21 Ekim 2025

Kafein Takviyesinin Kas Gücü Üzerindeki Etkileri

Tallis et al. (2013) Çalışması

Tallis et al. (2013) tarafından gerçekleştirilen çalışma, kafeinin düşük ve orta dozlarda üst ve alt vücut maksimal gönüllü konsantrik ve eksantrik kas gücüne etkisini inceleyen önemli bir araştırmadır. Çalışma, “The effects of low and moderate doses of caffeine supplementation on upper and lower body maximal voluntary concentric and eccentric muscle strength” başlığıyla Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism dergisinde yayımlanmıştır. Araştırma, kafeinin ergogenik (performans artırıcı) etkilerini, özellikle kas gücü bağlamında ele alır ve spor beslenmesi alanında sıkça referans verilen bir kaynaktır. Aşağıda, çalışmanın metodolojisi, sonuçları, bulguları ve çıkarımları ayrıntılı olarak açıklanmıştır. PubMed

Çalışmanın Arka Planı ve Amaçları

Kafein, merkezi sinir sistemini uyararak spor performansını artırdığı bilinen bir ergojenik yardımdır. Önceki araştırmalar, kafeinin dayanıklılık egzersizlerinde faydalı olduğunu göstermiş olsa da, kas gücü (özellikle konsantrik – kas kısalması ve eksantrik – kas uzaması) üzerindeki etkileri doz bağımlı olarak tartışmalıdır. Tallis ve arkadaşları, düşük (3 mg/kg vücut ağırlığı) ve orta (6 mg/kg) doz kafeinin, üst (bench press) ve alt (squat) vücut kas gücüne etkisini test etmeyi amaçlamıştır. Hipotez, kafeinin doz bağımlı olarak gücü artıracağı yönündedir.

Metodoloji

Çalışma, randomize, çift kör, plasebo kontrollü crossover tasarımında yürütülmüştür.

Katılımcılar:

  • 10 sağlıklı erkek (yaş ortalaması 21.4 ± 1.9 yıl, vücut ağırlığı 77.5 ± 10.7 kg).
  • Deneyimli güç antrenmanı yapan bireyler (haftada en az 3 kez squat ve bench press yapan).

Prosedür:

  • Katılımcılar, üç ayrı oturumda (aralarında 1 hafta) düşük doz kafein (3 mg/kg), orta doz kafein (6 mg/kg) veya plasebo (maltodekstrin) aldı. Kafein, oturumdan 60 dakika önce oral kapsül olarak verildi.
  • Kas gücü ölçümü: Smith makinesinde squat (alt vücut) ve bench press (üst vücut) için 1RM (bir maksimum tekrar) testi yapıldı. Her hareket için konsantrik ve eksantrik fazlar ayrı ayrı değerlendirildi (eksantrik için kontrollü indirme).
  • Ölçümler: Kuvvet platformu ve lineer pozisyon dönüştürücü ile pik kuvvet, hız ve güç hesaplandı.
  • Kontroller: Katılımcılar test öncesi 48 saat kafein, alkol ve yoğun egzersizden kaçındı; diyet standartlaştırıldı.

Bu tasarım, bireysel varyansı minimize ederek kafein etkisini izole etmiştir. pure.coventry.ac.uk

Sonuçlar ve Ana Bulgular
  • Alt Vücut (Squat): Orta doz kafein (6 mg/kg), konsantrik pik gücü %6.7 artırdı (p < 0.05). Düşük dozda anlamlı etki yoktu. Eksantrik fazda her iki doz da pik gücü artırdı (düşük doz %5.4, orta doz %10.4).
  • Üst Vücut (Bench Press): Orta doz, konsantrik pik gücü %4.6 artırdı (p < 0.05). Eksantrik fazda düşük doz %4.0, orta doz %8.8 artış gösterdi.
  • Genel Etkiler: Kafein, doz bağımlı olarak gücü artırdı – orta doz daha etkiliydi. Plaseboya kıyasla anlamlı iyileşmeler gözlendi, ancak bireysel yanıtlar değişkendi (bazı katılımcılarda %15’e varan artış).
  • Yan Etkiler: Yüksek dozda hafif titreme ve anksiyete rapor edildi, ancak propriyosepsiyon testleri yapılmadığından doğrudan etki belirtilmemiş.

İstatistiksel analiz: Tekrarlı ölçümler ANOVA ve post-hoc testler kullanıldı; etki boyutu (Cohen’s d) orta-yüksek (0.5-0.8). PubMed

Çıkarımlar ve Sınırlılıklar

Araştırmacılar, kafeinin düşük-orta dozlarda kas gücünü artırdığını, özellikle eksantrik fazda faydalı olduğunu vurgular. Bu, sporcular ve ağır iş yapanlar için ergojenik bir araç olabilir – ancak bireysel tolerans önemli. Sınırlılıklar: Küçük örneklem (10 kişi), sadece erkek katılımcılar, akut etki (kronik kullanım incelenmemiş). Gelecek çalışmalar, kadınlar ve farklı dozları önermektedir.

Bu çalışma, kafeinin kas gücü üzerindeki doz bağımlı faydalarını netleştirerek spor beslenmesi literatürüne katkı sağlar. pure.coventry.ac.uk

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ The effects of low and moderate doses of caffeine supplementation on upper and lower body maximal voluntary concentric and eccentric muscle force https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29065278/

⭐️⭐️ The Effects of Low and Moderate Dose Caffeine Supplementation on Upper and Lower Body Maximal Voluntary Concentric and Eccentric Muscle Force http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://pure.coventry.ac.uk/ws/files/22480726/THE_EFFECTS_OF_LOW_AND_MODERATE_DOSE_CAFFEINE_cleanV2_.pdf

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni21 Ekim 2025
20 Ekim 2025

Kaygı Durumunda Dalış Yapılır mı?

Derinlerdeki Zihin – Dalışta Kaygının Anatomisi ve Yönetimi

Kaygı, kişinin kontrolünü yitirme korkusuyla birlikte beliren ezici bir endişe hissidir. Bu duygusal durum, yalnızca zihinsel bir yük oluşturmakla kalmaz; aynı zamanda vücutta çeşitli fizyolojik belirtilerle kendini gösterir. Özellikle su altında, bu tepkilerin çok daha çarpıcı ve kritik hale gelmesi mümkündür. İşte bu nedenle, kaygının fizyolojisi, semptomları ve dalıştaki etkilerinin derinlemesine anlaşılması, güvenli dalış pratiği açısından üst düzeyde stratejik bir öneme sahiptir.

Kaygının Psikofizyolojik Mekanizması

Kaygı, tehditlerin gerçekliği konusunda belirsizlik yaşanması ve bireyin kendi başa çıkma becerilerine olan güveninin sarsılmasıyla tetiklenir. Bu durum, sinir sistemi üzerinde doğrudan etkilidir ve şu fiziksel belirtilerle kendini gösterebilir:

  • Genişlemiş göz bebekleri
  • Artan kalp atış hızı ve kan basıncı
  • Daralan periferik damarlar
  • İskelet kaslarına yönelen kan akışı
  • Hızlı solunum (hiperventilasyon)
  • Artan terleme

Kaygı bozukluğu olan bireylerde bu belirtiler daha şiddetli biçimde ortaya çıkar. Özellikle panik ataklar sırasında:

  • Nefes darlığı
  • Kalp çarpıntısı
  • Göğüs ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Soğuk-sıcak basmaları

gibi durumlar yaşanabilir.

Dalış Ortamında Kaygı: Su Altında Zihinle Savaş

Okyanus, pek çok insan için doğal bir stres kaynağıdır. Sualtı ortamı, sınırlandırılmış hareket özgürlüğü, düşük görüş mesafesi ve izolasyon hissi gibi faktörler nedeniyle kaygıyı tetikleyebilir. Stres arttığında, bir dalgıcın bilişsel işlevleri bozulur; tanıma, karar verme ve tepki hızları düşer.

Dalgıçlarda Görülen Kaygı Belirtileri:
  • Hızlı ve yüzeysel solunum
  • Kaslarda aşırı gerginlik
  • “Beyaz eklem” tutuşu (kontrolsüzce ekipmana yapışma)
  • Göz temasından kaçınma
  • Dikkat dağınıklığı ve sinirlilik
  • “Yüzeye kaçış” eğilimi
  • Ekipman takarken aşırı zaman harcama
  • Hayali kulak ya da ekipman sorunları yaratma
  • Aşırı konuşkanlık ya da içine kapanıklık

Bu davranış kalıpları, dalış profesyonelleri tarafından gözlemlenebilir ve doğru şekilde değerlendirildiğinde erken müdahale olanağı sağlar.

Stresi Tetikleyen Dalış Faktörleri

Dalış esnasında kaygıya neden olan bazı yaygın faktörler şunlardır:

1. Zaman Baskısı: Derinlik ve basınçsız kalma süreleri nedeniyle dalış planları zamanla sınırlıdır. Bu kısıt, özellikle görev yükü altında olan dalgıçlarda stres oluşturur.

2. Görev Yükleme: Aynı anda çok fazla işle ilgilenmek, örneğin bir mağarada video kaydı alırken ışık ve yön bulma görevlerini birlikte yürütmek, dikkat dağınıklığına neden olabilir. Bu durum “algısal daralma”ya yol açar.

3. Fiziksel ve Zihinsel Sınırları Zorlama: Kendini aşırı zorlamak veya yetkinliğin ötesinde derinliklere dalmak ciddi risk yaratır.

4. Çevresel Koşullar: Yabancı dalış noktaları, akıntılar, düşük görüş mesafesi, gece dalışları gibi etmenler stresi artırır.

5. Hazırlıksızlık: Eğitimsiz ya da plansız dalış, bireyin stresle başa çıkma kapasitesini zayıflatır.

6. Ekipman Uyumsuzluğu: Yeni ya da alışık olunmayan ekipman (örneğin kuru elbise) da kaygıya neden olabilir.

7. Yanlış Motivasyonlar: Akran baskısı, sosyal kabul ihtiyacı, itibar kaygısı gibi psikolojik nedenlerle dalış yapmak, bireyin kendi sınırlarını ihmal etmesine neden olabilir.

