Neden Her İş Güvenliği, Önlemi Bir Hayat Hikâyesidir?

“Bir anlık ihmalin bedelini, bazen bir ömür boyu ödeyenler var.”

İş kazaları çoğu zaman “şanssızlık” gibi görünür. Ama işin gerçeği, bu kazaların %98’i önlenebilir olaylardır. Kazalar, şansa bırakılmış süreçlerin, atlanmış kontrollerin, göz ardı edilmiş risklerin sonucudur. Yani bir iş kazası yaşandığında asıl soru şudur:

“Bu gerçekten beklenmedik bir şey miydi, yoksa beklenmeyeni önlememek miydi?”

🎯 🎯 🎯

ILO verilerine göre her yıl dünyada yaklaşık 2.78 milyon kişi iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle hayatını kaybediyor.
Türkiye’de ise SGK istatistiklerine göre her 5 dakikada bir iş kazası meydana geliyor.

Bu kazaların %98’i önlenebilir nitelikte.

Peki, bir “önlem” ne kadar değerli olabilir?
Cevap: Hayat kadar.

🎯 🎯 🎯
En Sık Yapılan Yanlış – “Bize Bir Şey Olmaz” Mantığı

İşletmelerin çoğu, güvenliği yalnızca yasal bir zorunluluk gibi görür. Ama iş güvenliği, sadece mevzuat değil; etik bir sorumluluktur. O işçinin sabah ailesine verdiği “akşam görüşürüz” sözüne sadık kalabilmesini sağlamaktır.

Bazen bir koruyucu eldivenin içinde bir babanın eli vardır…
Bazen o el, o gün yara alırsa sadece bir kazaya değil, bir çocuğun o akşam parka gitme hayaline de zarar verir.

İş güvenliği sadece ekipman değildir.
O elin sağlam kalmasıdır.
O akşam yemeğinin huzurla yenmesidir.
Ve bir çocuğun babasına “iyi ki varsın” diyebilmesidir.

Bu yüzden her önlem, bir hikâyenin devam etmesine katkıdır.
Belki de o hikâyede kahraman, o eldiveni zamanında veren iş güvenliği uzmanıdır.

İş güvenliğinde;

  • “Bu işi daha güvenli nasıl yaparız?” diye sormak,
  • Riskleri proaktif analiz etmek,
  • Ve her çalışanı yaşam hakkı odağında değerli görmek olarak anlamak gerekir.

Bugün Küçük Önlem, Yarın Büyük Koruma

Bir cıvata yerine oturmadığında sistem durur. Bir yangın tüpü zamanında kontrol edilmediğinde, koskoca bir üretim alanı kül olabilir. Bir çalışana yüksekte çalışmanın riski anlatılmadığında, bir hayat bir düşüşe kurban gider.

Bu yüzden;

  • Bir iş güvenliği eğitimi, sadece bilgi aktarmak değil, davranış kazandırmaktır.
  • Bir KKD, sadece ekipman değil, işçinin yaşam sigortasıdır.
  • Bir risk analizi, sadece evrak değil, olası bir felaketin önlenmesidir.

Şirkelerin sahipleri, her kademedeki yöneticileri önce kendinize ardından yetkililerinize ve tüm çalışanlarınıza seslenin… Ve onlara;

CEO’dan – Genel Müdürden Mesaj: “Çalışan Güvende Değilse, Başarı İllüzyondur”

“Şirketimizin gerçek başarısı, sadece cirosuyla değil, insanına verdiği değerle ölçülür. Benim için bir işçinin evine sağlam dönmesi, bir hedef tutturmaktan çok daha kıymetlidir. Çünkü iş güvenliği sadece çalışanı değil, onun çocuklarını, eşini, hayallerini ve geleceğini de korur.”

“Bizim şirketimizde kazasızlık bir hedef değil, bir kültürdür. İş güvenliği uzmanlarımızın her önerisini ciddiye alıyoruz ve uyguluyoruz. Çünkü biliyoruz ki; önce insan sağlığı, sonra iş. İş durabilir ama insanı kaybetmeyi göze alamayız.”

Yönetim Kurulu BaşkanıCEO – Genel Müdür

Gönülden paylaştığınız bu yazıyı uyguladığınızda hem şirketiniz için hem de çalışanlarınızın hayatı için iyiliğe doğru adım atmış olacaksınız…

Bu Yazıyı Neden Paylaşmalısınız?

Çünkü bu yazı;

  • Her iş güvenliği uzmanının sahada yaşadıklarını özetliyor,
  • Her işverenin farkındalığını artırıyor,
  • Her çalışanın değerli olduğunu tekrar hatırlatıyor.

Paylaşın, çünkü belki de birinin hayatını kurtaracak kadar etkili olabilir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

İlk Yardım Dolabı/Çantası İçeriği Mevzuatı Hakkında

İşyerlerinde meydana gelen acil durumlar, kazalar ve ani sağlık problemleri, müdahale süresine ve ilk yardım donanımının niteliğine bağlı olarak ölümle sonuçlanabilecek kadar ciddi olabilir.

Bu nedenle, ilk yardımın etkinliğini belirleyen unsurlardan biri yalnızca eğitilmiş personelin varlığı değil, aynı zamanda doğru ve eksiksiz donatılmış bir ilk yardım dolabının işyeri ortamında hazır bulunmasıdır.

İlk yardım dolabının içeriği, yalnızca pansuman malzemeleri ile sınırlı olmayan, çevresel risklere, çalışma ortamına ve faaliyet türüne uygun hazırlanmış, standardize edilmiş bir güvenlik unsuru oması gerekir.

Dünya genelinde birçok ülke, bu kritik ihtiyacı düzenlemek üzere ulusal mevzuatlar ve teknik standartlar yayınlamıştır; bazıları ise bunları bağlayıcı hukuk normu haline getirerek işverenlere açık sorumluluklar yüklemiştir.

Almanya’nın DIN 13157 ve DIN 13169 standartları, İngiltere’nin HSE L74 rehberi, ABD’nin OSHA yönetmeliği ile desteklenen ANSI Z308.1 standardı ve Fransa’nın INRS rehberi bu konuda öne çıkan örnekler arasındadır.

Lakin ülkemizde İş Sağlığı ve güvenliği Tüzüğünün iptali sonrası İlk yardım dolabı içeriğini belirleyici ve/veya emredici bir hüküm içeren düzenleme yapılmamıştır. İşyeri hekimlerinin takdirine ve işverenlerin keyfine – oluruna bırakılmış olan ilk yardım dolabı içeriği, genel olarak basit pansuman malzemeleri ile belirlenme/tamamlanma eğilimi gelişmiştir.

Bu sebeple; İlk yardım dolabı içeriğini yasal olarak belirlemiş ve uygulayan ülkeleri sistematik bir tabloyla sunarak işletmelerin riskleri, bulunduğu yer, çalışan sayısısı ve daha pek çok kriter gözetilerek iyi uygulamalardan örnek alınabileceği hatta daha da geliştirilebileceği inancındayım.

Sadece hangi ülkelerin bu konuda düzenleme yaptığını değil, aynı zamanda düzenleyici kurumları, standartların adını ve içeriğin yasal bağlayıcılığını da sizlere sunuyorum.

