5 Ağustos 2025

HSE Indicator Tool (İş Sağlığı ve Güvenlik Göstergesi Aracı) Psikososyal Risk Değerlendirmesi

HSE Indicator Tool (HSE IT), özellikle psikososyal riskleri değerlendirmek ve iyileştirme alanlarını belirlemek için kullanılan, bilimsel temelli bir iş sağlığı ve güvenliği ölçüm aracıdır.

İngiltere merkezli Health and Safety Executive (HSE) tarafından geliştirilmiştir ve işyerinde stresle ilgili yedi temel alanı değerlendirir.

🔍 🔍 🔍
HSE Indicator Tool Nedir?

HSE Indicator Tool (HSE IT), çalışanların işyerindeki stres düzeylerini ve stres kaynaklarını belirlemeyi amaçlayan anket tabanlı bir değerlendirme aracıdır. Araç, çalışanların algılarına dayalı veri toplar ve bu verileri analiz ederek:

  • Örgütsel düzeyde psikososyal riskleri belirler,
  • Müdahale önceliklerini ortaya koyar,
  • Yönetime hedef odaklı iyileştirme stratejileri sunar.
🧱 🧱 🧱
HSE IT’in Temel Bileşenleri (7 Ana Boyut)

HSE Indicator Tool, iş yerinde stres oluşturan yedi ana faktör üzerine yapılandırılmıştır. Bunlar, iş sağlığı açısından kabul edilen ana stres kaynaklarıdır:

BOYUTAçıklama
1. Talepler (Demands)İş yükü, işin hızı, işin zorluğu ve çalışma koşullarıyla ilgilidir.
2. Kontrol (Control)Çalışanların işleri üzerinde ne kadar söz sahibi oldukları ve karar sürecine katılım düzeylerini kapsar.
3. Destek (Support)Yönetici ve çalışma arkadaşlarından alınan destek, eğitim olanakları ve duygusal destek içerir.
4. İlişkiler (Relationships)İşyerindeki kişilerarası ilişkiler, çatışmalar, zorbalık, güven ortamı gibi konuları değerlendirir.
5. Rol (Role)Çalışanın iş yerindeki rolünü net şekilde anlayıp anlamadığıyla ilgilidir.
6. Değişim (Change)İşyerindeki değişimlerin nasıl yönetildiği, iletişim düzeyi ve çalışanlara ne kadar bilgi verildiğidir.
7. Yönetici Desteği (Management of Change)Değişim süreçlerinde çalışanların desteklenip desteklenmediği değerlendirilir.

Not: Bazı sürümlerde “Destek” tek boyutta ele alınırken, bazı uygulamalarda “Yönetici Desteği” ve “Meslektaş Desteği” olarak alt kategorilere ayrılır.

📝 📝 📝
HSE IT Nasıl Uygulanır?
🔹 Adım 1: Anketin Hazırlanması
  • Genellikle 35-45 sorudan oluşur (7 boyut × 5–6 madde).
  • Likert tipi ölçek kullanılır (1: Hiç katılmıyorum – 5: Tamamen katılıyorum).

🔹 Adım 2: Anketin Uygulanması
  • Anonim ve gönüllü temelli yapılır.
  • Mümkünse dijital ortamda uygulanarak daha hızlı veri toplanması sağlanır.

🔹 Adım 3: Verilerin Analizi
  • Her boyut için ortalama skor hesaplanır.
  • HSE tarafından sağlanan benchmark (karşılaştırmalı) verilerle kıyaslama yapılabilir.

🔹 Adım 4: Geri Bildirim & Eylem Planı
  • Düşük puan çıkan boyutlar için müdahale planı hazırlanır.
  • Uygun aksiyonlar: Eğitim, liderlik gelişimi, iş tasarımı, ekip çalışması vb.
📊 📊 📊
Skorların Yorumlanması (Risk Seviyesi Değerlendirmesi)
Puan AralığıRenk KoduYorum
4.00 – 5.00YeşilGüvenli – İyileştirme gerekli değil.
3.00 – 3.99SarıUyarı – İyileştirme düşünülmeli.
2.00 – 2.99TuruncuRiskli – Müdahale planı oluşturulmalı.
1.00 – 1.99KırmızıÇok Riskli – Derhal müdahale gerektirir.

Bu renk skalası, örgütsel düzeyde hızlı görsel analiz yapılmasına olanak tanır.

🛠️ 🛠️ 🛠️
HSE IT’in Kurumlara Faydaları
  • 🔍 Objektif Psikososyal Risk Tespiti: Sayısal veriye dayalı stres haritaları oluşturulabilir.
  • 📈 Karşılaştırılabilirlik: Sektör veya ülke geneliyle kıyaslama yapma imkânı sunar.
  • 📣 Katılımcı Yönetim: Çalışan sesini sistematik biçimde duymaya yardımcı olur.
  • 🔄 Sürekli İyileştirme: Zaman içinde gelişmeleri izlemeye ve değerlendirmeye olanak sağlar.
🧪 🧪 🧪
Türkiye’deki Uygulama Durumu
  • Türkiye’de İSG profesyonelleri, özellikle büyük ölçekli şirketler ve kamu kurumlarında HSE IT’in Türkçe uyarlamasını kullanmaya başlamıştır.
  • İstanbul Üniversitesi ve bazı İSG danışmanlık firmaları, bu aracı Türkçeleştirmiş ve geçerlik-güvenirlik analizleri yapmıştır.
  • 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında psikososyal risklerin değerlendirilmesi gerektiği için bu araç, oldukça işlevsel bir çözüm sunmaktadır.
🧠 🧠 🧠
HSE IT ile Karıştırılanlar
HSE ITKOPSOR / COPSOQ / JCQ
Yalnızca stres kaynaklarını ölçerStresin yanı sıra memnuniyet, zihinsel talepler gibi alanları da ölçer
HSE tarafından geliştirilmiştirAkademik kurumlar ya da farklı ülkeler tarafından geliştirilmiştir
Daha sade ve kuruma yönelikDaha ayrıntılı ve araştırma bazlıdır
📁 📁 📁
Hazır Formlar
HSE Indicator Tool (İş Sağlığı ve Güvenliği Göstergesi) Anketi

Bu anket, işyerinizdeki stres düzeylerini ve stres kaynaklarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Lütfen her ifadeyi dikkatlice okuyun ve sizin için ne derece geçerli olduğunu 1 ile 5 arasında değerlendiriniz:
1 = Kesinlikle Katılmıyorum
2 = Katılmıyorum
3 = Kararsızım
4 = Katılıyorum
5 = Tamamen Katılıyorum

1. Talepler (Demands)
  1. 1. İşim fiziksel olarak yorucu.
  2. 2. İş yüküm genellikle çok fazladır.
  3. 3. Sürekli olarak çok hızlı çalışmam gerekiyor.
  4. 4. İşyerimde sık sık zaman baskısı hissederim.
  5. 5. İşimin gereklilikleri bana ağır gelir.

2. Kontrol (Control)
  • 1. İşimde karar verme yetkim vardır.
  • 2. İşimde nasıl çalışacağımı kendim belirleyebilirim.
  • 3. Çalışma hızımı kendim kontrol edebilirim.
  • 4. İşim üzerinde etkili olduğumu hissederim.
  • 5. Kendimi işime dahil hissederim.

3. Destek (Support)
  1. 1. Yöneticim bana destek olur.
  2. 2. İş arkadaşlarım yardımseverdir.
  3. 3. Zor zamanlarda destek alabilirim.
  4. 4. İşim için yeterli eğitimi alıyorum.
  5. 5. İşyeri yönetimi ihtiyaçlarımı dikkate alır.

4. İlişkiler (Relationships)
  1. 1. İşyeri ortamında çatışma sıktır.
  2. 2. İşyeri arkadaşlarım saygılı davranır.
  3. 3. Zorbalık ya da mobbing yaşamam.
  4. 4. İşyeri ilişkilerinden memnunum.
  5. 5. İşyerinde sorunlar açıkça konuşulur.

5. Rol (Role)
  • 1. İşyerindeki rolüm açık ve nettir.
  • 2. Ne beklendiğini tam olarak bilirim.
  • 3. Görevlerim çakışmaz.
  • 4. İş tanımım uygun şekilde belirlenmiştir.
  • 5. Yöneticimden net yönlendirmeler alırım.

6. Değişim (Change)
  • 1. İşyerindeki değişiklikler önceden duyurulur.
  • 2. Yapılan değişiklikler iyi yönetilir.
  • 3. Değişikliklerle ilgili yeterli bilgi verilir.
  • 4. Değişim sürecine katılım sağlanır.
  • 5. Yöneticiler değişim hakkında görüşümüzü alır.
📌 📌 📌
Örnek Uygulama Senaryosu

Kurum: TETKİK Tersanesi A.Ş.
Sektör: Gemi İnşa – Ağır Sanayi
Uygulama Tarihi: Mart 2025
Katılımcı Sayısı: 60 çalışan
Anket Aracı: HSE Indicator Tool – 7 boyut, 43 soru
Uygulama Süresi: 15 gün

🧩 🧩 🧩
Anket Boyutları
  1. Yönetim Taahhüdü
  2. İletişim
  3. Katılım
  4. Öğrenme ve Gelişim
  5. Kural Uyumu
  6. İklim ve İşbirliği
  7. İş Yükü ve Baskı
📊 📊 📊
Örnek Veriler (Seçilmiş 5 Katılımcıdan)
KatılımcıBoyut 1Boyut 2Boyut 3Boyut 4Boyut 5Boyut 6Boyut 7
K14324342
K25445553
K33223321
K44334442
K55545554

Not: Her boyut 1 (çok zayıf) ile 5 (çok güçlü) arasında puanlanmıştır.

📈 📈 📈
Ortalama Puanlar
BoyutOrtalama
Yönetim Taahhüdü4.2
İletişim3.4
Katılım3.0
Öğrenme ve Gelişim4.2
Kural Uyumu4.0
İklim ve İşbirliği4.0
İş Yükü ve Baskı2.4 ⛔
🔎 🔎 🔎
Bulgular
  • Güçlü Alanlar:
    • Yönetim Taahhüdü, Öğrenme ve Gelişim (4.2)
    • Kural Uyumu ve İşbirliği oldukça yüksek (4.0)
  • Gelişime Açık Alanlar:
    • Çalışan Katılımı (3.0) – orta düzeyde ancak ideal değil.
    • İş Yükü ve Psikolojik Baskı (2.4) – kritik risk bölgesinde.
🛠️ 🛠️ 🛠️
Önerilen Müdahaleler
Zayıf BoyutÖnerilen Müdahale
İş YüküVardiya planlamalarının yeniden gözden geçirilmesi. Dinlenme sürelerinin artırılması.
KatılımÇalışanların öneri sistemi oluşturulmalı. Görüş alma toplantıları düzenlenmeli.
İletişimHaftalık HSE iletişim bülteni başlatılmalı. Geribildirim mekanizması kurulmalı.
🧾 🧾 🧾
Nihai Raporlama Formatı (Kısa Özet)

Başlık: “TETKİK Tersanesi A.Ş. 2025 Yılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kültür Değerlendirme Raporu (HSE Indicator Tool)”

Özet:

  • Yüksek yönetim taahhüdü ile güçlü bir HSE altyapısı var.
  • Ancak çalışanlar, iş yükü ve stres düzeyi konusunda ciddi sıkıntılar yaşıyor.
  • Çalışanların sürece katılımı sınırlı.
  • Bu iki boyutta iyileştirme çalışmaları planlanmalı.
📌 📌 📌
Uygulama Notları
  • Anket çevrim içi olarak doldurulmuştur.
  • Anonimlik garanti edilmiştir.
  • Analiz Microsoft Excel ile yapılmış, ortalamalar grafikleştirilmiştir.
  • Her boyut için çubuk grafik hazırlanmıştır.