Kaygı ve Tıbbi Koşullar

Bazı tıbbi durumlar kaygı semptomlarını artırabilir:

  • Anemi
  • Mitral kapak prolapsusu
  • Adet öncesi sendrom (PMS)
  • Menopoz
  • Diyabet / hipoglisemi
  • Tiroid bozuklukları
  • Astım

Bu durumlar, dalış öncesi detaylı bir medikal değerlendirme ile kontrol altına alınmalıdır. Bu hem bireyin güvenliği hem de dalış ekiplerinin risk yönetimi açısından en tepedeki sorumluluktur.

Yönetim Stratejileri ve Müdahale Teknikleri

1. Eğitim ve Hazırlık: Stresin önlenmesinde en etkili yol, hazırlıklı olmaktır. Teorik bilgi kadar pratik uygulamalar, stresi azaltır.

2. Maruz Kalma ve Desensitizasyon: Stres faktörlerine kademeli maruz kalma, bireyin toleransını artırır.

3. Psikolojik Dayanıklılık Eğitimi: Nefes egzersizleri, görselleştirme, pozitif iç diyalog gibi teknikler uygulanabilir.

4. Ekip İletişimi: Dalış arkadaşları arasında açık iletişim, erken sinyallerin fark edilmesine olanak tanır.

5. Profesyonel Destek: Klinik düzeyde kaygı durumlarında terapötik yaklaşımlar ve gerektiğinde farmakolojik destek uygulanabilir.

Risk Yönetiminde İnsan Faktörü

Dalış, teknik yeterliliğin ötesinde psikolojik dayanıklılık gerektiren bir disiplindir. Eğitim kurumları ve işletmeler için, kaygı yönetimi yalnızca bireysel bir sorun değil, bütünsel güvenlik kültürünün bir parçasıdır. Proaktif müdahaleler, yalnızca kazaları değil, aynı zamanda ekip içi dayanışmayı da artırır.

Kaygıyı görmezden gelmek yerine anlamak, onu kontrol altına almanın ilk adımıdır. Unutulmamalıdır ki; derinlerde su kadar tehlikeli olan bir şey varsa, o da kontrolsüz strestir.

Dalış Öncesi Psikiyatrik Muayene ve Seçim Kriterleri
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Dalış Tepkisinin Panik Semptomlarını Azaltmadaki Etkileri https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8667218/

⭐️⭐️ Dalış Öncesi Psikiyatrik Muayene ve Seçim Kriterleri https://tetkik.com.tr/2024/11/04/amator-dalicilarda-psikiyatrik-muayene-ve-secim-kriterleri/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni20 Ekim 2025
20 Ekim 2025

İş Güvenliği Uzmanının Nöroergonomi Bilmesinin Önemi

Bilişsel Güvenliğin Yeni Boyutu

İş güvenliği (İG) uzmanı, işyerlerinde fiziksel riskleri yönetmekle yükümlü bir profesyoneldir. Ancak, modern iş hayatı sadece makineler ve ortamlarla sınırlı değil – beyin fonksiyonları, dikkat dağılması, zihinsel yorgunluk gibi bilişsel faktörler de kazaların ana nedeni haline geliyor.

İşte burada nöroergonomi devreye giriyor:

Nörobilim ve ergonominin kesişimi olan bu disiplin, beyin ve davranışın iş ortamındaki etkileşimini inceler. G uzmanının nöroergonomi bilmesi, risk analizi, eğitim ve önleme stratejilerini dönüştürür – çünkü kazaların %70’i insan hatasından kaynaklanır ve bu hatalar beyin süreçleriyle doğrudan ilişkilidir.

Aşağıda, bu önemi ayrıntılı bir şekilde ele alacağım, bilimsel veriler, örnekler ve pratik uygulamalarla destekleyeceğim. Bu bilgiler, siz uzmanlar için işyerlerinizi daha güvenli ve verimli kılacak bir “süper güç” olacaktır. (Boost Workplace Performance with Neuroergonomics: A Guide – TuMeKe. Ergonomics) – (Applications Of Neuroergonomics To Health And Safety Research – Industrial And Systems Engineering) -(Neuroergonomics applied to construction: Preventing human error to protect health and safety of high-risk workers – WJARR)

1. Nöroergonomi Nedir? İG Uzmanı İçin Temel Bilgi

Nöroergonomi, beyin fonksiyonlarını (dikkat, karar verme, yorgunluk) iş tasarımıyla entegre eden bir alan. 2000’lerde Raja Parasuraman tarafından popülerleştirilen bu disiplin, EEG (elektroensefalografi), göz takip ve fNIRS gibi araçlarla beyin aktivitesini ölçer.

İSG bağlamında, fiziksel ergonomiden (masa yüksekliği) bilişsel ergonomiye (zihinsel yük) geçiş sağlar. Uzman, nöroergonomi bilmezse, risk analizi yüzeysel kalır – örneğin, yorgun bir operatörün makine hatasını öngöremez.

Araştırmalar, nöroergonomik yaklaşımların iş performansını %20 artırdığını gösteriyor. Bu bilgi, Türkiye’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “risk değerlendirmesi” gerekliliğini (Madde 10) bilişsel boyuta taşır. (Medical Safety and Neuroergonomics – Oxford Academıc) – (Boost Workplace Performance with Neuroergonomics: A Guide – TuMeKe. Ergonomics)

2. İnsan Hatası Önlemede Nöroergonominin Rolü

İş kazalarının %80’i insan hatasından kaynaklanır – dikkat dağılması, zihinsel yorgunluk gibi. Nöroergonomi, bu hataları beyin seviyesinde analiz eder. İG uzmanı bu bilgiyi bilirse, zihinsel yük artışına karşı önlemler alır – örneğin, vardiyalı çalışmalarda yorgunluk piklerini öngörür.

Bir anekdot: İnşaat sektöründe nöroergonomi kullanan bir firma, işçilerin dikkat seviyelerini testler ve takip ile izledi; hatalar %30 azaldı.(Neuroergonomics applied to construction: Preventing human error to protect health and safety of high-risk workers – WJARR)

Uzmanlar, nöroergonomiyle “zihinsel ergonomik” tasarımlar yapar – örneğin, gürültülü ortamların beyin yorgunluğunu artırdığını bilerek sessiz zonlar oluşturur. Bilgi eksikliği ise, kazaların artmasına yol açar; örneğin, tıbbi güvenlikte nöroergonomi, cerrahi hataları %25 azaltır. (Medical Safety and Neuroergonomics – Oxford Academıc)

Türkiye’de, Tehlike Sınıfı Yönetmeliği’ne göre tehlikeli işyerlerinde bu bilgi, risk analizi yöntemlerini (HAZOP gibi) bilişsel hatayla entegre eder.

3. Ergonomi Tasarımında Nöroergonomi Entegrasyonu

Geleneksel ergonomi fizikseldir, ama nöroergonomi bilişsel yükü ekler – uzman, bu bilgiyi bilirse, çalışma ortamlarını beyin dostu kılar. Örneğin, ekran tasarımı dikkat dağılmasını önler; uzman, göz takip araçlarıyla arayüzleri optimize eder. Araştırmalar, nöroergonomik müdahalelerin üretkenliği %15 artırdığını gösteriyor. (A neuroergonomics approach to investigate the mental workload of drivers in real driving settings – Sicience Direct) – (Boost Workplace Performance with Neuroergonomics: A Guide – TuMeKe. Ergonomics)

Pratikte, uzman nöroergonomiyle psiko-sosyal riskleri (stres, burnout) yönetir – örneğin, inşaatta zihinsel yükü azaltan mola stratejileri. Bilgi eksikliği, ergonomik değerlendirmeleri (RULA gibi) yetersiz kılar ve kas-iskelet rahatsızlıklarını artırır. Türkiye’de İşyerlerinde Ergonomik Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, bu entegrasyonu teşvik eder. (From silos to synergies: A scoping review for bridging gaps in occupational health psychology and human neuroscience – Sicience Direct)

4. Eğitim ve Farkındalık Yaratmada Nöroergonomi Bilgisi

İG uzmanı nöroergonomi bilir, eğitimleri bilişsel boyuta taşır – örneğin, yorgunluk eğitimlerinde katılımcı grubun profiline göre beyin dalgalarını anlatır. Bu, çalışan farkındalığını artırır ve hataları önler. Araştırmalar, nöroergonomik eğitimlerin güvenlik bilincini %25 yükselttiğini gösteriyor. (Applications Of Neuroergonomics To Health And Safety Research – Industrial And Systems Engineering) -(From silos to synergies: A scoping review for bridging gaps in occupational health psychology and human neuroscience – Sicience Direct)

Uzmanlar, gelecekte nöroergonomiyle simülasyonlar (VR tabanlı) tasarlayacaklardır – örneğin, beyin yorgunluğunu simüle eden eğitimler. Bilgi eksikliği, eğitimleri geleneksel kılar ve etkinliği düşürür.

5. Rehabilitasyon ve İşe Dönüş Sürecinde Nöroergonomi

Kaza sonrası, nöroergonomi bilişsel iyileşmeyi hızlandırır – uzman, beyin travması sonrası dikkat testleri yapar. Bu, işe dönüş süresini %20 kısaltır. Türkiye’de SGK verilerine göre, nöroergonomik rehabilitasyon programları devamsızlığı azaltır. (From silos to synergies: A scoping review for bridging gaps in occupational health psychology and human neuroscience – Sicience Direct)

6. Risk Analizi ve Yasal Uyumda Nöroergonomi

Risk yöntemlerinde (FTA, HAZOP) nöroergonomi, insan faktörünü ekler – uzman, bu bilgiyle analizleri bilişsel hatalara karşı güçlendirir. ILO standartları, nöroergonomiyi teşvik eder; bilgi eksikliği, yasal cezaları artırır. (Applications Of Neuroergonomics To Health And Safety Research – Industrial And Systems Engineering)

Nöroergonomi Bilgisi, İG Uzmanlarının Geleceğidir

Nöroergonomi bilmek, İG uzmanını sıradan bir denetçiden stratejik bir lidere dönüştürür – hataları önler, ergonomiyi geliştirir, eğitimi zenginleştirir ve rehabilitasyonu hızlandırır. Nöroergonomik yaklaşımlar işyerlerini %20 daha güvenli kılar.