✅ ✅ ✅
İşyeri İlk Yardım Dolabı İçeriğini Ayrıntılı Olarak Düzenlemiş ve Uygulayan Ülkeler
ÜlkeYasal Düzenleyici Kurumİlk Yardım Seti İçeriği Yasal mı?Standart / Belge / Yönetmelik
🇩🇪 AlmanyaDIN
(Deutsches Institut für Normung), BG Bau
✅ EvetDIN 13157, DIN 13169
🇫🇷 FransaINRS
(Institut National de Recherche et de Sécurité)
✅ EvetCode du Travail, INRS ED 6109
🇬🇧 Birleşik KrallıkHSE
(Health and Safety Executive)
✅ EvetHealth and Safety (First-Aid) Regulations 1981, HSE L74
🇺🇸 ABDOSHA
(Occupational Safety and Health Administration)
✅ Evet (dolaylı)29 CFR 1910.151, ANSI/ISEA Z308.1-2021 (tavsiye niteliğinde)
🇨🇦 KanadaCCOHS
(Canadian Centre for Occupational Health and Safety)
✅ EvetCSA Z1220-17, eyalet yönetmelikleri
🇦🇺 AvustralyaSafe Work Australia✅ EvetModel Work Health and Safety Regulations 2011, First Aid Code of Practice
🇸🇪 İsveçArbetsmiljöverket (İsveç İş Ortamı Kurumu)✅ EvetAFS 1999:07
🌍 🌍 🌍
🇩🇪 Almanya
  • Kurum: DIN (Deutsches Institut für Normung), BG Bau (İnşaat sektörüne özel mesleki birlik)
  • Yasal Mı?: Evet, DIN 13157 ve DIN 13169 standartlarına göre zorunlu
  • Standart:
    • DIN 13157: Küçük ve orta ölçekli işletmeler için
    • DIN 13169: Büyük işyerleri ve sanayi kuruluşları için
  • İçerik Örnekleri:
    • Steril gazlı bez (6–12 adet)
    • Üçgen bandaj (2 adet)
    • Yara bandı seti (40–60 parça)
    • Steril kompres (6–10 adet)
    • İlk yardım battaniyesi (1 adet)
    • Tıbbi makas, eldiven (4–8 çift)
    • CPR maskesi
🌍 🌍 🌍
🇫🇷 Fransa
  • Kurum: INRS (Institut National de Recherche et de Sécurité)
  • Yasal Mı?: Evet, Code du Travail (Çalışma Yasası) uyarınca zorunlu
  • Belge / Standart: INRS ED 6109 rehberi (zorunlu uygulama rehberi)
  • İçerik Örnekleri:
    • Tek kullanımlık eldiven
    • Antiseptik solüsyon
    • Yara bandı, makas
    • Soğuk kompres
    • Turnike (opsiyonel ama tavsiye edilir)
    • Göz yıkama solüsyonu (kimyasal ortamlar için zorunlu)
🌍 🌍 🌍
🇬🇧 Birleşik Krallık
  • Kurum: HSE (Health and Safety Executive)
  • Yasal Mı?: Evet, The Health and Safety (First-Aid) Regulations 1981 kapsamında uygulanır
  • Rehber: HSE Approved Code of Practice (ACOP) – L74
  • İçerik Örnekleri:
    • 1 adet ilk yardım kitabı
    • 2 üçgen bandaj
    • En az 20 yara bandı (çeşitli boyutlarda, hipoalerjenik)
    • 2 steril göz pedi
    • 6–10 adet antiseptik mendil
    • 1 çift vinil eldiven
    • İlk yardım afişi / talimatları
🌍 🌍 🌍
🇺🇸 ABD
  • Kurum: OSHA (Occupational Safety and Health Administration)
  • Yasal Mı?: Evet, 29 CFR 1910.151‘e göre ilk yardım donanımı zorunlu
  • Rehber: ANSI/ISEA Z308.1-2021 standardı (bağlayıcı olmasa da OSHA uygulamasında esas alınır)
  • İçerik Örnekleri:
    • 16 adet yara bandı (1×3 inç)
    • 1 antiseptik pomad tüpü
    • 6 antiseptik mendil
    • 4 adet gazlı bez (3×3 inç)
    • 1 CPR solunum bariyeri
    • 2 çift eldiven
    • Göz yıkama solüsyonu (kimyasal teması varsa)
🌍 🌍 🌍
🇨🇦 Kanada
  • Kurum: CCOHS (Canadian Centre for Occupational Health and Safety)
  • Yasal Mı?: Evet, eyalet bazında değişmekle birlikte genel kurallar var
  • Rehber: CSA Z1220-17 (First aid kits for the workplace)
  • İçerik Örnekleri:
    • Yara bandı seti
    • Steril sargı bezleri
    • Turnike, soğuk kompres
    • Göz yıkama kabı veya sıvısı
    • Solunum maskesi
    • Kullanım kılavuzu (İngilizce ve Fransızca)
🌍 🌍 🌍
🇦🇺 Avustralya
  • Kurum: Safe Work Australia
  • Yasal Mı?: Evet, Model Work Health and Safety Regulations 2011 kapsamında zorunlu
  • Rehber: Code of Practice – First Aid in the Workplace
  • İçerik Örnekleri:
    • En az 25 yara bandı
    • En az 5 steril gazlı bez
    • 2 antiseptik solüsyon
    • Acil iletişim kartı
    • Yara temizleme sıvısı
    • İlk yardım rehberi
🌍 🌍 🌍
🇸🇪 İsveç
  • Kurum: Arbetsmiljöverket (İsveç İş Ortamı Kurumu)
  • Yasal Mı?: Evet, AFS 1999:07 sayılı düzenlemeyle zorunlu
  • İçerik Örnekleri:
    • Turnike, CPR maskesi
    • Buz torbası, eldiven
    • Gazlı bez, steril sargı
    • Göz duşu (gerekiyorsa)
📌 📌 📌
Genel Gözlem ve Tekrar
Ülkeİçerik StandardıYasal ZorunlulukRehber / Bağlayıcılık
🇩🇪 AlmanyaDIN 13157/69✅ Zorunlu✅ Yasal ve bağlayıcı
🇫🇷 FransaINRS ED6109✅ Zorunlu✅ Resmî rehber
🇬🇧 Birleşik Krallık
İngiltere
HSE L74✅ Zorunlu✅ ACOP niteliğinde
🇺🇸 ABDANSI Z308.1✅ Zorunlu (OSHA’ya bağlı)⚠️ Tavsiye edilen içerik, eyalet bazlı yorumlanabilir
🇨🇦 KanadaCSA Z1220-17✅ Zorunlu⚠️ Eyaletlere göre değişir
🇦🇺 AvustralyaCode of Practice✅ Zorunlu✅ Federal düzenleme
🇸🇪 İsveçAFS 1999:07✅ Zorunlu✅ Mevzuata dayalı
🧭 🧭 🧭
🇹🇷 Türkiye’de Durum 🇹🇷
  • Kurum: T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
  • Yasal mı?: İlk yardım dolabı bulundurmak zorunludur. Lakin içeriği yönetmeliklerde net belirtilmemiştir.
  • Uygulama: İşyerlerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre “ilkyardımcı bulundurma” ve “ilkyardım malzemesi sağlama” zorunludur.
  • İçerik önerisi: Net olarak belirlenmiş değil…
İlgili Yasal Düzenlemeler
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (30 Haziran 2012, RG 28339): İşyerlerinde acil durum planları ve ilk yardım organizasyonunu zorunlu kılar. Madde 11, acil durumlar için ekipman bulundurulmasını gerektirir, ancak detaylı malzeme listesi yönetmeliklere bırakılmıştır.
  • İlk Yardım Yönetmeliği (29 Temmuz 2015, RG 29429): İlk yardım eğitimini ve ilkyardımcı sayısını düzenler. İşyerlerinde ilkyardımcı bulundurma zorunluluğunu (Madde 19) belirtir, ancak dolap/çanta detayları doğrudan burada yer almaz. İlkyardımcı sayısı, dolap/çanta ihtiyacını dolaylı etkiler.
  • İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (18 Haziran 2013, RG 28681): Acil durum ekipmanlarını (ilk yardım dahil) düzenler. Ek-1’de “İlk Yardım Malzemeleri” listesi zorunlu kılınmıştır. Dolap/çanta sayısı ve konumuna ilişkin genel hükümler vardır (Madde 6 ve 11).
  • Tebliğ ve Diğer: Sağlık Bakanlığı’nın Ecza Dolapları Talimatnamesi (eski), malzeme standartlarını belirler. Tehlike sınıfları, NACE kodlarına göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenir (Az tehlikeli, Tehlikeli, Çok tehlikeli).

İlk yardım dolabının içeriğini yasal güvenceye bağlayan ülkelerin uygulamaları, yalnızca mevzuat başarısı değil aynı zamanda insan hayatına verilen önemin göstergesidir. Bir işyerinde, doğru malzeme ile donatılmış bir ilk yardım dolabı; zamanında yapılan basit bir müdahale ile bir çalışanın hayatını kurtarabilir, yaralanmanın boyutunu azaltabilir veya kalıcı sakatlıkların önüne geçebilir.

Türkiye’de ilk yardım dolabı bulundurma zorunluluğu bulunmakla birlikte, içeriğe ilişkin detaylar net bir şekilde tanımlanmamıştır.

Bu durum, özellikle yüksek riskli sektörlerde standart dışı içeriklerle hazırlanan eksik dolapların kullanılmasına ve bu nedenle acil müdahale anlarında zaman ve etkinlik kaybına yol açabilir.

Bu bağlamda, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere gelişmiş İş Sağlığı ve Güvenliği sistemlerine sahip ülkelerin içerik belirleme ve zorunlu uygulama modelleri, ülkemiz açısından önemli bir gelişim ve iyileştirme örneği teşkil etmektedir.

Bu yazı ile; işyerlerinde daha güçlü, mevzuata uygun ve yaşam koruyucu ilk yardım sistemlerinin kurulmasına katkı sağlamak amacındayım. Gelecekte, ulusal düzenlemelerde içerik standardının açık biçimde tanımlanması ve periyodik kontrol sistemine entegre edilmesiyle, iş kazalarının sonuçları daha etkin biçimde yönetilebileceğini düşünüyorum.

Unutulmamalıdır:
“Hayat, dakikaların içinde saklıdır. Ve o dakikaların kaderi, hazır bir ilk yardım dolabına bağlı olabilir.”

📞 📞 📞
İlk Yardımda İlk Tercihiniz Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi
📞 Tetkik OSGB ile Hemen Tanışın!
Hemen Başvurun

📍 Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
📞 İlk Yardım Eğitim Telefonu: +90 541 125 15 31

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

Hayat Kurtarmak Bir Eğitim Kadar Yakın!

Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi ile Hazırlıklı Olun!

İlk yardım eğitimi, yalnızca bir yasal mecburiyet değil; bir yaşam bilincidir.
Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi, bu bilinci kurumlara, çalışanlara ve topluma kazandırmak için burada.

Hayat kurtarmak, sadece sağlıkçılara bırakılmayacak kadar önemlidir.
Siz de ilk adımı atın – Tetkik ile bilinçli olun, fark yaratın.

Hizmetlerimiz Laboratuvar ve muayene ile de sınırlı değil.

İlk yardımcı olmak isteyenler eğitimlerimize katılabilirler.

Hijyen Mesleki Eğitim Belgesi almak isteyenlere de çözümümüz mevcut.

Mesleki Eğitim Belgesi için yine sizlere destek veriyoruz.

İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili tüm konularda her daim sizlerin hizmetindeyiz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Tork ve Torklamanın Tarihi

Tork Nedir ve Neden Önemlidir?

Tork, bir kuvvetin bir dönme noktasına göre yarattığı dönme etkisidir — bir anlamda “döndürme gücüdür”. Kelimenin kökeni Latince “torquere” (burmak, döndürmek) fiiline dayanır.

Günlük hayatımızda somut olarak kavramamız zor olsa da, tork; kapak açmaktan uçak kanadına, bir yaşam destek sisteminden rüzgâr türbini pervanesine kadar geniş bir alanda hayatı ve güvenliği etkiler.

Tarih boyunca tork kavramı, insanlar kuvveti kontrol etmeyi öğrenince önem kazanmış, endüstri ile birlikte araç güvenliğini sağlamak için “torklama” adıyla sistematik kontrol yöntemlerine dönüşmüştür.

Tork Kavramının Ortaya Çıkışı
🏺 🏺 🏺
Antik Zamanlar – Kaldıraçlardan Tork’a İlk Adımlar

Torkun temelleri, tekerleğin icadı ve kaldıraç ilkeleriyle başlar. MÖ 3. yüzyılda (MÖ 287–212), Arşimet, kaldıraç prensipleri üzerine çalışmalar yaparken “Az kuvvetle büyük yüklerin kaldırılabileceğini” göstermiştir ki bu, tork kavramının bedensel öncüsüdür.

Arşimet’in “Bana bir dayanak noktası verin, Dünya’yı yerinden oynatayım.” (Latince: “Dos mihi, ubi consistam, et terram movebo.”) sözü, kaldıraç ve moment (tork) prensibine duyduğu güvenin etkileyici bir ifadesidir. Aslında insanlık, tekerlek, kaldıraç ve pratik kuvvet bilgisiyle torku binlerce yıl önce sezgisel olarak kullanmıştır.

Orta Çağ – Rönesans – Mekanik Biliminin Doğuşu

Endüstri öncesi dönemde yaşamın büyük kısmı tarım ve hayvancılık ile geçiyordu. Su değirmenleri, yel değirmenleri gibi mekanik sistemler torkun uygulanmasını pratik hale getirmiş, ancak bu insan sezgisine dayalı, doğrudan ölçümsüz uygulamalardı. Rönesans’ta Leonardo da Vinci gibi bilim insanları, kaldıraç ve kuvvet merkezleri üzerine ilk çizimler yapmış, torku kavramadan da olsa bu kavramların temelini hazırlamışlardır.

Modern Bilimin Başlangıcı – Newton ve Kuvvetin Tanımı

Isaac Newton (1643–1727), “Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica” eseriyle fizik biliminin temellerini atarak, kuvvet, moment ve dönüş hareketleri gibi kavramları matematiksel olarak sistemleştirmiştir. Bu sayede tork, sadece tanımlanmış bir bilmece değil — simetri teorisine ve matematiksel fiziğe dayanan araştırma konusu haline gelmiştir. Teorik olarak tork, dönme momenti olarak yer alsa da uygulamaya dökülmesi 18. ve 19. yüzyıla kalmıştır.

