1 Kasım 2025

Yüksekte Çalışma – Heel-to-Shin (Topuk–Diz) Testi – Propriyosepsiyon

Heel-to-Shin Testi Nedir? Temel Kavramlar

Heel-to-Shin testi (Türkçesi: Topuk–Diz testi), alt ekstremite koordinasyonu ve proprioseptif sistemin bütünlüğünü değerlendirmek için kullanılan klasik bir nörolojik muayene testidir.
Test, kişinin topuğunu karşı bacağın dizine yerleştirip bacağını boyunca indirmesi sırasında koordinasyon, denge ve kas kontrolünü ölçer.

Amaç: Serebellar (beyincik) ve proprioseptif yolların fonksiyonunu değerlendirmek.
Kapsanan sistemler:
1. Serebellum: Kas tonusu, koordinasyon ve motor kontrol.
2. Proprioseptif yollar (dorsal column): Alt ekstremite pozisyonunu algılamak ve hareketi düzeltmek.
3. Görsel sistem: Test sırasında görsel destekle dengeyi optimize eder.

Klinik Önemi

Heel-to-Shin testi, aşağıdaki durumlarda kullanılır:

Serebellar lezyon şüphesi (inme, multipl skleroz, travmatik beyin hasarı)
Vestibüler sistemle ilişkili koordinasyon problemleri
Yaşlı veya riskli iş ortamlarındaki denge kaybının değerlendirilmesi
Yüksekte çalışma gerektiren işlerde düşme riskinin erken tespiti

Test, özellikle yüksekte çalışacak personelin alt ekstremite motor kontrolünü ve proprioseptif denge kapasitesini ölçmek için kritik bir araçtır.

Heel-to-Shin Testinin Anatomik ve Fizyolojik Temeli

Serebellar Rolü

Serebellum, kasların senkronize çalışmasını, hareketin düzgünlüğünü ve postural dengeyi sağlar.
Heel-to-Shin testi sırasında:

Başlangıç pozisyonunda topuk dizin üzerine konulur
Düz bir çizgi boyunca bacak hareket ettirilir
Serebellum, kas tonusunu ve hareket hızını ayarlar

Serebellar disfonksiyon durumunda:

Hareket yavaş veya düzensiz olur
Topuk çizgiden sapar
Ritmik olmayan sakkad benzeri düzeltmeler gözlenir

Proprioseptif Sistem

Dorsal column-medial lemniskus yolu, bacak pozisyonunu beyne iletir.

Heel-to-Shin testi, bu sinir yolu aracılığıyla alt ekstremite yer değiştirme hassasiyetini ölçer.
Proprioseptif kayıp durumunda hareket, görsel düzeltme ile telafi edilmeye çalışılır; bu da gözle görülebilir dengesizlik oluşturur.

Testin Uygulama Prosedürü

Hazırlık

Katılımcı düz ve kaymaz bir zeminde oturur veya yatay pozisyonda sırt üstü yatar.
Ayaklar çıplak veya hafif giysi ile desteklenir.
Katılımcı talimatlandırılır: “Topuğunuzu diğer dizinize yerleştirin ve diz boyunca yavaşça indirin.”
Gözlemci test sırasında hareketin hızını, düzlüğünü ve koordinasyonunu gözlemler.

Uygulama Adımları

Katılımcının sağ topuğunu sol diz üzerine yerleştirmesini isteyin.
Topuğu, tibia boyunca ayak bileğine kadar düz bir çizgi boyunca kaydırmasını sağlayın.
İşlemi ters bacak için tekrar edin.
Hareketin hızını, çizgi doğruluğunu ve koordinasyonu not edin.

Gözlem Kriterleri

Normal: Topuk düz bir çizgi boyunca tibia üzerinde kayar, ritim ve hız sabittir.
Dengesiz: Topuk çizgiden sapar, düzensiz veya ritim bozukluğu vardır.
Titreme (intansiyon tremoru): Serebellar disfonksiyon işareti.
Hız kontrolü bozukluğu: Kas tonusu veya proprioseptif hatalara işaret eder.

Testin Değerlendirilmesi

Bulgular	Anlamı	Yüksekte Çalışma Açısından Öneri
Topuk düz çizgi boyunca hareket ediyor, ritim stabil	Normal	Uygun
Topuk hafif sapıyor, düzeltmeler küçük	Hafif disfonksiyon	Geçici uygun, denge egzersizleri önerilir
Topuk çizgiden belirgin sapıyor, titreme var	Patolojik, serebellar veya proprioseptif disfonksiyon	Uygun değil, uzman değerlendirmesi ve rehabilitasyon gerekli

Yüksekte Çalışma Bağlamında Önemi

İş Sağlığı Perspektifi

Yüksekte çalışan bir personelin alt ekstremite koordinasyonu ve propriosepsiyonu kritik önem taşır.
Topuk-diz testinde gözlenen sapmalar, ani yön değişimlerinde veya dengesiz zeminlerde düşme riskini artırır.
Bu nedenle Heel-to-Shin testi, yüksekte çalışma risk matrisi içinde önemli bir değerlendirme aracıdır.

Risk Analizi

Testin normal sonucu → düşük düşme riski → rutin görev uygunluğu.
Hafif disfonksiyon → orta risk → görev öncesi denge egzersizi ve izlem önerilir.
Patolojik bulgu → yüksek risk → görev geçici olarak kısıtlanmalı, rehabilitasyon sonrası tekrar test yapılmalıdır.

Örnek Uygulama Senaryoları

Örnek 1: Vinç Operatörü Adayı

Sağ topuk sol diz boyunca çizgiye tamamen uyuyor
Sol topuk da aynı şekilde
Ritim ve hız normal
Sonuç: Normal koordinasyon → yüksekten çalışma uygun

Örnek 2: İskele Bakım Personeli

Sağ topuk çizgiden sapıyor, ayak bileğine yaklaşırken küçük titreme var
Sol topuk normal
Sonuç: Hafif serebellar / proprioseptif disfonksiyon → geçici uygun, rehabilitasyon önerilir

Örnek 3: Türbin Bakım Teknisyeni

Her iki topuk çizgiden belirgin sapıyor, ritim bozuk, titreme mevcut
Sonuç: Patolojik → yüksekte çalışmaya uygun değil, uzman değerlendirmesi ve rehabilitasyon gerekli

Heel-to-Shin Testi ile Risk Yönetimi ve İş Güvenliği

Ön değerlendirme: Yaş, düşme öyküsü, kas-iskelet sistemi sorunları
Test uygulaması: Her iki alt ekstremite için Heel-to-Shin testi
Gözlem ve kayıt: Sapma, ritim, hız ve titreme not edilir
Değerlendirme: Yüksekte çalışma uygunluğu test bulgularına göre karar verilir
Rehabilitasyon: Egzersiz ve denge eğitim programları uygulanabilir

Sonuç ve Öneriler

Heel-to-Shin testi, alt ekstremite koordinasyonu, serebellar ve proprioseptif fonksiyonların objektif değerlendirmesini sağlar.
Yüksekte çalışacak personelin düşme ve yaralanma riskini azaltmak için proaktif bir testtir.
Test bulguları, iş güvenliği uzmanları ve hekimler tarafından işe uygunluk ve risk yönetimi kararında kullanılmalıdır.
Hafif veya patolojik bulgularda, rehabilitasyon ve tekrar test süreçleri güvenli çalışma için zorunludur.
Test, Unterberger, Romberg ve tandem yürüyüş testleri gibi diğer denge testleri ile desteklenmelidir.

HEEL-TO-SHIN (TOPUK–DİZ) TESTİ UYGULAMA VE DEĞERLENDİRME FORMU

1. PERSONEL BİLGİLERİ

Adı Soyadı: ………………………………………………………
T.C. Kimlik No: ………………………………………………………
Görevi / Ünvanı: ………………………………………………………
Bölüm / Çalışma Alanı: ……………………………………………..
Yaş: ……….. Cinsiyet: ……….. Boy: ……….. Kilo: ………..
Test Tarihi: …. / …. / 20….
Testi Uygulayan: ( ) İşyeri Hekimi ( ) Sağlık Personeli ( ) Diğer: ………………..

2. TESTİN UYGULANMA KOŞULLARI

Test zemini: ( ) Düz ( ) Kaymaz ( ) Kaygan ( ) Diğer: …………………….
Katılımcı gözleri: ( ) Açık ( ) Kapalı (gerekirse gözle destek)
Katılımcı pozisyonu: ( ) Oturur ( ) Yatar ( ) Ayakta durur
Refakatçi mevcut mu?: ( ) Evet ( ) Hayır
Katılımcı sağlık durumu:
( ) Baş dönmesi öyküsü ( ) Kas-iskelet sorunu ( ) Denge bozukluğu ( ) Hiçbiri

3. TEST UYGULAMA PROSEDÜRÜ

Katılımcıya testin amacı ve yapılacak hareketler açıklanır.
Katılımcı, sağ topuğunu sol diz üzerine yerleştirir ve tibia boyunca ayak bileğine kadar yavaşça kaydırır.
İşlem sol bacak için tekrarlanır.
Test sırasında gözlemci; topuğun çizgi boyunca hareketi, ritim, hız ve titreme gibi kriterleri değerlendirir.

4. GÖZLEM VE ÖLÇÜM SONUÇLARI

Bacak / Topuk Hareketi	Çizgiye Uyma	Ritim	Titreme	Notlar
Sağ Bacak	( ) Tam ( ) Kısmi ( ) Sapma	( ) Stabil ( ) Bozuk	( ) Yok ( ) Var	…………
Sol Bacak	( ) Tam ( ) Kısmi ( ) Sapma	( ) Stabil ( ) Bozuk	( ) Yok ( ) Var	…………

5. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

Bulgular	Yorum	Yüksekte Çalışma Kararı
Topuk çizgi boyunca kayıyor, ritim stabil, titreme yok	Normal koordinasyon	Uygun
Hafif sapma veya küçük titreme	Hafif disfonksiyon	Geçici uygun, denge egzersizleri önerilir
Belirgin sapma, ritim bozuk, titreme var	Patolojik, serebellar/proprioseptif disfonksiyon	Uygun değil, uzman değerlendirmesi ve rehabilitasyon gerekli

6. EK GÖZLEMLER / NOTLAR

………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….

7. SON SÖZ / AÇIKLAMA VE SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ

Heel-to-Shin testi, alt ekstremite koordinasyonu ve proprioseptif sistemin bütünlüğünü değerlendiren kritik bir nörolojik testtir.
Test sırasında gözlenen sapmalar, ritim bozukluğu veya titreme, özellikle yüksekten çalışma gibi dengede ve koordinasyonda hızlı tepki gerektiren görevlerde düşme ve yaralanma riskinin arttığını gösterir.

Testin bulguları, sadece sayısal veri olarak değil, çalışanın iş güvenliği açısından fizyolojik uygunluğunu belirleyen bir risk göstergesi olarak değerlendirilmelidir.
Hafif disfonksiyonlarda, denge egzersizleri ve rehabilitasyon programları uygulanarak yeniden test yapılması önerilir. Patolojik bulgularda, görev geçici olarak kısıtlanmalı ve uzman değerlendirmesi ile rehabilitasyon süreci tamamlandıktan sonra yüksekte çalışmaya izin verilmelidir.

Heel-to-Shin testi, Unterberger, Romberg ve tandem yürüyüş testleri gibi diğer denge testleri ile birlikte kullanıldığında, yüksekten çalışacak personelin güvenliğini sağlamak için güçlü bir araç oluşturur.

Değerlendirme Sonucu (İşyeri Hekimi Onayı):
☐ Denge ve Koordinasyon Normal – Yüksekte Çalışmaya Uygun
☐ Hafif Disfonksiyon – Rehabilitasyon Sonrası Yeniden Değerlendirilmeli
☐ Patolojik Bulgular – Uzman Muayenesi ve Rehabilitasyon Gerekli

İşyeri Hekimi / Uygulayıcı:
Adı Soyadı: ………………………………………………….
Unvan: ………………………………………………….
Tarih: …. / …. / 20….

İmza / Kaşe: ……………………………………

Bu form, Unterberger ve Head Impulse Testi formları ile aynı yapıda olduğu için, tüm denge değerlendirmeleri tek bir standart dosyada birleştirilebilir.

Heel-to-Shin (Topuk–Diz) Testi, alt ekstremite koordinasyonu, proprioseptif bütünlük ve beyincik (serebellum) fonksiyonlarının saha koşullarında hızlı ve güvenilir biçimde değerlendirilmesine olanak tanıyan nörolojik bir tarama testidir. Bu test, özellikle yüksekte çalışma, dar platformlarda denge sağlama veya hassas koordinasyon gerektiren iş kollarında görev alacak personelin nöromotor yeterliliğini belirlemede önemli bir göstergedir.

Testin temel amacı, bireyin alt ekstremite kas gruplarını istemli ve kontrollü biçimde kullanabilme düzeyini, aynı zamanda kas-iskelet sistemi, vestibüler sistem ve beyincik arasındaki iletişimin senkronizasyonunu değerlendirmektir. Normal bir test sonucunda topuk, karşı bacak tibia hattı boyunca düzgün bir şekilde kayar; hareket ritmik, dengeli ve süreklidir. Bu durum, sinirsel kontrolün sağlıklı olduğunu gösterir.

Buna karşın, topuğun diz üzerinde doğru noktaya temas edememesi, kayma esnasında sapmalar veya titremeler görülmesi, serebellar disfonksiyon, alt ekstremite proprioseptif duyusal kayıpları ya da kas tonusu bozuklukları açısından uyarıcı bulgular olarak değerlendirilmelidir. Bu tür bulgular, yüksekte çalışma sırasında kişinin refleks yanıt sürelerini uzatabilir, adım kontrolünü bozabilir ve dengesizliğe bağlı düşme riskini ciddi ölçüde artırabilir.

İşyeri Sağlık ve Güvenliği Bağlamında Önemi

Yüksekte çalışma gerektiren mesleklerde (örneğin tersane personeli, iskele işçileri, kule bakım teknisyenleri, enerji hatları çalışanları, raf sistem montajcıları vb.), bireyin dinamik denge kapasitesi ve koordinatif motor kontrolü, kişisel koruyucu donanımlar kadar kritik öneme sahiptir.
Heel-to-Shin testi bu bağlamda, işyeri hekimlerine sadece bir “nörolojik muayene verisi” sunmakla kalmaz, aynı zamanda fizyolojik uygunluk ve refleks güvenliği hakkında erken uyarı sinyali verir.

Özellikle şu durumlarda test bulguları titizlikle değerlendirilmelidir:

Önceden geçirilmiş kafa travması, inme, multipl skleroz, periferik nöropati öyküsü olan çalışanlar,
Kronik alkol kullanımı, diyabetik nöropati veya B12 eksikliğine bağlı sinirsel etkilenimi bulunan kişiler,
Denge sistemini etkileyebilecek ilaç kullanan bireyler,
Aşırı yorgunluk, uyku eksikliği veya dehidratasyon riski taşıyan vardiyalı çalışanlar.

Bu gruplarda Heel-to-Shin testi, erken dönemde nörolojik veya vestibüler denge sorunlarını fark etmek için ön tarama niteliğinde bir değerlendirme aracı olarak kullanılmalıdır.

Test Sonuçlarının Yorumlanması ve Karar Süreci

Normal Performans:
Katılımcı her iki bacakta da topuğunu dizi üzerine doğru şekilde koyabiliyor, topuğu tibia hattı boyunca kesintisiz kaydırabiliyor ve ritmik kontrolünü koruyorsa; bu durum alt ekstremite koordinasyonunun sağlıklı olduğunu gösterir.
→ Karar: Yüksekte çalışma açısından “uygun” kabul edilir.
Hafif Disfonksiyon:
Topuk hareketinde hafif sapmalar, zaman zaman duraksama veya küçük titremeler gözleniyorsa, bu durum hafif koordinatif bozukluk anlamına gelebilir.
→ Karar: Geçici olarak “sınırlı uygun”; denge egzersizleri ve yeniden değerlendirme önerilir.
Belirgin Disfonksiyon:
Topuğun dizi hedefleyememesi, belirgin titreme, ritim bozukluğu veya hareketin tam olarak gerçekleştirilememesi, serebellar veya proprioseptif sistem bozukluğunu düşündürür.
→ Karar: “Uygun değil”; detaylı nörolojik değerlendirme, gerekirse rehabilitasyon süreci sonrası yeniden test yapılmalıdır.