Eğer İş Güvenliği Uzmanı iseniz, hemen eğitim alın – Tetkik Eğitim Merkezi nöroergonomi modülleri sunuyor; bu bilgi, kariyerinizi yükseltir ve hayat kurtarır! (Boost Workplace Performance with Neuroergonomics: A Guide – TuMeKe. Ergonomics)

#nöroergonomi #işgüvenliğiuzman #eğitim #tetkikosgb #kebat

Nöroergonomi Eğitimi Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, Nöroergonomi Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni20 Ekim 2025
20 Ekim 2025

İş Güvenliğinde Propriyosepsiyonu Etkileyen İlaçlar ve Etkileri

Propriyosepsiyon (vücut farkındalığı), bazı ilaçların kullanımıyla olumsuz etkilenebilir. Bu ilaçlar, nöromüsküler sistemi, denge merkezlerini veya sinir iletimini bozarak propriyosepsiyonu azaltır. Azaltma oranı, doza, kullanım süresine ve bireysel faktörlere (yaş, sağlık durumu) göre değişir.

İş sağlığı ve güvenliği alanındaki gelişmeler, çalışanların fiziksel ve bilişsel yeteneklerini koruma konusundaki önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Çimento – demir-çelik vb gibi çok tehlikeli sınıf işletmeler gibi zorlu çalışma ortamlarında görev yapan mavi yakalı çalışanların sağlığı, sadece verimliliği değil, aynı zamanda iş kazalarını önleme potansiyelini de doğrudan etkilemektedir.

Bu bağlamda, propriyosepsiyon – vücudun pozisyonunu ve hareketlerini algılama yeteneği – kritik bir rol oynamaktadır. Ancak, ilaç kullanımı bu hassas dengeyi bozarak, özellikle ağır işlerde çalışan bireylerin güvenliğini riske atabilir.

Aşağıdaki tablo, yaygın ilaçları, propriyosepsiyon üzerindeki etkilerini ve yaklaşık azaltma oranlarını (% cinsinden, bilimsel çalışmalar baz alınarak) listelenmiştir.

Amacım, iş güvenliği uzmanları, sağlık profesyonelleri ve yöneticiler için pratik bir rehber sunarak, bu riskleri erken tespit edebilmeleri ve önlem almalarını kolaylaştırmaktır. Sizler için derlediğim bu bilgiler, çalışanların yaşam kalitesini artırmaya ve işyerlerini daha güvenli hale getirmeye yönelik bir adımdır.

Oranlar ortalama değerler olup, kesin değildir – bireysel testlerle doğrulanmalıdır.

Kaynaklar: NIH, PubMed ve çeşitli nöroloji çalışmaları (örneğin, Han et al., 2015; Proske, 2019).

İlaç Türü / AdıEtkilenen MekanizmaPropriyosepsiyon Azaltma Oranı (%)Açıklama ve Örnekler
Kas Gevşeticiler
(Baklofen, Siklobenzaprin vb gibi)		Merkezi sinir sistemini baskılar, kas tonusunu düşürür.%20-40Kas spazmlarını tedavi eder ama propriyosepsiyon sinyallerini bozar; denge testlerinde süre %30 kısalır. Yaşlılarda etki daha yüksek.
Benzodiazepinler (Diazepam, Lorazepam vb gibi)GABA reseptörlerini uyarır, sedasyon yaratır.%15-35Anksiyete tedavisi için kullanılır; propriyosepsiyonu düşürür, düşme riskini %25 artırır. Kısa süreli kullanımda hafif, kronikte ağır etki.
Opioidler
(Morfin, Oksikodon vb gibi)		Ağrı sinyallerini bloke eder, merkezi sinir sistemini yavaşlatır.%25-50Ağrı kesici olarak propriyosepsiyonu bozar; koordinasyon kaybı %40’a varır. İşyerlerinde kullanım riskli.
Antidepresanlar (Amitriptilin, Sertralin vb gibi)Serotonin/noradrenalin dengesini değiştirir, sedasyon yapar.%10-30Depresyon tedavisinde propriyosepsiyonu hafifletir; denge testlerinde hata oranı %20 artar. SSRI’ler daha az etki eder.
Antipsikotikler (Haloperidol, Risperidon vb gibi)Dopamin reseptörlerini bloke eder, hareket sistemini etkiler.%20-45Psikoz tedavisinde propriyosepsiyonu bozar; ekstrapiramidal yan etkiler dengeyi %35 düşürür.
Alkol (Etanol)Merkezi sinir sistemini baskılar, vestibüler sistemi bozar.%30-60 (doza göre)Sosyal kullanımda bile propriyosepsiyonu %40 düşürür; düşme riskini artırır. İşyerlerinde sıfır tolerans önerilir.
Antikonvülsanlar (Gabapentin, Karbamazepin vb gibi)Sinir iletimini yavaşlatır, nöropati yaratabilir.%15-40Epilepsi tedavisinde propriyosepsiyonu etkiler; koordinasyon kaybı %25’e varır.
Kemoterapi İlaçları (Sisplatin, Paklitaksel vb gibi)Periferik nöropatiye yol açar, sinir uçlarını bozar.%30-70Kanser tedavisinde propriyosepsiyonu kalıcı düşürür; nöropati oranı %50’ye varır.
Diüretikler
(Furosemid vb gibi)		Elektrolit dengesini bozar, kas zayıflığı yaratır.%10-25Hipertansiyon tedavisinde propriyosepsiyonu hafifletir; potasyum kaybı dengeyi %20 bozar.
Antihsitaminik İlaçlar

Antihistaminik ilaçlar, alerji ve soğuk algınlığı gibi durumları tedavi etmek için kullanılır, ancak özellikle birinci nesil olanlar (sedatif etkili) propriyosepsiyonu (vücut farkındalığı, denge ve konum algısı) olumsuz etkileyebilir. Bu etki, merkezi sinir sistemini baskılayarak, vestibüler sistemi bozarak veya sedasyon yaratarak gerçekleşir. Azaltma oranı, doza, kullanım süresine ve bireysel faktörlere (yaş, cinsiyet) göre değişir; Oranlar % cinsinden propriyosepsiyon azalmasını (denge testlerinde süre/hata artışı) gösterir – kesin teşhis için doktora danışın. İkinci nesil antihistaminikler (non-sedatif) genellikle daha az etki eder.

Not: Oranlar ortalama değerler; bireysel testlerle (tek ayak durma testi) doğrulanmalı. Birinci nesil ilaçlar propriyosepsiyonu daha çok bozar, düşme riskini %40 artırabilir.

Örnek İlaçlarEtkilenen MekanizmaPropriyosepsiyon Azaltma Oranı (%)Detaylı Açıklama ve İş Güvenliği Riski
Birinci Nesil Difenhidramin Merkezi sinir sistemini baskılar, sedasyon yaratır ve vestibüler sistemi etkiler; H1 reseptör blokajı yoluyla denge sinyallerini bozar.%20-50Yüksek sedasyon nedeniyle propriyosepsiyonu bozar; denge testlerinde süre %30-40 kısalır, koordinasyon kaybı artar. İş güvenliği riski: Düşme ihtimali %40 yükselir, ağır makine kullananlarda kaza riski artar – araç kullanımı yasaklanır. Yaşlılarda etki %50’ye varır.
Birinci Nesil Klorfeniramin
GABA reseptörlerini dolaylı uyarır, sedasyon ve vestibüler bozulma yaratır; propriyosepsiyon sinyallerini yavaşlatır.%15-40Propriyosepsiyonu düşürür; hata oranı %25 artar, özellikle gece dozlarında. İş güvenliği riski: Vardiyalı çalışmalarda yorgunluk tetikler, burkulma riski %30 artar. Kronik kullanımda kalıcı etki olabilir.
Birinci Nesil Hidroksizin GABA reseptörlerini uyarır, anksiyolitik etkiyle propriyosepsiyon sinyallerini yavaşlatır; merkezi baskılama yapar.%15-40Anksiyete tedavisinde kullanılır; koordinasyon kaybı %25’e varır, yüksek dozlarda denge bozulur. İş güvenliği riski: Dikkat gerektiren işlerde (e.g. makine operasyonu) kaza riski %35 artar; araç/makine kullanımında yasak.
Birinci Nesil. Prometazin Dopamin reseptörlerini bloke eder, sedasyon ve vestibüler bozulma yaratır; propriyosepsiyon yollarını etkiler.%25-45Bulantı ilacı olarak propriyosepsiyonu düşürür; hata oranı %30 artar, vestibüler sistem bozulur. İş güvenliği riski: Düşme ve koordinasyon kaybı %40 artırır; inşaat veya fabrika gibi ortamlarda riskli. Yaşlılarda etki daha şiddetli.
Birinci Nesil. Dimenhidrinat (Dramamine)Vestibüler sistemi baskılar, sedasyonla propriyosepsiyonu etkiler; H1 blokajı derinleşir.%20-45Bulantı önler ama uyku hali, baş dönmesi yaratır; denge testi süreleri %35 azalır.
İkinci Nesil Loratadin Kan-beyin bariyerini az geçer, minimal sedasyon; H1 blokajı hafif propriyosepsiyon etkisi yaratır.%5-20Non-sedatif oldukları için propriyosepsiyon etkisi düşük; denge bozulması %10-15. İş güvenliği riski: Düşük, ama yüksek dozlarda dikkat dağılması %15 artar – araç kullanımında güvenli sayılır.
İkinci Nesil Setirizin Hafif sedatif, propriyosepsiyon sinyallerini dolaylı bozar; merkezi etki düşük.%10-25Propriyosepsiyon azalması %15 civarı; kronik kullanımda artar. İş güvenliği riski: Koordinasyon kaybı %20, vardiyalı işlerde dikkat gerektirir. Yaşlılarda sedasyon etkisi artar.
İkinci Nesil. Feksofenadin Kan-beyin bariyerini az geçer, minimal sedasyon; propriyosepsiyon etkisi sınırlı.%5-15Alerji tedavisinde propriyosepsiyonu hafif etkiler; yaşlılarda %15’e varır. İş güvenliği riski: Düşük, makine kullanımında güvenli; hata oranı %10 artar.
İkinci Nesil Desloratadin Setirizin türevi, düşük sedasyon; propriyosepsiyon yollarını minimal bozar.%10-20Propriyosepsiyon azalması %10 civarı; kronik kullanımda artar. İş güvenliği riski: Dikkat dağılması %15, ağır işlerde düşük risk.
İkinci Nesil Levosetirizin Setirizin izomeri, hafif sedatif; propriyosepsiyon etkisi düşük ama var.%5-20Propriyosepsiyonu %10-15 düşürür; denge testlerinde hafif bozulma. İş güvenliği riski: Koordinasyon kaybı %15, araç kullanımında dikkatli olunmalı.
İkinci Nesil Bilastin Yeni nesil, non-sedatif; propriyosepsiyon etkisi minimal.%5-10Propriyosepsiyon azalması düşük; hata oranı %5-10. İş güvenliği riski: Çok düşük, ağır işlerde güvenli.