Sanayi Devrimi – Mekaniğin Evrimi ve Tork’un Pratiğe Dönüşü

18. ve 19. yüzyıllarda makineleşme; buharlı makineler, vinçler, lokomotifler, tekstil makineleri enerjisini kuvvet ve moment düzenlemeleriyle yavaşça öğrenirken, bazı sorunlar da ortaya çıkmaya başladı: somun ve boltlar, yanlış sıkıldığında mekanizma yavaşlıyor, fazla sıkıldığında kırılıyor; yetersiz sıkıldığında gevşeyip düşüyorlardı. “Yeteri kadar kuvvet uygulamak” hedefi ile ilk tork uygulamaları, elle yapılmaya çalışıldı lakin bilimsel doğruluk gerektiriyordu.

Tork Anahtarının İcadı – Hooke’un Dehası

Tork anahtarı için ilk patent konusunda çelişkili bilgiler mevcuttur.

Bir görüşe göre; 1918 yılında ABD’li mühendis Conrad Bahr tarafından alınmıştır.

Diğer görüşe göre de; 1931 yılında Chicago’dan John H. Sharp tarafından alındı.

Bu anahtara tork ölçüm anahtarı adı verildi ve bugün gösterge tork anahtarı olarak sınıflandırılıyordu.

1935’te Conrad Bahr ve George Pfefferle ayarlanabilir bir cırcırlı tork anahtarı patenti aldı. Alet, istenen torka ulaşıldığında sesli geri bildirim ve geri cırcırlı hareketin kısıtlanması özelliklerine sahipti.

Bunun neticesinde somun ve civatalar artık sadece elle değil, kesin değerde sıkılabilir hâle geldi. İşte “torklama” terimi sistematik olarak bu mekanik cihazla hayatımıza girdi.

Standardizasyon – ISO / DIN / ASTM ve Tork Değerleri

1950–1970 arasında, ISO, DIN, ASTM gibi uluslararası kuruluşlar “her araç tipi için bijon tork değerini”, “kalibrasyon sıklığını”, “açıya dayalı sıkma yöntemlerini” tanımladı.

Endüstri süreçleri bu standartlarla birleşerek torklamayı yalnızca teknik bir zorunluluk değil — bir güvenlik adımı, kalite kültürü hâline getirdi.

Elektronik Çağ – Data ve İzlenebilirlik

1990’lar ve sonrasında mekanik anahtarlar yerini dijital kontrollü, doğruluğu yüksek cihazlara bırakmaya başladı. Bu cihazlar; uygulanan tork değerini kaydediyor, üretim sistemlerine entegre oluyor, hata ve sapma alarmı verebiliyordu. Özellikle otomotivde torklama işlemi; izlenebilirlik, otomasyon ve raporlama ile birlikte güvenlik kritiği hâline geldi.

Gerçek Dünya Uygulamaları – Otomotivden Uçağa

Otomotiv: Bijon torkları, tekerlek dengesini, fren tutuşunu ve sürüş güvenliğini doğrudan etkiler. Binek araçlarda 90–120 Nm; ticari araçlarda 140–180 Nm.

Havacılık: Uçak kanat bağlantılarında tork ±1 Nm hassasiyet ister. Somunda gevşeme, kanat titreşimi ve kritik sistem arızası açığa çıkabilir.

Petrol & Gaz: Boru flanşlarında düşük/ yüksek basınç sızıntısı ile patlama riski torklamanın mantığını kolay anlatır.

Nükleer Tesisler: Ayar civataları atom basıncıyla temas ettiğinde, sızdırmazlık sağlanmalı, zamanla gevşeme takip edilmelidir.

Otomotivde, petrol&gaz, türbin, rafineriler gibi kritik alanlarda “tork etiketi” ve “kalibrasyon kodu” zorunlu.

Çevrimiçi eğitim platformlarında “rotate bolt to torque spec” = “Cıvatayı belirlenen tork (sıkma kuvveti) değerine kadar döndürün.” eğitimi standartlaştı.

Dijital kayıtlar, bakım programı entegrasyonları sayesinde insan hatası minimize edildi.

Güncel Standart ve Güvenlik Kültürü

ISO 9001, ISO/TS 16949, ISO 45001 gibi sistemlerde torklama “izlenebilirlik” ve “süreklilik” açısından şart sayılıyor.

CE belgesi, tork kontrol kayıtlarının yönetilebildiğini şart koşar.

Kalibrasyon: Tork anahtarlarının yıllık kalibrasyonu sertifikalandırılır.

Prosedür: Her bakım senaryosunda kontrol listesinde “torklama” maddesi olmalıdır.


Gelecek – Otonom Ve Akıllı Sistemlerde Tork Yönetimi

Endüstri 4.0 ile birlikte otonom araçlar “tork validation” algoritmalarıyla periyodik tork kontrol yapabiliyor. Robotik sistemler, API verisi üzerinden tork sapmalarını analiz ediyor, insan kaynaklı hatayı ortadan kaldırıyor. Bu sayede “mekanik güvenlik kültürü” dijitalleşiyor.

Torklamanın Evrensel Değeri

Tork, aslında bir kuvvetin sistemsel kontrolü; torklama ise bu kuvvetin güvenlik ve insan hayatıyla etkileşime geçtiği noktadır. Antik çağdan bugüne kadar uzanan bu serüven; rastgele değil — bilinçli güç yönetimidir.

Günümüzde hâlâ atölyelerde “elini tork anahtarı yerine geçir, ne kadar sıkacağını biliyor musun?” gibi soruların geçerliliği, bu disiplinin kültürel önemiyle alakalıdır.

İnsanlık şu soruyu yanıtlıyor:

“Yeterince sıkmak mı? Yoksa olması gereken değeri aşmamak mı?”

İşte torklamayı hatırlamak, insanları ve sistemleri ayıran çizgi, insanın “kuvvetle güvenliği buluşturma” serüvenidir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Kritik Risk Yönetimi Programının Temel Amacı

Günümüzde iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri, yalnızca yasal uyumun ötesine geçerek sıfır kaza vizyonuna ulaşmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda geliştirilen Kritik Risk Yönetimi Programı, yüksek olasılıkla ölümcül veya kalıcı yaralanma ile sonuçlanabilecek durumları sistematik biçimde tanımlamak, kontrol etmek ve önleyici kültürü iş süreçlerine entegre etmek amacıyla kurgulanmıştır.

Kritik Risk Yönetimi Programı‘nın temel amacı; geleneksel risk değerlendirme yaklaşımlarının çoğu zaman gözden kaçırabildiği, düşük sıklıklı ancak yüksek etkili olayları önceden öngörerek, bu olaylara karşı yaşam kurtaran kritik kontrolleri sahada tutarlı ve doğrulanabilir biçimde uygulamaktır. Program, sektörlere özgü kritik riskleri analiz ederek bu risklere yönelik ölçülebilir ve davranış temelli kontrol sistemlerini geliştirir; böylece çalışanların maruz kalabileceği ölümcül risklerin en aza indirilmesini sağlar.

İşletmelerin yalnızca mevzuata değil, aynı zamanda etik sorumluluklara da cevap verebilmesi için Kritik Risk Yönetimi Programı, proaktif bir güvenlik kültürünün kurumsallaşmasında anahtar bir rol oynar. Bu sistematik yaklaşım sayesinde, kritik görevlerde çalışan personelin korunması, liderlik sorumluluğunun pekiştirilmesi ve güvenli operasyonların sürekliliği sağlanmış olur.

Kritik Risk Yönetimi, güvenliğin bir seçenek değil, operasyonel bir ön koşul olduğunu hatırlatan, mühendislik ve davranış biliminin kesiştiği noktada konumlanan stratejik bir programdır.

  • Saha operasyonlarında hayati tehlike oluşturan riskleri özel olarak ele almak
  • Bu risklere karşı alınan kontrollerin gerçekten uygulandığını sürekli doğrulamak
  • İş kazalarını önceden kestirilebilir hale getirip, sıfır kaza hedefine yaklaşmak
📌 📌 📌
Kritik Risk Nedir?

Kritik risk, gerçekleştiği takdirde:

  • Ölümcül kazaya,
  • Ciddi yaralanmaya,
  • Kalıcı sakatlığa,
  • Çok ciddi çevre veya mülkiyet zararına neden olabilecek tehlikedir.
📌 📌 📌
Kritik Kontrol Nedir?

Kritik riskin gerçekleşmesini engelleyen, gerçekleşse bile etkisini azaltan, kesin, uygulanabilir ve denetlenebilir kontrol önlemidir.

Örnek: Yüksekten düşme riskinde, çift kancalı düşüş durdurucu sistemin aktif ve doğru şekilde kullanılması kritik kontroldür.

🧱 🧱 🧱
Kritik Risk Yönetimi Programının Bileşenleri
1. Kritik Risklerin Tanımlanması
  • Organizasyonun iş koluna özel olarak
  • Ölümcül kaza istatistiklerine ve geçmiş olaylara göre belirlenir
  • Genelde aşağıdaki başlıklarda gruplanır:
    • Yüksekten düşme
    • Kapalı alanda çalışma
    • Enerji altında çalışma (LOTO eksikliği)
    • Hareketli araç/makine çarpması
    • Elektrik teması
    • Patlama/yangın
    • Kazı çökmesi
    • Vinçle yük kaldırma
    • Zehirli gaz, solunabilir toz maruziyeti

2. Kritik Kontrollerin Tanımlanması
  • Her risk için “olmazsa olmaz” kontroller tanımlanır
  • Kontrol şu soruları net yanıtlamalıdır:
    • Risk gerçekleşmeden önce mi uygulanıyor?
    • Doğrudan riski ortadan kaldırıyor mu?
    • Gözle görülür şekilde denetlenebilir mi?