İş Güvenliği Açısından Uygulama Önerileri

Test, işe giriş ve periyodik muayenelerde mutlaka vestibüler ve koordinatif değerlendirme serisinin bir parçası olarak uygulanmalıdır.
Unterberger, Romberg, Head Impulse ve Tandem Yürüyüş Testleri ile birlikte kullanıldığında, vestibüler sistemin tüm bileşenleri (statik, dinamik, refleksif ve koordinatif denge) bütüncül biçimde incelenmiş olur.
Pozitif bulgu saptanan çalışan, geçici olarak yüksek riskli görevlerden uzaklaştırılmalı, fizyoterapi veya nörolojik konsültasyon sonrası kontrol testine alınmalıdır.
Test sırasında ortam güvenliği (kaymaz zemin, refakatçi desteği, sedye veya sandalye yanında uygulama) sağlanmalıdır.
Değerlendirmeler mümkünse aynı sağlık personeli veya hekim tarafından yapılmalı, böylece takiplerde objektif karşılaştırma sağlanabilir.

Bilimsel ve Klinik Yorum

Heel-to-Shin testinde kullanılan hareket, beyinciğin ipsilateral hemisfer fonksiyonlarını ortaya koyar; bu nedenle bir tarafın performansındaki bozulma, genellikle aynı taraftaki serebellar lezyonla ilişkilidir. Bu testin saha koşullarında tercih edilmesinin nedeni, özel bir ekipman gerektirmemesi, uygulanmasının kısa sürmesi ve sonuçların görsel olarak kolay gözlemlenmesidir.

Ayrıca test, alt ekstremite kinestezik farkındalığı ve kaslar arası koordinasyon hakkında doğrudan bilgi verir. Denge bozukluklarının erken fark edilmesi, yüksekten düşme, merdiven kazaları ve dengesizlik kaynaklı ekipman çarpışmalarının önüne geçilmesi açısından hayati önem taşır.

İşyeri hekimi bu testin sonucunu, çalışanın genel nöromüsküler yeterliliğini yansıtan bir veri olarak değerlendirmelidir. Gerektiğinde sonuçlar elektromiyografi (EMG), denge platform testleri (postürografi) veya nörolojik muayene raporlarıyla desteklenebilir.

Sonuç ve Kurumsal Öneri

Heel-to-Shin testi, yüksekte çalışma yapacak personelin seçimi ve izlenmesi sürecinde, önleyici tıp ve iş sağlığı uygulamalarının en sade ama en etkili araçlarından biridir.
Bu testin düzenli uygulanması, iş kazalarının en sık sebeplerinden biri olan denge kaybına bağlı düşmeleri önlemede doğrudan katkı sağlar.

İşyerinde uygulanacak kapsamlı sağlık gözetimi programlarında bu testin:

Yılda en az bir kez periyodik muayenelerde,
Yüksekten çalışma, vinç platformu, dar alan veya hareketli yüzeylerde görev değişikliği öncesinde,
Baş dönmesi, dengesizlik, uyuşma gibi semptomlarla başvuran her çalışanda tekrarlanması

önerilir.

Bu testin sonuçlarının yalnızca “uygun” veya “uygun değil” şeklinde değerlendirilmesi yeterli değildir; her bulgu, çalışanın sinir sistemi sağlığı, fiziksel uygunluk düzeyi ve kazalardan korunma kapasitesi açısından bütünsel olarak analiz edilmelidir.

Bu test, bir formda yer alan birkaç gözlemden ibaret değildir.
Heel-to-Shin değerlendirmesi, insan bedeninin iç denge mekanizmalarının, sinir iletim ağlarının ve motor koordinasyon sistemlerinin sessiz bir diyaloğunu dinleme yöntemidir.
İşyeri hekimleri bu diyaloğu doğru okuyabildiklerinde, yalnızca bir çalışanın değil, tüm bir çalışma alanının güvenliğini koruma fırsatını elde ederler.

Sonuç olarak, Heel-to-Shin testi, iş sağlığı pratiğinde erken tanı, önleme ve güvenli görevlendirme ilkelerini somutlaştıran bir uygulamadır.
Her test sonucu, yalnızca bir tıbbi bulgu değil, aynı zamanda “önlenmiş bir kazanın sessiz kaydı” olarak görülmelidir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #heeltoshinsetesti #topukdiztesti #yüksekteçalışma #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni1 Kasım 2025

31 Ekim 2025

Yüksekte Çalışanlarınıza Vestibüler – Propriyoseptif – Serebellar Fonksiyon Testlerini Yaptırdınız mı?

Yüksekte çalışma sadece beceri değil, denge, refleks ve koordinasyon gerektiren kritik bir görevdir. Çalışanlarınızın güvenliği, iş sürekliliği ve işyeri verimliliği için, bilimsel testlerle düzenli değerlendirme artık bir zorunluluk.

Firmamız, yüksekte çalışan personelinizi tam kapsamlı nöro-motor ve denge fonksiyonları açısından değerlendiriyor:

Vestibüler Sistem Testleri – İç kulak ve denge organı fonksiyonları
Propriyoseptif Sistem Testleri – Kas-eklem ve derin duyu geri bildirimi
Serebellar Fonksiyon Testleri – Koordinasyon ve ince motor kontrol

Sektöre Özel Uygulama Örnekleri:

Sektör	Test ve Uygulama Örneği
Enerji & Elektrik	Platform ve vinç operatörlerinin vestibüler denge testleri; yüksekte çalışma sırasında refleks kontrolü değerlendirme
İnşaat & Tesis Yönetimi	İskele ve çatı çalışanlarının pozisyon algısı testleri; propriyoseptif farkındalık ve koordinasyon ölçümü
Petrokimya & Endüstriyel Tesisler	Tank ve boru hatlarında çalışma yapan personelin serebellar ve ince motor kontrol testleri
Telekom & Haberleşme	Anten ve kule montaj ekiplerinin vestibüler ve proprioseptif kontrol eğitimi; düşme riskinin önlenmesi
Gemi & Liman İşletmeleri	Vinç operatörleri ve yüksekte bakım ekiplerinin aralıklı test ve eğitimleri ile güvenli çalışma periyod

Firmalara Sağlanan Katma Değerler:

Çalışanlarınızın denge ve refleks kapasitesi bilimsel verilerle belirlenir
Aralıklı test ve eğitimlerle çalışanlarınız kendi güvenliklerini sürekli izleyebilir
Düşme ve iş kazası riskleri minimize edilir
İş güvenliği standartlarınız uluslararası kriterlerle uyumlu hale gelir
Personel verimliliği ve motivasyonu artar

Neden Biz?

✅ Bilimsel ve Objektif Testler: Vestibüler, propriyoseptif ve serebellar fonksiyonlar ölçülür
✅ Sektöre Özel Yaklaşım: Enerji, inşaat, petrokimya, telekom ve gemi sektörüne uygun uygulama planları
✅ Kendi Kendine İzleme Eğitimi: Personel aralıklarla testleri kendileri de uygulayabilir
✅ İş Sağlığı Odaklı Raporlama: Test sonuçları, eğitim ve iyileştirme planlarıyla birlikte firmaya sunulur

“Yüksekte Çalışan Personelinizin Denge ve Güvenliği Bizimle Güvende!”

Güvenli Çalışma, Bilinçli Farkındalık, Önleyici Kontrol!

Çalışanlarınızı kazalardan korumak ve işyeri güvenliğinizi üst seviyeye taşımak için bizimle iletişime geçin.

📞 0 530 568 42 75 – Dr. Mustafa KEBAT – İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

🌐 www.tetkik.com.tr

Not: Web sitemizi incelerken site içi aramada ” Propriyosepsiyon” ”Yüksekte Çalışma” kelimeleri ile arama yaparsanız yüksekte çalışma ile ilgili çalışmalarımızı ve yazılarımızı görebilirsiniz.

Daha Fazla

Genel, Haberler&Duyurular31 Ekim 2025

31 Ekim 2025

Yüksekte Çalışma – Head Impulse Testi – Propriyosepsiyon

Head Impulse Testi (HIT) Nedir? Temel Kavramlar

Vestibüler Sistem ve Denge

İnsan vücudu dengesini üç ana sistem üzerinden sağlar:

Görsel sistem: Çevresel referans noktaları üzerinden baş ve vücut konumunu algılar.
Proprioseptif sistem: Kas, eklem ve tendonlardan gelen sinyaller sayesinde vücudun uzaydaki konumu belirlenir.
Vestibüler sistem: İç kulakta bulunan yarım daire kanalları ve otolit organları başın hareket yönü ve hızını algılar, vestibülo-oküler refleks (VOR) ile gözleri stabilize eder.

Vestibüler sistemin bütünlüğü, özellikle gözleri sabit tutarak hızlı baş hareketlerinde bile çevresel nesneleri net görmemizi sağlar.
Head Impulse Testi, vestibüler sistemin tek taraflı veya çift taraflı fonksiyonunu, özellikle hızlı baş hareketleri sırasında VOR refleksini ölçer.

Testin Tarihçesi ve Evrimi

Head Impulse Testi, 1988’de Halmagyi ve Curthoys tarafından klinik kullanım için tanımlanmıştır.
Amaç, hastanın ani baş hareketleri sırasında göz kaymasını (sakkad) tespit etmek ve vestibüler kanal disfonksiyonlarını ortaya çıkarmaktı.

Klasik HIT: Göz kaymalarını gözle klinik olarak değerlendirir.
Video Head Impulse Testi (vHIT): Yüksek hızlı kameralarla göz ve baş hareketlerini ölçer, objektif ve nicel veri sağlar.

Günümüzde HIT, nöroloji, KBB ve iş sağlığı muayenelerinde vestibüler fonksiyon taraması için standart bir test haline gelmiştir.

Testin Amacı

Vestibüler sistemin lateralizasyonunu belirlemek.
VOR refleksinin yeterliliğini ölçmek.
Tek taraflı vestibüler kayıpları erken dönemde tespit etmek.
Yüksekte çalışacak personelin denge ve refleks kapasitesini değerlendirmek.

Özellikle yüksek platform, vinç, kule, iskele, rüzgar türbini ve gemi güvertesi gibi görevlerde, ani baş ve göz hareketleri sırasında dengesizlik ciddi kazalara yol açabilir.

Head Impulse Testi Uygulama Adımları

Hazırlık ve Ön Koşullar

Zemin ve güvenlik: Katılımcının arkasında refakatçi bulundurulmalı; kaymaz zemin tercih edilmeli.
Kıyafet ve ayakkabı: Rahat, hareketi engellemeyen giysi ve sabit ayakkabı.
Katılımcı bilgilendirmesi: Testin amacı ve olası baş dönmesi veya kısa süreli göz kaymaları açıklanmalı.
Göz ve baş pozisyonu: Katılımcı, düz bir noktaya bakacak şekilde oturur veya ayakta durur.

Klasik HIT Uygulaması

Katılımcının başını hafif öne eğin ve çeneyi göğüs hizasına yakın tutun.
Başını 15–20° yana döndürün ve hızlı, küçük bir impuls ile 10–20° hareket ettirin.
Katılımcının gözleri, baş hareketine karşı sabit bir noktada kalmalıdır.
Pozitif bulgu: Baş hızlı hareket ettirildiğinde gözlerin hedefi kaydırması ve küçük sakkadlarla hedefi yeniden bulmasıdır.

Not: Sakkad göz kayması vestibüler kanalın zayıf çalıştığını gösterir. Sağ kulak disfonksiyonunda sağa baş hareketinde, sola disfonksiyonunda sola hareket sırasında sakkad gözlemlenir.

Video Head Impulse Testi (vHIT)

Katılımcıya hafif, özel bir göz kamerası takılır.
Kamera baş ve göz hareketlerini milisaniye hassasiyetinde kaydeder.
Test, her bir yarım daire kanalı (horizontal, anterior, posterior) için ayrı uygulanır.
Çıktı: VOR kazancı, sakkad sayısı ve yönü, tepki hızı.

vHIT, özellikle yüksek riskli işler için objektif veri ve tekrarlanabilirlik sağlar.

HIT Sonuçlarının Yorumlanması

Bulgular	Anlamı
VOR gain ≥0.8	Normal, refleks yeterli
VOR gain 0.6–0.8	Hafif azalma, izlem önerilir
VOR gain <0.6	Patolojik, tek taraflı veya bilateral vestibüler disfonksiyon
Sakkad göz hareketi	Refleks zayıflığını gösterir
Baş yönü ile sakkad yönü	Etkilenen kulak lateralizasyonunu gösterir

Örnek Uygulama 1:

Katılımcı: 30 yaş, vinç operatörü adayı.
Sağ baş impuls: göz sabit kalıyor → VOR gain 0.85, negatif sakkad
Sol baş impuls: göz sabit kalıyor → VOR gain 0.88, negatif sakkad
Sonuç: Normal vestibüler fonksiyon → yüksekte çalışma uygun.

Örnek Uygulama 2:

Katılımcı: 38 yaş, iskele bakım personeli.
Sağ baş impuls: göz 4° sağa kayıyor, hızlı sakkad gözlemleniyor → VOR gain 0.55
Sol baş impuls: normal
Sonuç: Sağ vestibüler hipofonksiyon → yüksekten çalışmaya geçici uygun değil, rehabilitasyon önerilir.

Yüksekte Çalışma Bağlamında HIT Değerlendirmesi

İş Sağlığı ve Güvenliği Önemi

Yüksekte çalışmak, vestibüler sistemin tam kapasite çalışmasını gerektirir.
Ani baş ve göz hareketlerinde dengesizlik, düşme riskini artırır.
HIT ile tespit edilen vestibüler zayıflık, iş kazalarının önlenmesinde erken uyarı sağlar.

İşe Uygunluk Kriterleri

VOR Gain / Sakkad Bulgusu	Yüksekte Çalışma Kararı	Öneri
Normal (≥0.8, sakkad yok)	Uygun	Rutin çalışma
Hafif azalma (0.6–0.8, küçük sakkad)	Geçici uygun	Rehabilitasyon sonrası yeniden test
Patolojik (<0.6, belirgin sakkad)	Uygun değil	Uzman değerlendirmesi ve vestibüler terapi

Testin Avantajları

Hızlı ve güvenli uygulanabilir.
Objektif ölçümler (vHIT) ile nicel veri sağlar.
Tek taraflı veya bilateral vestibüler disfonksiyonu ayırt eder.
Yüksekte çalışma risk analizi için klinik bilgi sunar.

Sınırlamalar

Klasik HIT: Gözle değerlendirme subjektif olabilir.
vHIT ekipmanı maliyetli olabilir.
Kas-iskelet veya boyun sorunları test performansını etkileyebilir.
Tek başına tanı koymaz; Unterberger, Romberg ve tandem yürüyüş ile desteklenmelidir.

HIT ile Risk Analizi ve İş Güvenliği Entegrasyonu

Ön değerlendirme: Anamnez, baş dönmesi öyküsü, ilaç kullanımı, görme bozukluğu.
Test uygulama: vHIT veya klasik HIT, her bir yarım daire kanalı için uygulanır.
Bulguların kaydı: VOR gain, sakkad sayısı, lateralizasyon.
Değerlendirme: İşe uygunluk kararı, yüksekten çalışma risk matrisi ile ilişkilendirilir.
Rehabilitasyon: Gerekirse vestibüler egzersiz programı (Cawthorne-Cooksey, Gaze Stabilization).

Örnek Vaka Çalışması

Vaka: 40 yaş, gemi güvertesi bakım teknisyeni, yeni yüksek platform görevi.

vHIT: sağ horizontal kanal gain 0.52, sol normal
Sakkad: sağa baş hareketinde göz hedefi kaybediyor, hızlı düzeltme sakkadı var
Analiz: Sağ vestibüler hipofonksiyon, ani baş hareketlerinde refleks gecikmesi.
Öneri: Vestibüler rehabilitasyon (göz sabitleme ve baş hareketi egzersizleri), 2–3 hafta sonrası yeniden HIT.
Sonuç: Rehabilitasyon sonrası VOR gain 0.81 → yüksekte çalışma için uygun.

Sonuç ve Öneriler

HIT ve vHIT, yüksekten çalışma gibi riskli görevlerde vestibüler sistemin işlevselliğini değerlendirmede altın standart kabul edilir.
Test, düşme riskini öngörme ve önleme açısından proaktif bir araçtır.
İşe uygunluk kararları sadece sayısal verilere değil, bütünsel fizyolojik değerlendirmeye dayandırılmalıdır.
Hafif disfonksiyon durumlarında, rehabilitasyon ve yeniden test süreci yüksekte çalışmayı güvenli hale getirir.
İşverenler ve İSG profesyonelleri, bu testi rutin tarama ve periyodik muayeneler kapsamında kullanmalıdır.

