili yeterli bilgi verilir.
  • 4. Değişim sürecine katılım sağlanır.
  • 5. Yöneticiler değişim hakkında görüşümüzü alır.
📌 📌 📌
Örnek Uygulama Senaryosu

Kurum: TETKİK Tersanesi A.Ş.
Sektör: Gemi İnşa – Ağır Sanayi
Uygulama Tarihi: Mart 2025
Katılımcı Sayısı: 60 çalışan
Anket Aracı: HSE Indicator Tool – 7 boyut, 43 soru
Uygulama Süresi: 15 gün

🧩 🧩 🧩
Anket Boyutları
  1. Yönetim Taahhüdü
  2. İletişim
  3. Katılım
  4. Öğrenme ve Gelişim
  5. Kural Uyumu
  6. İklim ve İşbirliği
  7. İş Yükü ve Baskı
📊 📊 📊
Örnek Veriler (Seçilmiş 5 Katılımcıdan)
KatılımcıBoyut 1Boyut 2Boyut 3Boyut 4Boyut 5Boyut 6Boyut 7
K14324342
K25445553
K33223321
K44334442
K55545554

Not: Her boyut 1 (çok zayıf) ile 5 (çok güçlü) arasında puanlanmıştır.

📈 📈 📈
Ortalama Puanlar
BoyutOrtalama
Yönetim Taahhüdü4.2
İletişim3.4
Katılım3.0
Öğrenme ve Gelişim4.2
Kural Uyumu4.0
İklim ve İşbirliği4.0
İş Yükü ve Baskı2.4 ⛔
🔎 🔎 🔎
Bulgular
  • Güçlü Alanlar:
    • Yönetim Taahhüdü, Öğrenme ve Gelişim (4.2)
    • Kural Uyumu ve İşbirliği oldukça yüksek (4.0)
  • Gelişime Açık Alanlar:
    • Çalışan Katılımı (3.0) – orta düzeyde ancak ideal değil.
    • İş Yükü ve Psikolojik Baskı (2.4) – kritik risk bölgesinde.
🛠️ 🛠️ 🛠️
Önerilen Müdahaleler
Zayıf BoyutÖnerilen Müdahale
İş YüküVardiya planlamalarının yeniden gözden geçirilmesi. Dinlenme sürelerinin artırılması.
KatılımÇalışanların öneri sistemi oluşturulmalı. Görüş alma toplantıları düzenlenmeli.
İletişimHaftalık HSE iletişim bülteni başlatılmalı. Geribildirim mekanizması kurulmalı.
🧾 🧾 🧾
Nihai Raporlama Formatı (Kısa Özet)

Başlık: “TETKİK Tersanesi A.Ş. 2025 Yılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kültür Değerlendirme Raporu (HSE Indicator Tool)”

Özet:

  • Yüksek yönetim taahhüdü ile güçlü bir HSE altyapısı var.
  • Ancak çalışanlar, iş yükü ve stres düzeyi konusunda ciddi sıkıntılar yaşıyor.
  • Çalışanların sürece katılımı sınırlı.
  • Bu iki boyutta iyileştirme çalışmaları planlanmalı.
📌 📌 📌
Uygulama Notları
  • Anket çevrim içi olarak doldurulmuştur.
  • Anonimlik garanti edilmiştir.
  • Analiz Microsoft Excel ile yapılmış, ortalamalar grafikleştirilmiştir.
  • Her boyut için çubuk grafik hazırlanmıştır.