3. Sorumlulukların Belirlenmesi
  • Hangi kontrolü kim uygulayacak, kim doğrulayacak net tanımlanır
  • Saha çalışanı, formen, şef, saha güvenliği sorumlusu gibi roller açıkça belirlenir

4. Doğrulama ve Denetleme Süreci
  • Kritik kontrollerin sahada gerçekten uygulanıp uygulanmadığı düzenli olarak kontrol edilir
  • “Yapılmış gibi gösterilen” kontrol önlemleriyle mücadele edilir
  • Dijital platformlar veya checklist sistemiyle kayıt tutulur

5. Kritik Olay Bildirim Sistemi
  • Kritik kontrol eksikliği ile karşılaşan çalışan bunu gizli şekilde bildirebilir
  • Kurum içi kültür desteklenir: “Dur – Değerlendir – Devam Et” anlayışı geliştirilir

6. Eğitim ve Davranışsal Güçlendirme
  • Kritik risk odaklı eğitimler (örneğin: sadece kapalı alan farkındalık eğitimi)
  • Liderlik bazlı saha gözlemleri (Stop Work Authority – İş Durdurma Yetkisi)
  • Olay sonrası kök neden analizleri: “Kontrol eksikliği”ne odaklanır
📊 📊 📊
Kritik Risk Yönetimi Programı’nın Farkı – Klasik Risk Değerlendirmesinden Ayıran Özellikler
KriterKlasik Risk DeğerlendirmesiKritik Risk Yönetimi
AmaçTüm riskleri değerlendirmekHayati tehlikeleri önlemek
Riskin sıklığına bakışSık gerçekleşen olaylara odaklıSeyrek ama ölümcül olasılıklara odaklı
Kontrol seviyesiGenel kontrol önlemleriKritik (hayati) kontrol önlemleri
İzleme mekanizmasıNadiren denetlenirSık sık doğrulama ve kayıt
Eğitim yaklaşımıGenel bilgilendirmeRisk bazlı, hedefli, uygulamalı
Davranışsal kültürUyum zorunluluğuKatılım ve sorumluluk alma
🌍 🌍 🌍
Uluslararası Uygulama Örnekleri
Avustralya – ICAM ve Kritik Risk Yönetimi Programı
  • Yüksekten düşmelerde ölüm oranlarının azaltılmasında kritik risk kontrol listeleri kullanılmıştır.

ABD – OSHA & High Hazard Focus
  • OSHA’nın “Fatal Four” olarak adlandırdığı dört temel ölümcül riske karşı şirketlerin Kritik Risk Yönetimi Programı temelli program kurmaları istenir.

Avrupa – ISO 45001 ve Kritik Risk Yönetimi Programı Uyumu
  • ISO 45001:2018 standardı, kuruluşlara “önleyici kontrol sistemleri” kurmayı zorunlu kılmakta, Kritik Risk Yönetimi Programı Kritik Risk Yönetimi Programı bu ihtiyaca doğrudan cevap verir.
🔧 🔧 🔧
Kritik Risk Yönetimi Programında Kullanılan Bazı Araçlar
  • Kritik Kontrol Doğrulama Listeleri (Checklist)
  • İş Öncesi Risk Gözden Geçirme (JHA/Toolbox Talk)
  • Dijital Saha Denetim Uygulamaları (Web tabanlı kontrol)
  • Görsel Denetim Panoları (Her kritik risk için panolarda durum izleme)
  • İş Durdurma Yetkisi Eğitimleri (Yönetim ve denetim ekiplerine)
📈 📈 📈
Kritik Risk Yönetimi Programı Kurmanın Kuruma Faydaları
  • Ölümcül ve ağır yaralanmalı kazalarda %60’a kadar azalma
  • Davranış temelli güvenlik kültürü gelişimi
  • Yönetici ve saha çalışanları arasında iletişim artışı
  • ISO 45001 denetimlerinde olumlu geri bildirim
  • Yasal yükümlülüklerin proaktif şekilde karşılanması
🔚 🔚 🔚
Kritik Risk Yönetimi Programı Bir Güvenlik Davranışıdır

Kritik Risk Yönetimi sadece bir prosedür ya da liste değil, aynı zamanda iş yerlerinde hayatı koruyan davranış kültürünün temelidir. Kontrol listeleri değil, bu listelerin ne kadar içselleştirildiği ve günlük operasyonlara ne kadar yerleştiği kritik başarı göstergesidir.

Kritik Risk Yönetimi Programı, iş kazalarının çoğunlukla önlenebilir olduğunu hatırlatan güçlü bir sistematiği temsil eder. İstatistiksel veriler, ölümcül iş kazalarının büyük kısmının az sayıda risk kategorisine bağlı olduğunu göstermektedir. Bu gerçek, sahadaki kontrol çabalarının kritik riskler üzerine odaklanmasının ne denli stratejik bir tercih olduğunu ortaya koyar.

Kritik Risk Yönetimi Programı, sadece bir kontrol listesi ya da prosedür dokümanı değil; organizasyonun en tepe yönetiminden en alt operasyonel kademeye kadar, herkesin hayati tehlikeleri tanıdığı, kritik kontrolleri uyguladığı ve doğrulama sorumluluğunu sahiplendiği yaşayan bir sistemdir. Bu sistemin başarısı; teknik kontrollerin sürekliliği kadar, çalışan farkındalığı, liderlik kararlılığı ve güvenlik kültürünün içselleştirilmesi ile mümkündür.

Unutulmamalıdır ki, kritik risklerin her biri potansiyel bir trajedidir; ancak doğru kontrol önlemleriyle bu riskler bir daha yaşanmayacak olaylara dönüşebilir. Bu nedenle Kritik Risk Yönetimi Programı, sadece güvenli bir iş yeri yaratmanın değil, aynı zamanda her bir çalışanın sağ salim evine dönebilmesinin teminatıdır.

Kritik Risk Yönetimi Programı‘nın kararlılıkla uygulanması, sıfır kaza hedefini ulaşılabilir bir gerçekliğe dönüştürmenin en somut adımlarından biridir.

Kritik Risk Yönetimi Programı Eğitimi – Kurulumu Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanıza özel Kritik Risk Yönetimi Programı Eğitimini – Kurulumunu Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

Daha Fazla

Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Yardımcı Aparatlarını Kullanacakların Fiziksel Sınırlarını Biliyor muyuz?

Paraşüt tipi emniyet kemerlerinin (tam vücut emniyet kemeri) yardımcı aparatlarını kullanacak kişilerin fiziksel sınırları, güvenli ve verimli bir kullanım sağlamak için önemli bir faktördür. Bu sınırlar, kullanıcının güvenliği ve yardımcı aparatlar arasındaki uyum için dikkate alınmalıdır.

İşte bu fiziksel sınırlarla ilgili genel bilgiler:

1. Fiziksel Sınırlar ve Kullanıcı Özellikleri

Paraşüt tipi emniyet kemerlerinin ve yardımcı aparatlarının doğru çalışabilmesi için kullanıcıların belirli fiziksel özelliklere uygun olmaları gerekir.

Bu sınırlar şunlardır:

1.1. Ağırlık
  • Alt sınır: 40 kg
  • Üst sınır: 120 kg
    • Kemerin ve yardımcı aparatlarının tasarımı, bu ağırlık aralığına göre yapılır. Bu sınırların dışındaki ağırlıklar, kemerin düzgün çalışmamasına veya aparatların arızalanmasına yol açabilir.
1.2. Boy
  • Alt sınır: 150 cm
  • Üst sınır: 190 cm
    • Bu boy aralığı, kemerin tüm özelliklerinin vücuda uyumlu olmasını sağlar. Daha kısa veya daha uzun kullanıcılar için özel tasarımlar gerekebilir.
1.3. Bel Çevresi
  • Alt sınır: 65 cm
  • Üst sınır: 105 cm
    • Kemerin bel kısmı, kullanıcının bel ölçüsüne göre ayarlanabilmelidir. Bu sınırların dışında olan kullanıcılar için farklı ölçülerde kemerler gerekebilir.
1.4. Omuz Çevresi
  • Alt sınır: 85 cm
  • Üst sınır: 120 cm
    • Omuz askıları, kullanıcının omuz ölçüsüne göre uyum sağlamalıdır. Bu sınırlar, kemerin omuz kısmının rahat oturması ve vücuda zarar vermemesi için belirlenmiştir.

2. Fiziksel Sınırların Aşılması Durumunda Olası Sonuçlar
2.1. Ağırlık Sınırının Aşılması
  • Sonuçlar:
    • Kemerin kapasitesini aşan kullanıcılar, kemerin dikişlerinden, karabinadan veya şok emici sistemlerden gelen baskılar nedeniyle kemerin kopması riski ile karşılaşabilirler.
    • Bağlantı noktaları veya halat sistemleri de aşırı ağırlık nedeniyle arızalanabilir.
    • Düşüş sırasında şok emici sistemler yeterince etkili olmayabilir, bu da ciddi yaralanmalara yol açabilir.
2.2. Boy Sınırının Aşılması
  • Sonuçlar:
    • Çok kısa kullanıcılar için kemerin uzunluğu yetersiz olabilir ve bel ile omuz kısımları düzgün oturmayabilir, bu da kemerin kaymasına neden olabilir.
    • Çok uzun kullanıcılar için kemer, omuz ve bel kısmında yeterli destek sağlamayabilir ve kemer rahat bir şekilde yerinde durmayabilir, bu da düşüş sırasında zarar görme riskini artırabilir.
2.3. Bel Çevresi Sınırının Aşılması
  • Sonuçlar:
    • Çok büyük bel çevresi olan kullanıcılar için kemerin bel kısmı sıkı olmayabilir veya yeterince sabitlenmeyebilir. Bu durum, kemerin kaymasına veya gevşemesine neden olabilir.
    • Kemer düzgün bir şekilde oturmadığında, emniyet fonksiyonları tam olarak çalışmayabilir ve güvenlik riski oluşturabilir.
2.4. Omuz Çevresi Sınırının Aşılması
  • Sonuçlar:
    • Omuz askıları, çok küçük bir omuz çevresi olan kullanıcılarda rahat olmayabilir, bu da kemerin kaymasına yol açabilir.
    • Çok büyük omuz çevresi olan kullanıcılar için omuz askıları yetersiz olabilir ve kemerin rahat bir şekilde vücuda oturması engellenebilir, bu da güvenlik risklerine yol açabilir.

3. Eğitim ve Bilinçlendirme
3.1. Eğitim Verilmesi Gereken Konular
  • Kullanıcıların Fiziksel Sınırları: Kişilerin kemer ve yardımcı aparatları kullanmadan önce, fiziksel sınırlarını bilmeleri ve bu sınırlar içinde kullanmaları gerektiği öğretilmelidir.
  • Fiziksel Uygunluk: Kullanıcılar, kemerin ve yardımcı aparatların doğru şekilde kullanılabilmesi için uygun fiziksel ölçülere sahip olmalıdır. Eğitmenler, kullanıcıları bu konuda bilgilendirip, kemerin kullanımı öncesinde fiziksel sınırları gözden geçirmelidir.
  • Sınır Aşımı Durumunda Güvenlik Protokolleri: Eğer kullanıcılar fiziksel sınırlarını aşıyorsa, alternatif emniyet kemeri veya yardımcı aparatları hakkında bilgilendirme yapılmalı ve bu tür durumlar için güvenlik protokolleri oluşturulmalıdır.