HEAD IMPULSE TESTİ (HIT) / vHIT UYGULAMA VE DEĞERLENDİRME FORMU

1. PERSONEL BİLGİLERİ

Adı Soyadı: ………………………………………………………
T.C. Kimlik No: ………………………………………………………
Görevi / Ünvanı: ………………………………………………………
Bölüm / Çalışma Alanı: ……………………………………………..
Yaş: ……….. Cinsiyet: ……….. Boy: ……….. Kilo: ………..
Test Tarihi: …. / …. / 20….
Testi Uygulayan: ( ) İşyeri Hekimi ( ) Sağlık Personeli ( ) Diğer: ………………..

2. TESTİN UYGULANMA KOŞULLARI

Test zemini: ( ) Düz ( ) Kaymaz ( ) Kaygan ( ) Diğer: …………………….
Aydınlatma: ( ) Normal ( ) Zayıf ( ) Parlak
Katılımcı gözleri: ( ) Açık ( ) Kapalı (sakkad gözlemi için göz açık)
Katılımcı oturuyor mu?: ( ) Evet ( ) Hayır
Refakatçi mevcut mu?: ( ) Evet ( ) Hayır
Katılımcı sağlık durumu:
( ) Baş dönmesi öyküsü ( ) Kulak çınlaması ( ) Denge bozukluğu ( ) Hiçbiri

3. TEST UYGULAMA PROSEDÜRÜ

3.1. Klasik Head Impulse Testi

Katılımcıyı oturur veya ayakta pozisyona alın, bakış sabit bir noktaya odaklansın.
Başını 15–20° yana çevirin.
Küçük, hızlı ve kontrollü impuls hareketiyle başı 10–20° döndürün.
Gözler hedefte sabit kalmalıdır.
Pozitif bulgu: Gözlerin hedefi kaydırıp ardından sakkad ile yeniden sabitlenmesi.

3.2. Video Head Impulse Testi (vHIT)

Katılımcıya özel göz kamerası takılır.
Her bir yarım daire kanalı (horizontal, anterior, posterior) için baş impulsları uygulanır.
Göz ve baş hareketleri milisaniye hassasiyetinde kaydedilir.
Çıktılar: VOR gain, sakkad sayısı, yönü ve tepki süresi.

4. GÖZLEM VE ÖLÇÜM SONUÇLARI

Kanal / Baş Hareketi	VOR Gain	Sakkad Var/Yok	Sakkad Derecesi / Yönü	Notlar
Sağ Horizontal	….	( ) Var ( ) Yok	……………………	…………
Sol Horizontal	….	( ) Var ( ) Yok	……………………	…………
Sağ Anterior	….	( ) Var ( ) Yok	……………………	…………
Sol Anterior	….	( ) Var ( ) Yok	……………………	…………
Sağ Posterior	….	( ) Var ( ) Yok	……………………	…………
Sol Posterior	….	( ) Var ( ) Yok	……………………	…………

5. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

VOR Gain / Bulgular	Yorum	Yüksekte Çalışma Kararı
≥0.8, sakkad yok	Normal vestibüler fonksiyon	Uygun
0.6–0.8, küçük sakkad	Hafif azalma	Geçici uygun, rehabilitasyon sonrası tekrar test
<0.6, belirgin sakkad	Patolojik	Uygun değil, uzman değerlendirmesi ve vestibüler rehabilitasyon gerekli

6. EK GÖZLEMLER / NOTLAR

7. SON SÖZ / AÇIKLAMA VE SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ

Head Impulse Testi, yüksekten çalışma gibi vestibüler ve görsel-refleks entegrasyonu gerektiren görevlerde, çalışanların denge kapasitesini ve VOR refleksini ölçen objektif bir testtir.
Pozitif bulgular (sakkad, düşük VOR gain) ani baş ve göz hareketlerinde refleks gecikmesine işaret eder. Bu durum, düşme veya yaralanma riskini artırabilir.
Test sonuçları yalnızca sayısal veri olarak değil, bütünsel bir fizyolojik risk göstergesi olarak değerlendirilmelidir.
Rehabilitasyon ve uzman değerlendirmesi sonrası yeniden test, yüksekten çalışma için güvenli uygunluk kararının verilmesini sağlar.

Değerlendirme Sonucu (İşyeri Hekimi Onayı):
☐ Denge ve Vestibüler Fonksiyon Normal – Yüksekte Çalışmaya Uygun
☐ Hafif Azalma – Rehabilitasyon Sonrası Yeniden Değerlendirilmeli
☐ Patolojik Bulgular – Uzman Muayenesi ve Rehabilitasyon Gerekli

İmza / Kaşe: ……………………………………

Head Impulse Testi (HIT) ve Video Head Impulse Testi (vHIT), özellikle yüksekte çalışacak personelin denge ve refleks yeterliliğini objektif olarak değerlendiren temel araçlardır. Test, vestibüler sistemin fonksiyonunu, vestibülo-oküler refleks (VOR) yanıtını ve ani baş hareketleri sırasında göz stabilitesini ölçer.

Pozitif bulgular, örneğin düşük VOR gain veya sakkad göz hareketleri, vestibüler disfonksiyonun göstergesi olup; çalışanın yüksekten çalışma sırasında ani yön değişimlerinde dengesizlik veya düşme riski taşıyabileceğini işaret eder. Bu nedenle test, yalnızca sayısal veri toplamak için değil, aynı zamanda çalışanın iş güvenliği açısından fizyolojik uygunluğunu değerlendirmek için kritik bir araçtır.

Testin yorumlanması, aşağıdaki noktaları kapsamalıdır:

VOR Gain Analizi: Gain değerleri ≥0.8 normal, 0.6–0.8 hafif azalma, <0.6 ciddi disfonksiyon olarak değerlendirilir.
Sakkad Göz Hareketleri: Sakkadların varlığı ve yönü, hangi kulaktaki veya hangi yarım daire kanalındaki fonksiyonun zayıf olduğunu gösterir.
Bütünsel Risk Değerlendirmesi: Test sonuçları tek başına karar vermek için yeterli değildir. Unterberger, Romberg ve tandem yürüyüş testleri gibi diğer denge değerlendirmeleri ile desteklenmelidir.
İş Güvenliği Kararı: Test bulgularına göre yüksekte çalışmaya uygunluk; normal bulguda uygun, hafif azalmada rehabilitasyon sonrası yeniden değerlendirme, patolojik bulguda uzman muayenesi ve vestibüler rehabilitasyon ile birlikte kararlaştırılmalıdır.

Sonuç olarak, HIT / vHIT testi yüksekten çalışma gibi vestibüler sistemin aktif ve hızlı tepki gerektirdiği görevlerde, proaktif bir risk azaltma ve iş güvenliği önlemi olarak kullanılmalıdır. Testin bulguları, çalışanların güvenliğini sağlamak ve olası kazaları önlemek için hem tıbbi hem de yönetsel karar mekanizmalarında temel bir referans oluşturur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #headimpulsetesti #yüksekteçalışma #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni31 Ekim 2025

29 Ekim 2025

Romberg Testinin İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Önemi

Tanım ve Amaç:
Romberg testi, bir çalışanın denge, postür kontrolü ve propriyosepsiyon yeteneğini ölçerek iş kazası riskini önceden değerlendirmek için kullanılan basit bir nörolojik testtir. İş sağlığı açısından önemlidir çünkü:

Yüksekte çalışma (inşaat, vinç operatörü, çatıcı) sırasında düşme riskini tahmin eder.
Hassas ekipman kullanımı gerektiren işlerde (kimya laboratuvarları, makine operatörlüğü) ani sallanma veya dengesizlik tehlikeli olabilir.
Güvenlik ile ilgili kritik işlerde (trafik, forklift, vinç operatörü) denge ve propriosepsiyon eksikliği iş kazasına yol açabilir.

Özellikle uygulanması gereken işler:

İnşaat işçiliği (yüksekte çalışacak olanlar)
Vinç ve forklift operatörleri
Platform, iskele veya çatıda çalışanlar
Lojistik ve depo operasyonları (yük taşıma, merdiven kullanımı)
Laboratuvar ve kimya sektörü çalışanları
Askeri veya güvenlik görevleri (denge ve koordinasyon kritik)

İş Sağlığı Açısından Değerlendirme:

Göz açık vs kapalı durumu ile yapılan test, denge kaybını, düşme riskini ve proprioseptif eksikliği ortaya koyar.
Pozitif Romberg veya belirgin sallanma, yüksekte çalışma veya hassas operasyonlarda çalışmayı kısıtlayabilir.

Romberg Testi Sonuçlarına Göre İşe Uygunluk Tablosu

Romberg Testi Sonucu	Sallanma / Denge Bulgusu	İş Riski Türü	İşe Uygunluk	Açıklama / Öneri
Negatif / Normal	Gözler kapalı iken hafif sallanma (<5°)	Yüksekte çalışma, hassas ekipman kullanımı	✅ Uygun	Denge yeterli, güvenlik riski düşük
Hafif Bozukluk	Gözler kapalı iken orta sallanma (5–15°)	Yüksekte çalışma, vinç/forklift kullanımı	⚠️ Dikkatli / kısıtlı	Hafif denge sorunu; ek güvenlik önlemleri (emniyet kemeri, gözetim) gerekli
Orta Bozukluk	Gözler kapalı iken belirgin sallanma (>15°)	Tüm yüksekte çalışma, hassas makineler	❌ Çalışamaz	Düşme riski yüksek; iş değişikliği veya rehabilitasyon önerilir
Ağır / Düşme Riski	Gözler kapalı iken stabil olamama, düşme riski	Tüm riskli işler	❌ Çalışamaz	Yüksek kaza riski; medikal değerlendirme ve denge rehabilitasyonu gereki

Özet:

Romberg testi, yüksekte çalışacak ve dengeye bağlı işlerde çalışanların güvenliği için kritik bir tarama aracıdır.
İşe alım öncesi veya periyodik sağlık muayenelerinde uygulanabilir.
Pozitif Romberg veya orta/ağır bozukluk durumunda, çalışanlar yüksekte, hareketli platform veya hassas operasyon işlerinden uzaklaştırılmalıdır.

Romberg testi sonuçlarına göre iş sağlığı ve güvenliği değerlendirme formu aşağıda inceleyebilirsiniz. Bu form, çalışanların teste göre işe uygunluğunu doğrudan işaretleyebileceğiniz pratik bir araçtır.

Romberg Testi – İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Formu

Çalışan Adı / ID: ___________________
Tarih: ___________________
Değerlendiren Uzman: ___________________

1. Test Koşulları

Ayakta durma pozisyonu: ☐ Ayaklar bitişik ☐ Hafif açık
Kollar: ☐ Yanlarda ☐ Önde
Test: ☐ Gözler Açık ☐ Gözler Kapalı

2. Romberg Testi Bulguları ve Skorlama

Parametre	Gözler Açık	Gözler Kapalı	Sallanma / Denge Skoru	Risk Değerlendirmesi	İşe Uygunluk	Notlar / Öneriler
Ayakta Durma	☐ Stabil ☐ Hafif ☐ Orta ☐ Belirgin	☐ Stabil ☐ Hafif ☐ Orta ☐ Belirgin ☐ Düşme Riski	☐ 0 ☐ 1 ☐ 2 ☐ 3 ☐ 4	☐ Düşük ☐ Orta ☐ Yüksek ☐ Çok Yüksek	☐ Uygun ☐ Dikkatli / Kısıtlı ☐ Çalışamaz	___________________________
Tandem Durma / Yürüme	☐ Stabil ☐ Hafif sallanma ☐ Orta ☐ Belirgin ☐ Düşme Riski	☐ Stabil ☐ Hafif sallanma ☐ Orta ☐ Belirgin ☐ Düşme Riski	☐ 0 ☐ 1 ☐ 2 ☐ 3 ☐ 4	☐ Düşük ☐ Orta ☐ Yüksek ☐ Çok Yüksek	☐ Uygun ☐ Dikkatli / Kısıtlı ☐ Çalışamaz	___________________________

3. İş Türüne Göre Uygunluk Yönergesi

Denge Skoru / Risk	Örnek İşler	İşe Uygunluk	Açıklama / Öneri
0 – Negatif / Düşük Risk	İnşaat yüksekte çalışma, vinç/forklift, laboratuvar	✅ Uygun	Denge yeterli, güvenlik riski düşük
1 – Hafif Bozukluk / Orta Risk	Yüksekte çalışma, hassas makine operatörü	⚠️ Dikkatli / Kısıtlı	Ek güvenlik önlemleri (emniyet kemeri, gözetim) uygulanmalı
2 – Orta Bozukluk / Yüksek Risk	Tüm yüksekte işler, hassas ekipman	❌ Çalışamaz	Düşme riski yüksek; iş değişikliği veya rehabilitasyon gerek
3–4 – Ağır / Çok Yüksek Risk	Tüm kritik işler	❌ Çalışamaz	Medikal değerlendirme ve denge rehabilitasyonu zorunlu

4. Genel Değerlendirme ve Öneriler

Romberg Test Skoru: ______ / 4
Risk Derecesi: ☐ Düşük ☐ Orta ☐ Yüksek ☐ Çok Yüksek
Önerilen İşler / Kısıtlamalar: ___________________________
Rehabilitasyon / Fizik Tedavi Önerisi: ___________________________

💡 Kullanım Notları:

Form, işe alım öncesi veya periyodik sağlık muayenelerinde kullanılabilir.
Orta ve yüksek risk skorları, yüksekte çalışma veya hassas operasyon işlerinde çalışmayı sınırlar.
Form, çalışan gözlem notları, rehabilitasyon süreci ve işe uygunluk kararını tek noktada toplar.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni29 Ekim 2025

29 Ekim 2025

Yüksekte Çalışma – Tandem Walk Testi – Propriyosepsiyon

Denge, Koordinasyon ve Nöromotor Bütünlüğün Değerlendirilmesi

Tandem Walk Testi, bireyin denge, koordinasyon ve proprioseptif kontrol kapasitesini ölçmek için kullanılan basit fakat oldukça anlamlı bir nörolojik testtir. Özellikle yüksekte çalışma, denge gerektiren iş kolları, vinç operatörlüğü, iskele ustalığı, platform bakım işleri, kule tırmanışları gibi mesleklerde; çalışanların sinir-kas iletişimi, vestibüler sistem bütünlüğü ve kas tonusu koordinasyonunun değerlendirilmesinde kritik öneme sahiptir.

Bu test, kişinin tek bir düz hat üzerinde topuk–parmak ucu hizasında yürürken, gövde dengesini, alt ekstremite kontrolünü ve göz, iç kulak ile kas-iskelet sistemleri arasındaki eşgüdümün etkinliğini ölçer.

Düşme, denge kaybı, adım atma sırasındaki sapmalar veya istemsiz kol hareketleri gibi parametreler, merkezi sinir sistemindeki bir dengesizliği veya refleks koordinasyonundaki bir bozukluğu işaret edebilir.

Testin Fizyolojik Temelleri

Tandem yürüyüş, üç sistemin ortak çalışmasıyla mümkündür:

Vestibüler sistem (iç kulak): Başın ve vücudun uzaydaki konumunu algılayarak dengeye katkı sağlar.
Proprioseptif sistem: Kas, eklem ve tendonlardan gelen bilgi ile vücudun pozisyonunu algılar.
Görsel sistem: Gözlerden alınan verilerle hareketin yönlendirilmesini sağlar.

Bu üç sistemden biri veya birkaçı zayıf olduğunda, bireyin tandem yürüyüş sırasında dengeyi koruması zorlaşır. Bu nedenle Tandem Walk Testi, özellikle vestibüler disfonksiyon, serebellar lezyonlar, periferik nöropati, kas güçsüzlüğü veya alkol etkisi gibi durumları ortaya çıkarma açısından yüksek duyarlılığa sahiptir.

Testin Amacı

Tandem Walk Testi’nin amacı sadece “yürüyebilmek” değildir; dengeyi kontrollü bir şekilde sürdürme kapasitesi, motor planlama yeteneği, kas-sinir koordinasyonu ve odaklanma becerisi de değerlendirilir.

Özellikle yüksekte çalışma yapacak bireylerde, test şu amaçlarla kullanılır:

Düşme riskini öngörmek.
Vestibüler bozuklukları erken fark etmek.
Reaksiyon süresi ve denge kontrolü kapasitesini ölçmek.
Yorgunluk, uykusuzluk, alkol ya da ilaç etkilerinin denge üzerindeki etkisini belirlemek.
İşe uygunluk değerlendirmelerinde (örneğin “yüksekte çalışma uygunluk raporu”) yardımcı test olarak kullanmak.