HSE Indicator Tool, işletmelerin psikososyal risklerini bilimsel temele dayalı olarak ortaya koymasına imkân tanır. İş yükü, kontrol eksikliği, destek yetersizliği gibi konuların sistematik analizini sağlar ve iş sağlığına yönelik etkili adımlar atılmasına zemin hazırlar.

Firmanızın Psikososyal Risk Takip ve Müdahale Programı Var mı?

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Sağlık ve Davranış: Biyolojik, Davranışsal ve Toplumsal Etkilerin Etkileşimi https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK43750/

⭐️⭐️ Psikososyal riskler ve çalışan sağlığı https://oshwiki.osha.europa.eu/tr/themes/psychosocial-risks-and-workers-health

⭐️⭐️ Çalışma Yaşamında Esenlik ve Psikososyal Riskler: Değişen Dinamiklerle Başa Çıkma Stratejileri İşyerinde Refah ve Psikososyal Riskler: Değişen Dinamikleri Yönetme Stratejileri https://www.researchgate.net/publication/377014012_Calisma_Yasaminda_Esenlik_ve_Psikososyal_Riskler_Degisen_Dinamiklerle_Basa_Cikma_Stratejileri_Well-being_and_Psychosocial_Risks_in_the_Workplace_Strategies_for_Navigating_Changing_Dynamics

⭐️⭐️ İş Stresi Kardiyovasküler Hastalıklar İçin Bir Risk Faktörüdür https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26238744/

⭐️⭐️ İşyerinde psikososyal riskler ve ruh sağlığı https://osha.europa.eu/en/themes/psychosocial-risks-and-mental-health

⭐️⭐️ Çalışma Yaşamında Esenlik ve Psikososyal Riskler: Değişen Dinamiklerle Başa Çıkma Stratejileri https://dergipark.org.tr/tr/pub/ohsacademy/issue/85769/1393212

⭐️⭐️ Fazla Saatlerle Çalışmanın Iş Sağlığı ve Güvenliği Üzerine Etkileri https://www.proquest.com/openview/29e975929e3587a0d68322e2e822c18e/1?cbl=2026366&diss=y&pq-origsite=gscholar

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni5 Ağustos 2025
4 Ağustos 2025

Çalışanlarda KKD Harici Giysilerin İş Süreçleri ve İş Kazaları Üzerindeki Etkileri

İş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, sadece kişisel koruyucu donanımlar (KKD) ile sınırlı de değildir. Çalışanın iş ortamında giydiği iç çamaşırından, günlük elbisesine kadar her detay, fark edilmeyen ancak kritik öneme sahip risk faktörleri yaratabilir.

KKD haricindeki giysi seçimlerinin çalışma süreçlerine ve iş kazalarına olan etkisini teknik, fizyolojik ve ergonomik açılardan birlikte değerlendirelim.

Giysilerin seçimi, vücut sıcaklığının korunması, terin dışarı atılması, statik elektrik birikiminin önlenmesi, hareket kabiliyetinin sınırlanmaması ve yangın, kesik ya da kimyasal gibi maruziyetlere karşı koruma sağlaması gibi işlevsel roller üstlenir. Bu fonksiyonlar yeterince karşılanmadığında çalışan hem fiziksel yorgunluk hem de ani kazalarla karşı karşıya kalabilir.

İç Çamaşırı Seçiminin Çalışanın Fizyolojisine Etkileri
Termal Konfor ve Terletme

İç çamaşırının yapıldığı kumaş türü (pamuk, polyester, bambu vb.), terin vücuttan uzaklaştırılmasını etkiler. Sentetik kumaşlar teri emmek yerine vücut yüzeyinde tutar, bu da cilt irritasyonlarına, mantar enfeksiyonlarına ve termal rahatsızlığa neden olur. Termal rahatsızlık ise çalışma performansını düşürür.

Kas Destek ve Dolaşım Etkisi

Bazı ısıya duyarlı sıkı giysiler, kan dolaşımını engelleyerek yorgunluk hissini artırabilir. Sıkı çamaşırlar ayrıca böbrek bölgesinde ısı birikimine neden olur, bu da böbrek sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Cinsel ve Hormonal Sağlık Etkileri

Özellikle sıkı ve sentetik iç çamaşırları testislerde sıcaklık artışına ve sperm kalitesinde azalma gibi uzun vadeli etkiler yaratabilir. Kadınlarda hava almayan giysiler vajinal flora dengesini bozarak mantar enfeksiyonlarına yol açabilir.

Günlük Elbiselerin İş Kazalarına Etkisi
Gevşek, Bol ve Uzun Giysiler

Makineyle çalışılan alanlarda gevşek kol, paça veya kemer bölgesi, hareketli parçalara takılarak uzuv kopması, ezilme ve çekilme gibi ciddi kazalara neden olabilir.

Cep, Aksesuar ve Metal Detaylar

Fazla cepli, metal fermuarlı veya süs eklentili giysiler, kaynak, elektrik veya kimyasal ortamlarda ark oluşumuna, ısı iletimine veya ark atlamasına neden olabilir.

Yanıcı Kumaşlar

Pamuk gibi doğal kumaşlar yumuşak ve rahat olsa da açık alevle temas ettiğinde hızlı yayılabilir. Alev geciktirici işlem görmüş kumaşlar tercih edilmelidir.

Renk ve Görünürlük

Yetersiz aydınlatmalı ortamlarda koyu renk giysiler çalışanın fark edilmesini zorlaştırır. Bu da forklift, vinç gibi hareketli ekipmanlar tarafından görülmeyerek ezilme kazalarının artmasına neden olabilir.

Giysinin Ergonomik Etkileri
Hareket Kabiliyeti

Vücudu sıkan, elastikiyetsiz ya da esnemez kumaşların kullanımı çalışanın eğilme, uzanma ve yük kaldırma hareketlerini zorlaştırır. Bu da bel fıtığı, kas yırtığı gibi meslek hastalıklarının gelişimine zemin hazırlar.

Psikososyal Etki

Giysinin vücuda oturmaması, ter kokusu oluşturması ya da çekici olmaması gibi sosyal etkenler, çalışanın özgüvenini etkileyerek iş performansını düşürebilir.

Statik Elektrik ve Giysi Materyali

Sentetik kumaşlar statik elektrik oluşturarak toz, kimyasal zerrecik ya da yanıcı gaz ortamlarında çalışanlar için çok tehlikeli hale gelir. Özellikle solvent buharlarının bulunduğu ortamlarda bu durum patlama riski yaratabilir.

Sektörel Örnekler
Gıda İşleme Tesisleri

İç çamaşırının toz oluşturan veya tüylü yapıda olması, ürün kontaminasyonu riski taşır. Aşırı sıcak ortamda teri tutan kumaşlar gıda hijyenine zarar verir.

Kimya Sektörü

Kimyasallarla temas eden yüzeylerin üstüne sızdırmaz üst giyim olsa dahi, iç giysiler yanıcı, emici ya da tutucu ise içten maruziyet yaratabilir. Hızlı müdahale gerektiren durumlarda giysinin çıkmasını zorlaştıran modeller hayati risk taşır.

Elektrik-Elektronik Üretim

Statik elektrik birikimini önleyici giysiler tercih edilmelidir. Sentetik, metal parçalı ya da dokuma şeklinde işlem görmüş kumaşlar riskli olabilir.

Çözüm ve Standartlar
  • İç çamaşırında pamuk-bambu karışım nefes alabilir, antibakteriyel kumaşlar tercih edilmelidir.
  • Giysi dikişleri ve yapısı hareket kısıtlamayacak şekilde ergonomik tasarlanmalıdır.
  • Cepsiz, fermuarsız, yansıtıcısız, süs içermeyen sınırlı giyim sektörel farklılıklara uygun şekilde standartlaştırılmalıdır.
  • EN ISO 13688 ve sektöre özgü giysi standartları dikkate alınmalıdır.

İş kazalarının önlenmesinde KKD kadar çalışanın giydiği KKD-dışı giysiler de kritik rol oynar. Vücut sıcaklığını, hareket serbestisini, cilt sağlığını ve maruziyet risklerini doğrudan etkileyen bu faktörler, iş yeri risk analizlerine mutlaka dahil edilmelidir. Giyimin bir tercihten öte, sistemli bir çalışma parçası olduğu unutulmamalıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği4 Ağustos 2025
4 Ağustos 2025

Biyosidal Ürün Uygulayıcılarında Görülebilecek Cilt Hastalıkları ve Deri Bulguları

Biyosidal ürün uygulama işi, çoğu zaman yalnızca solunum riskleri üzerinden değerlendirilir. Oysa sahada çalışan herkes bilir ki bu işte ilk temas eden organ cilttir. Eldivenin altı, tulumun içi, yüz, boyun ve el bilekleri; kimyasal maddelere en sık ve en uzun süre maruz kalan alanlardır.

Biyosidal ürün uygulayıcılarında en sık karşılaştığımız sağlık sorunlarından birinin cilt ve deri hastalıkları olduğunu özellikle vurgulamak istiyorum. Çünkü ciltte başlayan birçok bulgu, zamanında fark edilmezse kalıcı hastalıklara dönüşebilmektedir.

Cilt Neden Bu Kadar Hassastır?

Cilt yalnızca bizi dış ortamdan ayıran bir kaplama değildir.
Aynı zamanda;

  • Kimyasalları emebilen
  • Isı ve nemle geçirgenliği artan
  • Hasar gördüğünde toksinleri daha hızlı içeri alan

canlı bir organdır.

Biyosidal ürünlerin büyük bir kısmı;

  • Yağda çözünebilen
  • Tahriş edici
  • Alerjen özellik taşıyan

maddelerdir. Özellikle terleme, uzun çalışma saatleri ve uygun olmayan koruyucu ekipman kullanımı, cilt temasını kaçınılmaz hale getirir.

En Sık Görülen Cilt Bulguları

Biyosidal ürün uygulayıcılarında erken dönemde ortaya çıkabilen deri bulguları şunlardır:

  • Kızarıklık
  • Kaşıntı
  • Yanma ve batma hissi
  • Kuruluk ve pullanma
  • Deride çatlaklar
  • Su toplama veya kabarcıklar
  • Ciltte renk değişiklikleri

Bu bulgular çoğu zaman “basit bir tahriş” olarak değerlendirilir. Ancak bu belirtiler, çoğu vakada mesleki cilt hastalığının ilk habercisidir.