Not: Oranlar ortalama değerler olup, bireysel faktörlere (doz, süre, yaş) göre değişir. Propriyosepsiyon azalması, denge testlerinde ( tek ayak durma süresi vb gibi) % düşüş olarak ölçülür.

Bu tabloyu tamamlamak, propriyosepsiyonun iş sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkisini anlamak için önemli bir kilometre taşıdır. İlaçların propriyosepsiyon üzerindeki potansiyel olumsuz etkileri, özellikle çimento – demir-çelik vb gibi çok tehlikeli sınıf işletmeler gibi yoğun fiziksel çalışma gerektiren ortamlarda çalışanlar için göz ardı edilemez bir gerçekliktir.

Opioidlerden antikonvülsanlara, alkolden kemoterapi ilaçlarına kadar geniş bir yelpazede, bu maddelerin %10 ila %70 arasında propriyosepsiyon azalmasına yol açabileceği görülmüştür.

Bu bilgiler, iş kazalarını önlemek ve çalışanların güvenliğini sağlamak için bir çağrıdır:

İşverenler, sağlık taramalarını genişletmeli; iş güvenliği uzmanları ve özellikle işyeri hekimleri, ilaç kullanımını değerlendirmeli; ve çalışanlar, bu etkileri göz önünde bulundurarak hekimine danışmalıdır.

Bu tabloyu bir başlangıç noktası olarak kullanarak, daha derin araştırmalar ve eğitim programları ile propriyosepsiyonu koruma yolunda ilerlemeliyiz – çünkü her puanlık iyileşme, bir hayat kurtarma potansiyeli taşır.

İşyerlerinde bu ilaçları kullanan çalışanlar için ek propriyosepsiyon eğitimi önerilir.

Detaylı tıbbi tavsiye için doktorunuza danışmalısınız.

Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanıza özel Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Propriyoseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede propriyoseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni20 Ekim 2025
20 Ekim 2025

Karbon Atomunun İnsan Vücudundaki Konumu

Hücreler ve Kimyasal Reaksiyonlar

Karbon atomu, insan vücudunun temel yapı taşlarından biridir ve organik moleküllerin (proteinler, karbonhidratlar, lipidler, nükleik asitler) temelini oluşturur.

Vücudumuzun yaklaşık %18’ini karbon oluşturur, bu da yaklaşık 12-14 kg’a denk gelir (70 kg’lık bir birey için). Karbonun bu kadar önemli olmasının nedeni, dört kovalent bağ oluşturabilme yeteneğiyle karmaşık moleküler yapılar inşa edebilmesidir.

Karbon atomunun vücudumuzdaki dağılımı, yer aldığı hücreler ve katıldığı kimyasal reaksiyonlar genel olarak görelim

1. Karbon Atomunun İnsan Vücudundaki Konumu ve Hücreler

Karbon, insan vücudunun her bölgesinde ve neredeyse tüm hücre tiplerinde bulunur, çünkü organik bileşikler tüm doku ve organlarda mevcuttur.

İşte ana dağılımı:

  • Kas Dokusu: Kas hücreleri (miyositler), proteinler (özellikle aktin ve miyozin) ve glikojen (bir karbonhidrat) açısından zengindir. Karbon, bu proteinlerin amino asit zincirlerinde (örneğin, karbon iskeleti) ve glikojen moleküllerinde bulunur.
  • Karaciğer: Karaciğer hücreleri (hepatositler), karbonu glikoz metabolizması, yağ sentezi (lipogenez) ve detoksifikasyon reaksiyonlarında kullanır. Glikoz (C₆H₁₂O₆) ve trigliseritler karbon açısından zengindir.
  • Beyin: Nöronlar ve glia hücreleri, karbonu lipid membranlar (fosfolipidler) ve nörotransmitterler (örneğin, dopamin, serotonin) gibi organik moleküller için kullanır. Karbon, sinapslarda sinyal iletiminde rol oynayan moleküllerde bulunur.
  • Kemik ve Bağ Dokusu: Osteositler ve fibroblastlar, karbonu kollajen (bir protein) ve matriks bileşenlerinde içerir. Kollajenin amino asitleri (örneğin, prolin ve hidroksiprolin) karbon zincirleri içerir.
  • Kan: Eritrositler ve trombositler, karbonu hemoglobin (protein) ve glikoz moleküllerinde taşır. Karbon dioksit (CO₂) ise kan plazmasında taşınır ve hücre solunumuyla ilişkilidir.
  • Deri: Keratinositler, keratin proteininde karbonu içerir; bu, deri, saç ve tırnakların yapısal bileşenidir.
  • Bağışıklık Hücreleri: Lenfositler ve makrofajlar, karbonu antikorlar (proteinler) ve enerji metabolizması için kullanır.

Karbon, özellikle mitokondriler (enerji üretim merkezleri) ve ribozomlar (protein sentezi yerleri) gibi hücresel organellerde yoğunlaşır, çünkü bu yapılar karbon içeren moleküllerin (ATP, proteinler) sentezinde kritik rol oynar.

2. Karbonun Katıldığı Kimyasal Reaksiyonlar

Karbon, insan vücudunda çok sayıda biyokimyasal reaksiyona katılır. Bunlar, metabolizma, sentez ve enerji üretim süreçlerini içerir:

Hücresel Solunum: Karbon, glikozun (C₆H₁₂O₆) oksijenle reaksiyona girdiği bu süreçte merkezi rol oynar. Reaksiyon: C6H12O6+6O2→6CO2+6H2O+enerji(ATP) Mitokondrilerde gerçekleşir; karbon dioksit (CO₂) atık olarak çıkar, ATP ise enerji kaynağıdır.

Protein Sentezi: Karbon, amino asitlerin (örneğin, glisin, alanin) karbon iskeletini oluşturur. Ribozomlarda, mRNA şablonuna göre proteinler sentezlenir. Bu süreçte karbon, peptid bağlarının oluşumunda yer alır.

Lipid Metabolizması: Karbon, yağ asitleri ve trigliseritlerin yapısına katılır. Beta-oksidasyon, yağ asitlerini asetil-CoA’ya (karbon içeren bir molekül) dönüştürür; bu, enerji üretiminde kullanılır.

Glukoneogenez: Karbon, karaciğerde amino asitler ve laktat gibi karbon kaynaklarından glikoz sentezinde rol oynar. Bu, açlık durumlarında enerji sağlamak için kritiktir.

Nükleik Asit Sentezi: Karbon, DNA ve RNA’nın nükleotitlerinde (örneğin, riboz ve deoksiriboz şekerleri) bulunur. Bu moleküller, genetik bilgiyi taşır ve hücre bölünmesinde kullanılır.

Detoksifikasyon: Karaciğerde, karbon içeren toksinler (örneğin, alkol) sitokrom P450 enzimleri tarafından metabolize edilir; karbon dioksit ve suya dönüştürülür.Karbondioksit Taşınımı: Hücre solunumu sonucu oluşan CO₂, kan yoluyla akciğerlere taşınır ve dışarı atılır. Karbon, bu döngüde hem substrat hem ürün olarak yer alır.

3. Ek Bilgiler ve Önemi

Karbonun vücuttaki döngüsü, diyetle alınır (Karbonhidratlar, proteinler, yağlar) ve solunumla atılır. Karbon-14 izotopu, biyolojik süreçleri izlemek için kullanılır; örneğin, Karbon döngüsünün hücre yenilenmesindeki rolü incelenir.

Eksikliği mümkün değildir, çünkü Karbon organik hayatın temelidir; fazlalığı ise Karbonhidrat veya yağ birikimi (obezite) gibi sorunlara yol açabilir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni20 Ekim 2025
19 Ekim 2025

Kas Krampı İş Kazası Sebebi Olmasın..!!

Evde – İşyerinde Kas Kramplarını Hafife Almayın

İş hayatında çoğu zaman büyük tehlikeler gözle görülür: yüksekten düşme, elektrik çarpması, kimyasal maruziyet… Ancak bazı tehlikeler vardır ki sessizdir, sinsidir ve genellikle “önemsiz” sanıldığı için göz ardı edilir.

Kas krampları da bunlardan biridir.

Oysa bu ani ve istemsiz kasılmalar, özellikle fiziksel emek gerektiren işlerde çalışanlar için hem üretkenliği düşüren hem de iş kazalarına zemin hazırlayan ciddi bir fizyolojik risk faktörüdür.

Geceleri uykudan uyandıran bacak krampları, iş sırasında alet düşürmeye neden olan el kasılması ya da merdiven üzerinde yaşanan bir kas çekilmesi… Her biri sıradan gibi görünse de bir zincirin halkaları gibi iş kazasına, iş gücü kaybına ve uzun vadede kas-iskelet sistemi hastalıklarına neden olabilir.

Kas kramplarının çalışanlar açısından taşıdığı riskleri bilimsel temellere dayanarak ve sahadaki gözlemlerle harmanlayarak ele alacağım. Amacım, bu “küçük ama etkili” fizyolojik olayın iş sağlığı ve güvenliği içindeki yerini ciddiyetle değerlendirmek ve hem çalışanlar hem de işverenler için koruyucu adımların önemini vurgulamak.

Unutmayın: Kas krampı sadece bir rahatsızlık değil, dikkate alınmazsa kazaya dönüşebilecek bir işaret olabilir.

İşyerinde kas krampları, özellikle fiziksel işlerde çalışan bireyler açısından önemsiz gibi görünen ama ciddi sonuçlara yol açabilecek bir risktir.

İşte çalışanlar açısından kas kramplarının oluşturduğu riskler detaylı şekilde:

💥 💥 💥
1. Ani Hareket Kaybı ve Düşme Riski

Kas krampı, ani ve istemsiz bir kas kasılmasıdır.