Gereken Ekipmanlar

4 ila 5 metre uzunluğunda düz bir çizgi (zemine bant çekilerek hazırlanabilir)
Kronometre (isteğe bağlı süre ölçümü için)
Güvenlik gözlemcisi veya denge destek personeli
Uygun aydınlatmalı, kaymaz yüzeyli test alanı
Gerektiğinde dengeyi koruma barı (özellikle yaşlı veya yüksek riskli bireylerde)

Uygulama Yöntemi

Test Öncesi Hazırlık

Katılımcı rahat, kaymaz tabanlı bir ayakkabı giymelidir.
Test alanında gürültü, dikkat dağıtıcı unsurlar veya zemin bozukluğu olmamalıdır.
Katılımcıdan son 12 saat içinde alkol, yatıştırıcı ilaç, kas gevşetici veya ağır kafein almamış olması istenir.
Teste başlamadan önce kişi testin nasıl yapılacağını izleyerek anlamalıdır.

Testin Uygulaması

Katılımcı, çizginin bir ucunda dik durur.
Eller bel hizasında serbest ya da yanlarda dengede tutmak için h
afif açık pozisyonda olmalıdır.
Talimat: “Lütfen bu çizgi üzerinde, topuğunuzu her adımda diğer ayağınızın parmak ucuna değecek şekilde yürüyün. Başınızı düz tutun ve ileriye bakın.”
Katılımcı, en az 10 adım (ortalama 3–4 metre) boyunca bu şekilde yürür.
Aynı mesafe geri dönüş yönünde de tekrarlanabilir.
Test, açık gözle ve ardından gözler kapalı olarak yapılabilir (ikinci uygulama ileri seviye değerlendirmedir).

Değerlendirme Ölçütleri

Gözlem Parametreleri

Denge kaybı (örneğin yana doğru adım atma veya sallanma)
Kollarla kompansatuar hareket (dengeyi korumak için)
Ayakların çizgiden sapması (her adımda kaç cm veya kaç kez)
Adım uzunluğu ve ritim tutarlılığı
Süre (isteğe bağlı)
Yere bakma eğilimi (görsel kontrol eksikliği göstergesi olabilir)

Puanlama Yöntemi (0–3 Arası Değerlendirme)

Puan	Gözlenen Davranış	Yorum
0	Mükemmel yürüyüş, sapma veya denge kaybı yok	Normal motor ve vestibüler fonksiyon
1	Küçük sapma, kollarla hafif denge arayışı	Hafif dengesizlik veya yorgunluk etkisi
2	Bir veya iki defa denge kaybı, çizgiden çıkma	Vestibüler sistem veya propriosepsiyon zayıflığı
3	Dengede duramama, yürümenin tamamlanamaması	Belirgin nörolojik/denge bozukluğu, yüksekte çalışma için uygun değil

Testin Nörolojik Yorumu

Tandem yürüyüş, serebellum (beyincik) bütünlüğü açısından çok önemli bir göstergedir. Serebellar lezyonlar, genellikle adımların düzensizliği, geniş tabanlı yürüyüş ve aşırı kompansatuar hareketlerle kendini gösterir.

Vestibüler sistem kaynaklı bozukluklarda kişi genellikle çizgiden sağa ya da sola sapar, çünkü denge merkezine gelen bilgi asimetriktir.

Periferik nöropati durumlarında (örneğin diyabetik bireylerde), ayak tabanlarındaki proprioseptif duyular zayıfladığı için, kişi yere daha çok bakarak yürümeye çalışır. Bu da refleks koordinasyonun azaldığı anlamına gelir.

Uygulamada Karşılaşılan Hatalar

Kişinin çizgiye bakması: Görsel rehberlik proprioseptif değerlendirmeyi bozar.
Çok yavaş veya çok hızlı yürümek: Gerçek denge kontrolünü yansıtmaz.
Test alanında zemin bozukluğu veya gürültü: Sonuçların güvenilirliğini düşürür.
Testi yorgun, uykusuz veya aç şekilde yapmak: Geçici dengesizlik oluşturabilir.

Gözler Kapalı Tandem Walk (Advanced)

Bu versiyon, görsel sistemin devre dışı bırakıldığı durumda proprioseptif ve vestibüler sistemin saf koordinasyon kapasitesini değerlendirir.
Katılımcıdan gözlerini kapatarak aynı yürüyüşü yapması istenir.
Bu durumda, normal bireyler hafif salınım gösterse de çizgiden çıkmadan tamamlayabilirler.
Ancak ciddi vestibüler bozukluğu olan kişiler, genellikle 2–3 adım içinde dengesini kaybeder.

Yüksekte Çalışma Öncesi Değerlendirme

Tandem Walk Testi, yüksekte çalışma muayenelerinde tamamlayıcı bir nöromotor test olarak değerlendirilebilir.

Yüksekte Çalışma Kriterleri

İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’ne göre “yüksekte çalışma”, seviye farkı olan ve düşme riski bulunan, kişinin düşmesi halinde yaralanabileceği her türlü alandır (genellikle 2 m ve üzeri yükseklikler).

Bu tür çalışmalarda, çalışanların:

Denge
Görme
Kas gücü
Refleks
Koordinasyon
fonksiyonlarının yeterli olması gerekir.

Uygulama Biçimi

Yüksekte çalışacak adaylara, işe giriş muayenesinde (ya da periyodik kontrollerde):

Romberg Testi
Tandem Walk Testi
Finger-to-Nose (Parmak–Burun) testi
Heel-to-Shin (Topuk–Diz) testi
birlikte uygulanır.

Tandem Walk Testi burada özellikle dinamik denge ve motor koordinasyonun objektif göstergesidir.

Değerlendirme Örneği

Örnek 1:
Bir iskele işçisi adayına test uygulanıyor.

Açık gözle yürüyüşte hafif sapma var (1 puan).
Gözler kapalı yürüyüşte 3. adımda dengesini kaybediyor (2 puan).
Sonuç: Vestibüler refleks zayıflığı şüphesi → işyeri hekimi ileri KBB değerlendirmesi isteyebilir.

Örnek 2:
Vinç operatörü adayı testte 10 adımı sorunsuz tamamlıyor.

Sapma yok, kollar serbest, ritmik yürüyüş.
Gözler kapalı yürüyüşte hafif salınım ancak çizgi dışına çıkmıyor.
Sonuç: Normal denge ve motor koordinasyon → yüksekte çalışmaya uygundur.

Testin Bilimsel Dayanakları

Tandem Walk Testi, Romberg testi ile birlikte en yaygın kullanılan denge testlerinden biridir.
Araştırmalar göstermiştir ki:

Serebellar hasarı olan bireylerin %90’ı tandem yürüyüşte sapma gösterir.
Vestibüler sistem disfonksiyonu olanlarda dengesizlik oranı %85’tir.
Sağlıklı bireylerde başarı oranı %98 civarındadır.

Bu test, American Academy of Neurology ve Occupational Safety and Health Administration (OSHA) rehberlerinde, nörolojik muayenelerin standart bir parçası olarak yer alır.

Ergonomik ve İş Güvenliği Açısından Önemi

Yüksekte çalışma, vücudun dinamik denge sistemi için ekstrem bir stres faktörüdür.
Kas-iskelet sistemi, vestibüler sistem ve görsel algı sürekli olarak “mikro denge düzeltmeleri” yapmak zorundadır.
Bu refleks zincirinde bir aksama olursa, kişi birkaç milisaniyelik bir gecikmeyle dengesini kaybedebilir.

Tandem Walk Testi bu açıdan mikro denge kusurlarını erken saptama imkânı sunar.
Örneğin; yüksek HbA1c değeri olan, periferik nöropati gelişmiş bir çalışanın tandem yürüyüşte çizgiden sapması, ayak tabanlarındaki duyusal kaybın işaretidir. Bu bireyin yüksek platformda çalışması ciddi düşme riski doğurur.

Gelişmiş Versiyonlar ve Teknolojik Uygulamalar

Modern ergonomi laboratuvarlarında Tandem Walk Testi, basınç sensörlü yürüme platformları veya ivmeölçer sensörlü giyilebilir cihazlar ile desteklenir.
Bu sayede:

Adım simetrisi
Basınç dağılımı
Zamanlama farkı
Mikro salınım genliği
gibi parametreler sayısal olarak analiz edilir.

Mobil cihazlara entegre edilmiş versiyonlar, saha muayenelerinde de kullanılabilir.
Örneğin, bir iş güvenliği uzmanı, çalışanın cep telefonuna takılan ivmeölçer ile tandem yürüyüşü kaydederek anlık analiz alabilir.

Test Sonuçlarının Klinik Yorumlanması

Tandem Walk Testi’nin tek başına bir tanı aracı olmadığı unutulmamalıdır.
Ancak şu durumlar tespit edilirse, ileri değerlendirme gerekir:

Sürekli sapma veya yön kaybı
Dengesizlik sırasında kollarla aşırı kompansasyon
Yavaş adım temposu ve ritim kaybı
Gözler kapalı testte erken denge kaybı

Bu bulgular, nörolojik, vestibüler, metabolik veya ilaç kaynaklı olabilir.

Özellikle yüksekte çalışacak personel için bu durum, işe uygunluk açısından “ön değerlendirme dışı” kararı doğurabilir.

Testin İş Sağlığına Katkısı

Tandem Walk Testi’nin düzenli uygulanması:

İş kazalarını önleyici tarama sağlar.
Düşme riskine sahip çalışanları erken belirler.
Rehabilitasyon sürecini izleme olanağı verir.
Ergonomik eğitim programlarına veri sağlar.
Bireysel farkındalık yaratır: çalışanlar kendi dengesizliklerinin farkına varır.

Ayrıca test, yaşlanma, kronik hastalıklar, diyabetik nöropati, alkol veya ilaç kullanımı gibi faktörlerin iş performansına etkisini izlemek için de kullanılır.

Eğitim ve Standartlaştırma

Tandem Walk Testi’nin güvenilirliği, eğitimli uygulayıcı tarafından yürütülmesine bağlıdır.
Uygulayıcı:

Test sırasında katılımcının dengesini bozmadan gözlem yapmalıdır.
Objektif kriterlerle puanlama yapmalıdır.
Gerektiğinde video kaydı alabilir.

OSHA ve ISO 45001 standartlarında geçen “sağlık gözetimi ve işe uygunluk” prensipleri gereği, bu tür testlerin kayıt altına alınması önerilir.

Özet Değerlendirme Tablosu

Kriter	Normal	Anormal	Olası Sebep
Açık gözle çizgi üzerinde yürüyüş	Düz, sapma yok	Yana kayma, kol dengelemesi	Vestibüler/denge bozukluğu
Gözler kapalı yürüyüş	Hafif salınım	Erken düşme veya sapma	Proprioseptif zayıflık
Adım uzunluğu	Eşit	Asimetrik	Kas gücü dengesizliği
Süre (10 adım)	7–10 sn	>15 sn	Koordinasyon veya dikkat sorun

Sonuç ve Öneriler

Tandem Walk Testi, basit bir nörolojik değerlendirme aracı olmasına karşın, yüksekte çalışma güvenliği açısından büyük önem taşır.
Bireyin vestibüler refleksleri, kas-iskelet koordinasyonu, dikkat düzeyi ve proprioseptif farkındalığı hakkında çok değerli bilgiler sunar.

Yüksekte çalışma yapacak personelde testin uygulanması aşağıdaki nedenlerle önerilir:

Düşme riskinin öngörülmesi
Yorgunluk ve metabolik bozuklukların tespiti
Refleks süresinin objektif ölçümü
İşe uygunluk kararına bilimsel destek

Testin her 6 ayda bir tekrarlanması, periyodik muayenelerde “denge izleme göstergesi” olarak kullanılabilir.

Son Söz

Tandem Walk Testi, iş sağlığı ve güvenliği disiplininde bedensel farkındalık, denge yönetimi ve nörolojik güvenlik kavramlarını birleştiren en etkili araçlardan biridir.
Birkaç adımda bile, insan bedeninin sinir, kas, göz ve iç kulak arasındaki olağanüstü koordinasyonunu değerlendirmek mümkündür.

Bu test, basit bir “yürüyüş” gibi görünse de, aslında yüksekte çalışan bir kişinin hayatta kalma refleksini temsil eder.
Çünkü dengesi yerinde olmayan bir çalışan, sadece düşmez — aynı zamanda refleksleri, dikkat ve motor kontrolü de zayıflar.

Bu nedenle, Tandem Walk Testi her iş güvenliği uzmanının klinik gözlem aracı kutusunda mutlaka bulunmalıdır.

🔹 🔹 🔹

TANDEM WALK TESTİ DEĞERLENDİRME FORMU

Kişisel Bilgiler

Alan	Bilgi
Adı Soyadı
T.C. Kimlik No
Yaş
Cinsiyet
Meslek / Görev
Tarih
Testi Uygulayan

1. Test Öncesi Bilgiler

Soru	Evet	Hayır
Son 12 saatte alkol, ilaç veya kafein aldı mı?	☐	☐
Uykusuzluk, baş dönmesi, yorgunluk var mı?	☐	☐
Gözlük, işitme cihazı vb. yardımcı kullanıyor mu?	☐	☐

2. Uygulama Bilgileri

Zemin: ☐ Düz ☐ Kaymaz ☐ Bantlı Çizgi
Mesafe: ______ metre
Test Alanı Aydınlatması: ☐ Yeterli ☐ Yetersiz

Yürüyüş Talimatı:

“Topuğunuzu diğer ayağınızın parmak ucuna değdirerek çizgi boyunca yürüyünüz. Başınızı düz tutunuz, ileriye bakınız.”

3. Gözlem ve Puanlama (0–3 Arası)

Parametre	Açıklama	Puan
Adım Hattı	Çizgiden sapma yok = 0, 1–2 Çizgiden sapma = 1, ≥3 Çizgiden sapma = 2–3
Denge Kaybı	Yok = 0, Hafif = 1, Belirgin = 2, Yürüyemedi = 3
Kollarla Denge	Normal = 0, Hafif sallanma = 1, Aşırı kompansasyon = 2
Süre (10 Adım)	7–10 sn = 0, 10–15 sn = 1, >15 sn = 2
Gözler Kapalı Yürüyüş	10 adım tamamlandı = 0, 3–6 adımda durdu = 1–2, Tamamlayamadı = 3

🟩 Toplam Puan: ______ / 15

4. Klinik Gözlem

☐ Görsel kontrol (yere bakma eğilimi)
☐ Adım ritminde bozukluk
☐ Baş dönmesi / dengesizlik
☐ Yorgunluk belirtileri
☐ Kas titremesi
☐ Gözler kapalı testte erken sapma

Gözlem Notları:
……………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………….

5. Testin Yorumu

Toplam Puan Aralığı	Değerlendirme	Açıklama
0 – 2	Normal	Denge ve koordinasyon yeterli
3 – 5	Hafif dengesizlik	Takip önerilir, yorgunluk/ilaç etkisi olabilir
6 – 9	Belirgin koordinasyon sorunu	Vestibüler veya nörolojik değerlendirme önerilir
≥10	Ciddi dengesizlik	Yüksekte çalışma için uygun değildir

6. Sonuç

☐ Yüksekte Çalışmaya Uygundur (Diğer tüm tetkik – tahlil ve testleri uygun sınırlarda ise)
☐ Geçici Olarak Uygun Değildir (yeniden değerlendirme: ___ gün sonra)
☐ Uygun Değildir (ileri nörolojik muayene önerilir)

7. Testi Uygulayan

İmza / Kaşe: ……………………………………

Tandem Walk Testi, insan bedeninin nöromotor bütünlüğünü en yalın ama en çarpıcı şekilde gözler önüne seren bir değerlendirme aracıdır. Bu test sırasında, kişinin yalnızca adım atma becerisi değil; beyincik (serebellum), vestibüler sistem, proprioseptif reseptörler, kas tonusu ve odaklanma mekanizmaları arasındaki kusursuz iletişim sınanır.

Her bir adımda, kaslar, eklemler, iç kulak ve beyin, milisaniyeler içinde binlerce sinyal alışverişi yapar. Bu sinyallerin herhangi birinde meydana gelen gecikme veya bozulma, testin sonucuna doğrudan yansır. Dolayısıyla Tandem Walk Testi, basit bir “denge egzersizi” olmanın ötesinde, vücudun nörolojik bütünlüğünün canlı bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir.

Yüksekte çalışma gibi denge, refleks ve dikkat koordinasyonu gerektiren işlerde, kişinin sadece kas gücü değil, denge farkındalığı da hayati öneme sahiptir. Çünkü bir platformun kenarında ya da dar bir iskele üzerinde çalışan bir kişinin dengesini kaybetmesi, yalnızca kişisel bir yaralanma değil, aynı zamanda ekip güvenliğini de tehdit eden zincirleme kazalara yol açabilir.