Sonuç olarak, paraşüt tipi emniyet kemerinin yardımcı aparatları, sadece fiziksel sınırları içinde olan kullanıcılara uygun olmalıdır. Bu sınırların aşılması, kemerin verimliliğini azaltabilir ve ciddi güvenlik riskleri oluşturabilir. Bu nedenle, her kullanıcıdan önce uygunluk kontrolü yapılmalı ve eğitim süreçlerinde bu sınırların dikkate alınması sağlanmalıdır.

Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Yardımcı Aparatlarını Kullanacakların Fiziksel Sınırlarını İçeren Tablo
Fiziksel ÖzellikAlt SınırÜst SınırAçıklama
Ağırlık40 kg120 kgKemerin tasarımı, bu ağırlık aralığına göre yapılır. Ağırlık dışındaki kullanıcılar için özel tasarımlar gerekebilir.
Boy150 cm190 cmBu boy aralığı, kemerin uyumlu olmasını sağlar. Daha kısa veya daha uzun kullanıcılar için farklı tasarımlar gerekebilir.
Bel Çevresi65 cm105 cmKemeri düzgün bir şekilde oturtmak için bel çevresi bu sınırlar içinde olmalıdır.
Omuz Çevresi85 cm120 cmOmuz askıları, kullanıcının omuz ölçüsüne göre ayarlanmalıdır. Bu sınırlar dışındaki kullanıcılar için farklı ayar mekanizmaları gerekebilir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri ile İlgili Mevzuatımız

1. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331 Sayılı Kanun)

  • Madde 4 – İşverenin Yükümlülükleri:
    İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Riskleri önlemek, risklerden kaçınmak, riskleri kaynağında yok etmek gibi temel ilkeler çerçevesinde, yüksekte çalışmalarda emniyet kemeri gibi uygun KKD (Kişisel Koruyucu Donanım) sağlamak zorundadır.
  • Madde 5 – Risklerden Korunma İlkeleri:
    Yüksekte çalışmalarda riskler mümkün olduğunca toplu koruma önlemleriyle bertaraf edilmeli, bu yeterli değilse kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.

2. Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği (Resmî Gazete: 01.05.2019 / 30761)

Bu yönetmelik, 89/686/EEC sayılı AB Direktifi ile uyumludur.

Tanım:

Paraşüt tipi emniyet kemeri, çalışanı düşme tehlikesine karşı korumaya yönelik “düşmeye karşı koruyucu sistemler” kapsamında bir KKD olarak tanımlanır.

Madde 7 – Uygunluk:

Emniyet kemeri CE belgeli olmalı, TS EN 361 standardına uygun şekilde üretilmeli ve piyasaya arz edilmeden önce uygunluk değerlendirme işlemlerinden geçirilmelidir.

Madde 10 – Kullanım ve Bilgilendirme:

İşveren, çalışanlara KKD’yi doğru kullanabilmeleri için gerekli bilgileri ve eğitimi sağlamakla yükümlüdür. Bu eğitim dokümante edilmelidir.

3. TS EN 361 – Düşmeyi Önleyici Sistemler – Beden Tipi Emniyet Kemerleri Standardı

Bu standarda göre paraşüt tipi emniyet kemerlerinde bulunması gerekenler:

  • Omuz, bel ve bacak destek noktaları
  • Sırtta yer alan “D” tipi bağlantı halkası (düşme durumunda yükü dengelemek için)
  • Taşıyıcı bantlarda 15 kN çekme dayanımı
  • Kullanıcının ağırlığı ve düşme faktörüne göre sistem testleri
  • CE işareti ve üretici beyanı
  • Türkçe kullanım kılavuzu ve periyodik kontrol talimatı

4. Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik(Resmî Gazete: 02.07.2013 / 28695)

Madde 6 – KKD’nin Kullanımı:

  • KKD, kullanıcıya uygun ebatlarda olmalıdır.
  • Kullanım süresi, fiziki hasar, üretici talimatı ve periyodik kontrol sonuçlarına göre değerlendirilmelidir.
  • Emniyet kemerleri düşme yaşanmışsa kullanımdan çıkarılmalı ve üreticiye danışılmalıdır.

5. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete: 25.04.2013 / 28628)

Ek-II Madde 4.3 – Yüksekte Kullanılan Ekipmanlar:

Paraşüt tipi emniyet kemerleri gibi kişisel koruyucuların periyodik kontrolleri, uzman kişilerce yapılmalı; kontrol sonuçları belgelenmeli ve arşivlenmelidir.

Periyodik Kontrol ve Muayene

6331 sayılı Kanun ve İş Ekipmanları Yönetmeliği uyarınca:

  • Emniyet kemerleri, yılda en az 1 kez yetkin kişi tarafından kontrol edilmelidir.
  • Bu kontroller kayıt altına alınmalı, herhangi bir deformasyon, esneme, dikiş bozulması tespit edilirse ürün derhal kullanımdan kaldırılmalıdır.
  • Düşme sonrası tek kullanımlık kabul edilir.
🧭 🧭 🧭

Türk mevzuatı, paraşüt tipi emniyet kemerinin yalnızca kullanılmasını değil; uygun şartlarda seçilmesini, uygun beden ölçülerine göre verilmesini, CE belgesine ve standartlara uygun olmasını, düzenli kontrol edilmesini ve doğru biçimde eğitilerek kullanılmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu donanımın, düşme gibi ölümcül risklere karşı hayat kurtarıcı olabilmesi için sadece takılması değil, yukarıdaki tüm süreçlere uygun olarak sistemli kullanımı zorunludur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ TS EN 361 – Kişisel koruyucu donanım – Belirli bir yükseklikten düşmeye karşı – Tam vücut kemer sistemleri https://intweb.tse.org.tr/standard/standard/Standard.aspx?081118051115108051104119110104055047105102120088111043113104073082083083075105069114047049121122

⭐️⭐️ ANSI/ASSP Z359.2-2023: Düşmeye Karşı Koruma Programı Gereksinimleri https://blog.ansi.org/ansi-assp-z359-2-2023-fall-protection-program/

⭐️⭐️ İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18318&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

EN ISO 13688 ve Sektöre Özgü Kıyafet Standartları Koruyucu Giysi Yaklaşımında Temel Prensipler

EN ISO 13688 – Genel Gereksinimler

EN ISO 13688, tüm koruyucu giysiler için eşlik eden “çerçeve standardı” dır. Bu standart, belirli bir risk türüne yönelik giysi standartlarını tamamlar. Tek başına koruma sağlamaz; ancak, tüm koruyucu kıyafetlerin ergonomi, güvenlik, uyumluluk ve etiketleme gibi temel kriterleri karşılamasına zemin hazırlar.

EN ISO 13688 Temel Kriterler
KriterAçıklama
Ergonomi ve KonforGiysi, etkinliği engellemeden koruma sağlamalı; terleme, aşırı zorlanma ya da hareket kısıtlaması yaşamamalıdır .
Zararsızlık (Innocuousness)Malzemeler toksik, alerjen ya da kanserojen madde barındırmamalı; özel testlerle (Cr VI, azo boyar, Ni salınımı, pH) standart sınırlar içinde olmalıdır .
Beden UygunluğuEtiketlerde vatanda bedene uygun beden tablosu belirtilmeli (EN ISO 3635); beden ve kol-boyun oranlarında esnek aralık bırakılmalıdır .
Yaşlanma DayanımıYıkama ve kurutma sonrası boyut, dayanıklılık, etiket akışı gibi parametreler sınanmalı; +/–%3 (dokuma) / +/–%5 (örme) toleransları aşılmamalıdır .
Uyumluluk (Compatibility)Koruyucu ekipmanlarla birlikte giyildiğinde entegre çalışmalı; örn. ceket ve eldiven arası sızdırmazlık
İşaretleme & EtiketlemeCE işareti, üretici, model, tehlike piktogramları, bakım önerileri ulusal dilde ve dayanıklı etiketlerde olmalıdır .

EN ISO 13688 Üretim Süreci ve Test Metodolojisi
Zararlı Madde Testleri
  • Cr(VI): ISO 17075 yöntemine göre <3 mg/kg
  • Nikel salınımı (EN 1811): <0.5 µg/cm²/h
  • pH testi: Doğal kumaşlarda 3.5–9.5 arası (ISO 3071)

Tasarım ve Ergonomi
  • Giysi üzerindeki açıklıklar, uzama, koruma katmanları ve ek parçalar doğru düzenlenmeli; hareketle açık kalmamalı .
  • Dikiş, fermuar, cepler gibi ek parçalar kullanım süresince problem çıkarmamalı.

Yaşlanma Deneyi
  • Sanayi tipi yıkama/ev tipi yıkama sıklıkla uygulanır (ISO 6330 / 15797).
  • Boyut değişimi, renk solması, etiket akması kontrol edilir.

Sektöre Özgü Standartlarla Entegrasyon

EN ISO 13688 yalnızdır, ancak aşağıdaki daha özel standartlarla birlikte uygulanır:

  • EN ISO 11611 (Kaynak koruması): Sıçrayan erimiş metal ve ark ışınına dayanıklılık.
  • EN ISO 11612 (Alev ve ısıya dayanıklılık): Alev yayılımı, temas sıcaklığı, konvektif/radyant ısı.
  • EN ISO 20471 (Yüksek görünürlük): Reflektör yüzey oranı ve renk standardı.
  • EN 1149 (Antistatik): Statik birikim limitleri, patlayıcı ortamlarda kritik
  • EN 14126 (Biyolojik ajanlar), EN 13982 (Toz ve partikül), EN 14605 (Sıvı kimyasal geçirmezlik) gibi diğer sektörlere özel tipler.

Bu uyum, çalışan giysisinin hem genel hem de spesifik risklere karşı etkin bir koruma sunmasını sağlar.

Fark Yaratan Teknik Detaylar
Renk Direnci ve Solma

ISO 105 koşullarında terleme ve yıkamayla renk koruması test edilir; gri skalada ≥4 derecesi gerekir .

Doku Uyumu ve Aşınma

Üretimde iplik çekme, nanotekstil, fazla kalın/ince kumaşlama gibi kalite kriterleri uygulanır. EN ISO 13688 bunların uzun vadede giysi performansına etkisini kapsar.

Dokunma Konforu

Giysi deriye temas ettiğinde, dikiş, etiket, aksesuarlardan oluşabilecek baskı ve tahriş faktörleri dikkate alınır.

Uygulama Alanlarında EN ISO 13688’in Rolü
İnşaat ve Bakım

Çok katmanlı sistemler; yüksek görünürlük ve yangın dayanımı önceliklidir. EN ISO 20471 ile birlikte uygulanır.

Kaynak ve Metal Üretimi

EN ISO 11611/11612 standartlarıyla birlikte antistatik (EN 1149) kumaşlar kullanılır.