Görülebilecek Cilt ve Deri Hastalıkları
1. İrritan Kontakt Dermatit

En sık görülen cilt hastalığıdır. Kimyasalın cilde doğrudan zarar vermesiyle oluşur.

  • Kızarıklık
  • Yanma hissi
  • Deride soyulma

özellikle ellerde ve ön kollarda görülür. Tekrarlayan maruziyetle kronikleşir.

2. Alerjik Kontakt Dermatit

Bağışıklık sisteminin kimyasala karşı hassasiyet geliştirmesi sonucu oluşur.

  • Şiddetli kaşıntı
  • Kabarcıklar
  • Yaygın kızarıklık

temas kesilse bile uzun süre devam edebilir. Bir kez geliştikten sonra aynı maddeye tekrar maruziyet daha ağır reaksiyonlara yol açar.

3. Kimyasal Yanıklar

Yoğun veya yanlış kullanım sonucu ortaya çıkabilir.

  • Deride ani ağrı
  • Su toplama
  • Açık yara oluşumu

acil tıbbi müdahale gerektirir ve iz bırakma riski yüksektir.

4. Kronik Cilt Kuruluğu ve Çatlaklar

Sürekli kimyasal temas ve sık el yıkama sonucunda görülür.

  • Derin çatlaklar
  • Kanama
  • Enfeksiyona açık yaralar

oluşabilir. Bu durum hem iş gücünü düşürür hem de ikincil enfeksiyon riskini artırır.

5. Pigmentasyon Bozuklukları (Ciltte Renk Değişiklikleri)

Uzun süreli maruziyet sonrası bazı bölgelerde:

  • Koyulaşma
  • Lekelenme
  • Matlaşma

görülebilir. Bu değişiklikler bazen kalıcıdır.

6. Cilt Üzerinden Sistemik Etkiler

Ciltte oluşan hasar sadece yüzeysel bir sorun değildir. Hasarlı cilt, kimyasalların kana geçişini kolaylaştırır.

Bu durum;

  • Nörolojik etkiler
  • Karaciğer yüklenmesi
  • Genel toksik etkilere

zemin hazırlayabilir.

Bu Bulgular Neden Hafife Alınmamalıdır?

Cilt hastalıkları genellikle sessiz ilerler. Çalışanlar çoğu zaman:

  • “Geçer” diye düşünür
  • İşten geri kalmamak için önemsemez
  • Kendi kendine krem kullanarak durumu bastırır

Oysa mesleki cilt hastalıkları erken tanınmazsa kalıcı hale gelir ve kişinin mesleğini yapmasını bile engelleyebilir.

Biz Bu Konuya Neden Özellikle Dikkat Ediyoruz?

Benim için cilt bulguları, sahada yapılan işin en erken uyarı sistemidir.
Ciltte başlayan sorunlar bize şunu söyler:

“Bu çalışan, bu kimyasala bu şekilde maruz kalmamalı.”

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği olarak yaklaşımımız;

  • Hastalık oluştuğunda raporlamak değil
  • Hastalık oluşmadan önce fark etmek
  • Çalışanı korurken işvereni de hukuki ve insani risklerden uzak tutmaktır

Cilt, bize en erken sinyali veren organdır.
Bu sinyalleri görmezden gelmek, daha ağır sağlık sorunlarına davetiye çıkarmaktır.

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği
sizinle çalışmaya hazır.

Amacımız Açık:
  • Personelinizin sağlığını gerçek anlamda korumak
  • Zorunlu sağlık tetkikleri ve raporlamalarda sizi riske sokmamak
  • Denetim süreçlerini stres olmaktan çıkarmak
  • İşinizi bilen, sorumluluğunuzu paylaşan bir İSG çözüm ortağı olmak

Eğer siz de;

  • Biyosidal uygulama sahalarını tanıyan,
  • Kolinesteraz ve sağlık heyeti süreçlerini doğru yöneten,
  • Mevzuatı sadece anlatan değil, uygulayan – uygulatan
    bir OSGB ile çalışmak istiyorsanız,

📞 Bizimle iletişime geçin.

📍 Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği: Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın:

İşinizi biliyoruz.
Mevzuatı yönetiyoruz.
Sağlığınızı koruyoruz.

Biyosidal Ürün Uygulayıcıları İçin Yıllık Zorunlu Tetkik ve Tahlil Planlaması
Biyosidal Ürün Uygulayan Firmalara Özel Sağlık Hizmetlerimiz

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni4 Ağustos 2025
3 Ağustos 2025

Beynin Sağ ve Sol Yarımküresi Arasında Farklar

İnsan beyni, mucizevi bir denge ve uyum ustasıdır. Dışarıdan bakıldığında simetrik bir yapı gibi görünse de, aslında her yarısı farklı düşünür, farklı hisseder ve farklı yollarla dünyayı algılar.

Beynin sağ ve sol yarımküreleri arasındaki farkları keşfederek kendi zihinsel eğilimlerimizi daha iyi anlayabiliriz. Kimimiz duygularla düşünür, kimimiz mantıkla karar veririz; kimimiz renkleriyle konuşur, kimimiz sayılarla. İşte bu farklar, hem bireysel yaratıcılığımızın hem de toplumsal çeşitliliğimizin temelini oluşturur. Hazırsanız, beynimizin iki yakasını karşılaştıralım…

🧠 🧠 🧠

Dil – Konuşma Yetisi

  • Sol beyin: Cümle kurar, yazı yazar, grameri anlar.
  • Sağ beyin: Ses tonunu, mimikleri, duygusal alt tonu çözer.
    🔹 Örnek: Birisi “İyiyim” dediğinde sol beyin kelimeyi anlar, sağ beyin “Aslında üzgün” olduğunu hisseder.

Vücut Kontrolü

  • Sol beyin: Vücudun sağını yönetir.
  • Sağ beyin: Vücudun solunu yönetir.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Sağ eliyle yazı yazan çocuklarda sol beyin daha baskındır.Sağ beyin – Sol eliyle resim çizen bir çocuk daha çok sağ beynini kullanıyor olabilir.

Rüyaların İçeriği

  • Sol beyin: Olay örgüsüne sahip rüyalar görür.
  • Sağ beyin: Soyut ve duygusal rüyalar görür.
    🔹 Örnek: Sol beyin – “Dün rüyamda önce okula gittim, sonra sınava girdim, sonra eve döndüm.” Sağ beyin – “Rüyamda renkli kuşlar gökyüzünde ağlıyordu, ama konuşuyorlardı da!”

Analitik Düşünme vs. Sanatsal Yaratıcılık

  • Sol beyin: Matematik, mantık, hesaplama işlerini yürütür.
  • Sağ beyin: Resim yapar, hayal kurar, müziği hisseder.
    🔹 Örnek: Hesap makinesine benzetilen sol beyin, boya paletiyle oynayan sağ beyinle tam bir zıt karakterdir.

İletişim Biçimi

  • Sol beyin: Sözcükleri dikkatli seçer.
  • Sağ beyin: Tonlama ve beden diliyle iletişim kurar.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Proje sunarken konuşmasını yazılı metne uygun şekilde sunar. Sağ beyin – Sunumda heyecanını ses tonu, el hareketleri ve mimikleriyle belli eder.

Zaman Algısı

  • Sol beyin: Dakiktir, zamanlamaya dikkat eder.
  • Sağ beyin: Zamanı unutabilir, “an”da yaşar.
    🔹 Örnek: Sol beyin – randevuya erken gitmek ister, sağ beyin yolda kuşları izlemeye dalar.

Problem Çözme Yöntemi

  • Sol beyin: Adım adım çözer.
  • Sağ beyin: Sezgisel çözüm üretir.
    🔹 Örnek:Sol beyin – Matematik problemi çözerken önce problemi okur, sonra işlemleri sırayla yazar. Sağ beyin – “Bir şey eksik gibi, cevabı bu ama bir yer atlanmış” diyerek kontrol eder ve farklı yöntem dener.

Detay vs. Bütün Görüntü

  • Sol beyin: Parçaları tek tek inceler.
  • Sağ beyin: Bütünü, genel resmi kavrar.
    🔹 Örnek: Sol beyin ağaca bakar, sağ beyin ormanı görür.

Düzen ve Sıralama

  • Sol beyin: Liste yapar, sıralama ve organizasyondan hoşlanır.
  • Sağ beyin: Kaotik olsa da yaratıcıdır, sıraya takılmaz.
    🔹 Örnek: Sol beyin gardırobu renklere göre dizer, sağ beyin “ilhamla” ne bulursa giyer.

İçsel Diyalog ve Akıl Yürütme

  • Sol beyin: İçinden sürekli konuşur, neden-sonuç düşünür.
  • Sağ beyin: Görsel düşünür, kelimesiz hayal kurar.
    🔹 Örnek: Sol beyin – “Bu işi neden yapıyorum?” derken, sağ beyin – bir kelebekle uzaklara gider.

Öğrenme Tarzı

  • Sol beyin: Okuyarak öğrenir.
  • Sağ beyin: Görsel ve deneyerek öğrenir.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Tarih konularını okuyup özet çıkarır. Sağ beyin – Tarih konularını dramatize ederek ya da canlandırma yaparak öğrenir.

Yeni Bilgiye Yaklaşım

  • Sol beyin: Bilgiyi listeleyerek, analiz ederek öğrenir.
  • Sağ beyin: Bilgiyi görselleştirerek öğrenir.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Fen dersinde su döngüsünü aşama aşama yazar. Sağ beyin -Su döngüsünü renkli bir çizimle ve oklarla anlatır.

Empati Kurma Biçimi

  • Sol beyin: Mantıkla empati kurar.
  • Sağ beyin: Duyguyla empati kurar.
    🔹 Örnek: Sol beyin – “Arkadaşım ödevini yapmamış çünkü evde misafiri vardı” diye düşünür. Sağ beyin – “Arkadaşım üzgün gibi, sarılayım ona” diyerek yaklaşır.

Okuma-Yazma vs. Yüz Tanıma

  • Sol beyin: Yazılı metinleri çözer.
  • Sağ beyin: Yüzleri tanır, mimikleri okur.
    🔹 Örnek: Sol beyin kitabı okur, sağ beyin öğretmenin suratından sınavın zor olacağını anlar.

İrade vs. İçgüdü

  • Sol beyin: Plan yapar, kontrol eder.
  • Sağ beyin: Sezgilere dayanır, spontane davranır.
    🔹 Örnek: Sol beyin diyet listesi yazar, sağ beyin pastayı görünce “bir dilimden bir şey olmaz” der.

Sözel Zeka vs. Görsel Zeka

  • Sol beyin: Sözcüklerle güçlüdür.
  • Sağ beyin: Renk, şekil, mekan algısıyla çalışır.
    🔹 Örnek: Sol beyin sudoku çözer, sağ beyin görsel hafızayla labirent bulur.