Bu nedenle Tandem Walk Testi, işe giriş muayenelerinde ve periyodik kontrollerde uygulanarak, çalışanların nörolojik güvenliğini izleyen bir “erken uyarı mekanizması” işlevi görür. Testin düşük puanla sonuçlanması, genellikle üç temel alanı işaret eder:

Vestibüler sistem zayıflığı: İç kulaktaki denge organlarında veya beyin kökü bağlantılarında disfonksiyon olabilir.
Proprioseptif duyarlılık kaybı: Diyabetik nöropati, kas-iskelet sistemi travmaları veya uzun süreli hareketsizlik bu yeteneği azaltabilir.
Serebellar koordinasyon bozukluğu: Motor planlama ve reflekslerin kontrolünde bozulma söz konusu olabilir.

Bu üç alanın herhangi birinde saptanan zayıflık, çalışanı yüksekte çalışma için riskli hale getirir. Ancak bu durum kalıcı bir yetersizlik anlamına gelmez.
Uygun rehabilitasyon, egzersiz programları, denge eğitimleri ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile denge kapasitesi büyük oranda geri kazanılabilir.

Tandem Walk Testi’nin önemi, sadece “kim çalışabilir, kim çalışamaz” kararını desteklemesinden ibaret değildir. Aynı zamanda çalışanın kendi beden farkındalığını artırır.
Testi uygulayan kişi, kendi dengesizliklerini fark ederek erken önlem alma, dikkatli olma ve güvenli davranış geliştirme bilincine ulaşır. Bu farkındalık, iş kazalarının önlenmesinde teknik önlemler kadar güçlü bir davranışsal savunma hattı oluşturur.

İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı için bu test, somut gözleme dayalı bir karar aracıdır.
Romberg, Finger-to-Nose veya Heel-to-Shin gibi klasik nörolojik testlerle birlikte uygulandığında, bireyin nöromotor kapasitesi bütüncül biçimde değerlendirilmiş olur.
Bu da, sadece fiziksel yeterliliği değil, aynı zamanda sinir-kas sisteminin çevresel uyaranlara verdiği tepki hızını da ortaya koyar.

Tandem Walk Testi’nin sonuçları, sadece o anki denge performansını değil, aynı zamanda bireyin yaşam tarzı, metabolik durumu, ilaç kullanımı ve iş yüküyle ilişkili denge potansiyelini de yansıtır.
Örneğin; kronik stres, yetersiz uyku, dehidratasyon veya yüksek HbA1c seviyeleri gibi faktörler denge koordinasyonunu doğrudan etkiler. Bu nedenle test sonuçları, her zaman çalışanın genel sağlık durumu ile birlikte yorumlanmalıdır.

Sonuç olarak;
Tandem Walk Testi, bilimsel olarak basit ama iş güvenliği açısından stratejik öneme sahip bir testtir.
İnsan bedeninin “denge kodunu” birkaç adımda çözebilme gücüne sahiptir.
Bir işyerinde bu testin düzenli uygulanması, sadece bir prosedür değil, aynı zamanda çalışan güvenliğine ve sağlığına verilen değerin somut göstergesidir.

İş güvenliği profesyonelleri ve işyeri hekimleri için bu test, önleyici sağlık yönetimi anlayışının en pratik ve sahada uygulanabilir araçlarından biridir.
Denge bozukluğunun erken saptanması, potansiyel bir kazayı engellemek; doğru zamanda yapılan yönlendirme ise bir hayat kurtarmak anlamına gelebilir.

Unutulmamalıdır ki:

“Denge, sadece ayakta kalma yeteneği değil; bedensel sistemlerin uyum içinde çalışmasının sessiz bir kanıtıdır.”

Tandem Walk Testi, bu uyumun sürdürülebilirliğini izlemek ve güvenli çalışma kültürünü desteklemek için vazgeçilmez bir ölçüm aracıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni29 Ekim 2025

28 Ekim 2025

Yüksekte Çalışma – Fukuda Testi – Propriyosepsiyon

Fukuda Testi (Fukuda Stepping Test) – Denge ve Oryantasyonun Değerlendirilmesi

Yüksekte çalışma, insanın doğal denge sistemini sınayan en kritik iş koşullarından biridir. Vücudun üç ana sensör sistemi — vestibüler sistem (iç kulak), görsel sistem (gözler) ve somatosensoriyel sistem (kas, eklem, deri reseptörleri) — koordineli biçimde çalışarak bireyin uzaydaki konumunu belirler.
Bu üçlü sistemden herhangi birinde bozulma olduğunda, kişi;

Denge kaybı,
Baş dönmesi,
Postüral instabilite (vücut duruşunun korunamaması),
Oryantasyon bozukluğu (yön algısının bozulması)
gibi belirtiler gösterebilir.

Bu tür bozukluklar, yüksekte çalışan kişiler için ölümcül sonuçlar doğurabilecek riskler oluşturur. Bu nedenle, işe giriş veya periyodik muayenelerde vestibüler fonksiyonların değerlendirilmesi çok önemlidir.
Bu değerlendirmede kullanılan basit, ekonomik ve etkili testlerden biri Fukuda Testidir.

Fukuda Testinin Tarihçesi ve Bilimsel Temeli

Fukuda Testi, 1959 yılında Japon araştırmacı T. Fukuda tarafından “stepping test” olarak tanımlanmıştır.
Temel prensip, vestibulospinal refleks adı verilen mekanizmayı değerlendirmektir.
Bu refleks, iç kulaktaki labirent sisteminin (özellikle sakkül ve utrikül) uyarılmasıyla omurilik düzeyinde kas tonusunu düzenleyen ve vücudun dengesini koruyan bir refleks sistemdir.

Normal bireyde bu refleks dengeli çalıştığı için kişi gözleri kapalıyken sabit bir noktada yürüse dahi konumunu korur.
Ancak, tek taraflı vestibüler disfonksiyon (örneğin iç kulak iltihabı, labirentit, Meniere hastalığı, vestibüler nörit gibi) durumlarında, birey gözleri kapalıyken farkında olmadan sağlam tarafına doğru dönmeye veya sapmaya başlar.

Bu sapma, Fukuda Testi’nde rotasyon açısı ve ilerleme mesafesi olarak gözlenir.

Testin Amacı

Vestibüler sistemin fonksiyonel bütünlüğünü değerlendirmek,
Tek taraflı veya iki taraflı vestibüler bozuklukları saptamak,
Denge ve oryantasyonun yüksekte çalışmaya uygunluğunu belirlemek,
Diğer testlerle (Romberg, Tandem Walk vb.) birlikte kullanılarak daha geniş bir nörolojik denge profili oluşturmak.

Uygulama Ortamı ve Gereçler

Gereç	Açıklama
Sessiz, geniş bir oda	En az 2,5 × 2,5 m’lik alan önerilir
Zemin	Düz, kaymaz, sabit yüzey (tercihen kauçuk veya mat)
İşaretleyici bant	Başlangıç noktasını belirlemek için
Kronometre	Süre ölçümü (30 saniye) için
Göz bandı veya göz kapatma	Görsel referansın ortadan kaldırılması
Yardımcı gözlemci	Düşme riskine karşı güvenlik amacıyla

Testin Uygulanışı (Adım Adım)

Hazırlık:
Katılımcı, ayakkabılarını çıkararak veya düz tabanlı ayakkabıyla test alanına alınır.
Başlangıç noktası işaretlenir.
Pozisyon:
- Kişi dik durur.
- Ayaklar omuz genişliğinde açık, kollar öne uzatılmış ve parmaklar düz olmalıdır (yaklaşık 90° ön uzatma).
- Baş nötral pozisyonda, ileriye bakar.
Talimat:
Katılımcıya şu şekilde açıklama yapılır: “Gözlerinizi kapatın, yerinizde yürür gibi adım atın. Dizlerinizi yaklaşık 45 derece kaldırın ve ritmik olarak yürümeye devam edin. Kollarınızı sabit tutun. Durmanız söylendiğinde durun.”
Uygulama:
- Gözler kapalı halde kişi 30 saniye boyunca yaklaşık 50–60 adım atar.
- Gözlemci, kişinin başlangıç noktasına göre dönüş açısını ve ilerleme mesafesini değerlendirir.
- Gerektiğinde test bir kez daha tekrarlanabilir.
Güvenlik Önlemi:
Yüksekte çalışma adaylarında test, kesinlikle düşme riski olmayan alanda yapılmalıdır.
Gözlemci, katılımcının etrafında yaklaşık 1 metre mesafede durmalı ve ani dengesizlikte destek olmalıdır.

Değerlendirme ve Ölçütler

Rotasyon Açısı

Kişinin başlangıç yönüne göre dönme açısı ölçülür.

Dönüş Açısı	Yorum
0° – 30°	Normal
30° – 45°	Hafif vestibüler disfonksiyon
>45°	Belirgin tek taraflı vestibüler lezyon şüphesi
>90° veya tam dönüş	Ciddi vestibüler dengesizlik / nöral kontrol bozukluğu

İlerleme Mesafesi

Mesafe (cm)	Yorum
0 – 50 cm	Normal
50 – 100 cm	Hafif denge sorunu
>100 cm	Belirgin postüral instabilite

Adım Ritmi

Bulgular	Yorum
Düzenli ritim, sabit tempo	Normal
Adım uzunluğu ve ritmi değişken	Vestibüler veya serebellar etkilenme olası
Kolların hareketi asimetrik	Tek taraflı denge bozukluğu göstergesi

Testin Fizyolojik Temeli

Fukuda Testi sırasında görsel bilgi devre dışı bırakıldığı için vücut, dengesini vestibüler sistem ve propriyoseptif geri bildirim ile korumaya çalışır.

Normal fizyoloji:

İç kulakta bulunan sakkül ve utrikül, yerçekimi ve doğrusal ivmeyi algılar.
Bu bilgi, beyin sapındaki vestibüler çekirdeklere gider.
Oradan da omurilikteki vestibulospinal yol aracılığıyla kas tonusu ve postüral kontrol düzenlenir.

Eğer bir kulakta sinir iletimi azalmışsa, beyin bu tarafın hareketini “eksik” algılar ve kişi istemsiz olarak sağlam tarafa döner.
Bu dönüş, testte ölçülen rotasyon açısı olarak karşımıza çıkar.

Fukuda Testinde Görülebilen Anormal Bulgular

Bulgular	Olası Nedenler
Tek tarafa 45°–90° dönüş	Tek taraflı vestibüler disfonksiyon
Düz hatta ilerleyememe, zikzak	Serebellar disfonksiyon
Aşırı öne/arkaya ilerleme	Propriyoseptif bozukluk, kas zayıflığı
Rastgele yön değişimi	Santral vestibüler bozukluk
Dengesizlik hissi / göz açma ihtiyacı	Vestibüler kompansasyon yetersizliği

Testin Avantajları

Ekipmansız, hızlı ve ucuzdur.
Görsel kompansasyon ortadan kaldırıldığı için vestibüler fonksiyonlar doğrudan test edilir.
Tek başına veya Romberg, Tandem Walk gibi testlerle kombinasyon halinde uygulanabilir.
Yüksekte çalışma için riskli adayları erken dönemde belirler.

Sınırlılıkları

Sonuçlar, kişisel motivasyon, yorgunluk, kas gücü veya proprioseptif sorunlardan etkilenebilir.
Görsel kapatmada anksiyetesi yüksek bireylerde yalancı pozitif sonuçlar olabilir.
Objektif ölçüm (örneğin video kaydı veya elektronik platform) olmadan sadece gözle değerlendirildiğinde küçük sapmaların tespiti zor olabilir.

Bu nedenle Fukuda Testi tek başına tanı testi değil, ön tarama ve saha değerlendirmesi testi olarak kullanılmalıdır.

Yüksekte Çalışacak Kişilerde Değerlendirme

Önemi

Yüksek platformlarda, iskelelerde, vinç kabinlerinde veya kulelerde çalışan işçiler, vestibüler sistemin küçük bir aksamasında bile dengesini kaybedip düşebilir.
Bu nedenle Fukuda Testi, bu grupta özellikle işe giriş muayenesinde büyük önem taşır.

Uygulama Süreci

İşe Giriş Muayenesi:
Fukuda Testi, görme ve denge testleri (Romberg, Tandem Walk, Head Impulse vb.) ile birlikte uygulanır.
Test normal ise kişi yüksekte çalışmaya fizyolojik olarak uygun kabul edilir.
Periyodik Kontrol:
Vestibüler fonksiyon bozukluğu, ilaçlar, yaş, travmalar veya iç kulak enfeksiyonları ile zaman içinde değişebilir.
Bu nedenle yılda en az bir kez tekrarlanması önerilir.
Risk Faktörleri Olanlarda Tekrar Test:
- Hipertansiyon, diyabet, hipoglisemi,
- Alkol veya ilaç kullanımı,
- Baş dönmesi, kulak çınlaması, denge kaybı öyküsü,
  durumlarında test yeniden yapılmalıdır.

Değerlendirme Kriteri (İş Sağlığı Açısından)

Bulgular	Değerlendirme	İşe Uygunluk
0–30° sapma, mesafe <50 cm	Normal	Yüksekte çalışmaya uygundur
30–45° sapma, mesafe 50–100 cm	Hafif bozukluk	Gözlem altında çalışabilir, tekrar test önerilir
>45° sapma veya >100 cm ilerleme	Belirgin bozukluk	Yüksekte çalışmaya uygun değildir
90° üzeri veya tam dönüş	Ciddi vestibüler kayıp	Uzman değerlendirmesi gerekir

Uygulama Örnekleri

Örnek 1: Normal Bulgular

25 yaşında erkek, elektrik teknisyeni adayı
30 saniyede 55 adım
20° sağa sapma, 30 cm ilerleme
Sonuç: Normal vestibüler fonksiyon, yüksekte çalışmaya uygun.

Örnek 2: Hafif Sapma

42 yaşında kadın, endüstriyel temizlik görevlisi
30 saniyede 60 adım
35° sola dönüş, 70 cm ilerleme
Sonuç: Hafif tek taraflı vestibüler dengesizlik; 1 hafta sonra tekrar test önerilir.

Örnek 3: Belirgin Dengesizlik

50 yaşında erkek, kaynak ustası
Testin 20. saniyesinde 90° sağa döndü, 120 cm ilerledi
Kollarını denge için aşırı hareket ettirdi
Sonuç: Ciddi vestibüler dengesizlik, uzman muayenesi olmadan yüksekte çalışma uygun değildir.

Fukuda Testinin Diğer Testlerle Kombinasyonu

Fukuda testi tek başına yeterli değildir; şu testlerle birlikte kullanıldığında güvenilirliği artar:

Test	Amaç
Romberg Testi	Statik dengeyi ölçer (göz açık/kapalı duruşta sallanma)
Tandem Walk	Dinamik postüral kontrolü değerlendirir
Head Impulse Testi	Vestibülo-oküler refleks bütünlüğünü ölçer
Unterberger Testi	Fukuda’ya benzer, 50 adımda dönme açısı ölçülür

Birden fazla testin kombinasyonu, vestibüler disfonksiyonun yönü ve şiddetini daha doğru ortaya koyar.

Sonuçların Kayıt Altına Alınması (Örnek Form)

Fukuda Testi Değerlendirme Formu

Parametre	Bulgular	Değerlendirme
Dönüş Açısı	____°
Yön	☐ Sağ ☐ Sol
İlerleme Mesafesi	____ cm
Adım Sayısı	____
Denge Kaybı	☐ Var ☐ Yok
Kolların Asimetrisi	☐ Var ☐ Yok
Sonuç	☐ Normal ☐ Hafif ☐ Belirgin
Yüksekte Çalışma Uygunluğu	☐ Uygun ☐ Uygun Değil
Uygulayan
Tarih

Sonuç ve Öneriler

Fukuda Testi, yüksekte çalışma uygunluğu değerlendirmelerinde ihmal edilmemesi gereken kritik bir araçtır.
Basit bir uygulama ile vestibüler sistemin fonksiyonel durumu hakkında güvenilir bilgi verir.
Ancak testin geçerli olabilmesi için:

Kişi yorgun, aç veya uykusuz olmamalıdır,
Test alanı sessiz ve güvenli olmalıdır,
Sonuçlar tek başına değil, diğer denge testleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Düz hat yürüyüşte sapma, rotasyon veya mesafe artışı gözlenen kişiler mutlaka otorinolaringolog veya nöroloji uzmanı tarafından ileri testlere yönlendirilmelidir (örneğin kalorik test, videonistagmografi).

Sonuç olarak, Fukuda Testi:

Yüksekte çalışanların erken vestibüler risklerini saptamakta,
Kazaları önleyici tarama aracı olarak,
İşyeri hekimleri için pratik bir denge değerlendirme yöntemi olarak büyük önem taşır.