Kimya Sektörü

Kimyasal geçirimsi (EN 14605) sağlanırken, alt kumaş EN ISO 13688 şartlarını da korur.

Elektrik/Bakım

HEAT ve ARC risklerinde çoklu sertifikasyonlu giysiler; EN 1149+11612+11611 koşulları uygulanır.

Sertifikasyon ve CE Uygunluk

Koruyucu giysiler üretildikten sonra CE işaretiyle piyasaya sunulur.
EN ISO 13688 ile birlikte sektörspesifik standarda da uyumluluk belgeleri gerekir.

Teknik Dosya Ekleri
  • Test raporları
  • Kullanıcı el kitapları
  • Bakım prosedürleri
  • CE etiket kılavuzu

Gelecek Eğilimler & Sürdürülebilirlik

ISO 13688:2013+A1 2021 güncellemesi, sürdürülebilir üretim, geri dönüşüm ve çevre dostu malzemelere vurgu yapıyor

EN ISO 13688, koruyucu giysi tasarımında temel çerçeveyi oluşturur. Spesifik tehlikelerle mücadelde sektör standardıyla birlikte uygulanır.

İş güvenliği açısından pratikteki etkisi net; koruyucu kıyafetin rahat, güvenilir, uzun ömürlü ve kullanıcı dostu olması ilke haline gelir. İşçilere yönelik bilinçlendirme ve satınalma süreçlerinde bu kriterlerin hassasiyetle uygulanması, kazaların ve yanlış kullanımın önüne geçer.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Vücudun Radarlarını Biliyor musunuz?

Vücudun Görünmeyen Radarları – Propriyosepsiyon, Interosepsiyon ve Nörosepsiyon

Bir elmayı gözün kapalıyken uzanıp alabiliyorsan, aç karnını fark edip yemek yiyebiliyorsan ya da sinirli birinin yanında neden içten içe gerildiğini anlayamıyorsan — işte tüm bunlarda vücudunun gizli duyuları devrede:
Propriyosepsiyon, interosepsiyon ve nörosepsiyon.

Bu üç kelime karışık gelebilir ama hepsi aslında vücudun kendiyle ve çevresiyle kurduğu iç iletişim sistemleridir.

Hadi gelin, bu üç mucizevi sistemi beraber keşfedelim.

🎯 🎯 🎯
1. Propriyosepsiyon: “Ben Neredeyim?” Duyusu

Propriyosepsiyon, vücudun uzaydaki konumunu ve hareketini fark etme yetisidir.
Yani gözün kapalıyken kolunun havada mı yoksa dizinde mi olduğunu bilebilme halin.

🧠 Nasıl çalışır?
Kaslardan, eklemlerden ve tendonlardan gelen sinyaller beyne gider. Beyin bu verileri işleyerek vücudun pozisyonunu anlar.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Gözlerin kapalıyken burnuna dokunabiliyorsan, propriyosepsiyonun çalışıyor.
  • Merdivenlerden inerken her basamağı görmeden ayaklarını doğru yere koyabiliyorsan—tebrikler, bu senin gölge süper gücün!

📌 Eksikliğinde ne olur?
Sende bir denge sorunu, tökezleme ya da koordinasyon bozukluğu oluşabilir.

💓 💓 💓
2. Interosepsiyon: “İçimde Ne Oluyor?” Duyusu

Interosepsiyon, vücudun iç organlarından gelen sinyalleri algılama yetisidir.
Açlık, susuzluk, kalp atışı, mide gurultusu, hatta “tuvaletim geldi” hissi bu sistemin ürünüdür.

🧠 Nasıl çalışır?
Mide, bağırsaklar, kalp, akciğer gibi organlardan gelen bilgiler sinir sistemi yoluyla beyne (özellikle insula bölgesine) iletilir.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Spor yaparken kalp atışının hızlandığını fark etmek,
  • Gerildiğinde midenin kasıldığını hissetmek,
  • Duygusal bir anda boğazına bir düğüm oturması…

📌 Eksikliğinde ne olur?
İç sinyalleri tanıyamayan bireyler, duygularını da tanımakta zorlanabilir. Bu durum bazı anksiyete bozuklukları veya yeme bozukluklarında görülür.

🛡️ 🛡️ 🛡️
3. Nörosepsiyon: “Güvende miyim?” Duyusu

Nörosepsiyon, beynin bilinç dışı bir şekilde tehlikeyi algılayıp sinir sistemini alarma geçirme sistemidir.
Bu, klasik “kaç ya da savaş” refleksinin arka plan mekanizmasıdır.

🧠 Nasıl çalışır?
Çevresel ipuçları (birinin sesi, yüz ifadesi, ortam sesi gibi) amigdala ve beyin sapında hızla değerlendirilir. Eğer tehdit algılanırsa, sempatik sinir sistemi devreye girer. Yani kalp hızlanır, kaslar gerilir, nefes sıklaşır.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Asansörde sinirli biriyle karşılaştığında sebebini anlamadan gerilmek,
  • Kalabalık bir sokakta hızlı adımlarla sana yaklaşan birine karşı içgüdüsel olarak tetikte hissetmek.

📌 Eksikliğinde ne olur?
Tehditleri zamanında algılayamama; ya da aksine, sürekli tehdit algılayarak kronik kaygı yaşama.

🔁 🔁 🔁
Birbirleriyle Nasıl Bağlantılılar?

Bu üç sistem birbirine sıkı sıkıya bağlıdır:

🔗 Propriyosepsiyon + Interosepsiyon = Bedensel Farkındalık
Kendi bedenini hem dış pozisyon olarak (propriyoseptif) hem iç durum olarak (interoseptif) tanımak, sağlıklı hareket ve duygusal dengeyi sağlar.

🔗 Interosepsiyon + Nörosepsiyon = Duygusal Tepki
Örneğin: Kalp atışın hızlandığında bunu fark edemiyorsan (interosepsiyon), neden gerildiğini anlayamazsın. Ama nörosepsiyon zaten seni alarma geçirmiştir!

🔗 Propriyosepsiyon + Nörosepsiyon = Refleksif Güvenlik
Karanlıkta sendeleyen biri sana hızla yaklaştığında, hem pozisyonunu (propriyoseptif sistem) hem de güvenliğini (nörosepsiyon) fark edersin. Geri çekilirsin, ellerin savunmaya geçer.

📣 📣 📣
Duyularımızdan Daha Fazlasıyız

Bu üç “görünmeyen ama hissedilen” sistem sayesinde sadece dış dünyayı değil, iç dünyamızı da tanırız.
Propriyosepsiyon, bize nerede olduğumuzu söyler.
Interosepsiyon, nasıl hissettiğimizi bildirir.
Nörosepsiyon, güvende miyiz, değil miyiz, bunu değerlendirir.

Bu sistemlerin hepsi birlikte çalıştığında sadece bedenimizi değil, kendimizi de daha iyi tanırız, daha iyi koruruz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

Daha Fazla

Lityum-İyon Batarya İçeriğinde Neler Var?

Lityum-iyon bataryalar; elektrikli araçlardan enerji depolama sistemlerine, taşınabilir elektroniklerden endüstriyel uygulamalara kadar günümüz teknolojisinin en kritik bileşenlerinden biri hâline gelmiştir. Yüksek enerji yoğunluğu, uzun çevrim ömrü ve hızlı şarj-deşarj kabiliyeti gibi avantajlar, bu bataryaları vazgeçilmez kılarken; aynı zamanda kimyasal, termal ve elektriksel riskleri de beraberinde getirmektedir.

Bu nedenle lityum-iyon bataryaların yalnızca “dıştan” değil, iç yapıları ve bileşenleri üzerinden anlaşılması; performans kadar yangın, patlama, toksik maruziyet ve çevresel etkiler açısından da kritik öneme sahiptir. Anot, katot, elektrolit, ayırıcı (separator), bakır ve alüminyum akım toplayıcılar gibi her bir bileşen; bataryanın çalışmasını belirlediği kadar, arıza senaryolarında ortaya çıkabilecek risklerin de temel kaynağını oluşturur.

Referans Ürün (Baz Alınan Hücre)

Tip: Silindirik 21700 lityum-iyon hücre
Kimya: NMC 811 (LiNi₀․₈Mn₀․₁Co₀․₁O₂)
Nominal kapasite: ~5 Ah
Nominal enerji: ~18 Wh
Ağırlık: ~70 g

Aşağıdaki tüm girdiler tek bir 21700 hücrenin üretimi için yaklaşık değerlerdir; (Endüstriyel ölçek ve proses verimine göre ±%20 değişebilir.)