HSE Indicator Tool, işletmelerin psikososyal risklerini bilimsel temele dayalı olarak ortaya koymasına imkân tanır. İş yükü, kontrol eksikliği, destek yetersizliği gibi konuların sistematik analizini sağlar ve iş sağlığına yönelik etkili adımlar atılmasına zemin hazırlar.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Sağlık ve Davranış: Biyolojik, Davranışsal ve Toplumsal Etkilerin Etkileşimi https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK43750/

⭐️⭐️ Psikososyal riskler ve çalışan sağlığı https://oshwiki.osha.europa.eu/tr/themes/psychosocial-risks-and-workers-health

⭐️⭐️ Çalışma Yaşamında Esenlik ve Psikososyal Riskler: Değişen Dinamiklerle Başa Çıkma Stratejileri İşyerinde Refah ve Psikososyal Riskler: Değişen Dinamikleri Yönetme Stratejileri https://www.researchgate.net/publication/377014012_Calisma_Yasaminda_Esenlik_ve_Psikososyal_Riskler_Degisen_Dinamiklerle_Basa_Cikma_Stratejileri_Well-being_and_Psychosocial_Risks_in_the_Workplace_Strategies_for_Navigating_Changing_Dynamics

⭐️⭐️ İş Stresi Kardiyovasküler Hastalıklar İçin Bir Risk Faktörüdür https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26238744/

⭐️⭐️ İşyerinde psikososyal riskler ve ruh sağlığı https://osha.europa.eu/en/themes/psychosocial-risks-and-mental-health

⭐️⭐️ Çalışma Yaşamında Esenlik ve Psikososyal Riskler: Değişen Dinamiklerle Başa Çıkma Stratejileri https://dergipark.org.tr/tr/pub/ohsacademy/issue/85769/1393212

⭐️⭐️ Fazla Saatlerle Çalışmanın Iş Sağlığı ve Güvenliği Üzerine Etkileri https://www.proquest.com/openview/29e975929e3587a0d68322e2e822c18e/1?cbl=2026366&diss=y&pq-origsite=gscholar

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Biyosidal Ürün Uygulayıcılarında Görülebilecek Cilt Hastalıkları ve Deri Bulguları

Biyosidal ürün uygulama işi, çoğu zaman yalnızca solunum riskleri üzerinden değerlendirilir. Oysa sahada çalışan herkes bilir ki bu işte ilk temas eden organ cilttir. Eldivenin altı, tulumun içi, yüz, boyun ve el bilekleri; kimyasal maddelere en sık ve en uzun süre maruz kalan alanlardır.

Biyosidal ürün uygulayıcılarında en sık karşılaştığımız sağlık sorunlarından birinin cilt ve deri hastalıkları olduğunu özellikle vurgulamak istiyorum. Çünkü ciltte başlayan birçok bulgu, zamanında fark edilmezse kalıcı hastalıklara dönüşebilmektedir.

Cilt Neden Bu Kadar Hassastır?

Cilt yalnızca bizi dış ortamdan ayıran bir kaplama değildir.
Aynı zamanda;

  • Kimyasalları emebilen
  • Isı ve nemle geçirgenliği artan
  • Hasar gördüğünde toksinleri daha hızlı içeri alan

canlı bir organdır.

Biyosidal ürünlerin büyük bir kısmı;

  • Yağda çözünebilen
  • Tahriş edici
  • Alerjen özellik taşıyan

maddelerdir. Özellikle terleme, uzun çalışma saatleri ve uygun olmayan koruyucu ekipman kullanımı, cilt temasını kaçınılmaz hale getirir.

En Sık Görülen Cilt Bulguları

Biyosidal ürün uygulayıcılarında erken dönemde ortaya çıkabilen deri bulguları şunlardır:

  • Kızarıklık
  • Kaşıntı
  • Yanma ve batma hissi
  • Kuruluk ve pullanma
  • Deride çatlaklar
  • Su toplama veya kabarcıklar
  • Ciltte renk değişiklikleri

Bu bulgular çoğu zaman “basit bir tahriş” olarak değerlendirilir. Ancak bu belirtiler, çoğu vakada mesleki cilt hastalığının ilk habercisidir.

Görülebilecek Cilt ve Deri Hastalıkları
1. İrritan Kontakt Dermatit

En sık görülen cilt hastalığıdır. Kimyasalın cilde doğrudan zarar vermesiyle oluşur.

  • Kızarıklık
  • Yanma hissi
  • Deride soyulma

özellikle ellerde ve ön kollarda görülür. Tekrarlayan maruziyetle kronikleşir.