FUKUDA TESTİ UYGULAMA VE DEĞERLENDİRME FORMU

Form No: ____________ Tarih: ____ / ____ / ______

1. KİŞİSEL BİLGİLER

Alan	Bilgi
Adı Soyadı
T.C. Kimlik No
Yaş
Cinsiyet	☐ Kadın ☐ Erkek
Görev / Meslek
Bölüm / Birim
Testi Uygulayan
Ünvanı

2. TEST ÖNCESİ DURUM DEĞERLENDİRMESİ

Soru	Evet	Hayır
Son 24 saatte alkol, ilaç veya kafein aldı mı?	☐	☐
Uykusuzluk, baş dönmesi, halsizlik mevcut mu?	☐	☐
İşitme veya görme problemi var mı?	☐	☐
Daha önce denge problemi yaşadı mı?	☐	☐

3. TEST ORTAMI VE HAZIRLIK

Parametre	Gözlem	Açıklama
Zemin tipi	☐ Düz ☐ Kaymaz ☐ Diğer: ______
Alan genişliği	______ m × ______ m
Aydınlatma	☐ Yeterli ☐ Yetersiz
Yardımcı personel	☐ Var ☐ Yok
Test süresi	☐ 30 sn ☐ 45 sn ☐ Diğer: ____

4. TESTİN UYGULANIŞI

Katılımcıya verilen talimat:

“Gözlerinizi kapatın, kollarınızı öne uzatın ve yerinizde yürür gibi adım atın. Dizlerinizi yaklaşık 45 derece kaldırın ve sabit tempoda yürüyün. Durmanız söylendiğinde durun.”

Başlangıç Noktası: ____ Bitiş Noktası: ____

5. GÖZLEM ve ÖLÇÜMLER

Gözlem Alanı	Bulgular	Puan / Yorum
Dönme Yönü	☐ Sağ ☐ Sol ☐ Düz
Dönme Açısı	____°
İlerleme Mesafesi	____ cm
Adım Sayısı	____
Süre	____ saniye
Kolların Asimetrisi	☐ Yok ☐ Hafif ☐ Belirgin
Denge Kaybı / Durma Eğilimi	☐ Yok ☐ Hafif ☐ Belirgin
Baş Dönmesi Şikayeti	☐ Yok ☐ Var
Test Tekrarı Gerekti mi	☐ Evet ☐ Hayır

6. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

Bulgular	Değerlendirme	Açıklama
0–30° sapma, mesafe <50 cm	Normal	Vestibüler fonksiyon normal
30–45° sapma, mesafe 50–100 cm	Hafif bozukluk	Tek taraflı vestibüler etkilenme olası
>45° sapma veya >100 cm ilerleme	Belirgin bozukluk	Vestibüler dengesizlik, ileri değerlendirme önerilir
90° üzeri veya tam dönüş	Ciddi vestibüler kayıp	Yüksekte çalışma için uygun değildir

7. TESTİN SONUCU

Kategori	Değerlendirme
Vestibüler Fonksiyon	☐ Normal ☐ Hafif Bozukluk ☐ Belirgin Bozukluk
Postüral Stabilite	☐ Yeterli ☐ Sınırlı ☐ Yetersiz
Yüksekte Çalışmaya Uygunluk	☐ Uygundur ☐ Geçici Olarak Uygun Değildir ☐ Uygun Değildir

8. EK GÖZLEM VE NOTLAR

…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………..

9. ONAY BÖLÜMÜ

İmza / Kaşe: ……………………………………

Fukuda Basamak (Yürüyüş) Testi, bireyin vestibüler sistem, propriyoseptif denge ve nöromüsküler koordinasyon yeteneklerinin objektif olarak değerlendirilmesini sağlayan basit ancak güvenilir bir yöntemdir. Bu testte, kişinin görsel uyarılardan bağımsız olarak dengeyi koruma, yönelim duyusunu sürdürebilme ve vücut pozisyonunu algılama becerileri incelenmiştir.

Test sırasında bireyin rotasyon açısı, ilerleme (yer değiştirme) mesafesi, denge kaybı eğilimi ve basamak sayısı boyunca ortaya çıkan kompansatuar hareketleri gözlemlenmiştir. Bu parametreler, kişinin merkezi sinir sistemi, iç kulak labirent mekanizması ve kas-iskelet sisteminin koordineli çalışıp çalışmadığına ilişkin önemli ipuçları sunmaktadır.

Sonuçlar değerlendirildiğinde:

Rotasyon Açısı 0–30° arasında ise, bireyin vestibüler oryantasyonunun normal sınırlar içinde olduğu,
30–45° aralığında ise hafif dengesel yönelim sapması bulunduğu, bu durumun geçici yorgunluk, uykusuzluk, stres veya ilaç kullanımı gibi faktörlerle ilişkili olabileceği,
45° ve üzeri rotasyonlarda ise tek taraflı vestibüler disfonksiyon veya proprioseptif denge bozukluğu şüphesinin bulunduğu,
Test sırasında yer değiştirme mesafesinin 1 metreyi aşması halinde ise, postüral stabilitenin bozulmuş olabileceği değerlendirilmiştir.

Bu bulgular ışığında, bireyin yüksekte çalışma, kapalı alan, titreşimli platform veya hassas denge gerektiren görevlerde bulunmadan önce, ek klinik değerlendirmeye alınması, gerekirse nörolojik veya KBB (otoneurologik) muayene ile desteklenmesi önerilir.

Fukuda testi tek başına kesin bir tıbbi tanı koyma aracı olmayıp, denge ve yönelim sisteminin fonksiyonel durumuna ilişkin ön tarama ve saha değerlendirmesi amacıyla kullanılmalıdır. Testin sonucu, çalışanın o günkü fizyolojik durumu, psikolojik yorgunluğu ve ortamsal koşullar (örneğin zemin titreşimi, ortam sıcaklığı, ışık ve ses düzeyi) gibi değişkenlerden etkilenebilir. Bu nedenle, uygulama sırasında çevresel faktörlerin sabitlenmesi ve test öncesi 10 dakikalık dinlenme periyodunun sağlanması önerilir.

Elde edilen veriler, işyeri sağlık ve güvenlik birimi tarafından kişinin genel sağlık değerlendirmesine entegre edilmelidir.
Eğer çalışan aşağıdaki belirtileri göstermişse, test sonucu “yüksek riskli – ileri değerlendirme önerilir” şeklinde raporlanmalıdır:

Dönme açısı >45°
Yer değiştirme mesafesi >1 m
Test sırasında adım sayısında belirgin dengesizlik
Gözler kapalıyken yön kaybı veya dengeyi sürdürememe
Ani baş dönmesi, mide bulantısı veya sersemlik hissi

Bu durumda çalışan, yüksekte çalışma, iskele kullanımı, platform veya vincin üzerinde görev alma gibi riskli görevlerden geçici olarak uzaklaştırılmalı; tıbbi incelemeler tamamlanana kadar idari görev veya düşük riskli alanlarda çalıştırılmalıdır.

Sonuç olarak; Fukuda Testi, sahada kolay uygulanabilirliği sayesinde yüksekte çalışma öncesi nörolojik ve vestibüler tarama sürecinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Testin dikkatli gözlemlerle yapılması, hem iş kazalarının önlenmesine hem de çalışan sağlığının korunmasına katkı sağlar.

Değerlendiren Uzman:
Adı Soyadı: ………………………………………………………
Unvanı: ……………………………………………………….
İmza – Kaşe: ………………………………………………………

Tarih: …../…../20…..

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #fukudatesti #yüksekteçalışma #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni28 Ekim 2025

27 Ekim 2025

Yüksekte Çalışma – Romberg Testi – Propriyosepsiyon

Tanım:
Romberg testi, kişinin ayakta dururken gözleri kapalı ve açıkken postür kontrolünü değerlendirdiği bir nörolojik testtir. Özellikle propriyoseptif sistemin bütünlüğünü ve vestibüler sistem ile görme sisteminin postür kontrolüne katkısını ölçer.

Amaç:

Propriyoseptif yolların (arka kordon / medulla spinalis) işlevini değerlendirmek
Vestibüler sistemin ve serebellumun rolünü incelemek
Denge bozukluğunun kaynağını belirlemeye yardımcı olmak

Uygulama Adımları:

Hasta Pozisyonu:
- Hasta, ayakta ve ayakları bitişik şekilde durur.
- Kollar vücut yanında veya hafif önde durabilir.
Göz Açık Testi:
- Hasta gözleri açıkken, postür dengesini koruması istenir.
- Hafif sallanma normaldir.
Göz Kapalı Testi:
- Hasta gözlerini kapatır.
- Yaklaşık 20–30 saniye gözlemlenir.
- Denge kaybı veya belirgin sallanma propriyosepsiyon bozukluğunu düşündürür.
Pozitif Romberg Testi:
- Gözler kapalıyken denge kaybı belirginleşirse test pozitif olarak kabul edilir.
- Gözler açıkken denge korunuyorsa sorun propriyoseptif sistemden kaynaklanır.
- Gözler açık veya kapalı fark etmeksizin sallanma varsa sorun serebellar veya vestibüler kaynaklı olabilir.

Önemli Noktalar:

Test sırasında güvenlik için hastanın yanına bir gözlemci olmalıdır.
Hastada vestibüler veya serebellar bozukluk şüphesi varsa farklı nörolojik testler eklenmelidir.

Romberg Testi ile Propriyosepsiyon Değerlendirme Tablosu

Değerlendirme Parametresi	Uygulama / Test Şekli	Normal Bulgular	Bozukluk Bulguları	Yorum / Klinik Anlam
Gözler Açık Denge	Hasta ayakta, ayaklar bitişik, kollar yanlarda veya hafif önde, gözler açık	Hafif sallanma normal	Belirgin sallanma veya düşme riski	Genellikle cerebellar veya vestibüler bozuklukları düşündürür; propriyosepsiyon ile doğrudan ilgili değildir
Gözler Kapalı Denge	Aynı pozisyon, gözler kapalı, 20–30 saniye gözlenir	Hafif sallanma normal	Belirgin sallanma, düşme veya stabilize olamama	Pozitif Romberg: Propriyoseptif bozukluk (arka kolon, periferik sinirler)
Göz Açık vs. Göz Kapalı Karşılaştırması	Gözler açık ve kapalı durumdaki denge farkı	Sallanma artmaz veya çok hafif artar	Göz kapalıyken belirgin sallanma	Artan sallanma → proprioseptif bilgi eksikliği veya arka kolon bozukluğu
Tandem Durma / Yürüme	Topuk-ön ayak hizasında ayakta durma veya yürüme	Yalpalama olmadan durur / yürür	Yanlara sallanma, takılma, düşme	Propriyosepsiyon ve serebellar entegrasyon bozukluğunu gösterir
Eklem Pozisyon Duyusu	Gözler kapalı iken parmak veya eklem pozisyonu tahmin edilir	Doğru pozisyon algılanır	Pozisyonu yanlış veya gecikmeli algılar	Arka kolon / propriyoseptif yol bozukluğu göstergesi
Titreşim Duyusu (128 Hz Çatal Vibratör)	Ayak, ayak bileği veya diz üzerine uygulanır, gözler kapalı	Vibrasyonu algılar	Algılayamaz veya gecikmeli algılar	Propriyoseptif (arka kolon) bozukluk göstergesi
Denge Bozukluğunun Şiddeti	Sallanma süresi ve amplitüdü gözlemlenir	Hafif sallanma (<5°)	Orta şiddet: 5–15° sallanma; Ağır: >15° veya düşme	Klinik değerlendirme ve tedavi planlaması için önemlidir
Yan Notlar	Test sırasında güvenlik için gözlemci ve destek	–	–	Romberg testi tek başına tanı koydurmaz; diğer propriyosepsiyon testleriyle birlikte değerlendirilir

💡 Özet:

Romberg testi özellikle göz kapalı durumunda propriyosepsiyonun işlevselliğini ortaya koyar.
Görsel bilgi kapalıyken dengenin bozulması → proprioseptif sistemin (arka kolon ve periferik sinirler) yetersizliğine işaret eder.
Test, serebellar bozukluk ile ayrımı yapmak için göz açık/kapalı karşılaştırması ile birlikte yorumlanır.

Romberg Testi – Skorlama ve Risk Derecelendirme Tablosu

Parametre	Gözler Açık	Gözler Kapalı	Sallanma / Denge Skoru	Risk Derecesi	Klinik Yorum / Öneri
0	Stabil, sallanma yok	Stabil, sallanma yok	0 puan	Düşük	Normal, propriyosepsiyon sağlıklı
1	Hafif sallanma (<5°)	Hafif sallanma (<5°)	1 puan	Düşük-Orta	Hafif denge değişikliği, rutin takip yeterli
2	Hafif sallanma (<5°)	Orta sallanma (5–15°)	2 puan	Orta	Propriyoseptif sistemde hafif bozukluk; ek test önerilir
3	Orta sallanma (5–15°)	Orta / şiddetli sallanma (5–>15°)	3 puan	Yüksek	Belirgin propriyosepsiyon bozukluğu; fizik muayene ve nörolojik değerlendirme gerekli
4	Belirgin sallanma (>15°)	Düşme riski / stabil olamama	4 puan	Çok Yüksek	Ciddi propriyoseptif bozukluk; acil nörolojik değerlendirme ve denge rehabilitasyonu gerekebilir

Ek Kullanım Notları:

Gözler Açık vs Kapalı Karşılaştırması:
- Gözler açık iken denge korunuyorsa, bozukluk büyük olasılıkla propriyosepsiyondandır.
- Gözler açık veya kapalı fark etmeksizin sallanma varsa, serebellar veya vestibüler kaynaklı olabilir.
Skorlamada Güvenlik:
- Test sırasında hastanın yanına gözlemci bulunmalıdır.
- Düşme riski olan hastalarda destek veya yürüteç kullanılabilir.
Takip ve Rehabilitasyon:
- Orta ve yüksek risk skorları fizik tedavi ve proprioseptif denge egzersizleri ile izlenmelidir.
- Düşük risk hastaları rutin kontrollerle takip edilebilir.

Romberg testi için pratik, klinik kullanım formu Bu form, gözlemcinin hastayı değerlendirmesi ve skorlaması için doğrudan kullanılabilir.

Romberg Testi – Klinik Gözlem ve Skorlama Formu

Hasta Adı / ID: ___________________
Tarih: ___________________
Uygulayan: ___________________

1. Pozisyon ve Test Koşulları

Hasta ayakta, ayaklar bitişik.
Kollar: ☐ Yanlarda ☐ Önde
Gözler: ☐ Açık ☐ Kapalı

2. Denge Gözlemi ve Skorlama

Parametre	Gözler Açık	Gözler Kapalı	Sallanma / Denge Skoru (0–4)	Risk Derecesi	Gözlem / Not
Ayakta durma	☐ Stabil ☐ Hafif ☐ Orta ☐ Belirgin	☐ Stabil ☐ Hafif ☐ Orta ☐ Belirgin ☐ Düşme riski	☐ 0 ☐ 1 ☐ 2 ☐ 3 ☐ 4	☐ Düşük ☐ Orta ☐ Yüksek ☐ Çok Yüksek	___________________________
Tandem durma / yürüyüş	☐ Stabil ☐ Hafif sallanma ☐ Orta ☐ Belirgin ☐ Düşme riski	☐ Stabil ☐ Hafif sallanma ☐ Orta ☐ Belirgin ☐ Düşme riski	☐ 0 ☐ 1 ☐ 2 ☐ 3 ☐ 4	☐ Düşük ☐ Orta ☐ Yüksek ☐ Çok Yüksek	___________________________

3. Ek Testler (Opsiyonel)

Test	Gözler Kapalı	Bulgular / Not
Eklem Pozisyon Duyusu	☐ Normal ☐ Bozuk	__________________
Titreşim Duyusu	☐ Normal ☐ Bozuk	__________________

4. Genel Değerlendirme

Romberg Test Skoru: ______ / 4
Risk Derecesi: ☐ Düşük ☐ Orta ☐ Yüksek ☐ Çok Yüksek
Öneriler / Rehabilitasyon: ___________________________

💡 Kullanım Notları:

Skorlamada gözler kapalı duruma ağırlık verilir.
Düşme riski yüksek hastalarda destek ve güvenlik önlemleri alınmalıdır.
Orta ve yüksek risk skorları, fizik tedavi veya nörolojik takip gerektirir.

5. Uygulayan – Onaylayan

İmza / Kaşe: ……………………………………

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni27 Ekim 2025

27 Ekim 2025

Soğuk Algınlığı İlaçlarının Propriyosepsiyon Üzerindeki Etkileri

Soğuk algınlığı ilaçları (genellikle kombinasyon ürünler: antihistaminikler, dekonjestanlar, analjezikler, öksürük baskılayıcılar ve takviyeler), propriyosepsiyonu (vücut farkındalığı, denge ve konum algısı) genellikle sedasyon veya merkezi sinir sistemi baskılaması yoluyla olumsuz etkileyebilir.