Mizah Anlayışı

  • Sol beyin: Kelime oyunlarına güler.
  • Sağ beyin: Görsel şakalara güler.
    🔹 Örnek: Sol beyin – “Anne neden bilgisayarı yıkadın?” – “Çünkü virüs bulaşmış!” gibi esprilerde güler. Sağ beyin – Bir çocuğun yanlışlıkla şemsiyeyi ters açması ya da komik dansı, sağ beyni güldürür.

Geçmiş ve Gelecek vs. Şu An

  • Sol beyin: Geçmişi analiz eder, geleceği planlar.
  • Sağ beyin: Anı yaşar, hisseder.
    🔹 Örnek: Sol beyin “Yarın ne giyeceğim?” diye düşünürken, sağ beyin o anki güneşi hissetmeye odaklanır.

Dikkat Türü

  • Sol beyin: Detaylara odaklanır.
  • Sağ beyin: Büyük resmi görür.
    🔹 Örnek: Sol beyin – Bir yazı tahtasında yazım yanlışı gören öğrenci “ö” yerine “o” yazıldığını hemen fark eder. Sağ beyin – Sınıfa girip kimsenin gülümsemediğini fark eden bir çocuk “Bir şey olmuş gibi, hava çok tuhaf” diyebilir.
🎯 🎯 🎯
ÖzellikSol BeyinSağ Beyin
DilKonuşur, yazarTonlamayı, mimikleri çözer
Zeka TürüMantıksal, sözelGörsel, sezgisel
Zaman AlgısıGeçmiş ve gelecekŞu an
OdakParça, detayBütün, genel görünüm
KarakterPlanlı, titizYaratıcı, özgür

Beynin sağ ve sol yarımküresi, biri olmadan diğerinin eksik kalacağı iki kardeş gibidir. Her birimizin düşünme, öğrenme ve ifade biçimi bu eşsiz ikilinin ortak çalışmasına dayanır.

Sol yarımküre hesap yaparken sağ yarımküre hayal kurar; biri geçmişi düzenlerken diğeri geleceği düşler. Bu farklar bizi bölmek için değil, tamamlamak için vardır.

Önemli olan, hangi yarımkürenin baskın olduğundan çok, her ikisini de tanıyıp birlikte çalıştırabilmektir. Çünkü gerçek zekâ, dengede saklıdır.

Unutmayın

Ne tamamen sağ beyinlisiniz, ne tamamen sol.

Siz her şeyin birazısınız – tıpkı beyniniz gibi eşsiz ve mükemmel bir dengeye sahip.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni3 Ağustos 2025
2 Ağustos 2025

İlk Ziyaret Öncesi Hazırlıklar – Bilgi, Donanım, Farkındalık

İş güvenliği uzmanı olarak ilk kez çok tehlikeli sınıf bir işletmeye gidecek bir uzmanın, kendi sağlığı ve can güvenliği açısından yapması gereken hazırlıklar hem mesleki sorumluluk hem de kişisel korunma bakımından kritik önemdedir.

Ziyaret öncesi süreci adım adım detaylandırıp, teknik öncelikleri değerlendirelim.

1. 📚 İşletmeye Dair Ön Bilgi Toplama
  • İşletmenin faaliyet konusu, tehlikeli maddeler, kullanılan makine ve ekipmanlar öğrenilmelidir.
  • Yangın, patlama, toksik yayılım gibi büyük kaza risklerine dair geçmiş olaylara (varsa) bakılmalı.
  • Daha önce yapılmış risk değerlendirmesi, acil durum planı, saha krokisi gibi dokümanlar incelenmelidir.

2. 📄 Kendi Kişisel Risk Değerlendirmesini Yapmak
  • İş güvenliği uzmanı olarak ziyaret ettiğiniz alanlara göre kendi maruziyet risklerinizi (kimyasal, biyolojik, fiziksel) ayrı ayrı değerlendirin.
  • Sahaya girmeden önce mutlaka “ziyaret planı” çıkarın: Nereler gezilecek, ne kadar süre kalınacak, kim eşlik edecek?

3. 🧰 Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Seçimi

İlk giriş için standart ama gelişmiş bir KKD seti ile donanmak gerekir:

Risk TürüKKD
Mekanik – düşme/çarpmaÇelik burunlu iş ayakkabısı, baret
KimyasalKartuşlu maske (A-B-E-K tipi), kimyasal gözlük, nitril eldiven
GürültüKulak tıkacı veya kulaklık
Toz/partikülFFP3 maske (varsa ventilli)
Saha genelFosforlu reflektörlü iş kıyafeti, sahada uzun kollu tercih edilmeli
Elektriksel riskDielektrik eldiven/ayakkabı, izoleli zemin önlemi (gerekiyorsa)

🚷 Sahaya Giriş Sırasında – İlk Temas Anında Dikkat Edilecekler
1. 📋 Ziyaretçi Prosedürüne Uygun Hareket Edin
  • Ziyaretçi kartı, kayıt formu, KKD teslim belgesi gibi prosedürleri eksiksiz uygulayın.
  • Girişte tesisin kendi iş güvenliği personelinden saha bilgilendirmesi talep edin (acil durum çıkışları, toplanma alanları, yasaklı bölgeler vs.).

2. 👣 Rehbersiz Saha Gezinmeyin
  • İlk ziyarette yalnız dolaşmak asla önerilmez. Ekip şefi, saha sorumlusu veya başka bir yetkili eşliğinde sahada bulunulmalıdır.
  • Yüksek, kapalı, dar veya patlayıcı alanlara izinsiz ya da bilgilendirme yapılmadan girilmemelidir.

3. 📶 Acil Durum Bilgilerini Öğrenin
  • Girişte şu bilgileri öğrenmek hayati önem taşır:
    • En yakın ilk yardım noktası
    • Yangın tüplerinin konumu
    • En kısa acil çıkış rotası
    • Acil durumda kimlerle irtibata geçileceği

Saha Gözleminde Dikkatli ve Etik Olun
  • İlk ziyarette gözlem yaparken, çalışanlarla konuşmadan önce yetkili amirden izin alın.
  • Fotoğraf, video veya belge toplarken mutlaka bilgilendirme ve onay alın.
  • Tehlikeyi gösteren ama utandırıcı olmayan notlar alın; ilk izlenim önemlidir ama çalışanların psikolojik güvenliği de ihmal edilmemelidir.

Zihinsel ve Psikolojik Hazırlık
  • Çok tehlikeli sınıfta bir işyerine girerken, zihinsel farkındalık yüksek olmalıdır. Aşırı güven veya “ben uzmanım” rehaveti, sahada tehlikeye davetiye çıkarabilir.
  • Aşağıdaki refleksleri içselleştirin:
    • Tehlikeyi görmeden müdahale etme
    • Bilmediğiniz makinaya yaklaşmama
    • İşveren ve çalışana güven ama kontrol ederek güven

Kendi Güvenliğini Sağlayamayan, Başkasına Rehberlik Edemez

Bir iş güvenliği uzmanı olarak ilk ziyaret, sadece saha keşfi değil, aynı zamanda güvenlik kültürü testidir. İş güvenliği uzmanının ilk davranışları, işletme yöneticisinin gözünde onun ciddiyetini ve güvenilirliğini belirler.

👉 Kendi sağlığınızı riske atarak örnek olamazsınız.
👉 Önce kendi KKD’nizi takın, sonra sahadakine takmasını öğütleyin.
👉 Kendi davranışınız, eğitimden daha etkili bir mesaj taşır.

Bu ilke ile hazırlıklı, sistematik ve profesyonel bir giriş yaptığınızda; hem kendi güvenliğinizi korur, hem de kuruma daha ilk andan itibaren güven verirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği2 Ağustos 2025
2 Ağustos 2025

Demirim Yüksek Ama Kansızım!

Peki Neden Hâlâ Yorgun, Solgun ve Nefessizim?

Çok tanıdık bir hikâye:
“Kan tahlili yaptırdım, demirim normalin üstünde ama hemoglobinim hâlâ düşük. Hekim ‘kansızsın’ diyor. Peki nasıl olur bu?”

İşte cevabı:
Kansızlık sadece demir eksikliğinden olmaz.
Bazen vücudunuzda demir var, ama o demir yerine ulaşamıyor.

Demir Nasıl Oksijen Taşıyan Süper Güce Dönüşür?

Vücudumuzda “oksijen taşıma süper kahramanı” kimdir diye sorsak, cevabı hemoglobin olur.
Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinin (eritrositlerin) içindeki özel proteindir ve nefesle aldığımız oksijeni tutup tüm hücrelere dağıtır.

🔴 İşte bu hemoglobinin merkezi, demir atomudur.
Ama demirin bu yapıya bağlanabilmesi için araya biri daha gerekir:
PORFİRİN halkası.

Ve işte esas sürpriz burada:
🟢 Porfirin halkasını oluşturmak için B6 vitaminine (piridoksin) ihtiyaç vardır.

Süreç Nasıl İşliyor? Adım Adım Anlatalım

1️⃣ Hücre içinde glisin ve süksinil-CoA adlı iki molekül birleşir.
2️⃣ Bu birleşim için görevli bir enzim vardır: ALA sentaz.
3️⃣ Bu enzimin çalışabilmesi için B6 vitamini (P5P formu) gereklidir.
4️⃣ ALA oluşur, zincirleme reaksiyonlarla porfirin halkası yapılır.
5️⃣ Demir bu halkaya yerleşir → hem adı verilir.
6️⃣ Hem, globin proteinine bağlanır → hemoglobin oluşur!

🔴 Ama! B6 vitamini eksikse…

  • ALA oluşmaz,
  • Porfirin üretilmez,
  • Demir ortada kalır ama bağlanamaz,
  • Hemoglobin oluşmaz → Anemi gelişir.

“Demirim Yüksek Ama Hemoglobinin Düşük” Ne Demek?

İşte cevabı:
Demir kanınızda dolaşıyor ama hemoglobin yapısına bağlanamıyor.
Yani: Yedek kulübesinde bekliyor ama oyuna alınamıyor.
Neden?

Çünkü B6 vitamininiz eksik veya aktif hale geçemiyor.

Sadece Demir Almak Yeterli Değil!

Anemi tedavisi denince herkes hemen demir, B12, folik asit (B9) alır.
Ama B6 unutulur.

Hâlbuki:

  • B6 yoksa porfirin yok,
  • Porfirin yoksa demir tutunamaz,
  • Demir tutunamazsa hemoglobin düşer.

Sonuç: Kansızlık devam eder.

B6 Vitamininin Aktif Hali: P5P Nedir?

B6 vitamini, aktif formu olan P5P (Piridoksal-5-Fosfat) haline dönüşmeden işe yaramaz.
Ama bazı kişilerde genetik yatkınlık ya da karaciğer sorunları nedeniyle bu dönüşüm eksik veya yetersiz olabilir.

Bu durumda:
✅ Direkt P5P formunda B6 vitamini alınması gerekir.
(Bu form, aktif olduğu için doğrudan işe yarar.)