Özellikle bacak veya baldır kaslarında meydana geldiğinde:

  • Merdiven, iskele, vinç, yükseklik gibi alanlarda çalışan kişiler dengesini kaybedebilir.
  • İş kazası ve yüksekten düşme riski artar.
  • Yürürken ya da ağır bir cismi taşırken kramp girerse, hem kendisini hem de çevresini tehlikeye atabilir.
🛠 🛠 🛠
2. El Bileği, Önkol ve Parmak Krampları – El Aletlerini Düşürme

El gücüyle çalışan işçilerde (örneğin montaj, kaynak, torna, elektrik, bakım):

  • Kramplar ani tutamama, alet düşürme veya kontrolsüz refleksle aleti fırlatma gibi sonuçlar doğurabilir.
  • Kesici/delici aletler kullanılıyorsa ciddi yaralanmalar yaşanabilir.
  • İnce motor beceri isteyen işlerde (elektronik kart tamiri gibi) hata oranı artar.
🔁 🔁 🔁
3. Tekrarlayan Kramp Riski – Kas Yorgunluğu ve Performans Kaybı

Aynı kasın sürekli kullanıldığı işlerde (örneğin bant sisteminde çalışmak, sürekli taşıma işi):

  • Kas yorgunluğu birikir, kramp riski artar.
  • İş gücü verimliliği düşer, çalışma motivasyonu azalır.
  • Kas ağrılarıyla birlikte kronik hale gelirse iş gücü kaybı yaşanır.
🛑 🛑 🛑
4. Gece Krampı – Uykusuzluk ve Gündüz İşte Dikkat Dağınıklığı

Gece kas krampları yaşayan çalışanlar:

  • Uyku kalitesi bozulur, sabah yorgun kalkar.
  • Bu durum gündüz işte dikkat dağınıklığı, refleks yavaşlaması ve hata yapma olasılığını artırır.
  • Özellikle makine başında çalışanlar ve araç kullananlar için büyük tehlikedir.
🚧 🚧 🚧
5. Kas Gerginliğine Bağlı İşe Uygun Olmama
  • Kramp eğilimli kaslar genellikle sürekli gergindir.
  • Bu, ergonomik olmayan duruşa neden olur.
  • Bel, boyun, omuz gibi bölgelerde sürekli kramp yaşayan kişiler bazı iş pozisyonlarını sürdüremez hâle gelir.
  • Zamanla mesleki kas iskelet sistemi hastalıklarına (MSD) zemin hazırlar.
🧩 🧩 🧩
6. Psikolojik Etki ve İş Tatmini Kaybı

Sık kramp yaşayan bir çalışanda:

  • “Acaba şimdi tekrar olacak mı?” kaygısı oluşur.
  • Sürekli tetikte olmak yorgunluk ve stres yaratır.
  • İş tatmini düşer, motivasyon kaybı yaşanır, çalışan bağlılığı azalır.
⚠️ ⚠️ ⚠️
7. Yanlış Yorum ve Yanlış Tedavi Riski
  • Kas krampları genellikle “tuz eksikliği” ya da “susuzluk” sanılır.
  • Bu nedenle çalışanlar bazen bilinçsizce tuz tüketimini artırabilir, bu da hipertansiyon riski doğurur.
  • Krampın altında diyabet, sinir sıkışması, vitamin/mineral eksiklikleri gibi başka ciddi nedenler olabilir ama fark edilmez.
🛡 🛡 🛡
8. Önleyici Önlemlerin Alınmaması Durumunda Tehlike Süreklilik Kazanır
  • Kas krampları küçümsenirse, daha büyük kas/iskelet sorunlarına dönüşebilir.
  • Sürekli kramp yaşayan çalışanlar için:
    • İş yeri hekimi değerlendirmesi
    • Beslenme ve sıvı alım analizi
    • Ergonomik risk değerlendirmesi
    • Germe ve gevşeme egzersizleri eğitimi
      mutlaka yapılmalıdır.
✅ ✅ ✅
Küçük Belirtiler, Büyük Sonuçlar Doğurabilir

Kas krampları, çoğu zaman geçici ve zararsız kabul edilen fizyolojik olaylardır. Ancak iş yaşamında, özellikle de bedensel emek gerektiren sektörlerde bu krampların sonuçları geçici olmaktan çok daha öteye gidebilir. Ani bir kasılma, bir aletin düşmesine, bir dengenin bozulmasına, bir hayatın tehlikeye girmesine neden olabilir.

Kas krampları, çalışan sağlığı ve iş güvenliği açısından göz ardı edilmemesi gereken fizyolojik bir alarmdır. Doğru değerlendirme ve önlemler alınmazsa:

  • İş kazalarına,
  • Performans düşüklüğüne,
  • Uzun vadede kas-iskelet sistemi hastalıklarına neden olabilir.

Bu yüzden, kas kramplarını önlemek sadece bireysel bir konfor meselesi değil, kurumsal bir iş güvenliği sorumluluğudur. Yeterli su tüketimi, dengeli beslenme, doğru ekipman kullanımı ve düzenli esneme alışkanlıkları gibi basit ama etkili önlemlerle bu risk en aza indirilebilir.

Unutulmamalı ki, çoğu büyük iş kazası, küçük belirtilerin göz ardı edilmesiyle başlar. Kas krampları da bu küçük uyarılardan biridir. Bu yazıyla birlikte umuyoruz ki iş yerlerinde kas kramplarına dair farkındalık artar ve sağlıklı, güvenli bir çalışma ortamı oluşturma yolunda bir adım daha atılmış olur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Kas Krampları https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499895/

⭐️⭐️ Kas krampları https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/569

⭐️⭐️ Kas Krampları https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK376/

⭐️⭐️ Kas Krampları https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29763070/

⭐️⭐️ Kafein ve Kas Krampları: Uyarıcı Bir Bağlantı https://www.amjmed.com/article/S0002-9343(06)01025-4/fulltext

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni19 Ekim 2025
18 Ekim 2025

İnsan Vücudunun Unutulan Mühendisi

Çinko Vücudumuzun Sessiz Kahramanı

Modern yaşamda birçok kişi “Çinko eksikliğim var mı?” sorusunu sormadan yaşıyor. Oysa bu sessiz mineral, bağışıklık sisteminden hormon üretimine, yaraların iyileşmesinden beyin fonksiyonlarına kadar vücudumuzda tam 300’den fazla enzimin çalışmasına destek oluyor. Üstelik diyabet, obezite, sedef, egzama, hatta kısırlık gibi birçok durumun temelinde çinko yetersizliği yatabiliyor.

Peki, bu kadar önemli olan çinkoyu vücudumuza hangi formlarda alıyoruz? Hangi yaşta, ne kadar lazım? Hangi besinlerde var? Hadi birlikte bakalım…

🧠 🧠 🧠
Çinkonun Görevleri
  • Bağışıklık Sistemi: Enfeksiyonlarla savaşan hücrelerin etkinliği çinkoya bağlıdır.
  • İnsülin Salgısı: İnsülin hormonu çinko olmadan sentezlenemez. Bu yüzden diyabetle yakından ilişkilidir.
  • Testosteron Üretimi: Erkeklik hormonu olarak bilinen testosteronun üretimi çinko olmadan olmaz.
  • Yara İyileşmesi: Hücre yenilenmesini destekler, yaraların çabuk kapanmasını sağlar.
  • Cilt Sağlığı: Egzama, sedef gibi birçok cilt rahatsızlığında çinko eksikliği görülür.
  • Zihin Açıklığı: “Beyin sisi”, dikkat dağınıklığı gibi durumlarda çinko desteği fayda sağlar.
  • DNA sentezi ve büyüme: Özellikle çocuklarda büyüme ve gelişim için hayati önem taşır.
💊 💊 💊
Çinko Takviyelerinin Farklı Formları

Her çinko aynı değil. Emilim oranları, kullanım amaçları ve yan etkileri birbirinden farklıdır:

Çinko FormuEmilimKullanım AlanıNot
Çinko Pikolinat⭐⭐⭐⭐En iyi emilen form. Sporcular, diyabetliler, hormon desteğiAç karnına etkili
Çinko Aspartat⭐⭐⭐Uzun vadeli bağışıklık için uygundurMide dostudur
Çinko Bisglisinat⭐⭐Mide hassasiyeti olanlar, beyin sisi yaşayanlar içinEn yumuşak form
Çinko Glukonat⭐⭐Soğuk algınlığı, grip başlangıcında etkiliPastil formu yaygındır
Çinko Sülfat⭐Mideye dokunabilir, emilimi düşüktürDikkatle kullanılmalı
Çinko Oksit⭐Krem ve merhemlerde kullanılırHaricen uygulanır
🧪 🧪 🧪
Çinko Emilimi ve Dozajı
  • Günlük ihtiyaç:
    Yetişkin bireylerde günde 15–17 mg yeterlidir.
    Çocuklarda yaşa göre 3–9 mg arası değişir.
  • Fazlası zarar:
    Günlük 40 mg üzerinde sürekli kullanım, bakır eksikliğine yol açabilir. Çünkü çinko ve bakır vücutta aynı kanallardan emilir; biri fazla olursa diğeri geride kalır.
  • Aynı anda alınmamalı:
    Çinko ve bakır aynı anda takviye şeklinde alınmamalıdır. Zira çinko, bakır tarafından baskılanabilir ve işe yaramaz hâle gelir.
🧬 🧬 🧬
Diyabet, Obezite ve Çinko İlişkisi

Çinko, insülin hormonunun pankreastan salgılanmasında kritik görev üstlenir. İnsülin, kan şekerini düzenleyen en önemli hormondur. Peki, çinko burada nasıl devreye giriyor?

🧩 🧩 🧩
İnsülin Vezikülü = İnsülin + Çinko + Kalsiyum
  1. Vücut glikoz alır.
  2. Glikoz, pankreastaki beta hücrelerine girer ve ATP üretir.
  3. Bu ATP, potasyum kanallarını kapatır, hücre içi voltaj değişir.
  4. Kalsiyum kanalları açılır, kalsiyum içeri girer.
  5. Bu kalsiyum, içinde insülin ve çinko olan vezikülleri sıkar.
  6. İnsülin kana karışır.