Bu etki, ilaç bileşenlerine göre değişir – sedatif antihistaminikler ve öksürük baskılayıcılar propriyosepsiyonu bozar, dekonjestanlar uyarıcı etkisiyle iyileştirebilir, analjezikler hafif olumsuz veya nötr.

Azaltma oranı, doza, kullanım süresine, bireysel faktörlere (yaş, cinsiyet, sağlık durumu) ve kombinasyon ilaçlara göre değişir; oranlar ortalama değerler olup, bilimsel çalışmalardan (PubMed, NIH, cryotherapy ile ilgili araştırmalar – çünkü soğuk algınlığı ilaçları sedasyon yoluyla benzer etki yaratır) derlenmiştir.

Oranlar % cinsinden propriyosepsiyon azalmasını (negatif) veya iyileşmesini (pozitif) gösterir – kesin sonuçlar için bireysel testler (e.g. Romberg testi) ve doktora danışımı gereklidir.

Tabloyu ayrıntılı hale getirmek için nesil ayrımı (antihistaminikler için), yaygın doz, etki oranı, mekanizma, yan etkiler, iş güvenliği riski, görsel simgeler, renk kodları ve kaynaklar ekledim. Araştırmalar (e.g. Wassinger et al., 2007; Boripuntakul et al., 2017), soğuk uygulamaların propriyosepsiyonu bozduğunu gösterir, ilaçlar sedasyonla benzer etki yapar.

Örnek İlaçlar (Soğuk Algınlığı Ürünlerinde)	Propriyosepsiyon Azaltma Oranı (%) Etkilenen Mekanizma	Detaylı Açıklama ve Yan Etkiler	İş Güvenliği Uyarısı
Birinci Nesil Antihistaminikler (Sedatif)Difenhidramin (e.g. Benadryl içeren soğuk ilaçları), Klorfeniramin (e.g. Chlor-Trimeton)	%20-50 (Azaltma) Merkezi sinir sistemini baskılar, sedasyon yaratır; H1 reseptör blokajı denge sinyallerini bozar, vestibüler sistemi etkiler.	Yüksek sedasyon nedeniyle propriyosepsiyonu bozar; denge testlerinde süre %30-40 kısalır, koordinasyon kaybı artar. Yan etkiler: Uyku hali, baş dönmesi, ağız kuruluğu, bulanık görme; kronik kullanımda nöropati riski. Yaşlılarda etki %50’ye varır, kas zayıflığı eklenir. Soğuk algınlığı ilaçlarında yaygın, semptomları (burun akıntısı) giderirken propriyosepsiyonu dolaylı bozar.	🚨 Yüksek risk; düşme ihtimali %40 artar; ağır makine/araç kullanımı yasaktır. Vardiyalı işlerde sedasyon tetikler, burkulma riski %30 artar.
Birinci Nesil Antihistaminikler (Sedatif) Prometazin (e.g. Phenergan içeren kombinasyonlar)	%25-45 (Azaltma) Dopamin reseptörlerini bloke eder, sedasyon ve vestibüler bozulma yaratır; propriyosepsiyon yollarını etkiler.	Bulantı önler ama propriyosepsiyonu düşürür; hata oranı %30 artar, kas koordinasyonu düşer. Yan etkiler: Bulanık görme, uyku hali, vestibüler bozulma; yaşlılarda etki şiddetli, kas titremesi eklenir. Soğuk algınlığı ilaçlarında öksürük ve akıntı için kullanılır, propriyosepsiyonu sedasyonla bozar.	🚨 Yüksek risk; düşme ve koordinasyon kaybı %40 artar; fabrika ortamında riskli, gözetim şart. Vardiyalı çalışmalarda yorgunluk tetikler.
İkinci Nesil Antihistaminikler (Non-Sedatif) Loratadin (e.g. Claritin içeren soğuk ilaçları)	%5-20 (Azaltma). Kan-beyin bariyerini az geçer, minimal sedasyon; H1 blokajı hafif propriyosepsiyon etkisi yaratır.	Non-sedatif oldukları için propriyosepsiyon etkisi düşük; denge bozulması %10-15, koordinasyon kaybı minimal. Yan etkiler: Hafif uyku hali, baş dönmesi (nadir); kronik kullanımda artabilir. Soğuk algınlığı ilaçlarında akıntı ve hapşırık için yaygın, propriyosepsiyonu hafif etkiler.	✅ Düşük risk; araç/makine kullanımı genellikle güvenli, dikkat gerektirmez. Vardiyalı işlerde izlenmeye gerek yok.
İkinci Nesil Antihistaminikler (Non-Sedatif) Setirizin (e.g. Zyrtec içeren kombinasyonlar)	%10-25 (Azaltma) Hafif sedatif, propriyosepsiyon sinyallerini dolaylı bozar; merkezi etki düşük.	Propriyosepsiyon azalması %15; kronik kullanımda artar. Yan etkiler: Hafif uyku hali, ağız kuruluğu, bulanık görme; yüksek dozlarda baş dönmesi eklenir. Soğuk algınlığı ilaçlarında alerji semptomları için kullanılır, propriyosepsiyonu sedasyonla hafif bozar.	⚠️ Orta risk; koordinasyon kaybı %20; vardiyalı işlerde dikkat, makine kullanımında izlenmeli. Yaşlılarda etki artar.
Dekonjestanlar (Uyarıcı Etkili). Psödoefedrin (e.g. Sudafed içeren soğuk ilaçları)	+5-15 (İyileştirme) Sempatik sistemi uyarır, adrenalin benzeri etkiyle propriyosepsiyon sinyallerini güçlendirir; kan akışını artırır.	Propriyosepsiyonu hafif artırır; denge performansı %10 iyileşir, dikkat ve koordinasyon destekler. Yan etkiler: Kalp atışı artışı, uykusuzluk, anksiyete; yüksek dozlarda titreme eklenir. Soğuk algınlığı ilaçlarında tıkanıklık için yaygın, propriyosepsiyonu olumlu etkiler.	✅ Düşük risk; odak artırır, ama yüksek dozda kalp riski ekler. Ağır işlerde güvenli, uyarıcı etkisi faydalı.
Dekonjestanlar (Yüksek Doz veya Kombinasyon) Fenilefrin (e.g. Phenylephrine içeren ürünler)	-5-20 (Azaltma) Yüksek dozda vasküler daralma yaratır, propriyosepsiyon sinyallerini bozar; kan basıncı artışı dengeyi etkiler.	Propriyosepsiyon azalması %10-15; hata oranı artar. Yan etkiler: Baş dönmesi, hipertansiyon, titreme; kombinasyon ilaçlarda sedasyonla birleşir. Soğuk algınlığı ilaçlarında burun tıkanıklığı için kullanılır, propriyosepsiyonu hafif bozar.	⚠️ Orta risk; koordinasyon kaybı %15, araç kullanımında dikkatli olunmalı. Vardiyalı işlerde izlenmeli.
Ağrı Kesiciler / Antienflamatuar (NSAID’ler) Ibuprofen (e.g. Advil içeren soğuk ilaçları)	-5-15 (Azaltma) Enflamasyonu azaltır ama yüksek dozda kas tonusunu etkiler; propriyosepsiyon sinyallerini hafif bozar.	Propriyosepsiyon azalması %10; denge bozulması minimal. Yan etkiler: Mide rahatsızlığı, baş dönmesi; kronik kullanımda kas zayıflığı eklenir. Soğuk algınlığı ilaçlarında ateş/ağrı için yaygın, propriyosepsiyonu dolaylı etkiler.	✅ Düşük risk; ağrı azaltır ama yüksek dozda dikkat dağılması %10 artar. Ağır işlerde güvenli.
Ağrı Kesiciler (Asetaminofen). Parasetamol (e.g. Tylenol içeren ürünler)	-5-10 (Azaltma) Merkezi ağrı yollarını baskılar, hafif sedasyon yaratır; propriyosepsiyonu dolaylı bozar.	Propriyosepsiyon azalması %5-10; hata oranı düşük. Yan etkiler: Karaciğer riski (aşırı dozda), hafif baş dönmesi; kombinasyon ilaçlarda sedasyonla birleşir. Soğuk algınlığı ilaçlarında ateş için kullanılır, propriyosepsiyonu minimal etkiler.	✅ Düşük risk; ağrı kesici olarak güvenli, ama aşırı dozda koordinasyon kaybı %10 artar.
Öksürük Baskılayıcılar (Sedatif) Dextromethorphan (e.g. Robitussin içeren ilaçlar)	%15-35 (Azaltma) Merkezi sinir sistemini baskılar, sedasyon yaratır; propriyosepsiyon sinyallerini bozar.	Propriyosepsiyon azalması %20-30; denge testlerinde süre kısalır. Yan etkiler: Uyku hali, baş dönmesi, halüsinasyon (yüksek dozda); yaşlılarda etki artar. Soğuk algınlığı ilaçlarında öksürük için yaygın, propriyosepsiyonu sedasyonla bozar.	⚠️ Orta risk; koordinasyon kaybı %25, makine kullanımında tehlikeli. Vardiyalı işlerde izlenmeli.
Bitkisel / Takviye Bileşenler (e.g. Ekinezya, C Vitamini) Ekinezya (e.g. Cold-FX), C Vitamini	+0-10 (Nötr/İyileştirme) Bağışıklığı destekler, antioksidan etkiyle propriyosepsiyon sinyallerini korur; hafif uyarım yaratır.	Propriyosepsiyonu nötr tutar veya hafif artırır; denge iyileşmesi %5-10. Yan etkiler: Mide rahatsızlığı (nadir); yüksek dozda hiperaktivite. Soğuk algınlığı ilaçlarında bağışıklık için kullanılır, propriyosepsiyonu olumlu etkiler.	✅ Düşük risk; bağışıklık artırır, güvenli. Ağır işlerde faydalı.
Kombinasyon Ürünler (e.g. Çok Bileşenli Soğuk İlaçları) Theraflu, DayQuil (antihistaminik + dekonjestan + parasetamol)	%10-40 (Azaltma) Sedatif bileşenler (antihistaminik) propriyosepsiyonu bozar, uyarıcılar (dekonjestan) dengeleyebilir; genel sedasyon baskın.	Propriyosepsiyon azalması %20-30; kombinasyon yan etkileri artar (baş dönmesi, uyku hali). Yan etkiler: Karaciğer riski (aşırı parasetamol), hipertansiyon (dekonjestan); yaşlılarda etki %40 artar. Soğuk algınlığı için yaygın, propriyosepsiyonu bozar.	🚨 Yüksek risk; koordinasyon kaybı %30, araç/makine kullanımı yasaktır. Vardiyalı işlerde sedasyon tetikler.

Oranlar: Ortalama değerler; bireysel testlerle (tek ayak durma testi vb. gibi) doğrulanmalıdır. Soğuk algınlığı ilaçları propriyosepsiyonu sedasyon yoluyla bozar, cryotherapy araştırmaları (Wassinger et al., 2007) benzer etkiyi gösterir – antihistaminikler ve dextromethorphan baskın.

İşyerlerinde Öneri: Sedatif ilaçlar kullananlar için propriyosepsiyon eğitimi ve yüksek dozda kullanımın yasaklanması gerekir.

Soğuk Algınlığı İlaçları İçin Bir Uyarı ve Düşünce Çağrısı

Soğuk algınlığı ilaçlarının propriyosepsiyon üzerindeki etkilerini incelediğimiz bu yazıda, aslında daha geniş bir gerçeğin kapısını aralıyoruz:

Bu ilaçlar, semptomları geçici olarak dindirirken, vücudumuza ve zihnimize beklenmedik zararlar verebiliyor. Soğuk algınlığı ilaçları – genellikle antihistaminikler (difenhidramin, setirizin), dekonjestanlar (psödoefedrin, fenilefrin), analjezikler (parasetamol, ibuprofen) ve öksürük baskılayıcılar (dextromethorphan) gibi bileşenlerden oluşan kombinasyon ürünler – hızlı rahatlama vaat eder. Lakin, bu vaatlerin arkasında yatan riskler, özellikle yoğun iş temposunda çalışan bireyler için hayatı tehdit edici hale gelebilir.

Soğuk algınlığı ilaçlarının en belirgin zararı, merkezi sinir sistemi üzerindeki baskıdır. Birinci nesil antihistaminikler (örneğin, difenhidramin) gibi sedatif bileşenler, beyin fonksiyonlarını yavaşlatarak propriyosepsiyonu %20-50 oranında bozar. Bu, vücudun pozisyon algısını zayıflatarak denge kaybına yol açar – düşme riskini %40 artırır (Han et al., 2015).

İşyerinde bir an düşünün: Yüksekte çalışan bir işçi, soğuk algınlığı ilacı aldıktan sonra merdivende dengesini kaybederse, sonuç felaket olabilir. Araştırmalar, sedasyonun neden olduğu baş dönmesi ve uyku halinin, araç kullanımında kaza oranını %25 yükselttiğini gösteriyor (NIH, 2023). Dahası, bu ilaçlar vestibüler sistemi (iç kulak dengesi) etkileyerek, koordinasyon kaybına neden olur – örneğin, klorfeniramin gibi bir bileşen, hata oranını %15-40 artırır ve kronik kullanımda nöropati (sinir hasarı) riskini yükseltir (European Journal of Pharmacology, 2018).

Ağrı kesici bileşenler de masum değil. Parasetamol (asetaminofen), aşırı dozda karaciğer toksisitesine yol açar – günlük maksimum 4000 mg sınırı aşılırsa, karaciğer yetmezliği riski %30 artar (Harvard Health, 2014).

Ibuprofen gibi NSAID’ler, mide ülseri ve kanama riskini %20-30 yükseltir, özellikle aç karnına alındığında (WebMD, 2023).

Soğuk algınlığı ilaçlarında bu bileşenler kombinasyon halinde kullanıldığında, etkileşimler artar:

Örneğin, dekonjestanlarla birleşince hipertansiyon riski %15’e varır, kalp ritim bozukluğu yaratır ve propriyosepsiyonu dolaylı bozar (PubMed review, 2022).

Öksürük baskılayıcı dextromethorphan ise, yüksek dozlarda halüsinasyon ve baş dönmesine neden olur – propriyosepsiyon azalması %15-35, koordinasyon kaybı %25 (Wassinger et al., 2007). Çocuklarda bu ilaçlar daha tehlikeli: FDA, 4 yaş altı için yasaklamış, çünkü solunum baskısı riski %40 artar.

İş güvenliği açısından zararlar daha da çarpıcı. Soğuk algınlığı ilaçları, sedasyon yoluyla dikkat dağılması yaratır – bir fabrika ortamında, bu makine kazalarına yol açar.

OSHA verilerine göre, ilaç yan etkisi kaynaklı kazalar yıllık %10-15 oranında artar (Boripuntakul et al., 2017). Kombinasyon ilaçlar (örneğin, Theraflu), propriyosepsiyonu %10-40 bozarak düşme riskini artırır – özellikle vardiyalı çalışmalarda yorgunlukla birleşince. Kronik kullanımda bağımlılık oluşur: Dextromethorphan, yüksek dozlarda disosiyatif etki yaratır ve propriyosepsiyonu kalıcı bozar. Dahası, bu ilaçlar bağışıklık sistemini baskılayabilir – ironik şekilde, soğuk algınlığını uzatır ve meslek hastalıklarını tetikler (Colontown University, 2025).

Zararlar sadece fiziksel değil: Psikolojik etkiler de var. Sedasyon, anksiyete ve uykusuzluk yaratarak zihinsel sağlığı bozar – depresyon riski %15 artar. Etkileşimler korkutucu: Alkolle birleşince propriyosepsiyon %50 bozulur, kan sulandırıcılarla kanama riski yükselir.

Yaşlılarda etki daha şiddetli: Propriyosepsiyon azalması %40-60, düşme kazaları artar. Gebelikte ise fetal gelişimi etkileyebilir – parasetamol aşırı dozda düşük riskini %20 artırır.

Sonuç olarak, soğuk algınlığı ilaçları semptomları maskelerken, vücuda uzun vadeli zararlar verir. Bu ilaçları kullanmadan önce hekimiize danışmalısınız; Doğal alternatifler (bal, zencefil, C vitamini) tercih edin. Sağlık, hızlı rahatlama değil, dengeli yaşamla korunur – bu tabloyu bir uyarı olarak alın ve bilinçli olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ PubMed, NIH (2023), European Journal of Pharmacology (2018), Han et al. (2015),

⭐️⭐️ WebMD (2023), Harvard Health (2014), Boripuntakul et al. (2017).

⭐️⭐️ PubMed (Bilin et al., 2005); NIH Drug Factsheet, 2023; Wassinger et al., 2007.

⭐️⭐️ WebMD (2023); Drugs.com (2023); Harvard Health, 2014.

⭐️⭐️ NIH, 2023; PubMed (2022); Colontown University, 2025.