Kimler Bu Duruma Dikkat Etmeli?
  • Sürekli kansızlık yaşayanlar
  • Demir düzeyi normal ya da yüksek olup HGB hâlâ düşük olanlar
  • Et yemesine rağmen yorgun, solgun, nefessiz kalanlar
  • Hamileler
  • Emziren anneler
  • Sık adet gören kadınlar
  • Spor yapan ama toparlanamayan bireyler

Çözüm Önerileri: Ne Yapmalı?

✅ Demir, B12, B9 ile birlikte B6 düzeyinizi de kontrol ettirin.
✅ Eğer hemoglobin düşük ama demir normalden yüksekse, P5P formunda B6 desteği alınabilir (hekim önerisiyle!).
✅ Sindirim sistemi sorunları varsa B6 emilimini de etkileyebilir.
✅ Karaciğer destekleyici takviyelerle dönüşüm sürecini destekleyin.
✅ İşlenmiş gıdalardan uzak durun; çünkü B6 hassas bir vitamindir, kolayca parçalanır.

Kanın Hikâyesi Sadece Demirle Yazılmaz

Kansızlık bazen demir eksikliğinden olur… ama her zaman sadece demirle düzelmez.
Vücut bir orkestradır. Her vitamin ve mineral bir enstrümandır.
Ve B6 olmadan bu orkestra şarkıyı tamamlayamaz.

Unutmayın:

“Demir dolu ama nefessizim” diyorsanız, gözünüz B6’da olsun!
Ve en önemlisi: Takviye değil, denge önemli. Bu dengeyi de ancak bilinçli ve bilimsel bir yaklaşım sağlar.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ B6 Vitamini Eksikliği https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470579/

⭐️⭐️ Aneminin önlenmesi ve kontrolünde vitaminlerin rolü https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10948381/

⭐️⭐️ Pankreatikoduodenektomi sonrası hastalarda B6 vitamini eksikliğine bağlı anemi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25543166/

⭐️⭐️ B6 Vitamini Eksikliği ve Bağımlılığı https://www.msdmanuals.com/professional/nutritional-disorders/vitamin-deficiency-dependency-and-toxicity/vitamin-b6-deficiency-and-dependency

⭐️⭐️ B6 vitamini https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB6-HealthProfessional/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni2 Ağustos 2025
1 Ağustos 2025

İş Sağlığı ve Güvenliği – ESCO İlişkisi Nedir?

Değişen İşgücü, Değişen İhtiyaçlar

21. yüzyılın işgücü piyasası, önceki dönemlere kıyasla radikal biçimde dönüşüyor. Meslekler arası geçiş artarken, işverenlerin aradığı beceriler sık sık değişiyor. Aynı zamanda iş arama ve işe alım süreçleri de dijital platformlara kaymış durumda. Bu ortamda çalışanlar, işverenler, eğitim sağlayıcılar ve kamu otoriteleri arasında ortak bir mesleki dilin eksikliği, verimsizlik, iletişim kopuklukları ve beceri uyumsuzluklarına neden olabiliyor.

Tam da bu noktada Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilen ESCO (Skills, Competences, Qualifications and Occupations) sistemi devreye giriyor. ESCO (Avrupa Beceriler, Yeterlilikler, Nitelikler ve Meslekler), beceriler, yeterlilikler, nitelikler ve mesleklerin Avrupa çok dilli sınıflandırmasıdır.

ESCO, Avrupa çapında meslekler, beceriler ve yeterlilikler hakkında ortak bir taksonomi sağlayarak dijital işgücü piyasasının daha uyumlu, şeffaf ve etkili işlemesini amaçlar.

Peki, sürekli değişen ve dijitalleşen bu mesleki ekosistemde;

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) nasıl konumlanıyor?

İş sağlığı ve güvenliği (İSG), ESCO sistemi ile nasıl kesişiyor?

ESCO Nedir? Temel Kavramlar

ESCO, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (EQF) ile uyumlu olarak yapılandırılmış ve şu üç temel bileşenden oluşur:

  • Meslekler (Occupations): Her meslek için görevler, işlevler ve iş tanımları.
  • Beceriler ve Yeterlilikler (Skills and Competences): Teknik, bilişsel, sosyal beceriler.
  • Nitelikler (Qualifications): Sertifikalar, diplomalar, eğitim çıktıları.

ESCO veritabanı, iş ilanları, özgeçmişler, eğitim modülleri, yetenek analizleri gibi dijital sistemlerin birlikte çalışmasını sağlar. Bu yapı uluslararası hareketliliği, istihdam süreçlerini ve mesleki gelişim planlamasını kolaylaştırır.

İş Sağlığı ve Güvenliği – Mesleklerin Temel Yapıtaşı

İş Sağlığı ve Güvenliği, her meslek grubunun içinde gizli fakat hayati bir katmandır. İster kaynakçı olun, ister sağlık teknisyeni, ister dijital platform geliştiricisi; her mesleğin güvenli icrası, iş sağlığı kurallarının uygulanmasına bağlıdır.

ESCO sistemi içinde İş Sağlığı ve Güvenliği şu yönlerden öne çıkar:

🔹 ESCO’da İSG Becerileri Bir Yetkinlik Grubu Olarak Tanımlanır

Örneğin bir vinç operatörünün ESCO profilinde şu beceriler yer alır:

“Load lifting safety procedures” → Yük kaldırma güvenlik prosedürleri
(Yüklerin kaldırılması sırasında uygulanması gereken güvenli iş adımları ve kurallar bütünü.)

“Risk of working at heights” → Yüksekte çalışmanın riskleri
(Yüksek yerlerde çalışmanın oluşturduğu düşme, ekipman devrilmesi, denge kaybı gibi tehlikelerin farkındalığı ve kontrolü.)

“Apply health and safety regulations in lifting operations”→ Kaldırma operasyonlarında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanması
(Yük kaldırma işlemleri sırasında geçerli yasal düzenlemelerin ve güvenlik önlemlerinin pratikte uygulanması.)

Bu ifadeler, sadece teknik becerileri değil, İş Sağlığı ve Güvenliği’nin mesleki performansla entegre olduğunu gösterir. Bu, işverenin işe alımda “bu kişi işi yapabilir mi?” sorusunun yanı sıra “bu işi güvenli yapabilir mi?” sorusunu da sormasını sağlar.

ESCO Sistemi, İSG Eğitimlerinin Uluslararası Tanınırlığını Kolaylaştırır

Bir çalışanın, örneğin “yüksekte çalışma eğitimi” aldığını CV’sine yazması başka, bu bilginin ESCO referanslı bir kodla tanımlanması bambaşka bir şeydir. ESCO, bu tür eğitimleri tanımlayan ulusal ve uluslararası yeterlilikleri EQF seviyesiyle eşleştirerek:

  • İş arayanın eğitiminin karşılığını tanımlanabilir hale getirir.
  • İşverenin bu yeterliliği dijital ortamda aramasını kolaylaştırır.
  • Uluslararası geçişlerde (ör. AB içi iş gücü mobilitesi) eğitim uyumunu sağlar.

İş Güvenliği Uzmanları İçin Dijital İşgücü Piyasasında Yeni Bir Konum

İş güvenliği uzmanı, ESCO sisteminde hem bir meslek hem de uzmanlık alanı olarak tanımlanır. Bu durum, İş Güvenliği uzmanlarının da dijital işgücü piyasasında görünürlüğünü artırır:

  • İş ilanlarında İş Güvenliği uzmanı aranırken ESCO kodu kullanılabilir.
  • İş Güvenliği uzmanı, becerilerini dijital CV’sine ESCO ile entegre edebilir.
  • İşveren, farklı ülkelerden gelen İş güvenliği profesyonellerinin yetkinliklerini karşılaştırabilir.
📌 Örnek:

ESCO Meslek Kodu: Occupational Health and Safety Inspector (Code: 325710)
Beceriler:

⭐️ “Assess occupational hazards” → Mesleki tehlikeleri değerlendirmek
(Bir iş yerinde çalışanların maruz kalabileceği fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psikososyal tehlikeleri sistematik olarak analiz etmek ve risk seviyelerini belirlemek.)

⭐️ “Promote safety standards” → Güvenlik standartlarını teşvik etmek / yaygınlaştırmak
(İş yerinde kabul görmüş ulusal ve uluslararası güvenlik uygulamalarını tanıtmak, benimsetmek ve uygulanmasını sağlamak.)

⭐️ “Investigate workplace accidents” → İş yeri kazalarını araştırmak
(Meydana gelen kazaların nedenlerini belirlemek, kök neden analizleri yapmak ve benzer olayların tekrarını önlemek amacıyla iyileştirici önlemler geliştirmek.)

Bu yapı sayesinde iş güvenliği uzmanlarının teknik, düzenleyici ve iletişim becerileri net biçimde ayrıştırılır ve dijital platformlarda aratılabilir hale gelir.

ESCO, İş Sağlığı Risklerinin Dijital Takibine Altyapı Sağlar

Dijital işe alım platformları (örneğin LinkedIn, EURES, Europass), iş tanımlarında risk türü ve koruyucu beceri eşleşmelerini giderek daha fazla dikkate alıyor.

Örneğin:

  • Kimyasal risk içeren bir meslek için, ““Use PPE against hazardous substances”→ Tehlikeli maddelere karşı kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanmak” becerisi aranır. (Kimyasal, biyolojik veya toksik maddelerle temas riski olan ortamlarda uygun eldiven, maske, gözlük, tulum gibi KKD’leri doğru şekilde seçmek ve kullanmak.)
  • Psikososyal riski yüksek mesleklerde, ““Manage occupational stress” → Mesleki stresi yönetmek” gibi beceriler ESCO’dan çağrılır. (İş kaynaklı psikolojik baskı ve stres faktörlerini tanımlamak, etkilerini azaltmak için başa çıkma stratejileri geliştirmek ve işyerinde zihinsel iyilik hâlini desteklemek.)

Bu sistemler sayesinde, iş ilanı otomatik olarak İSG gerektiren becerilerle eşleştirilmiş olur. Böylece hem işveren bilinçlenir, hem iş arayan daha gerçekçi değerlendirme yapar.

ESCO, Eğitim Kurumlarına Rehberlik Eder

Birçok üniversite ve meslek yüksekokulu, artık program çıktıları hazırlarken ESCO sisteminden faydalanmaktadır. Bu, iş sağlığı eğitimi veren kurumlar için de büyük avantaj sağlar:

  • Müfredatlar güncel iş gücü ihtiyaçlarına göre ESCO’ya göre şekillendirilir.
  • Mezunlar, mezuniyet sonrası becerilerini ESCO referanslı olarak tanımlayabilir.
  • Bu sayede eğitim, işe geçiş süreci hızlanır.

Örneğin:
Bir iş güvenliği teknikeri mezunu, ““Implement risk assessment procedures” → Risk değerlendirme prosedürlerini uygulamak (İşyerindeki tehlikeleri tanımlamak, bu tehlikelerin yol açabileceği riskleri analiz etmek ve kontrol önlemleri planlamak için belirlenmiş yöntemleri sistematik şekilde hayata geçirmek.)” ve ““Conduct workplace inspections” → İşyeri denetimleri gerçekleştirmek (İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygunluk açısından işyerinde düzenli saha kontrolleri yapmak, uygunsuzlukları tespit etmek ve raporlamak.)” becerileriyle tanımlanabilir.