2. Alerjik Kontakt Dermatit

Bağışıklık sisteminin kimyasala karşı hassasiyet geliştirmesi sonucu oluşur.

  • Şiddetli kaşıntı
  • Kabarcıklar
  • Yaygın kızarıklık

temas kesilse bile uzun süre devam edebilir. Bir kez geliştikten sonra aynı maddeye tekrar maruziyet daha ağır reaksiyonlara yol açar.

3. Kimyasal Yanıklar

Yoğun veya yanlış kullanım sonucu ortaya çıkabilir.

  • Deride ani ağrı
  • Su toplama
  • Açık yara oluşumu

acil tıbbi müdahale gerektirir ve iz bırakma riski yüksektir.

4. Kronik Cilt Kuruluğu ve Çatlaklar

Sürekli kimyasal temas ve sık el yıkama sonucunda görülür.

  • Derin çatlaklar
  • Kanama
  • Enfeksiyona açık yaralar

oluşabilir. Bu durum hem iş gücünü düşürür hem de ikincil enfeksiyon riskini artırır.

5. Pigmentasyon Bozuklukları (Ciltte Renk Değişiklikleri)

Uzun süreli maruziyet sonrası bazı bölgelerde:

  • Koyulaşma
  • Lekelenme
  • Matlaşma

görülebilir. Bu değişiklikler bazen kalıcıdır.

6. Cilt Üzerinden Sistemik Etkiler

Ciltte oluşan hasar sadece yüzeysel bir sorun değildir. Hasarlı cilt, kimyasalların kana geçişini kolaylaştırır.

Bu durum;

  • Nörolojik etkiler
  • Karaciğer yüklenmesi
  • Genel toksik etkilere

zemin hazırlayabilir.

Bu Bulgular Neden Hafife Alınmamalıdır?

Cilt hastalıkları genellikle sessiz ilerler. Çalışanlar çoğu zaman:

  • “Geçer” diye düşünür
  • İşten geri kalmamak için önemsemez
  • Kendi kendine krem kullanarak durumu bastırır

Oysa mesleki cilt hastalıkları erken tanınmazsa kalıcı hale gelir ve kişinin mesleğini yapmasını bile engelleyebilir.

Biz Bu Konuya Neden Özellikle Dikkat Ediyoruz?

Benim için cilt bulguları, sahada yapılan işin en erken uyarı sistemidir.
Ciltte başlayan sorunlar bize şunu söyler:

“Bu çalışan, bu kimyasala bu şekilde maruz kalmamalı.”

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği olarak yaklaşımımız;

  • Hastalık oluştuğunda raporlamak değil
  • Hastalık oluşmadan önce fark etmek
  • Çalışanı korurken işvereni de hukuki ve insani risklerden uzak tutmaktır

Cilt, bize en erken sinyali veren organdır.
Bu sinyalleri görmezden gelmek, daha ağır sağlık sorunlarına davetiye çıkarmaktır.

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği
sizinle çalışmaya hazır.

Amacımız Açık:
  • Personelinizin sağlığını gerçek anlamda korumak
  • Zorunlu sağlık tetkikleri ve raporlamalarda sizi riske sokmamak
  • Denetim süreçlerini stres olmaktan çıkarmak
  • İşinizi bilen, sorumluluğunuzu paylaşan bir İSG çözüm ortağı olmak

Eğer siz de;

  • Biyosidal uygulama sahalarını tanıyan,
  • Kolinesteraz ve sağlık heyeti süreçlerini doğru yöneten,
  • Mevzuatı sadece anlatan değil, uygulayanuygulatan
    bir OSGB ile çalışmak istiyorsanız,

📞 Bizimle iletişime geçin.

📍 Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği: Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın:

İşinizi biliyoruz.
Mevzuatı yönetiyoruz.
Sağlığınızı koruyoruz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Güneş Altında Saat Saat Vücudunuz!