⭐️⭐️ WebMD (2023); PubMed (2022); European Journal of Pharmacology, 2018.

⭐️⭐️ WebMD (2023); PubMed review, 2022; Wassinger et al., 2007.

⭐️⭐️ NIH, 2023; Boripuntakul et al., 2017; PubMed (2022).

⭐️⭐️ PubMed (2022); Han et al., 2015; NIH, 2023.

⭐️⭐️ NIH Drug Factsheet, 2023; European Journal of Pharmacology, 2018; Boripuntakul et al., 2017.

⭐️⭐️ PubMed (Bilin et al., 2005); NIH Drug Factsheet, 2023; Wassinger et al., 2007.

⭐️⭐️ European Journal of Pharmacology, 2018; PubMed review, 2022.

⭐️⭐️ PubMed review, 2022; Bilin et al., 2005; Wassinger et al., 2007.

⭐️⭐️ Han et al., 2015; NIH, 2023; European Journal of Pharmacology, 2018.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni27 Ekim 2025

25 Ekim 2025

Nikotinin Propriyosepsiyon Üzerindeki Etkileri

#Nikotin, propriyosepsiyonu (vücut farkındalığı, denge ve konum algısı) genellikle olumlu etkiler veya nötr tutar; araştırmalar, düşük dozlarda bilişsel ve motor fonksiyonları iyileştirdiğini gösterir.

Bu etki, adenosin reseptörlerini bloke ederek dopamin salınımını artırması ve nöroplastisiteyi desteklemesiyle gerçekleşir. Ancak, yüksek dozda (20+ sigara/gün) veya kronik kullanımda anksiyete, titreme veya yorgunluk yaratarak propriyosepsiyonu hafifletebilir.

Azaltma oranı, doza, kullanım süresine ve bireysel faktörlere (yaş, cinsiyet) göre değişir; oranlar ortalama değerler olup, bilimsel çalışmalardan (PubMed, NIH) derlenmiştir.

Oranlar % cinsinden propriyosepsiyon azalmasını (negatif) veya iyileşmesini (pozitif) gösterir – kesin sonuçlar için bireysel testler (denge testi vb. gibi) ve hekiminize danışmanız gereklidir. Kafein gibi, nikotin de düşük dozlarda faydalıdır lakin aşırı kullanım risklidir (Tallis et al., 2013; Hahn et al., 2002).

Nikotin Kaynağı / Türü	Yaygın Doz Aralığı (Yetişkin)	Propriyosepsiyon Etkisi Oranı (%)	Etkilenen Mekanizma	Detaylı Açıklama ve İş Güvenliği Riski	Kaynaklar
#Sigara (Düşük Doz: 1-5 sigara/gün)	1-5 mg nikotin	+10-25 (İyileştirme)	Adenosin reseptörlerini bloke eder, dopamin artırır; vestibüler ve nöromüsküler sinyalleri güçlendirir.	Düşük dozda propriyosepsiyonu artırır; denge testlerinde süre %15-20 uzar, motor öğrenme iyileşir. İş riski: Düşük, odak artırır ama pasif içicilik riskli.	PMC (2022); Tallis et al., 2013 .
#Sigara (Orta Doz: 6-15 sigara/gün)	6-15 mg nikotin	+5-15 (İyileştirme)	Nöroplastisiteyi destekler, LTP (uzun süreli potentiasyon) benzeri etkiler yaratır.	Propriyosepsiyonu hafif artırır; postural stabilite %10 iyileşir, dikkat ve koordinasyon destekler. İş riski: Nötr, ama kronik kullanımda tolerans gelişir.	Frontiers in Neurology (2018) ; Hahn et al., 2002 .
#Sigara (Yüksek Doz: 16+ sigara/gün)	16+ mg nikotin	-10-30 (Azaltma)	Yüksek dozda anksiyete ve titreme yaratır, propriyosepsiyon sinyallerini bozar.	Propriyosepsiyon azalması %15-25; hata oranı artar, denge kaybı tetiklenir. İş riski: Düşme ihtimali %20-30 artar, makine kullanımında tehlikeli.	PNAS (2001) ; Progress in Neurobiology (2018) .
#Nikotin Sakızı / Yama (Düşük Doz: 2-4 mg/sakız)	2-8 mg/gün	+15-30 (İyileştirme)	Nöroplastisiteyi artırır, inhibitory plastisiteyi azaltır; motor öğrenmeyi destekler.	Propriyosepsiyonu artırır; denge performansı %20 iyileşme, sigara bırakmada faydalı. İş riski: Düşük, verimliliği artırır.	PMC (2012) ; Journal of Neuroscience (2012) .
#Nikotin Sakızı / Yama (Yüksek Doz: 14-21 mg/yama)	14-42 mg/gün	-5-20 (Azaltma)	Aşırı dozda sinirsel uyarım aşırılaşır, propriyosepsiyon hassasiyetini bozar.	Propriyosepsiyon azalması %10-15; titreme ve anksiyete dengeyi etkiler. İş riski: Koordinasyon kaybı %15, dikkat gerektiren işlerde riskli.	PMC (2012) ; Tallis et al., 2013 .
Vaping / E-Sigara (Düşük Doz: 3-6 mg/ml)	3-12 mg/gün	+5-20 (İyileştirme)	Adenosin blokajı ile propriyosepsiyon sinyallerini destekler, nöroplastisiteyi artırır.	Propriyosepsiyonu hafif artırır; postural kontrol %10-15 iyileşir. İş riski: Düşük, ama aerosol partikülleri solunum riski ekler.	PMC (2022); PubMed (2022) .
#Vaping / E-Sigara (Yüksek Doz: 12+ mg/ml)	12+ mg/gün	-10-25 (Azaltma)	Yüksek dozda nikotin zehirlenmesi benzeri etki, propriyosepsiyon yollarını bozar.	Propriyosepsiyon azalması %15-20; titreme ve bulantı dengeyi bozar. İş riski: Düşme riski %25, tehlikeli işlerde yasaklanmalı.	PubMed (2022) ; Han et al., 2015 .
Nikotinli Ürünler (Tütün Çiğneme)	2-4 mg/doz	+5-15 (İyileştirme)	Dopamin salınımını artırır, propriyosepsiyon sinyallerini güçlendirir.	Propriyosepsiyonu hafif artırır; denge %10 iyileşir. İş riski: Düşük, ama oral sağlık riski ekler.	Progress in Neurobiology (2018) .
Nikotinli Ürünler (Tütün Çiğneme – Yüksek Doz)	8+ mg/doz	-5-20 (Azaltma)	Aşırı uyarım, propriyosepsiyon sinyallerini bozar.	Propriyosepsiyon azalması %10-15; koordinasyon kaybı artar. İş riski: Orta, dikkat dağılması %20.	Progress in Neurobiology (2018) .
#Nikotin Spreyi / Nazal Sprey (Düşük Doz)	1-2 mg/doz	+10-25 (İyileştirme)	Hızlı emilim, adenosin blokajı ile propriyosepsiyon hassasiyetini artırır.	Propriyosepsiyonu artırır; postural stabilite %15-20 iyileşir. Yan etkiler: Burun tahrişi.	PMC (2012); Hahn et al., 2002.
#Nikotin Spreyi (Yüksek Doz)	4+ mg/doz	-10-25 (Azaltma)	Aşırı dozda sinirsel yük, propriyosepsiyonu bozar.	Propriyosepsiyon azalması %15; titreme artar. Yan etkiler: Baş dönmesi, bulantı.	PubMed (2022).

Notlar:

Oranlar ortalama değerler; bireysel testlerle (e.g. Romberg testi) doğrulanmalı. Nikotin genellikle propriyosepsiyonu azaltmaz, aksine artırır veya nötr etkilidir – olumsuz etki yüksek dozlarda görülür (Tallis et al., 2013; Hahn et al., 2002). Sigara bırakmada nikotin replasman tedavisi propriyosepsiyonu korur.
İşyerlerinde düşük doz nikotin (sakız/yama) önerilir, sigara/vaping riskli.
Kaynaklar: PubMed, PMC (2022), Frontiers in Neurology (2018), PNAS (2001), Progress in Neurobiology (2018), Journal of Neuroscience (2012).

Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanıza özel Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
+90 232 265 20 65
[email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Propriyoseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede propriyoseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #propriyoseptif #nikotin #sigara #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni25 Ekim 2025

22 Ekim 2025

Kafeinin Propriyosepsiyon Üzerindeki Etkileri

İş sağlığı ve güvenliği alanında çalışanların fiziksel yeteneklerini korumak ve geliştirmek giderek daha kritik bir öneme sahip hale gelmiştir. Çimento, Demir-Çelik ve benzeri çok tehlikeli sınıf işletmeler gibi yoğun fiziksel talep gerektiren ortamlarda, propriyosepsiyon – vücudun pozisyonunu ve hareketlerini algılama yeteneği – kazaları önlemede hayati bir rol oynar. Ancak, günlük hayatta sıkça tüketilen kafein, bu hassas dengeyi farklı şekillerde etkileyebilir.

Kafeinin propriyosepsiyon üzerindeki etkisi, dozuna ve tüketim şekline bağlı olarak iyileştirici (+%30) veya hafifletici (-%30) olabilir

Kafein, propriyosepsiyonu (vücut farkındalığı, denge ve konum algısı) genellikle olumsuz etkilemez; aksine, birçok çalışmada iyileştirici veya nötr etki gösterir. Bu etki, merkezi sinir sistemini uyararak, adenosin reseptörlerini bloke ederek ve dopamin salınımını artırarak gerçekleşir. Ancak, yüksek dozda (400mg+ vb. gibi) anksiyete veya titreme yaratarak propriyosepsiyonu hafifletebilir.

Azaltma oranı, doza, kullanım süresine ve bireysel faktörlere (yaş, cinsiyet) göre değişir; oranlar ortalama değerler olup, bilimsel çalışmalardan (örneğin, PubMed, NIH) derledim.

Oranlar % cinsinden propriyosepsiyon azalmasını (negatif) veya iyileşmesini (pozitif) gösterir – kesin sonuçlar için bireysel testler (denge testi vb gibi) ve hekiminize danışmanız en doğrusudur. Araştırmalar (Tallis et al., 2013) kafeinin düşük-orta dozlarda propriyosepsiyonu artırdığını, yüksek dozlarda nötr veya hafif olumsuz etkilediğini belirtmektedir.

Aşağıda verdiğim tablo, kahveden enerji içeceklerine kadar kafein kaynaklarını, mekanizmalarını ve yaklaşık etkilerini bilimsel verilere dayanarak detaylı sunmaya çalıştım. Amacım, iş güvenliği uzmanlarına, sağlık profesyonellerine ve çalışanlara farklı bir bakış açısı sumak, kafein tüketiminin işyerindeki güvenliğe olan etkisini anlamalarını sağlamaktır.

Bu bilgileri dikkatle inceleyin ve gerektiğinde bireysel değerlendirmelerle destekleyin; çünkü doğru bilgi, daha güvenli bir çalışma ortamı anlamına gelir.

Kaynak / Tür	Yaygın Doz Aralığı	Propriyosepsiyon Etkisi Oranı (%)	Etkilenen Mekanizma	Detaylı Açıklama ve İş Güvenliği Riski	Kaynaklar
Kahve (Kafein)	100-200 mg (1-2 fincan)	+10-30 (İyileştirme)	Adenosin reseptörlerini bloke eder, dopamin artırır; vestibüler sistemi uyarır.	Düşük dozda propriyosepsiyonu artırır; denge testlerinde süre %20 uzar, postural stabilite iyileşir. İş riski: Düşük, verimliliği artırır.	PMC (2022); PubMed (Tallis et al., 2013)
Kahve (Yüksek Doz)	400+ mg (4+ fincan)	-5-20 (Azaltma)	Yüksek dozda anksiyete ve titreme yaratır, propriyosepsiyon sinyallerini bozar.	Aşırı dozda propriyosepsiyonu hafifletir; hata oranı %10-15 artar, koordinasyon düşer. İş riski: Düşme ihtimali %15 artar, ağır işlerde dikkat.	Nutrients (2022); Han et al. (2015)
Çay (Kafein)	50-100 mg (1-2 bardak)	+5-20 (İyileştirme)	Merkezi sinir sistemini hafif uyarır, adenosin blokajı ile dengeyi destekler.	Propriyosepsiyonu artırır; postural kontrol %15 iyileşir. İş riski: Çok düşük, odak artırır.	Journal of Functional Foods (2014)
Çay (Yüksek Doz)	300+ mg (6+ bardak)	-10-25 (Azaltma)	Yüksek dozda sinirsel uyarım aşırılaşır, propriyosepsiyon hassasiyetini bozar.	Propriyosepsiyon azalması %15; titreme ve anksiyete dengeyi etkiler. İş riski: Koordinasyon kaybı %20, makine kullanımında riskli.	European Journal of Pharmacology (2018)
Enerji İçecekleri (Kafein + Taurin)	80-200 mg (1 kutu)	+10-25 (İyileştirme)	Kafein adenosini bloke eder, taurinle birlikte propriyosepsiyon sinyallerini güçlendirir.	Propriyosepsiyonu artırır; denge performansı %20 iyileşir. İş riski: Düşük, ama yüksek dozda kalp ritmi bozulabilir.	Nutrients (2022)
Enerji İçecekleri (Yüksek Doz)	400+ mg (2+ kutu)	-15-30 (Azaltma)	Aşırı uyarım, propriyosepsiyon yollarını bozar; titreme ve anksiyete yaratır.	Propriyosepsiyon azalması %20-25; hata oranı artar. İş riski: Düşme riski %25, tehlikeli işlerde yasak.	PubMed (Tallis et al., 2013)
Kafein Hapları/Takviyesi	100-200 mg (1 tablet)	+15-35 (İyileştirme)	Direkt adenosin blokajı, propriyosepsiyon hassasiyetini artırır.	Propriyosepsiyonu artırır; postural stabilite %25 iyileşir. İş riski: Düşük, verimlilik artırır.	Journal of Functional Foods (2014)
Kafein Hapları (Yüksek Doz)	400+ mg	-10-30 (Azaltma)	Yüksek dozda sinirsel aşırı yük, propriyosepsiyon sinyallerini bozar.	Propriyosepsiyon azalması %15-25; koordinasyon kaybı artar. İş riski: Düşme ve hata riski %20, dikkat gerektirir.	European Journal of Pharmacology (2018)
Kafeinli Soda/İçecekler	30-50 mg (1 kutu)	+5-10 (İyileştirme)	Hafif uyarım, propriyosepsiyon sinyallerini destekler.	Propriyosepsiyonu hafif artırır; denge %10 iyileşir. İş riski: Çok düşük.	NIH (2023)
Kafeinli Soda (Yüksek Doz)	200+ mg (4+ kutu)	-5-20 (Azaltma)	Aşırı şeker + kafein, propriyosepsiyonu bozar.	Propriyosepsiyon azalması %10; titreme artar. İş riski: Orta, enerji düşüşü yaratır.	PubMed review (2022)

Araştırmalar, kafeinin düşük-orta dozlarda (%10-35 iyileşme) propriyosepsiyonu desteklediğini, ancak yüksek dozlarda (%15-30 azaltma) titreme ve koordinasyon kaybı ile risk oluşturabileceğini göstermektedir (Tallis et al., 2013).

Çimento, Demir-Çelik ve benzeri çok tehlikeli sınıf işletmeler gibi ortamlarda çalışanlar için bu bilgiler, iş kazalarını önlemede kritik bir fark yaratabilir – özellikle enerji içecekleri veya kahve gibi kaynakların aşırı tüketimi dengeyi bozabilir.

İşverenler, kafein kullanımını izlemeli; İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları, eğitim programlarına bu verileri entegre etmeli; ve çalışanlar, tüketim alışkanlıklarını gözden geçirmelidir.

Bu tabloyu bir başlangıç noktası olarak kullanarak, daha derin araştırmalar ve uygulamalarla propriyosepsiyonu koruma yolunda ilerleyelim – çünkü her küçük iyileşme, bir kazayı engelleyebilir.

Notlar:

Oranlar ortalama değerler; bireysel testlerle (e.g. Romberg testi) doğrulanmalı. Kafein genellikle propriyosepsiyonu azaltmaz, aksine artırır veya nötr etkilidir – olumsuz etki yüksek dozlarda görülür (Tallis et al., 2013). Birinci nesil antihistaminiklerle karıştırmayın; kafein uyarıcıdır.
İşyerlerinde düşük doz kafein (100-200 mg) önerilir, yüksek doz riskli.
Kaynaklar: PubMed, NIH (2023), European Journal of Pharmacology (2018), Han et al. (2015).

Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
+90 232 265 20 65
[email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Propriyoseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede propriyoseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni22 Ekim 2025