Ortak Dil, Güvenli Gelecek

İş Sağlığı ve Güvenliği, sadece iş kazalarının önlenmesinde değil, istihdam süreçlerinin kalitesinde ve şeffaflığında da kilit rol oynamaktadır. ESCO sistemi, bu rolü dijitalleştirerek:

  • İSG becerilerinin görünürlüğünü artırır,
  • Eğitim-istihdam eşleşmesini kolaylaştırır,
  • Uluslararası hareketliliği mümkün kılar,
  • İşe alım süreçlerinde İSG kriterlerinin sistematik şekilde tanımlanmasını sağlar.

Bugünün ve geleceğin iş dünyasında, güvenlik, yalnızca bir önlem değil; yeteneklerin dijital olarak tanımlandığı bir değer haline gelmiştir. ESCO, bu değerin ortak ve sürdürülebilir bir dilde ifade edilmesini sağlayarak, hem çalışanların hem de işverenlerin yolunu aydınlatır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Avrupa Becerileri, Yeterlilikleri, Nitelikleri ve Meslekleri (ESCO) https://esco.ec.europa.eu/en/about-esco/what-esco/why-esco-needed

⭐️⭐️ ESCO Meslekler https://esco.ec.europa.eu/en/classification/occupation_main

⭐️⭐️ ESCO Beceriler ve yeterlilikler https://esco.ec.europa.eu/en/classification/skill_main

⭐️⭐️ ESCO Nitelikler https://esco.ec.europa.eu/en/classification/qualificationshttps://esco.ec.europa.eu/en/classification/qualifications

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Makaleler, Sağlık Bülteni1 Ağustos 2025
1 Ağustos 2025

Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Kullanımında En Sık Yapılan Hatalar

“Düşmek kader değil, ihmalin sonucudur.”

Yüksekte çalışmalarda en hayati kişisel koruyucu donanımlardan biri olan paraşüt tipi emniyet kemeri, yalnızca takılmasıyla değil, doğru seçimi, uygun bağlantısı, sistem bütünlüğü ve etkin kurtarma planlarıyla anlam kazanır.
Sahada sıklıkla gözlenen; kemerin yanlış ayarlanması, uygunsuz ankraj seçimi ya da düşme sonrası tekrar kullanımı gibi uygulama hataları, ne yazık ki ölümle sonuçlanan kazaların temel nedenleri arasında yer almaktadır.

Paraşüt tipi emniyet kemeri kullanımında yapılan en sık hataları, bunların sahadaki yansımalarını ve önleme stratejilerini yer vermeye çalıştım. Amacım, yalnızca ekipman bilgisi sunmak değil; aynı zamanda bu bilginin doğru alışkanlık ve sistematik davranışlara dönüşmesine öncülük etmektir.

İş güvenliği uzmanlarının, mühendislerin ve saha sorumlularının bu içerikleri çoğaltarak riskleri yönetebilir hale gelmeleri ve ölümcül düşmeleri sıfırlamaya yönelik farkındalık yaratmaları çabalarına destek olabilirsem ne mutlu..

Saygılarımla

Dr. Mustafa KEBAT
📌 📌 📌
Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Kullanımında En Sık Yapılan Hatalar, Sonuçları ve Önlemler
🔧 1. Kemerin Kullanım Öncesi Kontrolünün Yapılmaması
  • Sonuç: Aşınmış, yırtılmış ya da bozulmuş ekipman kullanımına bağlı düşme anında işlev kaybı.
  • Önlem: Her kullanım öncesi “gözle ve elle” kontrol prosedürü uygulanmalı; deformasyon, dikiş açılması, metal parça paslanması kontrol edilmelidir.

🔧 2. Sertifikasız veya CE/EN Normlarına Uygun Olmayan Kemeri Kullanmak
  • Sonuç: Düşme sırasında ekipmanın işlevini yerine getirememesi, ölümcül yaralanma riski.
  • Önlem: EN 361 standardına uygunluk belgesi kontrol edilmeli; sahada yalnızca sertifikalı ekipman kullanılmalıdır.

🔧 3. Kemerin Beden Ölçüsüne Uygun Olmaması
  • Sonuç: Düşme sırasında vücutta kesme etkisi yaratabilir, düşme kuvveti vücuda düzgün dağılmaz.
  • Önlem: Kemerin vücuda tam oturması sağlanmalı, ayar kayışları çalışanın boy ve kilosuna göre ayarlanmalıdır.

🔧 4. Düşüş Durdurucu Sistemle Uyumlu Olmayan Bağlantı Elemanları Kullanmak
  • Sonuç: Karabina açılması, kopma veya sistem uyumsuzluğu nedeniyle düşme.
  • Önlem: Karabina, lanyard ve ankraj sistemleri birbiriyle uyumlu ve sertifikalı olmalıdır (EN 362, EN 355, EN 795).

🔧 5. Sırt D-Ring Dışında Farklı Noktalardan Bağlanmak
  • Sonuç: Denge kaybı, vücuda ters kuvvet aktarımı ve ciddi iç organ yaralanmaları.
  • Önlem: Sadece sırt D-halkası (fall arrest D-ring) üzerinden bağlantı yapılmalı, diğer halkalar sadece pozisyonlandırma için kullanılmalıdır.

🔧 6. Yetersiz Serbest Düşüş Mesafesi Bırakmak
  • Sonuç: Düşüş anında yerle temas, ciddi yaralanma veya ölüm.
  • Önlem: Lanyard uzunluğu, şok emici açılımı ve kullanıcı boyu dahil edilerek minimum 6,75 m net serbest düşüş mesafesi hesaplanmalıdır.

🔧 7. Düşme Sonrası Kullanılan Kemeri Yeniden Kullanmak
  • Sonuç: Şok yükü almış emniyet kemeri gizli hasar barındırabilir, sonraki kullanımda arıza riski taşır.
  • Önlem: Düşüş sonrası tüm sistem “kullanılamaz” statüsüne alınmalı ve üretici talimatına göre incelenmelidir.

🔧 8. Kemerin Üzerinde Ek Yük veya Aksesuar Taşımak
  • Sonuç: Denge kaybı, düşme kuvvetinin vücuda uygunsuz dağılması.
  • Önlem: Alet kemeri paraşüt tipi kemerden ayrı olmalı, maksimum taşıma kapasitesi aşılmamalıdır.

🔧 9. Yanlış Ankraj Noktası Seçmek (Zayıf yüzey, alt seviye, geçici sistemler)
  • Sonuç: Ankrajın kopmasıyla düşmenin engellenememesi.
  • Önlem: Ankraj noktası 12 kN kuvveti taşımalı ve tercihen baş üstü hizasında olmalıdır. EN 795 standardına uygunluk aranmalıdır.

🔧 10. Geri Sarımlı Düşüş Durdurucunun Yatay Kullanılması
  • Sonuç: Yetersiz frenleme, sistemin ani yükle açılması.
  • Önlem: SRL’ler (Self-Retracting Lifeline) sadece üretici tarafından belirtilen pozisyonlarda kullanılmalıdır. Yatay kullanım için özel SRL gerekir (SRL-LE).

🔧 11. Lanyardın Ayak Altında veya Sarkan Şekilde Kullanımı
  • Sonuç: Salınım etkisi (pendulum), yanal çarpma sonucu yaralanma.
  • Önlem: Lanyard sabit, dikey hatta olacak şekilde ve en kısa mesafede bağlanmalıdır.

🔧 12. Sistemde Şok Emici Kullanılmaması
  • Sonuç: Düşme anında 6 kN’den fazla kuvvetin doğrudan kullanıcıya iletilmesi.
  • Önlem: Enerji absorplayıcı sistem (şok emici) mutlaka lanyard sistemine dahil edilmelidir.

🔧 13. Güvenli Kullanım Eğitiminin Alınmaması
  • Sonuç: Donanım yanlış bağlanabilir, yanlış ankraj seçilebilir.
  • Önlem: Yılda en az bir defa “yüksekte çalışma ve emniyet kemeri kullanımı eğitimi” verilmeli, belgelendirilmelidir.

🔧 14. Kemerin Bel Yükseğinde Takılması (Yukarıya çıkmadan önce)
  • Sonuç: Yüksekte çalışmaya başlandığında sırt D-halkası uygunsuz konuma gelir.
  • Önlem: Kemer yere inmeden önce uygun konumda giyilmeli ve bağlantı yukarıya göre ayarlanmalıdır.

🔧 15. Kirlilik veya Yağ ile Kirlenmiş Kemer Kullanmak
  • Sonuç: Malzeme elastikiyetinin bozulması, kimyasal zayıflama.
  • Önlem: Ekipmanlar kuru, temiz ve serin ortamlarda saklanmalı; temizlik sadece üretici tarafından onaylı malzemelerle yapılmalıdır.

🔧 16. Lanyard Üzerinden Düğümler Atmak
  • Sonuç: Düğüm bölgesinde yüklenme ve mukavemet kaybı.
  • Önlem: Lanyard sabitleme işlemi yalnızca orijinal bağlantı ekipmanlarıyla yapılmalı, düğüm atılmamalıdır.

🔧 17. Kemer Etiketinin Silinmiş veya Kopmuş Olması
  • Sonuç: Üretim tarihi, sertifika kodları bilinmez; denetimde uygunsuzluk.
  • Önlem: Etiketi hasarlı ekipman kullanılmamalıdır; yenisiyle değiştirilmelidir.

🔧 18. Kullanım Süresinin (Servis Ömrünün) Aşılmış Olması
  • Sonuç: Malzeme yorulması nedeniyle sistemde beklenmedik arızalar.
  • Önlem: Üreticinin belirlediği maksimum kullanım süresi (genellikle 5 yıl) aşılmadan ekipman emekli edilmelidir.

🔧 19. Kemerin Sadece Gövde Altına Yük Verecek Şekilde Ayarlanması
  • Sonuç: Düşüşte bacak askısı doğru konumda değilse, damar kesilmesi ve askı travması.
  • Önlem: Bacak askıları bel hizasında sabit olmalı; rahat ama sıkı oturmalıdır (iki parmak geçecek boşluk idealdir).

🔧 20. Acil Durum Planında Kurtarma Prosedürünün Olmaması
  • Sonuç: Düşüş sonrası askıda kalma süresinin uzaması → Askı sendromu → Bilinç kaybı → Ölüm.
  • Önlem: Kurtarma planı yazılı ve tatbik edilmiş olmalı; düşen çalışana en geç 10 dakikada müdahale edecek ekip hazır olmalıdır.
📍 📍 📍
“Takmak” Yetmez, Doğru Kullanmak Gerekir

Paraşüt tipi emniyet kemerleri, düşmeyi değil, düşme sonrası hayatta kalmayı sağlar. Ancak yanlış uygulamalar, bu güvenlik hattını bir illüzyona çevirebilir.
İş güvenliği uzmanlarının görevi sadece denetlemek değil, her ekipmanın doğru bağlanmasını, her işçinin doğru anlamasını sağlamaktır.