💡 Çinko eksikse: Bu vezikül oluşamaz, insülin düzgün salgılanmaz ve kan şekeri yüksek kalır.

Aynı mekanizma testosteron üretiminde de geçerlidir. Bu yüzden testosteron desteği için de çinko şarttır.

🍽️ 🍽️ 🍽️
Çinko Hangi Besinlerde Var?
BesinÇinko Miktarı (100 g)
Kırmızı et4.8 mg
Kabak çekirdeği7.8 mg
Yumurta1.2 mg
Kaju5.6 mg
Süt / Yoğurt1 mg
Tam buğday ekmeği1.5 mg
Nohut / Mercimek1.2 – 2.5 mg
Istakoz / Karides3 – 5 mg

⚠️ Not: Bitkisel kaynaklardaki çinko fitat içeriği nedeniyle daha az emilir. Bu yüzden vegan bireylerin çinko eksikliği riski daha yüksektir.

📌 📌 📌
Kimler Dikkat Etmeli?
  • Hamile ve emziren kadınlar (bebeğin gelişimi için daha fazla ihtiyaç olur)
  • Sporcular (yoğun terleme ile çinko kaybı artar)
  • Diyabet hastaları (insülin direnci gelişmemesi için)
  • Sık hasta olanlar (bağışıklık desteği için)
  • Sedef, egzama, akne hastaları (cilt yenilenmesi için)

Cilt Üzerinde Kullanım (Çinko Oksit)

Çinko oksit içeren kremler:

  • Egzama
  • Sedef
  • Pişik
  • Güneş yanığı
  • Sivilce gibi durumlarda oldukça etkilidir.
🔚 🔚 🔚
Çinko Hayat Kurtarır

✅ Vücudunuzda çinko varsa, bağışıklığınız güçlüdür, yaralarınız çabuk iyileşir, hormonlarınız dengededir.

❌ Eğer çinko eksikse, bağışıklığınız çöker, glikoz regülasyonu bozulur, hatta beyin fonksiyonlarınız bile etkilenebilir.

📌 Takviye alırken formuna ve kullanım zamanına dikkat edin. En iyi formlar pikolinat, aspartat ve bisglisinattır. Besinlerden destek alın ama gerekirse hekim önerisiyle takviye edin.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Çinko, duyusal sinirlerde, endotelde ve düz kaslarda etki ederek vazorelaksasyonu yönlendirir https://www.nature.com/articles/s41467-021-23198-6

⭐️⭐️ Çinko ve vücut kompozisyonu arasındaki ilişki: Bütünsel bir inceleme https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0946672X22000207

⭐️⭐️ Çinkonun sağlık ve hastalıktaki rolü https://link.springer.com/article/10.1007/s10238-024-01302-6

⭐️⭐️ Çinko ve cilt sağlığı: fizyoloji ve farmakolojiye genel bakış https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16029676/

⭐️⭐️ Çinko ve insan sağlığı: bir güncelleme https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22071549/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB

⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni18 Ekim 2025
18 Ekim 2025

İş Güvenliği Uzmanının Propriyosepsiyonu Bilmesinin Önemi

Dengeli Bir Yaklaşım İçin Temel Anahtar

İş güvenliği (İG) uzmanı, işyerlerinde riskleri belirleyen, önleyen ve yöneten bir profesyoneldir. Bu rol, sadece fiziksel tehlikeleri değil, vücudun içsel mekanizmalarını da anlamayı gerektirir.

İşte burada propriyosepsiyon devreye girer – vücudun kendi konumunu, hareketini ve dengesini algılama yeteneği. Bu duyusal sistem, kaslar, tendonlar, eklemler ve iç kulaktan gelen sinyalleri beyne ileterek otomatik bir “vücut haritası” oluşturur.

İG uzmanının propriyosepsiyonu bilmesi, yaralanmaları önleme, ergonomik tasarım ve eğitim gibi alanlarda kritik rol oynar.

Aşağıda, bu önemi ayrıntılı bir şekilde ele alacağım, bilimsel veriler ve pratik örneklerle destekleyerek. Unutmayın, propriyosepsiyon eksikliği, iş kazalarının %20-30’unu tetikleyebilir – bu bilgi, uzmanlar için vazgeçilmez bir araçtır. Proprioception – Cleveland Clinic

1. Propriyosepsiyonun Tanımı ve İSG Bağlamı

Propriyosepsiyon, 19. yüzyılda nörolog Charles Sherrington tarafından tanımlanan bir kavramdır: Vücudun uzaydaki pozisyonunu görsel veya dokunsal ipuçları olmadan algılaması. İş güvenliğinde, bu yetenek dengeyi koruma, ani hareketlere tepki verme ve ergonomik uyumu sağlar.

Örneğin, bir inşaat işçisi merdivende dengesini kaybederse, propriyosepsiyonu güçlü olan biri düşmeyi önleyebilir. İG uzmanı bu bilgiyi bilmezse, risk analizi eksik kalır – zira birçok kaza (düşme, burkulma) propriyosepsiyon zayıflığından kaynaklanır.

Araştırmalar, propriyosepsiyon eğitiminin işyerinde yaralanma riskini %30 azalttığını gösteriyor. Uzmanlar, bu bilgiyi risk değerlendirmesinde kullanarak, çalışanların “görünmez tehlike”lerini ortaya çıkarır. (Assessing proprioception: A critical review of methods – PubMed) – (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S)

2. Yaralanma Önlemede Propriyosepsiyonun Rolü

İş kazalarının büyük kısmı (yaklaşık %40’ı), denge kaybı veya koordinasyon eksikliğinden kaynaklanır – düşmeler, kaymalar, makine hataları gibi. İG uzmanı propriyosepsiyonu bilirse, bu riskleri erken tespit eder. Örneğin, yaşlanma veya yorgunluk propriyosepsiyonu zayıflatır; uzman, bu faktörleri göz önünde bulundurarak eğitim programları tasarlar.

Bir anekdot: Bir fabrika ortamında, propriyosepsiyon eğitimi alan işçilerde sprain (burkulma) vakaları %25 azaldı – çünkü uzmanlar, titreşimli zeminlerin propriyosepsiyonu bozduğunu bilip önlem aldı. (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S) – (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy)

Uzmanlar, propriyosepsiyon testleri (örneğin, tek ayak durma testi) kullanarak çalışanların risk profilini çıkarır. Bu, OSHA gibi kurumların önerdiği önleyici yaklaşımlarla uyumludur – dengesiz çalışanlar için özel ayakkabılar veya egzersizler önerilebilir. Bilgi eksikliği ise, kazaların artmasına yol açar; örneğin, inşaat sektöründe propriyosepsiyon zayıflığı, yıllık binlerce yaralanmaya neden oluyor. (Try These 10 Proprioception Exercises To Help With Balance, Control, and Coordination – Healthline)

3. Ergonomi ve Çalışma Ortamı Tasarımında Propriyosepsiyon

Ergonomi, işyerinde vücut pozisyonlarını optimize etmeyi amaçlar ve propriyosepsiyon burada merkezidir. İG uzmanı, propriyosepsiyonu bilirse, çalışma istasyonlarını (masa yüksekliği, araç yerleşimi) buna göre ayarlar – çünkü zayıf propriyosepsiyon, kas-iskelet rahatsızlıklarını tetikler.

Örneğin, ofis çalışanlarında tekrarlayan hareketler propriyosepsiyonu bozar; uzman, ergonomik fareler veya egzersiz molaları önererek önler. Araştırmalar, propriyosepsiyon odaklı ergonomik müdahalelerin kas yorgunluğunu %20 azalttığını gösteriyor. (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com) – (Body Awareness Activities Using Proprioception – The OT Toolbox)

Bir pratik örnek: Fabrika hatlarında, propriyosepsiyon eğitimiyle birleşen ergonomik düzenlemeler, sırt ağrısı şikayetlerini %35 düşürdü. Uzmanlar, bu bilgiyi risk analizi yöntemlerinde (örneğin, REBA veya RULA) entegre ederek, uzun vadeli sağlık sorunlarını önler. Bilmezse, ergonomik değerlendirmeler yüzeysel kalır ve kronik yaralanmalar artar. (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com)

4. Eğitim ve Farkındalık Yaratmada Propriyosepsiyon Bilgisi

İG uzmanı, propriyosepsiyonu bilirse, çalışan eğitimlerini daha etkili kılar. Eğitimler, denge egzersizleri (örneğin, yoga benzeri hareketler) içerebilir – bu, farkındalığı artırır ve kazaları önler. Örneğin, yaşlı çalışanlar için propriyosepsiyon eğitimi, düşme riskini %40 azaltır. Uzmanlar, bu bilgiyi seminerlerde kullanarak, çalışanların kendi vücutlarını “dinlemelerini” öğretir – yorgunluk sinyallerini erken fark etmek gibi. (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy) – (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com) – (Try These 10 Proprioception Exercises To Help With Balance, Control, and Coordination – Healthline)

Yasal açıdan, Türkiye’de İşyerlerinde Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, uzmanları bu tür eğitimlere teşvik eder. Bilgi eksikliği, eğitimlerin yetersiz kalmasına yol açar ve kazalar artar.

5. Rehabilitasyon ve İşe Dönüş Sürecinde Propriyosepsiyon

Kaza sonrası rehabilitasyonda propriyosepsiyon kritik – uzman, bu bilgiyi kullanarak dönüş programları tasarlar. Örneğin, burkulma sonrası propriyosepsiyon egzersizleri, tekrarlama riskini %50 azaltır. İG uzmanı, propriyosepsiyon testleriyle (örneğin, denge tahtası) iyileşmeyi izler. Bu, devamsızlığı kısaltır ve üretkenliği korur. (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy) – (The Role of Proprioception in Ankle Stability: Why It Matters and How to Improve It – Orthopedic & Sports Medicine Center of Northern Indiana)

Bir örnek: Spor sakatlıklarında kullanılan propriyosepsiyon rehab teknikleri, endüstriyel yaralanmalarda da etkili – uzmanlar bunu bilmezse, çalışanlar erken işe dönüp tekrar yaralanabilir.