1) Aktif ve Yapısal Malzemeler
1. Lityum (Li)
  • Miktar: ~0,8–1,0 g
  • Açıklama: Katot yapısında lityum iyonlarının şarj-deşarj sırasında taşınmasını sağlar ve üretimi yüksek su tüketimi gerektiren tuzlu su (brine) veya sert kaya (spodümen) madenciliğine dayanır.
2. Nikel (Ni)
  • Miktar: ~6–7 g
  • Açıklama: Katodun enerji yoğunluğunu artıran ana metaldir ve rafinasyonu yüksek elektrik enerjisi tüketen pirometalurjik/hidrometalurjik işlemler gerektirir.
3. Kobalt (Co)
  • Miktar: ~0,8–1,0 g
  • Açıklama: Katot yapısının termal ve kimyasal stabilitesini sağlar ancak çıkarımı çevresel ve sosyal açıdan yüksek risklidir.
4. Manganez (Mn)
  • Miktar: ~0,6–0,8 g
  • Açıklama: Katotta yapısal denge sağlar ve kobalt miktarını azaltmaya yardımcı olur.
5. Grafit (Doğal + Sentetik)
  • Miktar: ~7–9 g
  • Açıklama: Anot malzemesidir; sentetik grafit üretimi yüksek sıcaklık fırınlarında yoğun elektrik tüketir.
6. Bakır (Cu)
  • Miktar: ~8–10 g
  • Açıklama: Anot akım toplayıcısıdır ve elektrolitik rafinasyon süreci yüksek elektrik tüketir.
7. Alüminyum (Al)
  • Miktar: ~4–5 g
  • Açıklama: Katot akım toplayıcısıdır ve alüminyum üretimi hücre başına en yüksek dolaylı enerji ayak izine sahip girdilerden biridir.
8. Çelik (Silindirik Kasa)
  • Miktar: ~15–18 g
  • Açıklama: Hücreyi mekanik darbelere ve iç basınca karşı korur ve yüksek fırın prosesleriyle üretilir.
2) Kimyasallar ve Yardımcı Malzemeler
9. Elektrolit (LiPF₆ + Organik Çözücüler)
  • Miktar: ~3–4 g
  • Açıklama: İyon iletimini sağlar; LiPF₆ üretimi flor bazlı kimyasallar içerdiği için çevresel riski yüksektir.
10. Organik Çözücüler (EC, DMC, EMC)
  • Miktar: Elektrolitin %60–70’i
  • Açıklama: Elektrolitin akışkanlığını sağlar ve uçucu organik bileşik (VOC) riskleri taşır.
11. Bağlayıcı Polimerler (PVDF, SBR)
  • Miktar: ~0,3–0,5 g
  • Açıklama: Aktif malzemelerin elektrot yüzeyine tutunmasını sağlar ve flor bazlı kimyasallar içerir.
12. Ayırıcı (Separator – PE/PP)
  • Miktar: ~1–1,5 g
  • Açıklama: Katot ve anotun temasını engeller; mikrogözenekli plastikten üretilir.
3) Enerji Tüketimleri (Üretim Aşaması)
13. Elektrik Enerjisi
  • Tüketim: ~1,5–2,0 kWh / hücre
  • Açıklama: Elektrot kaplama, kurutma fırınları, kuru oda (dry room) ve hücre formasyonu en yüksek elektrik tüketen aşamalardır.
14. Isıl Enerji (Doğal Gaz / Elektrik)
  • Tüketim: ~0,4–0,6 kWh eşdeğeri
  • Açıklama: Elektrot kurutma ve nem kontrolü için kullanılır.
15. Kuru Oda (Dry Room) Enerjisi
  • Pay: Toplam enerjinin %30–40’ı
  • Açıklama: Nem oranı <%1 RH olacak şekilde tutulur; sürekli iklimlendirme gerekir.
4) Su Tüketimi
16. Doğrudan Fabrika Suyu
  • Tüketim: ~5–10 litre / hücre
  • Açıklama: Soğutma, temizlik ve proses desteklerinde kullanılır.
17. Dolaylı Su Ayak İzi (Madencilik + Rafineri)
  • Tüketim: ~300–500 litre / hücre
  • Açıklama: Özellikle lityum, nikel ve kobalt çıkarımında yoğun su kullanılır.
5) Atık ve Emisyon Yan Ürünleri
18. CO₂ Emisyonu
  • Miktar: ~8–12 kg CO₂-eq / kWh hücre kapasitesi
  • Açıklama: Enerji kaynağına bağlı olarak değişmekle birlikte en büyük pay elektrik tüketiminden gelir.
19. Kimyasal Atıklar
  • Açıklama: Elektrolit kalıntıları, solvent buharları ve ağır metal içeren proses atıkları özel bertaraf gerektirir.
20. Katı Üretim Artıkları
  • Açıklama: Elektrot kesim artıkları ve metal fireleri geri kazanıma yönlendirilir.
Özet

Tek bir 21700 lityum-iyon batarya hücresi; onlarca mineral, yüzlerce litre dolaylı su, birkaç kWh elektrik enerjisi ve yüksek kimyasal kontrol gerektiren karmaşık bir endüstriyel zincirin ürünüdür.

Lityum-iyon bataryaların içeriği incelendiğinde açıkça görülmektedir ki; bu sistemler basit bir enerji kaynağı değil, yüksek enerjili, kimyasal olarak aktif ve çok bileşenli mühendislik yapılarıdır. Grafit anotlar, lityum metal oksit katotlar, yanıcı elektrolitler ve mikron seviyesinde ayırıcılar; bataryanın verimli çalışmasını sağlarken, kontrolsüz koşullarda termal kaçak, yangın ve toksik gaz salınımı gibi ciddi sonuçlara yol açabilmektedir.

Bu nedenle lityum-iyon batarya güvenliği; yalnızca batarya yönetim sistemleri (BMS) veya dış koruyucu tasarımlarla sınırlı değildir. Gerçek güvenlik, bataryanın içeriğinin bilinmesi, bu içeriğin hangi şartlarda nasıl davrandığının anlaşılması ve risklerin kaynağında yönetilmesi ile mümkündür. Özellikle elektrikli araçlar, kapalı otoparklar, batarya test tesisleri ve enerji depolama alanları için bu bilgi, hayati öneme sahiptir.

Sonuç olarak; lityum-iyon bataryaların içeriğini teknik düzeyde anlamak, yalnızca mühendislik veya Ar-Ge konusu değil; önleyici iş sağlığı ve güvenliği, yangın risk analizi ve acil durum planlamasının temel yapı taşlarından biridir. Bu bilinçle ele alınmayan her batarya sistemi, potansiyel bir enerji kaynağı olduğu kadar, potansiyel bir risk kaynağıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Teflonun Şaşırtıcı Hikâyesi

Tavadan Uzaya
Her şey bir “kazayla” başladı…

Yıl 1938. Amerika Birleşik Devletleri’nin New Jersey eyaletinde, Roy Plunkett adında genç bir kimyager, soğutucu gazlarla ilgili deneyler yapıyordu. Bu deneylerde tüplerden birinde, normalde gaz hâlinde olması gereken madde beklenmedik şekilde beyaz, mumsu bir katıya dönüşmüştü. Ne olduğunu anlamaya çalıştı. Madde yanmıyor, suyu itiyor, ısıya da oldukça dayanıklıydı. Bu tuhaf maddeye sonradan “Politetrafloroetilen(PTFE) adı verildi. Ancak hepimizin bildiği adıyla o bir TEFLON’du!

Plunkett bu keşfi ilk başta soğutucu gaz üretiminde kullanmak istese de, zamanla bu maddenin eşsiz özellikleri fark edildi:

  • Yapışmaz,
  • Isıya dayanıklı,
  • Kimyasallara karşı dirençli,
  • Neredeyse hiçbir şeye tepki vermiyor.

Ve işte teflonun yolculuğu başlamış oldu…

☢️ ☢️ ☢️
Önce Savaş, Sonra Mutfak!

Teflon, ilk yıllarında mutfaklarda değil, laboratuvarlarda ve askeri sanayide kullanıldı. Özellikle Manhattan Projesi (atom bombası geliştirme programı) sırasında, nükleer materyallerle çalışan bilim insanları için güvenli kaplama malzemesi arandığında, teflon kimyasal tepkimeye girmeyen yapısıyla ideal bulundu.

1950’li yıllarda uzay yarışları başladığında, NASA da teflonu keşfetti. Uzay araçlarının yalıtımında, astronot kıyafetlerinde ve elektrik kablolarının kaplamasında kullanıldı. Çünkü ısıya ve radyasyona dayanıklıydı.

Ancak mutfağa gelişi biraz zaman aldı…

🍳 🍳 🍳
1960’lar – Teflon Tavaların Mutfaklarla Tanışması

1961 yılında Fransız bir mühendis, teflon kaplı ilk yapışmaz tavayı üretmeyi başardı. Bu devrim niteliğinde bir yenilikti. Artık yumurta tavaya yapışmıyor, balık dağılmadan kızarıyor, temizlik kolaylaşıyordu.

Kısa sürede Amerika ve Avrupa’daki evlerde teflon tencereler ve tavalar vazgeçilmez hâle geldi. Üreticiler bu yeni mucize kaplamayı “modern mutfağın mucizesi” diye pazarladı. Gerçekten de hayatı kolaylaştırıyordu.

❗ ❗ ❗
Derken 1990’larda Sorular Artmaya Başladı…

Teflon kaplamaların üretiminde kullanılan bazı maddelerin (özellikle PFOA) doğada birikici olduğu ve vücutta kalabildiği fark edildi.

Bu maddelerin:

  • Karaciğer ve böbrek sorunlarına,
  • Doğurganlık problemlerine,
  • Bazı kanser türlerine neden olabileceğine dair araştırmalar yapılmaya başlandı.

Üstelik 260°C üzerinde ısındığında, teflonun bozulduğu ve zehirli dumanlar yaydığı da tespit edildi. Bu dumanların, özellikle küçük kuşlar ve solunum problemi yaşayanlar için ölümcül olabileceği görüldü.

🔄 🔄 🔄
2000’ler – Yeniden Yapılanma ve Güvenlik Tartışmaları

Bu gelişmeler sonrası pek çok teflon üreticisi, PFOA gibi maddeleri üretimden çıkardı. 2015 itibarıyla birçok ülkede PFOA kullanımı yasaklandı. Ancak bazı eski tavalarda bu risk hâlâ mevcut.

Bugün piyasada satılan teflon ürünlerinin çoğu PFOA içermiyor. Ancak yine de aşırı ısıya maruz bırakmak, çizilmiş tavalarda yemek pişirmek, yanlış temizlik yöntemleri kullanmak, hâlâ sağlık açısından risk oluşturabiliyor.

☠️ ☠️ ☠️

Dünya Sağlık Örgütü: PFOA’yı insanlar için kanserojen (Grup 1) ve PFOS’u da insanlar için olası kanserojen (Grup 2B) olarak sınıflandırdı.

THE LANCET OncologyPerflorooktanoik asit ve perflorooktansülfonik asidin kanserojenliği

☠️ ☠️ ☠️
İlginç Bilgiler
  • Teflon, Guinness Rekorlar Kitabı’na “en kaygan madde” olarak girmiştir.
  • Sinekler bile teflon yüzeyde yürüyemez çünkü tutunamazlar!
  • Uzay mekiği Columbia’nın bazı parçaları teflonla kaplıydı.
  • Teflon, diş ipliği ve saç düzleştiricilerde bile kullanılmıştır.
🎯 🎯 🎯
Mucize mi, Tehlike mi?

Teflon, doğru kullanıldığında yaşamı kolaylaştıran harika bir buluştur. Ancak bu kolaylığın arkasındaki kimyasal gerçeği bilmek, özellikle evde yemek yapanlar, çocuklarına gıda hazırlayanlar ve sağlık konusunda duyarlı bireyler için çok önemlidir.

Unutmayın
  • Teflon çizildiyse, veda etme vakti gelmiştir.
  • Tavanız ısınıp duman çıkartıyorsa, sadece yemeğiniz değil sağlığınız da yanıyor olabilir.
  • Seramik, döküm, çelik gibi alternatifleri değerlendirin.

Teflonun hikâyesi bir kazayla başladı, ama nasıl bittiği bizim seçimlerimize bağlı.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Perflorooktanoik asit https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Perfluorooctanoic-acid

⭐️⭐️ Perflorooktanoik asit ve perflorooktansülfonik asidin kanserojenliği https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38043561/

⭐️⭐️ Gıdalarda perflorooktan sülfonik asit ve perflorooktanoik asitin bulunmasıyla ilgili insan sağlığı riski https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32625773/

⭐️⭐️ Perflorooktanoik Asit (PFOA) ve Perflorooktan Sülfonatın (PFOS) İki Yeşil Mikroalg Türü Üzerindeki Toksisite Etkileri https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36768770/

⭐️⭐️ Perflorooktanoik asit (PFOA), perflorooktan sülfonik asit (PFOS) ve perflorononanoik asit (PFNA), insan HepaRG karaciğer hücrelerinde trigliserit düzeylerini artırır ve kolesterol gen ekspresyonunu azaltır https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32588087/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

İş Sağlığı ve Güvenliği – ESCO İlişkisi Nedir?