Unutulmamalıdır ki: “Kemerin varlığı değil, doğru kullanımı hayat kurtarır.”

“Hayat, bir karabinanın ucunda sallanmaz; bilginin, tedbirin ve sorumluluğun omuzlarında taşınır.”

Yüksekte çalışma kazalarının çoğu, teknik ekipman eksikliğinden değil, yanlış kullanım davranışlarından kaynaklanmaktadır. Emniyet kemeri, düşmeyi engellemese de düşme sonrası hayatta kalmanın anahtarıdır. Ancak bu anahtar, doğru kapıyı açmadığı sürece işe yaramaz.

Bu yazı, sadece teknik hataların bir dökümünü değil, aynı zamanda bu hataların önlenebilirliğini de ortaya koymaktadır.
Her iş güvenliği uzmanı şunu bilmelidir:

“Bir emniyet kemeri yalnızca bedenleri değil, aileleri, gelecekleri ve iş etiğini de korur.”

Eğitim, denetim, doğru ekipman ve disiplinli uygulama; yüksekte çalışmanın görünmeyen dört emniyet halatıdır.
Bu yazının, sahada bilinçli bir emniyet kültürünün oluşmasına katkı sunması dileğiyle…“Hayat, bir karabinanın ucunda sallanmaz; bilginin, tedbirin ve sorumluluğun omuzlarında taşınır.”

Yüksekte çalışma kazalarının çoğu, teknik ekipman eksikliğinden değil, yanlış kullanım davranışlarından kaynaklanmaktadır. Emniyet kemeri, düşmeyi engellemese de düşme sonrası hayatta kalmanın anahtarıdır. Ancak bu anahtar, doğru kapıyı açmadığı sürece işe yaramaz.

Bu yazı, sadece teknik hataların bir dökümünü değil, aynı zamanda bu hataların önlenebilirliğini de ortaya koymaktadır.
Her iş güvenliği uzmanı şunu bilmelidir:

“Bir emniyet kemeri yalnızca bedenleri değil, aileleri, gelecekleri ve iş etiğini de korur.”

Eğitim, denetim, doğru ekipman ve disiplinli uygulama; yüksekte çalışmanın görünmeyen dört emniyet halatıdır.
Bu yazının, sahada bilinçli bir emniyet kültürünün oluşmasına katkı sunması dileğiyle…

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ TS EN 361 – Kişisel koruyucu donanım – Belirli bir yükseklikten düşmeye karşı – Tam vücut kemer sistemleri https://intweb.tse.org.tr/standard/standard/Standard.aspx?081118051115108051104119110104055047105102120088111043113104073082083083075105069114047049121122

⭐️⭐️ ANSI/ASSP Z359.2-2023: Düşmeye Karşı Koruma Programı Gereksinimleri https://blog.ansi.org/ansi-assp-z359-2-2023-fall-protection-program/

⭐️⭐️ İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18318&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği1 Ağustos 2025
1 Ağustos 2025

EKED – LOTO (Etiketleme – Kilitleme) Eğitimi Öncesi Katılımcı Bilgilendirme

İş sağlığı ve güvenliği (İSG), endüstriyel faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından en kritik alanlardan biridir. Özellikle enerji kaynaklarının kontrolsüz şekilde devre dışı bırakılması ya da yanlışlıkla yeniden devreye alınması, ağır iş kazalarına ve hatta ölümcül sonuçlara yol açabilmektedir. Bu tür risklerin yönetilmesinde en etkili yöntemlerden biri EKED – LOTO (Etiketleme – Kilitleme) sistemidir.

Bu bilgilendirme metni, eğitime katılmadan önce katılımcıların temel kavramları, uygulama alanlarını, mevzuat boyutunu, riskleri ve iyi uygulama örneklerini kavrayabilmeleri amacıyla hazırlanmıştır. Eğitim sırasında uygulamalı çalışmalarla pekiştirilecek bu içerik, teorik temeli oluşturur.

1. EKED – LOTO Nedir?

EKED, “Etiketle – Kilitle – Enerjiyi Durdur” yaklaşımının kısaltmasıdır.
LOTO ise İngilizce kökenli Lockout – Tagout ifadesinin Türkçeleştirilmiş biçimidir.

Kısaca, bakım-onarım, temizlik, ayar veya arıza giderme çalışmaları sırasında makine ve ekipmanların enerji kaynaklarından tamamen izole edilmesi ve izole edilen bu durumun kilitleme cihazları ile fiziksel olarak güvence altına alınması, ayrıca etiketleme ile görsel/işitsel uyarı verilmesi sürecidir.

Temel Amaç
  • Enerjinin kontrolsüz şekilde açılmasını önlemek
  • Çalışanların elektrik çarpması, sıkışma, ezilme, kesilme veya yanma gibi risklerden korunmasını sağlamak
  • Sıfır enerji durumunu garanti altına almak

2. Neden EKED – LOTO Gerekli?
2.1. Kaza İstatistikleri
  • Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, endüstride meydana gelen kazaların %10’a yakını, enerji izolasyonu yapılmadan gerçekleştirilen bakım-onarım işlemleri sırasında gerçekleşmektedir.
  • Amerika’da OSHA raporlarına göre, LOTO prosedürüne uyulmaması nedeniyle her yıl yüzlerce ölüm ve binlerce ağır yaralanma meydana gelmektedir.
  • Türkiye’de de elektrik çarpması, mekanik sıkışma ve hidrolik basınç patlamaları gibi kazaların önemli bir kısmı, izolasyon ve kilitleme yapılmadan başlanan çalışmalar sonucunda yaşanmaktadır.

2.2. Enerji Kaynaklarının Çeşitliliği

Birçok çalışan LOTO’yu sadece elektrikle ilişkilendirse de aslında izolasyonu yapılması gereken enerji türleri şunlardır:

  • Elektrik enerjisi
  • Mekanik enerji (dönen parçalar, yaylar, kayışlar)
  • Basınçlı hava
  • Hidrolik sistemler
  • Buhar ve sıcak sıvılar
  • Kimyasal enerji (reaktif maddeler)
  • Yerçekimi potansiyeli (yüksekte duran ekipman)

Her bir enerji türü, kontrol altına alınmadığında ölümcül risk yaratabilir.

3. Mevzuat Boyutu
3.1. Türkiye’de Mevzuat
  • 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenin, çalışanları ciddi ve yakın tehlikelere karşı koruma yükümlülüğünü tanımlar.
  • İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: Enerji izolasyonunun yapılmadan bakım/onarım işlemine başlanamayacağını vurgular.
  • Elektrik Tesislerinde İş Güvenliği Yönetmeliği: Elektrik enerjisi altında çalışmanın yasak olduğunu, izolasyon ve topraklama yapılması gerektiğini belirtir.

3.2. Uluslararası Standartlar
  • OSHA 29 CFR 1910.147: ABD’de LOTO için en bilinen düzenlemedir.
  • NFPA 70E: Elektrik güvenliği standartları ile uyumlu şekilde LOTO uygulamalarını tanımlar.
  • ISO 14118: Makinaların enerjisiz hale getirilmesi ve yeniden başlatmaya karşı korunma için uluslararası standarttır.

4. EKED – LOTO Uygulama Adımları

LOTO süreci, basit görünen ama titizlik isteyen bir dizi adımdan oluşur.

4.1. Hazırlık
  • Çalışılacak makine ve ekipman belirlenir.
  • Enerji kaynaklarının türü ve noktaları tespit edilir.
  • Kullanılacak kilitleme ve etiketleme ekipmanı hazır edilir.

4.2. Bildirim
  • Tüm çalışanlara, ekipmanın bakım/onarım nedeniyle devre dışı bırakılacağı duyurulur.

4.3. Durdurma
  • Makine kontrollü şekilde durdurulur.
  • Normal kapatma prosedürleri uygulanır.

4.4. İzolasyon
  • Elektrik şalterleri kapatılır.
  • Vanalar kapatılır.
  • Basınç boşaltılır.

4.5. Kilitleme
  • Her enerji kaynağına uygun kilit cihazı takılır.
  • Kilit sadece yetkili kişi tarafından açılabilir.

4.6. Etiketleme
  • Kilidin üzerine, kimin tarafından, hangi tarihte ve hangi işlem için takıldığı belirtilen etiket asılır.
  • Bu etiket, uyarı ve iletişim aracıdır.

4.7. Sıfır Enerji Doğrulaması
  • İzolasyon sonrası, makinenin enerjisiz olduğu test edilir.
  • Voltaj test cihazı, basınç göstergesi veya mekanik hareket testi yapılır.

4.8. Çalışma ve Tamamlama
  • Bakım veya onarım güvenli şekilde yapılır.
  • İş bitiminde tüm araçlar ve çalışanlar güvenli şekilde çekilir.

4.9. Enerji Yeniden Verme
  • Kilit ve etiket, sadece takan kişi tarafından çıkarılır.
  • Çalışanlara uyarı yapılır ve sistem yeniden devreye alınır.

5. Roller ve Sorumluluklar
  • İşveren: LOTO prosedürünü oluşturmak, gerekli ekipmanları sağlamak, çalışanları eğitmek.
  • Bakım Personeli: Kilitleme ve etiketleme işlemlerini doğru şekilde yapmak, sıfır enerji durumunu doğrulamak.
  • Üretim Personeli: LOTO sürecine müdahale etmemek, etiketli ekipmanları çalıştırmaya teşebbüs etmemek.
  • İSG Uzmanı: LOTO prosedürünün uygulanmasını denetlemek ve kayıt altına almak.

6. LOTO Ekipmanları
  • Kilitler: Kişisel anahtarlı, dayanıklı, standart renk kodlu.
  • Etiketler: Üzerine isim, tarih ve işlem bilgisi yazılabilen, kolay görünür.
  • Kilit askıları (hasp): Birden fazla çalışanın aynı noktaya kilit takabilmesini sağlar.
  • Valf ve şalter kilitleme aparatları: Enerji türüne uygun olarak tasarlanmış özel ekipmanlar.

7. Gerçek Olaylardan Dersler
  • Bir fabrikada, basınçlı hava hattı izole edilmeden bakım yapılmış, hortum patlaması sonucu çalışan ağır yaralanmıştır.
  • Elektrik panosunda LOTO uygulanmadan yapılan çalışmada, başka bir çalışanın şalteri yanlışlıkla açması sonucu elektrik çarpması yaşanmıştır.
  • Döner ekipmanda kilitleme yapılmadan müdahale eden işçi, makinenin ani hareketi ile ciddi ezilme yaşamıştır.

Bu kazaların tamamı, basit bir LOTO uygulaması ile önlenebilirdi.

8. İyi Uygulama Önerileri
  • Her çalışan için kişisel kilit sağlanmalı, anahtar kopyası bulunmamalı.
  • Renk kodlaması ile departmanlara özel kilit ve etiket kullanılmalı.
  • Enerji kaynaklarının bulunduğu her noktada LOTO prosedür talimatları görsel olarak asılmalı.
  • Eğitimler düzenli aralıklarla tekrarlanmalı.
  • Uygulamalar denetlenmeli, uygunsuzluklar raporlanmalı.