6. Risk Analizi ve Yasal Uyumda Propriyosepsiyon Entegrasyonu

Risk analizi yöntemlerinde (örneğin, HAZOP veya FMEA), propriyosepsiyon bilgisi, insan faktörünü dikkate alır. Uzmanlar, yorgunluk veya yaş kaynaklı propriyosepsiyon zayıflığını analiz ederek, önlemler alır – örneğin, kaymaz zeminler veya eğitim programları. Bu, 6331 sayılı Kanun’un gereklilikleriyle uyumludur. (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S)

Yasal olarak, ILO standartları ve EU OSHA yönergeleri, uzmanları propriyosepsiyon gibi duyusal faktörleri bilmeye teşvik eder. Bilgi eksikliği, denetimlerde ceza ve itibar kaybı getirir.

Sonuç – Propriyosepsiyon Bilgisi, İG Uzmanlarının Süper Gücüdür

İş güvenliği uzmanının propriyosepsiyonu bilmesi, yaralanmaları önleme, ergonomiyi iyileştirme, eğitimi güçlendirme ve rehabilitasyonu hızlandırma açısından vazgeçilmezdir. Bu bilgi, sadece kazaları azaltmakla kalmaz, çalışanların genel sağlığını korur ve şirket verimliliğini artırır.

Eğer bir İG uzmanıysanız veya işyerinizde bu eğitimi almak istiyorsanız, hemen harekete geçin! Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi gibi uzman kurumlara başvurarak propriyosepsiyon odaklı İSG eğitimleri alın – web sitemizden detaylı bilgi edinebilir, başvurabilirsiniz.

Unutmayın, bilgi hayat kurtarır – propriyosepsiyonu öğrenmek, işyerinizi daha güvenli bir yer haline getirir!

#propriyosepsiyon #denge #işgüvenliği #uzman #tetkikosgb #kebat

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni18 Ekim 2025
16 Ekim 2025

Kanı Pıhtılaştıran Gıdalar İçin Etkili Miktar ve Süre (Tahmini)

Kan, yaşamın sürekliliği için en kritik biyolojik sıvılardan biridir. Kanın doğal akışkanlığını koruması kadar gerektiğinde pıhtılaşarak kan kaybını durdurması da hayati bir süreçtir. Ancak bu denge, beslenme alışkanlıklarımızın etkisiyle bozulabilir.

Gıdaların içerdiği K vitamini, doymuş yağ, protein yoğunluğu ve damar büzücü bileşenler, kanın viskozitesini etkileyerek tromboz, emboli, damar tıkanıklığı gibi potansiyel sağlık risklerini artırabilir.

Özellikle iş sağlığı ve güvenliği açısından, bu tür gıdaların tüketiminin dikkatle ele alınması önemlidir. Gıda takviyesi gibi görünen bazı alışkanlıklar, iş ortamındaki yoğun tempo – baskı ile kalp damar sistemi üzerindeki yükü kabul edilebilir sınırların ötesine taşıyarak beklenmedik sonuçlar doğurabilir.

Aşağıda kan pıhtılaştırıcı etkisi genel olarak bilinen ve halk tarafından bu maksatla da kullanılan ve sağlıklı bireyler için günlük yaşamda sıkça tüketilen ve kanın pıhtılaşma eğilimini artırabilen gıdaların, sağlıklı bireylerde tahmini etkili miktarlarını, etki başlangıcı ve süresini ve risk oluşturabilecek durumlarını bilimsel literatürlerden tarayarak iş sağlığı ve güvenliği açısından fikir vermesi için sizlere sunuyorum.

Bu veriler, bireysel farklılıklar, yaş, kilo, sağlık durumu ve ilaç kullanımı gibi faktörlere göre değişebilir. Klinik rehber yerine geçmez.

🩸 🩸 🩸

Kanı Pıhtılaştıran Gıdalar – Miktar – Süre – Etki Tablosu

GıdaGünlük Tüketim Miktarı (sürekli alım)Etki BaşlangıcıMaksimum Etki SüresiRiskli DurumlarAçıklama
Ispanak (pişmiş)1 porsiyon (≈100 g)2–4 gün5–7 günKan sulandırıcı kullananlarda etkileşimYüksek K vitamini içerir, pıhtılaşma faktörlerini artırır
Kara lahana1 tabak (≈100 g)3 gün6–8 günKan inceltici tedavi görenlerde dikkatK1 vitamini ile pıhtılaşmayı destekler
Brokoli (haşlanmış)1 küçük kase (≈80 g)3–5 gün1 haftaTansiyon ilaçları ile birlikte tansiyon artışı yapabilirPıhtılaşma proteinlerini aktif eder
Yumurta sarısı1–2 adet/gün4–5 gün1 haftaYüksek kolesterolle birlikte tromboz riskiKolesterol + K vitamini kombinasyonu etkili
Siyah çay (demli)2–3 fincan2–3 gün5–6 günYüksek tansiyon + kalp hastalığı olanlarda dikkatTanenler pıhtılaşmayı artırabilir
Karaciğer (kuzu/sığır)1 porsiyon (≈100 g)2–4 gün1 haftaAşırı A vitamini alımı karaciğer yükünü artırırK vitamini açısından zengindir
Peynir (özellikle eski kaşar / tulum)50–100 g4–6 gün1–2 haftaDamar tıkanıklığı ve kolesterol problemi olanlarda dikkatDoymuş yağ ve pıhtılaşma eğilimi
Yeşil bezelye (pişmiş)1/2 su bardağı (≈80 g)3 gün6 günKan sulandırıcı kullananlarda etkisini azaltabilirK vitamini açısından orta düzey
Ay çekirdeği (tuzsuz, kavrulmuş)1 avuç (≈25–30 g)5–7 gün1 haftaFazla tüketim E vitamini dengesini bozabilirKanın yoğunlaşmasına katkı sağlayabilir
Nar1 bardak taze suyu veya 1 orta boy nar2–4 gün5–7 günAntiplatelet ilaçlarla etkileşebilirKan damarlarını büzebilir, pıhtı eğilimini artırabilir
GıdaGünlük Tüketim Miktarı (sürekli alım)Etki BaşlangıcıMaksimum Etki SüresiRiskli DurumlarAçıklama
Kekik
(kuru / baharat olarak)		1 tatlı kaşığı (≈2 g)3–5 gün7–10 günFazla tüketimde tansiyon çıkışı ve damar sertliği riskiK vitamini içerir; bazı türleri damar büzücü etkili
Nane (taze yaprak veya kurutulmuş)1 yemek kaşığı (≈3 g)2–3 gün5–6 günMide asidini artırarak sindirim etkilerini değiştirebilirK vitamini ne katkısı ve damarsal daraltıcı etkisi olabilir
Sarımsak (fazla pişmiş)2 diş ve üzeri (fazla pişmiş hali)3–5 gün1 haftaTers etki ile pıhtılaşma hızlanabilir (çiğ hali sulandırıcıdır)Isıl işlem bazı sulandırıcı enzimleri azaltır, pıhtılaşmayı teşvik edebilir
Tere (taze yaprak)1/2 bağ (≈30 g)3–4 gün1 haftaTiroid hastalarında dikkatK vitamini yüksek, kan pıhtılaşmasını destekler
Mercimek (pişmiş)1 kase (≈100–120 g)4–6 gün1 haftaDemir emilimi ve yoğun proteinle dolaşım etkisiDamar tıkanıklığı riski olanlarda dikkatli tüketilmeli
Yulaf ezmesi (işlenmemiş)1/2 su bardağı (≈40–50 g)3–4 gün1 haftaAşırı lif alımı ile ilaç emilimini etkileyebilirKoagülasyon faktörlerinin etkisini artırabilir
Yoğurt
(tam yağlı)		1 kase (≈200 g)3–5 gün1 haftaLaktoz intoleransı olanlarda ek yükProtein + yağ kombinasyonu dolaşımı etkileyebilir
Muz1 büyük adet2–4 gün5–7 günPotasyum fazlalığı ile kalp ritmi etkilenebilirPlazma yoğunluğunu hafif artırabilir
Kırmızı et (dana, kuzu)100–150 g2–3 gün1 haftaKolesterol + doymuş yağ etkisiKan viskozitesini artırabilir
Yoğurtlu sarımsaklı mezeler3–4 kaşık (≈100 g)2–3 gün6–7 günÇiğ sarımsak pıhtılaşmayı engelleyebilir ama yoğurt etkisi baskılarÇift yönlü etkiyle dikkatli kullanılmalı

⚖️ ⚖️ ⚖️

Dengeleme Gerekliliği

  • Bu listedeki birçok gıda, tek başına zararlı değildir; ancak kanın pıhtılaşma eşiğini etkileyebilecek besin öğelerini içerir.
  • K vitamini , yüksek protein, doymuş yağlar, ve tansiyon etkisi olan bileşenler pıhtılaşma sürecine katkı sağlar. Örneğin yüksek miktarda K vitamini içeren sebzeler (özellikle koyu yeşil yapraklılar), kan pıhtılaşma süresini kısaltabilir.
  • Yoğurt, kırmızı et, muz, mercimek gibi gıdalar genel sağlık için faydalı olabilir; ancak dolaşım sistemi açısından düzenli ve kontrollü tüketim önemlidir.
  • Sarımsak gibi bazı gıdaların etkisi işlenme yöntemine göre değişebilir. Çiğ hali kanı sulandırırken, pişmiş hali tam tersi etki gösterebilir.
  • Sağlıklı bireylerde bu gıdaların makul tüketimi sorun yaratmaz. Ancak, kalp hastalığı, varis, inme riski, kan inceltici ilaç kullanımı veya trombofili (kan pıhtılaşmasına yatkınlık) durumlarında hekime danışılmadan bu gıdaların yoğun tüketimi önerilmez.

🩸 🩸 🩸

“Kanı Pıhtılaştıran Gıdalar – Miktar – Süre – Etki Tablosu”, sağlık ve güvenliğin korunmasında önleyici beslenme stratejilerinin ne kadar önemli olduğunu sanırım bir kez daha gözlerinizin önüne sermiştir.

Bu yazı ile sadece tıbbi alan için değil, aynı zamanda iş sağlığı ve güvenliği, yaşlı bakımı, sporda performans yönetimi ve kronik hastalıkların kontrolü gibi çok farklı uygulama alanlarında işinize yarayacağına eminim.

Unutulmamalıdır ki, hiçbir gıda tek başına zararlı değildir; ancak aşırı, dengesiz ya da bilinçsiz tüketim, doğal fizyolojik süreçlerin dengesini bozabilir. Bu nedenle, hem pıhtılaşmayı artıran hem de kanı sulandıran gıdaların dengeli bir şekilde alınması, sağlıklı bir dolaşım sistemi için vazgeçilmezdir.

Dengeli beslenmek, bilinçli tüketmek ve gerektiğinde hekiminize danışmak, hem bireysel sağlık hem de iş güvenliği açısından en sağlıklı yoldur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Pıhtı – Kan Sulandırıcı https://tetkik.com.tr/2024/10/31/13845/

⭐️⭐️ K vitamini https://tetkik.com.tr/2025/02/15/22042/

⭐️⭐️ Yağlarda Omega-6 https://tetkik.com.tr/2024/10/13/12002/

⭐️⭐️ Kanı Sulandıran / Pıhtılaştıran Gıdalar https://tetkik.com.tr/2024/10/23/13056/

⭐️⭐️ Kanamaya neden olma potansiyeli olan bitkisel ilaçların gözden geçirilmesi: dişsel etkiler, risk tahmini ve önleme yolları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6459456/

⭐️⭐️ Kalp Damar Sisteminiz İçin Muhteşem Sarımsak https://tetkik.com.tr/2025/05/09/muhtesem-sarimsak/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni16 Ekim 2025
16 Ekim 2025

Neden İlk Yardım Eğitimi Alımalı?

Bir işyerinde ansızın bir kaza oluyor. Bir çalışan kalp krizi geçiriyor veya bir makine arızası nedeniyle yaralanıyor. O anda, saniyeler bile hayati önem taşıyor.

Eğer etraftaki birileri ilk yardım eğitimi almışsa, o kişi belki de hayata tutunacak. Ama değilse? Maalesef, Türkiye’de her yıl binlerce iş kazası meydana geliyor ve bunların %10’undan fazlası ölümle sonuçlanıyor (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre).

İşte burada ilk yardım eğitimi devreye giriyor.

İlk yardım eğitimi almak isteyenler için;

Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezinden alacağınız eğitim sadece bir sertifika değil, bir sorumluluk ve hayat kurtarma aracıdır.

Neden İlk Yardım Eğitimi Almalısınız? – Tehlikeleri Önlemenin Anahtarı

İş hayatı, öngörülemeyen risklerle dolu. Fabrika zeminlerinden ofis koridorlarına kadar her yerde kaza ihtimali var. İlk yardım eğitimi almak, bu riskleri yönetmenin en etkili yolu.

İşte ana nedenler:

Yasal Zorunluluk ve İşyeri Güvenliği: Türkiye’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre, her işyeri risk analizi yapmak ve acil durum planları hazırlamak zorunda. Bu planların vazgeçilmezi ise ilkyardımcı çalışanlar.

İlk Yardım Yönetmeliği (Resmi Gazete, 29 Temmuz 2015), az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışana 1, tehlikeli işyerlerinde her 15 çalışana 1, çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana 1 ilkyardımcı zorunlu kılıyor.

İlk Yardım eğitimli çalışanı olmayan bir işyeri, hem cezai yaptırımla karşılaşıyor hem de çalışanlarını riske atıyor.

Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezimiz bu yasal gerekliliği karşılamak için ideal – hemen başvurarak işyerinizi güvence altına alın!

Hayat Kurtarma Potansiyeli: Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre, kalp durmasında ilk 3-5 dakika içinde CPR (kardiyopulmoner resüsitasyon) uygulanırsa hayatta kalma şansı %50-70 artıyor. İşyerlerinde en sık görülen kazalar – düşme, kesik, zehirlenme veya kalp krizi – eğitimli bir çalışanla önlenebilir.

ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) verilerine göre, eğitimli işyerlerinde ölümcül kazalar %40 azalıyor.

Maliyet Tasarrufu ve Verimlilik Artışı: İlk Yardımcısı olmayan firmalarda meydana gelen iş kazaları, işgünü kaybı, tıbbi masraflar ve yasal süreçlerle şirketlere ağır yük getirir.

OSHA (ABD İş Güvenliği İdaresi) benzeri kurumlar, her dolarlık İSG yatırımının 4-6 dolarlık tasarruf sağladığını belirtiyor.

Türkiye’de ise, SGK verilerine göre, iş kazaları yıllık 10 milyar TL’yi aşan maliyet yaratıyor. Eğitim, devamsızlığı azaltarak verimliliği artırır – çalışanlar güvende hissettiğinde motivasyon yükselir.

Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi’nin online ve yüz yüze programları, bu tasarrufu hızlıca sağlamanıza yardımcı olur; web sitemizden başvuru formunu doldurun ve eğitim planınızı hemen başlatın.

Bağışıklık ve Psikolojik Destek: İlk yardım eğitimi, sadece fiziksel değil, zihinsel hazırlık da sağlar. Çalışanlar, acil durumlarla başa çıkma becerisi kazandıkça stres azalır.

Araştırmalar (Journal of Occupational Health Psychology, 2024), eğitimli çalışanların tükenmişlik sendromu riskinin %25 düşük olduğunu gösteriyor. İşyerlerinde enfeksiyon kontrolü gibi konular da eğitim kapsamına girdi – bu, çalışan sağlığını bütünsel korur.

Toplumsal Sorumluluk: Eğitim, sadece işyeriyle sınırlı kalmaz; evde, sokakta hayat kurtarır. Bir çalışan, eğitimi sayesinde ailesini kurtarabilir – bu, şirket imajını yükseltir ve sosyal sorumluluk puanını artırır.

Kısaca, ilk yardım eğitimi almak, bir lüks değil, bir zorunluluktur. İşverenler için yasal yükümlülük, çalışanlar için ise hayatta kalma becerisidir.

Eğitim Alındığında Ne Olur? – Olumlu Sonuçlar ve Dönüşümler

İlk yardım eğitimi, nedenlerden öte, somut sonuçlar doğurur.

İşte bilimsel verilerle desteklenmiş etkileri:

Kazalarda Hızlı Müdahale ve Ölüm Oranlarında Düşüş: Eğitimli işyerlerinde, kazalarda müdahale süresi ortalama 2-3 dakikaya iner. WHO’ya göre, bu, ölüm oranlarını %30-50 azaltır. Türkiye’de bir maden şirketinde uygulanan eğitim programı, kazaları %35 düşürdü (ÇSGB raporu, 2024). Sonuç: Daha az kayıp, daha güçlü iş gücü.

Maliyet Tasarrufu ve Verimlilik: Eğitim, devamsızlığı %20-30 azaltır. Bir Avrupa araştırması (EU-OSHA, 2023), eğitimli şirketlerde tıbbi masrafların %25 düşük olduğunu buldu. Türkiye’de benzer bir etki: Eğitimsiz kazalar yıllık 5 milyar TL’ye mal olurken, eğitimle bu yarıya iner.

Çalışan Motivasyonu ve Bağlılık Artışı: Eğitim, çalışanlara “değerliyim” hissi verir. Harvard Business Review’un 2024 araştırması, İSG eğitimlerinin iş memnuniyetini %15 artırdığını gösteriyor. Sonuç: Düşük turnover, yüksek üretkenlik.

Yasal Uyum ve İmaj İyileşmesi: Eğitimli işyerleri, denetimlerde ceza almaz. Ayrıca, “güvenli işyeri” sertifikası alır – bu, müşteri ve yatırımcı çekmede avantaj sağlar. Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi’nin yasal programları, bu uyumu hızlıca sağlar; merkezimizin web sitesinden (www.tetkik.com) başvuru yaparak başlayın.

Uzun Vadeli Sağlık Faydaları: Eğitim, kronik hastalıkları erken teşhis etmeyi öğretir. ILO’ya göre, eğitimli çalışanlarda meslek hastalıkları %40 azalır. Bir anekdot: Bir otomotiv fabrikasında eğitim alan bir işçi, kalp krizi geçiren patronunu kurtardı – bu, şirket kültürünü değiştirdi.

Toplumsal Etki: Eğitimli bireyler, toplumda fark yaratır. İlk yardım bilenler hayat kurtarır – bu, ulusal sağlık sistemine yükü azaltır.

Sonuçlar net: Eğitim, kazaları önler, hayat kurtarır ve şirketleri güçlendirir.

Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi – Eğitim İçin En Doğru Adres

İlk yardım eğitimi almak istiyorsanız, Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi sizin için idealdir. Sağlık Bakanlığı onaylı merkezizmiz, teorik ve pratik eğitimler sunuyor – CPR’den yaralanma müdahalesine kadar. Neden Tetkik? Deneyimli eğitmenler, esnek programlar (online/yerinde) ve uygun fiyatlar.

Eğitim Süreci Nasıl İşliyor?
  1. 📞 Bize ulaşın – Kurumunuza özel planlama yapalım
  2. 📅 Tarih belirleyin – Eğitim takvimi esnek
  3. 📚 Eğitim verilsin – Teorik + uygulamalı + sınavlı
  4. 📁 İl Sağlık Müdürlüğünde Sınav – O gün de yanınızdayız
  5. 🧾 Sertifikalar düzenlensin – T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı
📞 📞 📞
İlk Yardımda İlk Tercihiniz Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi
📞 Tetkik OSGB ile Hemen Tanışın!
✅ Hemen Başvurun

📍 Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
📞 İlk Yardım Eğitim Telefonu: +90 541 125 15 31

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

Eğitim, Hayat Kurtarır – Hemen Başlayın!

İlk yardım eğitimi, nedenleriyle (yasal zorunluluk, hayat kurtarma) ve sonuçlarıyla (verimlilik artışı, maliyet tasarrufu) iş hayatının vazgeçilmezi. Bir kaza anında, bilgi güçtür. Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi’ne başvurarak bu gücü kazanın – yarın çok geç olabilir. Haydi, ilk adımı atın ve işyerinizi güvenli bir limana dönüştürün!

#ilkyardımeğitim #ilkyardım #tetkikosgb #tetkik #izmir

Daha Fazla
Genel, Haberler&Duyurular, Sağlık Bülteni16 Ekim 2025
İş Sağlığı ve Güvenliği Çözümlerimizle Tanışın
Bilgi almak için Hizmet Talep Formumuzu doldurun, size ulaşalım.
Teklif Al