👷‍♂️ Dışarıda Güneş Altında Çalışan İşçinin 8 Saatlik Vücudunun Yolculuğu

İnşaatta, tarlada, madende ya da yol kenarında…
Direkt güneşin altında çalışan (güneşlenen) bir bedenin saat ilerledikçe adım adım neler yaşadığını hiç merak ettiniz mi?


Güneşin altında çalışan bir işçinin organlarında saat saat gelişen değişimin hikâyesi…

🕘 🕘 🕘
Başlangıç (0. Saat) – Günaydın Güneş!
🧠 Beyin:
  • Enerjik hissedersiniz. Serotonin yükselir, biraz neşe gelir.
  • Göz bebekleri kısılır; ışık yoğunluğu arttıkça odak azalır.
❤️ Kalp-Damar Sistemi:
  • Güneşten gelen sıcaklıkla damarlar genişler.
  • Kan basıncı (tansiyon) hafif düşer ama kalp biraz daha hızlı çalışmaya başlar.
🕶️ Belirti:
  • Hafif terleme başlar. Güne başlamaya hazırsınız.
🕘 🕘 🕘
1. Saat – Vücut Motoru Isınıyor
🌡️ Deri:
  • Ter bezleri aktifleşir.
  • Deri yüzey sıcaklığı 37°C’yi geçmeye başlar.
💦 Böbrek:
  • Vücut su kaybettiğini fark eder.
  • Böbrekler “idrar üretimini azaltalım” sinyali verir.
🧠 Beyin:
  • Güneş ışığındaki UV ve ısı artışıyla dikkat dağılabilir.
  • Baş ağrısı oluşmaya başlayabilir.
🕶️ Belirti:
  • Alnınız ıslak, şapka takmadıysanız başınızda baskı hissi vardır.
  • Susuzluk sinyalleri ilk kez belirginleşir.
🕘 🕘 🕘
2. Saat – Tehlike Sessizce Yaklaşıyor
💨 Akciğer:
  • Hızlı nefes alma başlar, çünkü vücut ısı üretimini dengelemeye çalışır.
  • Nemli hava varsa oksijen alımı zorlaşır.
🧠 Beyin:
  • Beyindeki hipotalamus, vücut ısısını düşürmek için sinyal yollar.
  • Konsantrasyon bozulur. Refleksler yavaşlar.
🕶️ Belirti:
  • Halsizlik başlar.
  • “Bir gölge bulsam iyi olacak” düşüncesi ilk kez belirir.
🕘 🕘 🕘
4. Saat – Vücut Alarm Veriyor
❤️ Kalp:
  • Nabız hızlanır. Kalp günde 10.000 fazladan atış yapabilir.
  • Vücut sıvısız kalırsa tansiyon ani düşebilir.
🧠 Beyin:
  • Baş dönmesi, görmede bulanıklık başlar.
  • Güneş çarpması (ısı bitkinliği) riski oluşur.
🦠 Bağışıklık Sistemi:
  • UV ışınları, derideki savunma hücrelerini baskılar.
  • Güneş yanığı riski başlar.
🕶️ Belirti:
  • Yürürken sendeleme hissi olur.
  • Ağız kurur, idrar rengi koyulaşır.
  • Cilt kızarır ve “yanıyor” gibi hissedilir.
🕘 🕘 🕘
6. Saat – Organlar Streste
🧠 Beyin:
  • Karar alma yetisi bozulur.
  • Hatalı ekipman kullanımı veya kazaya yatkınlık başlar.
🧬 Kaslar:
  • Kaslara kan akışı azalır, kramp başlar.
  • Özellikle baldır ve karın kaslarında istemsiz kasılmalar görülür.
🧠 Beyin:
  • Vücut ısısı 39°C’yi geçebilir → Bilinç bulanıklığı, mide bulantısı.
🕶️ Belirti:
  • Terleme azalır: Bu kötü işarettir. Vücut artık susuzluktan çalışmayı bırakıyor olabilir.
  • Baş ağrısı şiddetlenir. Gözler kararıyor olabilir.
🕘 🕘 🕘
8. Saat – Güneşin Zirvesinde Yorgun Beden
🧠 Beyin:
  • Güneş çarpması sınırındadır. Vücut ısısı 40°C’ye yaklaşırsa hayati tehlike başlar.
  • Serinletilmezse bilinç kaybı yaşanabilir.
💨 Solunum:
  • Nefes düzensizleşir. Sıvı kaybı nedeniyle kan koyulaşmıştır, oksijen taşıma zayıflar.
🩸 Karaciğer ve Böbrek:
  • Aşırı sıvı kaybı ve yüksek sıcaklık, karaciğer enzimlerini yükseltir.
  • Böbrekler alarm verir → “Akut böbrek hasarı” bile gelişebilir.
🕶️ Belirti:
  • Göz kararması, bayılma, mide bulantısı, kas seğirmesi ve hayal görme hissi oluşabilir.
🔚 🔚 🔚
Güneşin Sessiz Hasarı

☀️ Güneş altında geçirilen uzun saatler yalnızca ciltte bronzluk bırakmaz…

  • Kronik UV maruziyeti, cilt kanseri riskini artırır.
  • Sık sık dehidratasyon, böbrek taşı riskini yükseltir.
  • Beyin sürekli strese girerse, hafıza ve karar verme mekanizması zayıflar.
✅ ✅ ✅
Çözüm – Akıllı Güneş Stratejisi
ÖnlemAçıklama
🧢 Geniş kenarlı şapkaBaş ve enseyi korur.
🥤 30 dakikada bir su içmeGünde 2,5-3 litre arası.
👕 UV koruyucu kıyafetCilt hasarını azaltır.
😎 Güneş gözlüğü (UV400)Göz sağlığını korur.
🕒 11:00–16:00 arasında molaGölgelik alan önerilir.
🎯 🎯 🎯
Unutmayın!

Direkt güneşin altında geçen her saat, sadece terlettiğiniz bir zaman değil, organlarınıza stres yüklediğiniz bir dilimdir.

🌡️ Vücudunuz sizi uyarır… ama bazen çok geç olabilir.
Korunun, fark edin, serin kalın!

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Güneşe Maruz Kalma ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Güneşe Maruz Kalmanın Obezite ve Kardiyometabolik Disfonksiyon Geliştirme Riskini Azaltabileceği Mekanizmalar https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5086738/

⭐️⭐️ Güneşe Maruz Kalma – Tehlikeler ve Faydalar https://ar.iiarjournals.org/content/42/4/1671

⭐️⭐️ Güneş yanığı https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534837/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Beynin Sağ ve Sol Yarımküresi Arasında Farklar

İnsan beyni, mucizevi bir denge ve uyum ustasıdır. Dışarıdan bakıldığında simetrik bir yapı gibi görünse de, aslında her yarısı farklı düşünür, farklı hisseder ve farklı yollarla dünyayı algılar.

Beynin sağ ve sol yarımküreleri arasındaki farkları keşfederek kendi zihinsel eğilimlerimizi daha iyi anlayabiliriz. Kimimiz duygularla düşünür, kimimiz mantıkla karar veririz; kimimiz renkleriyle konuşur, kimimiz sayılarla. İşte bu farklar, hem bireysel yaratıcılığımızın hem de toplumsal çeşitliliğimizin temelini oluşturur. Hazırsanız, beynimizin iki yakasını karşılaştıralım…

🧠 🧠 🧠

Dil – Konuşma Yetisi

  • Sol beyin: Cümle kurar, yazı yazar, grameri anlar.
  • Sağ beyin: Ses tonunu, mimikleri, duygusal alt tonu çözer.
    🔹 Örnek: Birisi “İyiyim” dediğinde sol beyin kelimeyi anlar, sağ beyin “Aslında üzgün” olduğunu hisseder.

Vücut Kontrolü

  • Sol beyin: Vücudun sağını yönetir.
  • Sağ beyin: Vücudun solunu yönetir.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Sağ eliyle yazı yazan çocuklarda sol beyin daha baskındır.Sağ beyin – Sol eliyle resim çizen bir çocuk daha çok sağ beynini kullanıyor olabilir.

Rüyaların İçeriği

  • Sol beyin: Olay örgüsüne sahip rüyalar görür.
  • Sağ beyin: Soyut ve duygusal rüyalar görür.
    🔹 Örnek: Sol beyin – “Dün rüyamda önce okula gittim, sonra sınava girdim, sonra eve döndüm.” Sağ beyin – “Rüyamda renkli kuşlar gökyüzünde ağlıyordu, ama konuşuyorlardı da!”

Analitik Düşünme vs. Sanatsal Yaratıcılık

  • Sol beyin: Matematik, mantık, hesaplama işlerini yürütür.
  • Sağ beyin: Resim yapar, hayal kurar, müziği hisseder.
    🔹 Örnek: Hesap makinesine benzetilen sol beyin, boya paletiyle oynayan sağ beyinle tam bir zıt karakterdir.

İletişim Biçimi

  • Sol beyin: Sözcükleri dikkatli seçer.
  • Sağ beyin: Tonlama ve beden diliyle iletişim kurar.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Proje sunarken konuşmasını yazılı metne uygun şekilde sunar. Sağ beyin – Sunumda heyecanını ses tonu, el hareketleri ve mimikleriyle belli eder.

Zaman Algısı

  • Sol beyin: Dakiktir, zamanlamaya dikkat eder.
  • Sağ beyin: Zamanı unutabilir, “an”da yaşar.
    🔹 Örnek: Sol beyin – randevuya erken gitmek ister, sağ beyin yolda kuşları izlemeye dalar.

Problem Çözme Yöntemi

  • Sol beyin: Adım adım çözer.
  • Sağ beyin: Sezgisel çözüm üretir.
    🔹 Örnek:Sol beyin – Matematik problemi çözerken önce problemi okur, sonra işlemleri sırayla yazar. Sağ beyin – “Bir şey eksik gibi, cevabı bu ama bir yer atlanmış” diyerek kontrol eder ve farklı yöntem dener.

Detay vs. Bütün Görüntü

  • Sol beyin: Parçaları tek tek inceler.
  • Sağ beyin: Bütünü, genel resmi kavrar.
    🔹 Örnek: Sol beyin ağaca bakar, sağ beyin ormanı görür.

Düzen ve Sıralama

  • Sol beyin: Liste yapar, sıralama ve organizasyondan hoşlanır.
  • Sağ beyin: Kaotik olsa da yaratıcıdır, sıraya takılmaz.
    🔹 Örnek: Sol beyin gardırobu renklere göre dizer, sağ beyin “ilhamla” ne bulursa giyer.

İçsel Diyalog ve Akıl Yürütme

  • Sol beyin: İçinden sürekli konuşur, neden-sonuç düşünür.
  • Sağ beyin: Görsel düşünür, kelimesiz hayal kurar.
    🔹 Örnek: Sol beyin – “Bu işi neden yapıyorum?” derken, sağ beyin – bir kelebekle uzaklara gider.

Öğrenme Tarzı

  • Sol beyin: Okuyarak öğrenir.
  • Sağ beyin: Görsel ve deneyerek öğrenir.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Tarih konularını okuyup özet çıkarır. Sağ beyin – Tarih konularını dramatize ederek ya da canlandırma yaparak öğrenir.

Yeni Bilgiye Yaklaşım

  • Sol beyin: Bilgiyi listeleyerek, analiz ederek öğrenir.
  • Sağ beyin: Bilgiyi görselleştirerek öğrenir.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Fen dersinde su döngüsünü aşama aşama yazar. Sağ beyin -Su döngüsünü renkli bir çizimle ve oklarla anlatır.

Empati Kurma Biçimi

  • Sol beyin: Mantıkla empati kurar.
  • Sağ beyin: Duyguyla empati kurar.
    🔹 Örnek: Sol beyin – “Arkadaşım ödevini yapmamış çünkü evde misafiri vardı” diye düşünür. Sağ beyin – “Arkadaşım üzgün gibi, sarılayım ona” diyerek yaklaşır.

Okuma-Yazma vs. Yüz Tanıma

  • Sol beyin: Yazılı metinleri çözer.
  • Sağ beyin: Yüzleri tanır, mimikleri okur.
    🔹 Örnek: Sol beyin kitabı okur, sağ beyin öğretmenin suratından sınavın zor olacağını anlar.

İrade vs. İçgüdü

  • Sol beyin: Plan yapar, kontrol eder.
  • Sağ beyin: Sezgilere dayanır, spontane davranır.
    🔹 Örnek: Sol beyin diyet listesi yazar, sağ beyin pastayı görünce “bir dilimden bir şey olmaz” der.

Sözel Zeka vs. Görsel Zeka

  • Sol beyin: Sözcüklerle güçlüdür.
  • Sağ beyin: Renk, şekil, mekan algısıyla çalışır.
    🔹 Örnek: Sol beyin sudoku çözer, sağ beyin görsel hafızayla labirent bulur.

Mizah Anlayışı

  • Sol beyin: Kelime oyunlarına güler.
  • Sağ beyin: Görsel şakalara güler.
    🔹 Örnek: Sol beyin – “Anne neden bilgisayarı yıkadın?” – “Çünkü virüs bulaşmış!” gibi esprilerde güler. Sağ beyin – Bir çocuğun yanlışlıkla şemsiyeyi ters açması ya da komik dansı, sağ beyni güldürür.

Geçmiş ve Gelecek vs. Şu An

  • Sol beyin: Geçmişi analiz eder, geleceği planlar.
  • Sağ beyin: Anı yaşar, hisseder.
    🔹 Örnek: Sol beyin “Yarın ne giyeceğim?” diye düşünürken, sağ beyin o anki güneşi hissetmeye odaklanır.

Dikkat Türü

  • Sol beyin: Detaylara odaklanır.
  • Sağ beyin: Büyük resmi görür.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Bir yazı tahtasında yazım yanlışı gören öğrenci “ö” yerine “o” yazıldığını hemen fark eder. Sağ beyin – Sınıfa girip kimsenin gülümsemediğini fark eden bir çocuk “Bir şey olmuş gibi, hava çok tuhaf” diyebilir.
🎯 🎯 🎯
ÖzellikSol BeyinSağ Beyin
DilKonuşur, yazarTonlamayı, mimikleri çözer
Zeka TürüMantıksal, sözelGörsel, sezgisel
Zaman AlgısıGeçmiş ve gelecekŞu an
OdakParça, detayBütün, genel görünüm
KarakterPlanlı, titizYaratıcı, özgür

Beynin sağ ve sol yarımküresi, biri olmadan diğerinin eksik kalacağı iki kardeş gibidir. Her birimizin düşünme, öğrenme ve ifade biçimi bu eşsiz ikilinin ortak çalışmasına dayanır.

Sol yarımküre hesap yaparken sağ yarımküre hayal kurar; biri geçmişi düzenlerken diğeri geleceği düşler. Bu farklar bizi bölmek için değil, tamamlamak için vardır.

Önemli olan, hangi yarımkürenin baskın olduğundan çok, her ikisini de tanıyıp birlikte çalıştırabilmektir. Çünkü gerçek zekâ, dengede saklıdır.

Unutmayın

Ne tamamen sağ beyinlisiniz, ne tamamen sol.

Siz her şeyin birazısınız – tıpkı beyniniz gibi eşsiz ve mükemmel bir dengeye sahip.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

İyot, Tiroid ve Vücudun Hikâyesi

Tiroid bezimiz, boynun önünde yer alan kelebek şeklinde bir organ. Bizi düzenleyen, enerji veren, metabolizmamızı hızlandıran *T4 ve T3 hormonlarını üretir.

Peki bu hormonlar nasıl oluşur?

Tiroid Hormonu Simülasyonu
  1. Beyindeki hipotalamus, TRH diye bir mesaj yollar.
  2. Bu mesaj hipofizi uyarır, o da TSH hormonunu üretir.
  3. TSHtiroidi uyarır, o da hormon üretir: T4 & T3.
  4. Denge bozulursa ortaya çıkar: Diyelim az üretim → hipotiroidi/Haşimato; çok üretim → hipertiroidi/Graves.

İyot Ne İşe Yarar?

İyot, T4 ve T3’ün yapı taşıdır. Kanımızda dolaşır, tiroid bezine girer. Ama işte öyle bir şey var ki: İyot fazla olduğunda bile bu süreç durabilir.

  • Lugol iyot: İlave iyot.
    Ama fazla alınca tiroit “dur!” diye sinyal verir, hormon üretimi düşer, TSH yükselir → hipotiroidi benzeri tablo görülebilir.

Haşimato’da İyot Kullanılır mı?

Haşimato, tiroitin yavaş çalışmasıdır ve bu durumda genelde iyottan kaçınılmalıdır. İlave iyot almak, hormon üretimini engelleyip TSH’ı daha da yükseltebilir. Özellikle Haşimato hastaları için Lugol iyot kesinlikle önerilmez.

Gluten, Anti-TPO ve Tiroid İlişkisi

Tiroid🤝Gluten:

  • Gluten, içinde bulunan gliadin ile tiroiddeki tiroit peroksidaz (TPO) enzimine benzeyebilir.
  • Vücudumuz bazen TPO için saldırgan davranıp Anti‑TPO antikoru üretir ve bu da tiroid hasarına yol açar.

Sonuç:

  • Haşimato hastaları, özellikle glutenli besinlerden (buğday, arpa, çavdar, yulaf vs.) uzak durmalı.

Guatrojenik Besinler Dikkat Edilmesi Gerekenler

Guatrojenik demek: Tiroid hormon üretimini yavaşlatma etkisi olan besinler demek.
Öne çıkanlar: lahana, ıspanak, soya, keten tohumu, turp, çilek, şeftali, armut, gibi.

  • Haşimato → Bu besinlerden uzakta durun.
  • Hayden: Hipertiroidi durumunda bu gribi besinler, tiroidi yavaşlatmada faydalıdır.

Selenyum’un Rolü: T4’ü T3’e Çeviren Destekçi

T4 inaktif hormondur, vücutta aktif hale dönüşürken T3’e dönüşür. Bu dönüşümü sağlayan 5’-deyodinaz enziminin çalışması için Selenyum gerekiyor.

  • Selenyum eksikse: T4 → T3 dönüşümü zayıf olur, metabolizma yavaşlar, kilo verme zorlaşır.
  • Özellikle Haşimato/hipotiroidi durumunda selenyum takviyesi destek olabilir.

Uygulamalı Sonuçlar
  1. İyot, sihirli bir enerji verici değil, hormon üretim düzenleyicisidir. Rastgele iyot almak TSH’ı yükseltip metabolizmayı da yavaşlatabilir.
  2. Haşimato hastaları kişiye özel planla iyot ilavesinden uzak durmalı.
  3. Hipotiroidi varsa, selenyum desteği T4 → T3 dönüşümü için kritik rol oynar.
  4. Gluten ve guatrojenik gıdaları sınırlamak, tiroid dostu bir beslenme demektir.

Vücudunuza En İyi Reçeteyi Hekim Yazar

Bu yazının amacı, merakınızı bilimsel bilgilerle desteklemek. Lakin unutmayın ki her türlü takviye, hekim gözetimiyle kullanılmalıdır.

  • Lugol iyot almak “iyi gelir” demeyin,
  • Herkesin kullanacağı doz ihtiyacına göredir,
  • Haşimato ile iyot tuzuna dikkat etmek gerek,
  • Ölçüm yoksa uygunsuz selenyum alımı da sorun yaratır.

📅 Yıllık kontrollerle TSH, T4, T3, Anti‑TPO, Anti‑TG, selenium düzeyi ölçümlerinize dikkat,
🧭 Böylece “iyot enerjik yapar” klişisinden öte, tiroidinizin karmaşık dengesine akılcı yaklaşmış olursunuz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️

⭐️⭐️

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

Daha Fazla