9. Eğitimden Beklenen Kazanımlar

Bu eğitime katılan çalışanlar:

  • EKED – LOTO kavramlarını ve önemini öğrenecek,
  • Farklı enerji türlerini ve tehlikelerini tanıyacak,
  • Adım adım LOTO uygulama prosedürünü kavrayacak,
  • Kullanılacak ekipmanları tanıyacak,
  • Olası iş kazalarını önlemede aktif rol üstlenecek.

Sonuç

EKED – LOTO sistemi, yalnızca bir prosedür değil, yaşam kurtaran bir güvenlik kültürüdür. İşverenin sağladığı prosedür, çalışanların gösterdiği dikkat ve İSG uzmanlarının takibi bir bütünlük oluşturduğunda, iş kazaları büyük oranda önlenebilir.

Bu bilgilendirme metni, eğitim öncesinde katılımcıların temel bilgiye sahip olmaları için hazırlanmıştır. Eğitim sırasında gerçek vaka analizleri, uygulamalı kilitleme-etiketleme çalışmaları ve ekipman kullanımlarıyla bilgiler pekiştirilecektir.

Unutmayın:
“LOTO olmadan bakım olmaz, enerji kontrol edilmeden güvenlik sağlanmaz.”

🚀 Siz de ekibinizi iş kazalarına karşı güçlendirin, güvenliği en üst seviyeye taşıyın.

✅ Eğitim İçin Hemen Başvurun

📞 Bilgi ve kayıt için:

📍 Tetkik Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
📞 Eğitim Koordinatörü Telefonu: +90 530 568 42 75

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın: Bir enerji kaynağını güvenli hale getirmeden yapılan her müdahale, ciddi kaza riski demektir.
EKED – LOTO, iş güvenliğinde hayati bir kalkandır!

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#eked #loto #kilitleme #etiketleme #eğitim #tetkikosgb #tetkikdanışmanlık #mustafakebat

Daha Fazla
Genel, Haberler&Duyurular, İş Güvenliği1 Ağustos 2025
31 Temmuz 2025

Evinizde Öjenol İle Gıdaların Tat ve Raf Ömrünü Artıralım

Öjenol, bir tür fenol bileşiği olup, karanfil başta olmak üzere bazı diğer bitkilerde, özellikle defne, tarçın, yenibahar, fesleğen ve hindistan cevizi gibi bitkilerde de bulunur. Karanfilde bulunan bu bileşik, ona karakteristik keskin, tatlı ve baharatlı kokusunu ve aromasını verir.

Baharatlı Bir Bileşik Olarak Öjenol

Öjenol, başta karanfil (Syzygium aromaticum) olmak üzere bazı aromatik bitkilerde bulunan doğal bir fenolik bileşiktir.

Karanfil kendisine has keskin, sıcak ve baharatlı aroması sayesinde sadece sağlık alanında değil, gıda endüstrisinde de çok yönlü bir şekilde kullanılmaktadır.

Hem tat verici hem de doğal koruyucu özellikleri sayesinde doğal katkı maddesi olarak değerlidir.

Öjenol‘ünTat Verici Olarak Kullanımı

Öjenol Baharatlı Aroma Kaynağı

  • Öjenol, karanfilin karakteristik aromatik notasını oluşturan temel bileşendir.
  • Gıdalarda tarçın, vanilya ve hindistan cevizi ile birlikte tat profiline sıcak ve baharatlı bir derinlik kazandırır.
  • Özellikle şekerleme, unlu mamuller, dondurma ve içeceklerde tercih edilir.

Öjenol‘ ün Tat Maskesi Görevi

  • Yoğun aroması sayesinde, bazı gıdalardaki istenmeyen tatları maskeleyebilir.
  • Özellikle bitkisel protein bazlı ürünlerde (örneğin vegan burgerler) bu özellik avantaj sağlar.

Öjenol Tat Uyumu ve Sinerji

  • Vanilin, kafeik asit gibi bileşiklerle sinerjik etki göstererek tat bütünlüğünü artırır.
  • Karanfilli çay, zencefilli içecekler, chai karışımları gibi aromatik ürünlerin bileşiminde yer alır.

Doğal Raf Ömrü Artırıcı ve Koruyucu Olarak Kullanımı

Öjenol‘ün Antimikrobiyal Etki

  • Öjenol, hem gram pozitif hem gram negatif bakterilere karşı antibakteriyel aktivite gösterir.
  • Listeria monocytogenes, E. coli, Salmonella spp., Staphylococcus aureus gibi patojenlere karşı etkilidir.
  • Aynı zamanda mantar oluşumunu da önleyerek gıdaların mikrobiyal bozulmasını yavaşlatır.

Öjenol‘ün Antioksidan Özellik

  • Lipid peroksidasyonunu baskılayarak özellikle yağ içeriği yüksek ürünlerde oksidatif rancidity’yi (ekşime) geciktirir.
  • Bu sayede yağlı tohumlar, kuruyemişler ve et ürünleri gibi gıdaların raf ömrünü uzatır.

Öjenol‘ün Filmler ve Kaplamalarda Kullanım

  • Öjenol, yenilebilir biyopolimer filmlere (örneğin kitosan, jelatin) eklenerek antimikrobiyal ambalajlar oluşturulabilir.
  • Bu filmler, özellikle peynir, et ürünleri ve taze sebze-meyveler için yüzey kontaminasyonunu azaltmada etkilidir.

Öjenol‘ün Uygulama Alanları ve Konsantrasyonlar

Gıda TürüKullanım AmacıUygulama YöntemiKonsantrasyon (yaklaşık)
ŞekerlemelerAroma vericiKarışımda doğrudan0.01–0.05%
Et ürünleriRaf ömrü artırıcıMarinasyon, kaplama0.1–0.5%
Süt ürünleri (peynir)Antimikrobiyal kaplamaBiyopolimer film%0.1–1.0 (film bazında)
İçeceklerBaharatlı tat profiliAroma katkısı0.02–0.1%
Bisküvi ve unlu mamulTat verici + antioksidanHamura eklenir0.02–0.05%

⚠️ Not: Yoğun aromatik yapısı nedeniyle düşük dozlarda kullanımı önerilir; aksi halde baskın ve hoş olmayan bir tat oluşabilir.

Evde Karanfil (Öjenol) Ekstresiyle Gıdalarınızın Raf Ömrü Uzatalım

Ev Yapımı Doğal Gıda Koruyucu

Amaç – ev yapımı reçel, zeytin, turşu, soslar gibi ürünlerin içine birkaç damla eklenerek raf ömrü artırıcı olarak kullanılabilir.

Malzemeler

  • 10 gr karanfil
  • 100 ml sıcak su veya zeytinyağı

Yapımı

  • 12 saat demleme veya 3 saat düşük ısıda bekletme
  • Süzülüp steril şişeye konur

Karanfil Ekstraktlı Zeytinyağı ile Peynir Koruyucu Yağ

Amaç – Ev yapımı ya da açıkta satılan peynirlerin bozulmadan daha uzun süre dayanması

Malzemeler

  • 100 ml sızma zeytinyağı
  • 1 tatlı kaşığı toz karanfil veya 5-6 adet bütün karanfil
  • (Opsiyonel) 1 damla doğal E vitamini (antioksidan etkiyi artırır)

Hazırlık

  1. Zeytinyağını küçük bir tencerede hafifçe ısıt.
  2. İçine karanfilleri ekle ve 10 dakika kısık ateşte demle.
  3. Soğutup süz.
  4. Peyniri bu yağla kapla veya cam kavanoza koyup üzerini bu yağla kapat.

Etkisi – Yağ, oksidasyonu azaltır; karanfil ise bakteri üremesini yavaşlatır.

Karanfil Ekstraktlı Sirke ile Sebze Koruyucu Sprey

Amaç – Yeşillik, domates, salatalık gibi sebzelerin raf ömrünü uzatmak

Malzemeler

  • 1 çay bardağı elma sirkesi
  • 1 çay bardağı su
  • 10-12 karanfil
  • 1 yemek kaşığı limon suyu

Hazırlık

  1. Sirke ve suyu kaynat, karanfilleri ekle.
  2. 15 dakika demlendikten sonra süz ve sprey şişesine aktar.
  3. Sebzelerin üzerine sık, 5 dakika sonra kurula ve dolaba yerleştir.

Etkisi – Antibakteriyel karışım yüzeydeki mikroorganizmaları azaltır.

Karanfilli Doğal Ekmek Saklama Torbası Aroması

Amaç – Ev yapımı ekmeğin küflenmesini geciktirmek

Malzemeler

  • Küçük bir keten torba
  • 1 yemek kaşığı kuru karanfil
  • (Opsiyonel) 1 tatlı kaşığı kekik

Hazırlık

  1. Baharatları bez torbaya koy.
  2. Ekmek saklanan kutuya veya poşetin içine torbayla birlikte yerleştir.

Etkisi – Karanfil küf sporlarını baskılayarak ekmeğin dayanım süresini artırır.

Karanfil Ekstresiyle Et Marinesi (Buzluk için)

Amaç – Etin buzlukta kalma süresinde kalite ve tazelik kaybını önlemek

Malzemeler

  • 1 su bardağı su
  • 1 tatlı kaşığı karanfil (toz ya da ezilmiş)
  • 1 yemek kaşığı sirke
  • 1 diş sarımsak (ezilmiş)
  • 1 tutam kekik

Hazırlık

  1. Tüm malzemeleri karıştır, marine sosu hazırla.
  2. Etleri bu karışıma bulayıp buzluğa koy.
  3. Çözülme sonrası pişirmeden önce hafif durulama yapılabilir.

Etkisi – Etin içinde bozulmaya yol açan bakterilerin gelişimini yavaşlatır.

Karanfil Yağlı Meyve Koruyucu Sprey

Amaç – Kesilmiş meyve dilimlerinin kararmasını ve bozulmasını önlemek

Malzemeler

  • 1 su bardağı içme suyu
  • 3 damla karanfil yağı (gıda sınıfı)
  • 1 yemek kaşığı limon suyu

Hazırlama

  1. Malzemeleri karıştır ve sprey şişesine al.
  2. Elma, muz, armut gibi kesilmiş meyvelerin üzerine sık.
  3. Streçle sarıp dolaba koy.

Etkisi – Karanfil yağı mikroorganizmaları engeller, limon ise oksidasyonu yavaşlatır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Sürdürülebilir Gıda Koruyucuları Olarak Baharatlar: Antimikrobiyal Potansiyellerinin Kapsamlı Bir İncelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10610427/

⭐️⭐️ Sığır eti raf ömrü üzerine karanfil uçucu yağı ve nisinin etkisinin araştırılması https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/97506?utm_source=chatgpt.com

⭐️⭐️ Geleneksel besin saklama yöntemleri ve yeni teknolojiler http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2905828?utm_source=chatgpt.com

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni31 Temmuz 2025
İş Sağlığı ve Güvenliği Çözümlerimizle Tanışın
Bilgi almak için Hizmet Talep Formumuzu doldurun, size ulaşalım.
Teklif Al