Değişen İşgücü, Değişen İhtiyaçlar

21. yüzyılın işgücü piyasası, önceki dönemlere kıyasla radikal biçimde dönüşüyor. Meslekler arası geçiş artarken, işverenlerin aradığı beceriler sık sık değişiyor. Aynı zamanda iş arama ve işe alım süreçleri de dijital platformlara kaymış durumda. Bu ortamda çalışanlar, işverenler, eğitim sağlayıcılar ve kamu otoriteleri arasında ortak bir mesleki dilin eksikliği, verimsizlik, iletişim kopuklukları ve beceri uyumsuzluklarına neden olabiliyor.

Tam da bu noktada Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilen ESCO (Skills, Competences, Qualifications and Occupations) sistemi devreye giriyor. ESCO (Avrupa Beceriler, Yeterlilikler, Nitelikler ve Meslekler), beceriler, yeterlilikler, nitelikler ve mesleklerin Avrupa çok dilli sınıflandırmasıdır.

ESCO, Avrupa çapında meslekler, beceriler ve yeterlilikler hakkında ortak bir taksonomi sağlayarak dijital işgücü piyasasının daha uyumlu, şeffaf ve etkili işlemesini amaçlar.

Peki, sürekli değişen ve dijitalleşen bu mesleki ekosistemde;

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) nasıl konumlanıyor?

İş sağlığı ve güvenliği (İSG), ESCO sistemi ile nasıl kesişiyor?

ESCO Nedir? Temel Kavramlar

ESCO, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (EQF) ile uyumlu olarak yapılandırılmış ve şu üç temel bileşenden oluşur:

  • Meslekler (Occupations): Her meslek için görevler, işlevler ve iş tanımları.
  • Beceriler ve Yeterlilikler (Skills and Competences): Teknik, bilişsel, sosyal beceriler.
  • Nitelikler (Qualifications): Sertifikalar, diplomalar, eğitim çıktıları.

ESCO veritabanı, iş ilanları, özgeçmişler, eğitim modülleri, yetenek analizleri gibi dijital sistemlerin birlikte çalışmasını sağlar. Bu yapı uluslararası hareketliliği, istihdam süreçlerini ve mesleki gelişim planlamasını kolaylaştırır.

İş Sağlığı ve Güvenliği – Mesleklerin Temel Yapıtaşı

İş Sağlığı ve Güvenliği, her meslek grubunun içinde gizli fakat hayati bir katmandır. İster kaynakçı olun, ister sağlık teknisyeni, ister dijital platform geliştiricisi; her mesleğin güvenli icrası, iş sağlığı kurallarının uygulanmasına bağlıdır.

ESCO sistemi içinde İş Sağlığı ve Güvenliği şu yönlerden öne çıkar:

🔹 ESCO’da İSG Becerileri Bir Yetkinlik Grubu Olarak Tanımlanır

Örneğin bir vinç operatörünün ESCO profilinde şu beceriler yer alır:

“Load lifting safety procedures”Yük kaldırma güvenlik prosedürleri
(Yüklerin kaldırılması sırasında uygulanması gereken güvenli iş adımları ve kurallar bütünü.)

“Risk of working at heights”Yüksekte çalışmanın riskleri
(Yüksek yerlerde çalışmanın oluşturduğu düşme, ekipman devrilmesi, denge kaybı gibi tehlikelerin farkındalığı ve kontrolü.)

“Apply health and safety regulations in lifting operations”Kaldırma operasyonlarında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanması
(Yük kaldırma işlemleri sırasında geçerli yasal düzenlemelerin ve güvenlik önlemlerinin pratikte uygulanması.)

Bu ifadeler, sadece teknik becerileri değil, İş Sağlığı ve Güvenliği’nin mesleki performansla entegre olduğunu gösterir. Bu, işverenin işe alımda “bu kişi işi yapabilir mi?” sorusunun yanı sıra “bu işi güvenli yapabilir mi?” sorusunu da sormasını sağlar.

ESCO Sistemi, İSG Eğitimlerinin Uluslararası Tanınırlığını Kolaylaştırır

Bir çalışanın, örneğin “yüksekte çalışma eğitimi” aldığını CV’sine yazması başka, bu bilginin ESCO referanslı bir kodla tanımlanması bambaşka bir şeydir. ESCO, bu tür eğitimleri tanımlayan ulusal ve uluslararası yeterlilikleri EQF seviyesiyle eşleştirerek:

  • İş arayanın eğitiminin karşılığını tanımlanabilir hale getirir.
  • İşverenin bu yeterliliği dijital ortamda aramasını kolaylaştırır.
  • Uluslararası geçişlerde (ör. AB içi iş gücü mobilitesi) eğitim uyumunu sağlar.

İş Güvenliği Uzmanları İçin Dijital İşgücü Piyasasında Yeni Bir Konum

İş güvenliği uzmanı, ESCO sisteminde hem bir meslek hem de uzmanlık alanı olarak tanımlanır. Bu durum, İş Güvenliği uzmanlarının da dijital işgücü piyasasında görünürlüğünü artırır:

  • İş ilanlarında İş Güvenliği uzmanı aranırken ESCO kodu kullanılabilir.
  • İş Güvenliği uzmanı, becerilerini dijital CV’sine ESCO ile entegre edebilir.
  • İşveren, farklı ülkelerden gelen İş güvenliği profesyonellerinin yetkinliklerini karşılaştırabilir.
📌 Örnek:

ESCO Meslek Kodu: Occupational Health and Safety Inspector (Code: 325710)
Beceriler:

⭐️ “Assess occupational hazards”Mesleki tehlikeleri değerlendirmek
(Bir iş yerinde çalışanların maruz kalabileceği fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psikososyal tehlikeleri sistematik olarak analiz etmek ve risk seviyelerini belirlemek.)

⭐️ “Promote safety standards”Güvenlik standartlarını teşvik etmek / yaygınlaştırmak
(İş yerinde kabul görmüş ulusal ve uluslararası güvenlik uygulamalarını tanıtmak, benimsetmek ve uygulanmasını sağlamak.)

⭐️ “Investigate workplace accidents”İş yeri kazalarını araştırmak
(Meydana gelen kazaların nedenlerini belirlemek, kök neden analizleri yapmak ve benzer olayların tekrarını önlemek amacıyla iyileştirici önlemler geliştirmek.)

Bu yapı sayesinde iş güvenliği uzmanlarının teknik, düzenleyici ve iletişim becerileri net biçimde ayrıştırılır ve dijital platformlarda aratılabilir hale gelir.

ESCO, İş Sağlığı Risklerinin Dijital Takibine Altyapı Sağlar

Dijital işe alım platformları (örneğin LinkedIn, EURES, Europass), iş tanımlarında risk türü ve koruyucu beceri eşleşmelerini giderek daha fazla dikkate alıyor.

Örneğin:

  • Kimyasal risk içeren bir meslek için, ““Use PPE against hazardous substances”Tehlikeli maddelere karşı kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanmak” becerisi aranır. (Kimyasal, biyolojik veya toksik maddelerle temas riski olan ortamlarda uygun eldiven, maske, gözlük, tulum gibi KKD’leri doğru şekilde seçmek ve kullanmak.)
  • Psikososyal riski yüksek mesleklerde, ““Manage occupational stress”Mesleki stresi yönetmek” gibi beceriler ESCO’dan çağrılır. (İş kaynaklı psikolojik baskı ve stres faktörlerini tanımlamak, etkilerini azaltmak için başa çıkma stratejileri geliştirmek ve işyerinde zihinsel iyilik hâlini desteklemek.)

Bu sistemler sayesinde, iş ilanı otomatik olarak İSG gerektiren becerilerle eşleştirilmiş olur. Böylece hem işveren bilinçlenir, hem iş arayan daha gerçekçi değerlendirme yapar.

ESCO, Eğitim Kurumlarına Rehberlik Eder

Birçok üniversite ve meslek yüksekokulu, artık program çıktıları hazırlarken ESCO sisteminden faydalanmaktadır. Bu, iş sağlığı eğitimi veren kurumlar için de büyük avantaj sağlar:

  • Müfredatlar güncel iş gücü ihtiyaçlarına göre ESCO’ya göre şekillendirilir.
  • Mezunlar, mezuniyet sonrası becerilerini ESCO referanslı olarak tanımlayabilir.
  • Bu sayede eğitim, işe geçiş süreci hızlanır.

Örneğin:
Bir iş güvenliği teknikeri mezunu, ““Implement risk assessment procedures”Risk değerlendirme prosedürlerini uygulamak (İşyerindeki tehlikeleri tanımlamak, bu tehlikelerin yol açabileceği riskleri analiz etmek ve kontrol önlemleri planlamak için belirlenmiş yöntemleri sistematik şekilde hayata geçirmek.)” ve ““Conduct workplace inspections”İşyeri denetimleri gerçekleştirmek (İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygunluk açısından işyerinde düzenli saha kontrolleri yapmak, uygunsuzlukları tespit etmek ve raporlamak.)” becerileriyle tanımlanabilir.

Ortak Dil, Güvenli Gelecek

İş Sağlığı ve Güvenliği, sadece iş kazalarının önlenmesinde değil, istihdam süreçlerinin kalitesinde ve şeffaflığında da kilit rol oynamaktadır. ESCO sistemi, bu rolü dijitalleştirerek:

  • İSG becerilerinin görünürlüğünü artırır,
  • Eğitim-istihdam eşleşmesini kolaylaştırır,
  • Uluslararası hareketliliği mümkün kılar,
  • İşe alım süreçlerinde İSG kriterlerinin sistematik şekilde tanımlanmasını sağlar.

Bugünün ve geleceğin iş dünyasında, güvenlik, yalnızca bir önlem değil; yeteneklerin dijital olarak tanımlandığı bir değer haline gelmiştir. ESCO, bu değerin ortak ve sürdürülebilir bir dilde ifade edilmesini sağlayarak, hem çalışanların hem de işverenlerin yolunu aydınlatır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Avrupa Becerileri, Yeterlilikleri, Nitelikleri ve Meslekleri (ESCO) https://esco.ec.europa.eu/en/about-esco/what-esco/why-esco-needed

⭐️⭐️ ESCO Meslekler https://esco.ec.europa.eu/en/classification/occupation_main

⭐️⭐️ ESCO Beceriler ve yeterlilikler https://esco.ec.europa.eu/en/classification/skill_main

⭐️⭐️ ESCO Nitelikler https://esco.ec.europa.eu/en/classification/qualificationshttps://esco.ec.europa.eu/en/classification/qualifications

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla