21 Aralık 2025

Titreşimin Propriyosepsiyon, Interosepsiyon Nörosepsiyon ve Nöroergonomi Üzerindeki Etkileri

Bu yazıda, titreşimin (vibrasyonun) insanın bedensel algı ve sinirsel düzenleme sistemleri üzerindeki çok katmanlı etkilerini ele alıyorum. Özellikle propriyosepsiyon, interosepsiyon ve nörosepsiyon gibi çoğu zaman ayrı ayrı incelenen duyusal–nöral sistemleri, ortak bir maruziyet olan titreşim üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlıyorum. Bununla birlikte, bu etkilerin bireyin bilişsel, motor ve davranışsal performansına nasıl yansıdığını nöroergonomi perspektifinden tartışıyorum.

Metin boyunca; titreşimin fizyolojik etki mekanizmalarını, algısal ve nörolojik sonuçlarını, iş sağlığı ve güvenliği açısından oluşturduğu riskleri ve ergonomik sonuçlarını bütüncül bir çerçevede ele alıyorum. Kuramsal açıklamaları, çalışma yaşamında karşılığı olan örneklerle ilişkilendirerek; uygulamaya dönük önlem ve iyileştirme önerilerini de bu bağlamda sunuyorum.

Yazımın temeli; nörofizyoloji, biyomekanik, nöroergonomi ve endüstriyel titreşim alanlarında yürütülmüş güncel bilimsel araştırmaların bulgularına dayanmaktadır. Amacım, titreşimin yalnızca mekanik bir maruziyet değil; insanın algısal bütünlüğünü, güvenli davranış kapasitesini ve nöroergonomik uyumunu doğrudan etkileyen karmaşık bir biyolojik etken olduğunu ve dikkate değer bir sorun olduğunu ortaya koymaktır.

Titreşimin Duyusal Sistemler ve Nöroergonomi Üzerindeki Etkileri

1️⃣ Propriyosepsiyon
(Kas, eklem, tendon kaynaklı beden konumu algısı)

Fizyolojik Etki Mekanizması

Titreşim, kas iğcikleri (muscle spindle) ve Golgi tendon organlarının aşırı uyarılmasına neden olur. Bu reseptörlerin afferent sinyalleri bozulur, merkezî sinir sistemine yanlış pozisyon bilgisi iletilir.

Algısal & Davranışsal Sonuçlar

Duruş bozulması, denge kaybı, ince motor hareketlerde hata artışı, “beden konumunu yanlış algılama” (proprioceptive drift).

İSG & Sağlık Etkileri

Uzun süreli maruziyette kas-iskelet rahatsızlıkları, postüral dengesizlik, refleks yavaşlaması. Özellikle el-kol titreşim hastalığı (HAVS) riskini artırır.

Ergonomik Sonuçlar (Performans / Verim)

El becerisi, alet kontrolü, koordinasyon ve stabilite gerektiren işlerde hata oranı artar. Reaksiyon süresi uzar.

Önlem ve Uygulama Önerileri

El aletlerinde antivibrasyon sistemleri.

Kas gevşeme ve denge egzersizleri.

İş öncesi proprioseptif ısınma.

Maruziyet süresinin ISO 5349 standardına göre sınırlandırılması.

2️⃣ Interosepsiyon
(İç organlardan gelen duyular, örn. kalp atımı, nefes, mide gerilimi)

Fizyolojik Etki Mekanizması

Titreşim, vagal tonus ve baroreseptör duyarlılığını değiştirir. Derin mekanoreseptörlerde (özellikle viseral periton ve damar düz kaslarında) mikroskobik gerilimler oluşur.

Algısal & Davranışsal Sonuçlar

Kalp atış farkındalığında azalma, nefes ritminde düzensizlik, içsel sinyalleri yorumlamada zayıflama (“bedenini dinleyememe” hissi).

İSG & Sağlık Etkileri

Otonom sinir sistemi dengesizliği, stres toleransında azalma, anksiyete veya mide rahatsızlıkları.

Ergonomik Sonuçlar (Performans / Verim)

Yorgunluk algısında artış, dikkat dağınıklığı, içsel uyarıların yanlış yorumlanması (örneğin sıcağı veya susuzluğu geç fark etme).

Önlem ve Uygulama Önerileri

Çalışma ortamında titreşim izolasyonu (taban, sandalye, koltuk)

Nefes farkındalık molaları

İçsel dengeyi artıran mikro molalar (örneğin 1 dk. derin nefes egzersizi)

3️⃣ Nörosepsiyon
(Beynin bilinçdışı tehdit algılama sistemi; özellikle amigdala ve beyin sapı kaynaklı)

Fizyolojik Etki Mekanizması

Düşük frekanslı titreşimler (özellikle 4–8 Hz) beyin sapı ve vestibüler çekirdeklerde “tehdit benzeri” sinyaller üretir. Vagal sistem geçici olarak baskılanır.

Algısal & Davranışsal Sonuçlar

Birey farkında olmadan “tehdit” moduna geçer: kas tonusu artar, kalp hızı yükselir, stres hormonları (kortizol, adrenalin) artar.

İSG & Sağlık Etkileri

Sürekli alarm haline bağlı olarak psikosomatik stres, baş ağrısı, irritabilite, dikkat azalması.

Ergonomik Sonuçlar (Performans / Verim)

Grup içi iletişimde gerginlik, liderlik pozisyonlarında duygusal kontrol zayıflar. Duygusal nötrleşme ve güven hissi azalır.

Önlem ve Uygulama Önerileri

Titreşim frekansının psikoakustik uyum aralığında tutulması (8–20 Hz üzeri)

Çalışma öncesi kısa gevşeme rutini

Ortam akustiğiyle titreşimin rezonansını azaltmak (zemin yalıtımı, titreşim sönümleyici malzeme)

4️⃣ Nöroergonomi
(Beyin–iş etkileşimi, bilişsel yük ve performans odaklı sistem yaklaşımı)

Fizyolojik Etki Mekanizması

Titreşim, sensörimotor korteks ve prefrontal kortekste bilgi bütünleştirmeyi zorlaştırır. EEG çalışmalarında β ve θ dalgalarında bozulma görülür.

Algısal & Davranışsal Sonuçlar

Karar alma hızında azalma, bilişsel yük artışı, hata farkındalığında gecikme. Özellikle araç, vinç, makine operatörlerinde kritik.

İSG & Sağlık Etkileri

Uzun vadede dikkat tükenmesi (vigilance decrement), öğrenme ve bellek performansında azalma.

Ergonomik Sonuçlar (Performans / Verim)

İş veriminde düşüş, güvenli tepki süresi uzaması, nöromotor yorgunluk.

Önlem ve Uygulama Önerileri

Vibrasyon azaltıcı koltuk sistemleri (örneğin ISO 2631-5 uyumlu)

Görsel-işitsel geri bildirimli ergonomik eğitim

EEG/NIRS tabanlı nöroergonomik izleme sistemleriyle maruziyet takibi

Ek Bilgiler ve Bilimsel Temel
  • Propriyoseptif bozulmalar, özellikle 20–80 Hz arasındaki yüksek frekanslı titreşimlerde belirginleşir.
  • Interoseptif etkiler, düşük frekanslı (<10 Hz) tam vücut titreşimlerinde (örneğin araç sürücüleri) ortaya çıkar.
  • Nöroseptif stres tepkileri, 5–7 Hz arası rezonans frekanslarında vestibüler çekirdeklerin etkilenmesiyle güçlenir.
  • Nöroergonomik bozulmalar, 30 dakikayı aşan sürekli maruziyetlerde frontal korteksin “sustained attention network” aktivitesinde %15’e varan düşüş olarak ölçülmüştür (NASA TLX, EEG verileriyle doğrulanmıştır).

Özet

Titreşim, yalnızca kas-iskelet sistemi değil, aynı zamanda beynin bedenle kurduğu çok katmanlı iletişim ağlarını da etkiler:

  • Propriyosepsiyon → Mekanik farkındalık bozulur.
  • Interosepsiyon → İçsel beden sinyalleri sessizleşir.
  • Nörosepsiyon → Tehdit algısı artar, güven azalır.
  • Nöroergonomi → Bilişsel kontrol zayıflar, karar kalitesi düşer.

Böylece, titreşimin nöroergonomik anlamda etkisi, yalnızca “fiziksel rahatsızlık” değil, algı, duygulanım ve bilişsel performansın entegrasyonuna yönelik bir sistemsel bozulma olarak değerlendirilmelidir.

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

#propriyosepsiyon #interosepsiyon #nörosepsiyon #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni21 Aralık 2025
18 Aralık 2025

Yüksek Platformda, İskelede veya Merdivende Denge Sağlama Yöntemleri

Yüksek platformlarda, iskelelerde veya merdivenlerde denge sağlamak, özellikle inşaat sektörü ve yükseklerde çalışma yapanlar için son derece önemli bir konudur.

Bu tür ortamlarda denge kaybı, ciddi kazalara neden olabilir. Denge sağlama, hem fiziksel hem de zihinsel dikkat gerektirir ve doğru tekniklerin uygulanması, güvenliği artırır.

Sizlere yüksek platformlarda, iskelelerde ve merdivenlerde dengeyi sağlamak için yöntemler öğrenelim – öğretelim ki yüksekte çalışanlara biraz daha faydalı olabilelim…

Duruş ve Vücut Pozisyonu

Ayakları geniş açın: Dengeyi sağlamak için ayaklarınızı omuz genişliğinde açın ve ağırlığınızı iki ayağınız arasında dengeli bir şekilde dağıtın. Eğer iskele veya platformda bir bacak biraz daha önde ise, bu bacağınızda daha fazla ağırlık bırakın.

Dik durun: Yüksek platformlarda, iskelelerde veya merdivenlerde eğilmek yerine dik bir duruş sergileyin. Eğilmek, dengenizi kaybetmenize yol açabilir.

Kolları kullanın: Dengeyi sağlamak için kollarınızı doğal bir şekilde açarak, bir denge çubuğu gibi hareket edin. Bu, vücudunuzu daha stabil tutmanıza yardımcı olabilir.

Adım Atma ve Hareket Edilirken Dengeyi Koruma

Hareket ederken dikkatli olun: Yüksek bir yerde hareket ederken, acele etmemeye özen gösterin. Bir adım atarken her zaman sağlam bir zemin bulmaya ve dikkatli bir şekilde ilerlemeye çalışın.

Adımınızı küçük atın: Merdiven veya iskelede adım atarken çok büyük adımlar atmaktan kaçının. Küçük ve dengeli adımlar, düşme riskini azaltır.

Adım yerini iyi seçin: Adımınızı atarken zeminin sağlam ve kaymaz olmasına dikkat edin. Zemin kaygan ise, ekstra dikkatli olun.

Denge Egzersizleri ve Hazırlık

Denge egzersizleri yapın: Çalışmadan önce dengeyi artıracak egzersizler yaparak vücut ve bacak kaslarınızı güçlendirebilirsiniz. Bu tür egzersizler arasında tek bacak duruşları, denge tahtası kullanımı ve yavaş yürüyüş gibi çalışmalara yer verebilirsiniz.

Proprioseptif egzersizler: Ayak tabanlarındaki duyuları artırarak, zemini daha iyi hissedebilmeniz için proprioseptif eğitimler yapabilirsiniz. Örneğin, gözleri kapalı bir şekilde dengeyi sağlama veya toprağa çıplak ayakla basma gibi çalışmalar yaparak dengeyi geliştirirsiniz.

Ekipman ve Güvenlik Önlemleri

Koruyucu ekipman kullanın: Dengeyi sağlamak için güvenlik kemeri, baret ve uygun ayakkabılar gibi koruyucu ekipmanları mutlaka kullanın. Ayakkabılarınızın kaymaz olması, yüksek zeminlerde kayma riskini azaltacaktır.

İşaretleme yapın: Yüksek platformlarda ve iskelelerde yürürken, belirli bölgelerde işaretlemeler kullanarak yönünüzü kaybetmemeniz sağlanabilir. Özellikle dar alanlarda, çıkış ve iniş noktalarını işaretlemek işinize yarar.

Zihinsel Hazırlık ve Dikkat

Zihinsel odaklanma: Yükseklerde çalışırken dikkatinizin dağılmaması çok önemlidir. Çalışmaya başlamadan önce zihinsel olarak hazırlanmak ve çevrenize odaklanmak, düşme riskini azaltır.

Korkuyu yönetme: Yükseklik korkusu olan kişiler için, korkuyu yönetmek büyük bir adımdır. Bu tür duyguların bilinçli olarak farkına varmak ve derin nefes alarak sakinleşmek dengeyi koruma konusunda yardımcı olabilir.

Dengeyi Sağlamak İçin Yavaş Hareket Etme

Acele Etmeyin: Yüksek platformda veya merdivende hareket ederken acele etmek denge kaybına yol açabilir. Her adımı dikkatle atarak, sabırlı ve sakin bir şekilde ilerlemek çok önemlidir.

Vücut hareketlerini koordine edin: Yükseklerde çalışırken vücudunuzun hareketlerini doğru bir şekilde koordine edin. Eğer ağır bir yük taşıyorsanız, vücudunuzu daha dengeli tutabilmek için yükü iki elinizle, vücudunuza yakın bir şekilde taşıyın.

Zemin ve Çevre Koşullarını Değerlendirme

Zemin kontrolü: Yüksek platformlarda çalışmadan önce zeminin stabil olup olmadığını kontrol edin. Islak, kaygan, kırık ya da dengesiz zeminlerde çalışmaktan kaçının.

Hava koşullarına dikkat edin: Rüzgarlı veya yağışlı hava koşulları, yüksek yerlerde çalışırken dengeyi zorlaştırabilir. Bu tür hava koşullarında dikkatli olmak ve çalışmayı ertelemek en doğru seçenek olabilir.

Merdivenlerde Denge Sağlama

Merdiveni güvenli bir şekilde kullanın: Merdiven kullanırken her zaman iki elinizi de serbest bırakmaya çalışın. Eğer merdivenin iki elliği varsa, ellerinizi kullanarak dengeyi sağlayın.

Merdivenin tabanını kontrol edin: Merdivenin tabanı kaymaz ve sağlam olmalı, ayrıca üst kısmının da düzgün bir şekilde yerleştirilmiş olduğundan emin olun. Kayma riski varsa, güvenli hale getirmek için destekleyici ekipmanlar kullanın.

İskelede Denge Sağlama

İskeleyi sağlam kontrol edin: İskeleyi kullanmadan önce iskele sisteminin sağlam ve güvenli olduğundan emin olun. İskelede bulunan platformları, korkulukları ve basamakları kontrol edin.

İskelede hareket ederken dikkatli olun: İskelede hareket ederken yerleri sabırla ve dikkatlice seçmek gerekir. Ayrıca, güvenli çalışma alanı sağlamak için düzenli olarak iskeleyi kontrol etmek önemlidir.

Düşme Öncesi Aksiyonlar

Düşme durumunda vücudu koruma: Eğer düşme riski varsa, vücudunuzu korumak için elinizden geleni yapın. Yavaşça çömelmek, vücudu daha stabil hale getirebilir. Ayrıca, güvenlik kemeri ve halat sistemleri kullanmak, bu tür kazaların önlenmesinde hayati öneme sahiptir.

Sonuç olarak, yüksek platformlarda, iskelelerde veya merdivenlerde denge sağlamak için doğru teknikleri öğrenmek, dikkatli hareket etmek, uygun güvenlik ekipmanlarını kullanmak ve çevreyi doğru değerlendirmek çok önemlidir. Düşme riskini en aza indirmek için hazırlıklı olmak, profesyonel bir yaklaşımı gerektirir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği18 Aralık 2025
18 Aralık 2025

Elektrikli Araçlarda Lityum-İyon Batarya Arızaları, Riskler ve Azaltma Stratejileri

Son yıllarda elektrikli araçlar (EV) taşımacılık sektöründe benzinli ve dizel araçlara kıyasla çevresel ve performans avantajlarıyla başı çekiyor. Ancak bu araçların güvenliğinin en kritik bileşeni lityum-iyon bataryalar üzerine odaklanıyor. Yüksek enerji yoğunlukları ve performansları nedeniyle tercih edilen bu bataryalar, aynı zamanda ciddi arıza riskleri ve güvenlik zorlukları barındırmaktadır. “A review on Lithium-ion battery failure risks and mitigation indices for electric vehicle applications “Elektrikli araç uygulamalarında lityum-iyon pil arızası riskleri ve azaltma endeksleri üzerine bir inceleme” başlıklı makaleyi (Applied Energy dergisinde yayımlanan çalışmayı) esas alarak aşağıda yer alan değerlendirmeyi sizlerin beğenilerine sunuyorum.

Dr. Mustafa KEBAT

1. Lityum-İyon Bataryaların Arıza Kaynakları ve Tehlikeleri

Makale, lityum-iyon bataryalarda ortaya çıkan arızaların temel olarak mekanik, elektriksel ve termal etkenlerden kaynaklandığını belirtir. Mekanik darbe veya titreşimler hücre iç yapısında mikro çatlaklara neden olurken, aşırı şarj veya deşarj durumları elektrot ve ayırıcı tabakalarda bozulmalara yol açabilir; bu da kısa devrelere ve termal kaçaklara sebep olur.

Bilimsel literatürde de benzer sonuçlar sıkça vurgulanmaktadır. Örneğin, lityum-iyon batarya arızalarının termal kaçak ile sonuçlanması ve bunun beraberinde yangın veya patlama riskini artırması, birçok bağımsız çalışmada raporlanmıştır. Böyle arızalar, bataryanın iç ısısının kontrolsüz şekilde artarak kendi kendini tetiklemesiyle oluşur ve flammable (yanıcı) elektrolit içerdiğinden ciddi güvenlik riski taşır.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0306261925008694?utm

2. Arıza Etkinin Büyümesi ve Yangın Riski

Makalede de belirtildiği gibi (ve literatürde yaygın olarak aktarıldığı üzere), bir mekanik veya elektriksel arıza zamanla termal kaçak propagasyonuna dönüşebilir. Bu, hem bir hücrede başlayan yangının batarya modülündeki diğer hücrelere yayılması demektir hem de yüksek ısı ve gazların serbest kalmasıyla yangın davranışının kontrolünü zorlaştırır.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0306261925008694?utm

Bir başka derleme çalışması, batarya arızalarının sadece yangınla sonuçlanmakla kalmayıp aynı zamanda toksik gaz salınımına da yol açabileceğini vurgulamaktadır. Bu, özellikle kapalı alanlarda (ör. garajlar, kapalı otoparklar) batarya yangınlarının solunabilir partiküller ve zararlı bileşenler üretme riskini ortaya koyar.https://www.researchgate.net/publication/379795812_A_review_on_the_lithium-ion_battery_problems_used_in_electric_vehicles?utm

3. Arıza Önleme ve Azaltma Endeksleri

Makalede ele alınan bir diğer önemli boyut, azaltma endeksleri ve risk minimizasyon stratejileridir. Bu kapsamda batarya üreticilerinin ve araç tasarımcılarının üç ana mekanizmayı optimize etmeleri gerekir:

a) Batarya Yönetim ve İzleme Sistemleri (BMS)

Batarya yönetim sistemi, hücre sıcaklıkları, gerilimler ve akım seviyeleri gibi kritik parametreleri izleyerek, potansiyel bir arızayı erken safhada belirlemeye çalışır. Literatürde BMS’in etkinliği, batarya sağlığının (State of Health) ve bataryanın kalan ömrünün doğru tahminiyle ilişkilendirilmiştir; bunlar arızaların erken belirlenmesinde temel araçlardır.https://www.mdpi.com/2313-0105/9/3/152?utm

b) Termal Yönetim Sistemleri

Bataryalar, aşırı ısınmayı önlemek için termal yönetim sistemleri ile donatılır. Bunlar, hücre üzerindeki sıcaklık artışlarını dengelemek için sıvı soğutma veya hava soğutma gibi yöntemler kullanır. Makaledeki genel değerlendirme, kötü ısı dağılımının arıza riskini doğrudan artırdığını göstermektedir.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0306261925008694?utm

c) Tasarımsal Önlemler

Bu kapsamda daha güvenli ayırıcı malzemeler, daha termal stabil elektrolitler ve fiziksel olarak daha dayanıklı hücre yapıları üzerinde çalışmalar sürmektedir. Ayrıca batarya modüllerinde enerji dağılımını dengeleyen ve kısa devre riskini azaltan yapıların tercih edilmesi, arıza riskini azaltabilir. Bu yaklaşımın önemine dair literatürde artan bir ilgi vardır.https://ideas.repec.org/a/eee/appene/v393y2025ics0306261925008694.html?utm

4. Endüstri ve Uygulama Perspektifi

Lityum-iyon bataryalara dayalı teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte, bu bataryaların arıza riskleri sadece teorik bir sorun olmaktan çıkmış, gerçek dünya uygulamalarında önem kazanmıştır. Örneğin elektrikli araç kullanımının artmasıyla birlikte yangın ve arıza vakaları da artış göstermiştir; bu durum hem üreticiler hem de düzenleyiciler için güvenlik standartlarının geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.https://thecityfixlearn.org/tr/resource/lithium-ion-battery-hazards-and-design-challenges-for-the-electric-vehicle-sector/?utm

Ayrıca, batarya güvenliği sadece araç içi tehlikelerle sınırlı kalmayıp taşımacılık, depolama ve geri dönüşüm süreçlerine kadar geniş bir risk alanına yayılır. Bu nedenle ömür döngüsü bazlı risk değerlendirme ve önleme stratejileri literatürde daha sık vurgulanmaktadır.https://www.researchgate.net/publication/352374401_Risk_management_over_the_life_cycle_of_lithium-ion_batteries_in_electric_vehicles?utm

5. Kapanış Değerlendirmesi

Bu inceleme sonucunda şunu net olarak söyleyebilirim ki:
Lityum-iyon bataryaların güvenliği, yalnızca kimyasal bileşim veya enerji yoğunluğundan değil, arıza mekanizmalarının anlaşılmasından ve sıkı risk azaltma stratejilerinin uygulamaya geçirilmesinden geçer. Özellikle EV uygulamalarında, sistematik BMS tasarımı, termal kontrol yöntemleri ve tasarımsal iyileştirmeler, güvenli batarya operasyonu için kritik öneme sahiptir.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0306261925008694?utm

Geleceğe yönelik olarak, bu alandaki çalışmaların gerçek zamanlı arıza tespiti, daha dayanıklı malzemeler ve sistem seviyesinde entegre güvenlik çözümleri üzerine yoğunlaşması gerektiğini düşünüyorum.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Makaleler18 Aralık 2025
18 Aralık 2025

Ağır İş Makinesi Operatörleri İçin Propriyosepsiyon Temelli Günlük İşbaşı Uygunluk Formu

İş makinesi operatörlerinin güvenli ve verimli çalışabilmeleri, yalnızca teknik becerilere değil; aynı zamanda bedenin denge, koordinasyon, dikkat ve proprioseptif (beden farkındalığı) işlevlerinin o günkü uygunluğuna da bağlıdır.
Bu form, operatörün günlük proprioseptif kapasitesini, bedensel farkındalığını, dikkat ve reaksiyon hızını öz-değerlendirme yöntemiyle gözden geçirmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

Formda yer alan sorular, görsel, vestibüler (denge), kas-iskelet, zihinsel ve psikososyal bileşenleri kapsamaktadır. Her operatör, işe başlamadan önce bu formu dürüst ve dikkatli biçimde doldurmalıdır.
Amaç, “çalışmaya elverişsiz” olduğu bir günde bunu fark edip kendisini, ekip arkadaşlarını ve çevresini koruma sorumluluğunu yerine getirmektir.

Doldurma Talimatı:

  1. Form, işbaşı öncesinde ve günlük olarak doldurulmalıdır.
  2. Tüm değerlendirmeler, o günkü öznel durumunuzu yansıtmalıdır (örneğin “bugün uykum iyi” veya “başım dönüyor” gibi).
  3. Gerektiğinde form, işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı tarafından yorumlanabilir.
  4. Uygunluk skoru “sınırda” çıkan durumlarda kişi işbaşı yapmadan önce 10 dakika dinlenmeli, su içmeli, kısa esneme yapmalı ve gerekirse tekrar değerlendirme yapmalıdır.
  5. Form, kişisel bir cezalandırma aracı değil; güvenli çalışma bilincini geliştirme aracıdır.

1️⃣ OPERATÖR BİLGİLERİ
AlanAçıklama
Adı Soyadı
T.C. No
Görevi / ÜnvanıKule Vinç Operatörü ☐ Bekoloder Operatörü ☐ Ekskavatör ☐ Loder ☐ Forklift ☐ Dozer ☐ Greyder ☐ Silindir ☐ Mobil Vinç ☐ Diğer (belirtiniz): ___________
Birim / Şantiye Alanı
Tarih
Vardiya Saati
Amir / Gözlemci

2️⃣ GÜNLÜK FİZİKSEL DURUM & PROPRİYOSEPTİF ÖZDEĞERLENDİRME

Her madde 0–5 arasında puanlanır:
0 = Çok Kötü / Uygun Değil, 5 = Çok İyi / Tam Uyumlu

KriterAçıklamaPuan (0–5)
Kas Denge HissiAyakta dururken ağırlığınızı iki ayağınızda eşit hissediyor musunuz?
Vücut FarkındalığıKollarınızı kapalı gözlerle yatayda tutarken dengesizlik hissediyor musunuz?
Hareket KoordinasyonuBasit el–göz hareketlerinde (ör. kalem tutma, direksiyon simidini kavrama) tutarsızlık hissediyor musunuz?
Refleks Tepki AlgısıAni bir ses ya da hareket karşısında tepki süreniz normal mi?
Kas Yorgunluğu DüzeyiBoyun, bel veya bacak kaslarında ağrı / sertlik var mı?
Denge Algısı (subjektif)Ayakta dururken sallanma hissediyor musunuz?
Uyku Kalitesi (son 24 saat)Uykunuzu tam aldığınızı düşünüyor musunuz?
Beslenme Durumu (son 12 saat)Öğün atladınız mı / yeterli sıvı aldınız mı?
Zihinsel Odak ve MotivasyonBugün işinize konsantre olabileceğinizi hissediyor musunuz?
Genel Propriyoseptif UygunlukTüm bedensel farkındalığınızla makineyi güvenle kullanabileceğinizi düşünüyor musunuz?

➡️ Toplam Puan (maks. 50): ______ / 50

  • 40–50: Uygun – İşe başlayabilir.
  • 25–39: Sınırlı Uygunluk – Yakın gözlem önerilir.
  • 0–24: Uygun Değil – İSG uzmanı tarafından yeniden değerlendirme gerekir.

3️⃣ HIZLI GÖZLEME DAYALI TESTLER (İSG UZMANI / AMİR TARAFINDAN)

Amaç: Operatörün propriyoseptif stabilitesini kısa süreli testlerle objektif olarak gözlemlemek.

TestYöntemDeğerlendirme
Romberg Denge TestiOperatör ayakta, ayaklar bitişik, kollar yanda, gözler kapalı 20 sn durur.Düşme / Sallanma yoksa “Normal”
Parmak–Burun TestiGözleri kapalı iken işaret parmağını burnuna 3 kez değdirir.Hedefi şaşırma yoksa “Koordinasyon Normal”
Yürüme Doğruluğu (Tandem Walk)Düz çizgi üzerinde topuk–parmak ucu yürür (3 m).Sapma ≤10 cm ise “Denge Normal”
Görsel Takip (Hareketli Nesne)Yavaşça hareket eden kalem veya lazeri gözleriyle takip eder.Göz atlamaları yoksa “Normal”

Sonuç:
☐ Tüm testler normal → İşe başlama onayı
☐ Bir testte sapma var → Gözlemli çalışma önerisi
☐ Birden fazla test uygunsuz → İşe başlatma yasak

4️⃣ PSİKOSOSYAL VE NÖROFİZYOLOJİK DURUM (ÖZ RAPORLAMA)
KriterAçıklamaDeğerlendirme Aralığı
Stres Düzeyi (VAS)0 (çok sakin) – 10 (aşırı stresli)☐0 ☐1 ☐2 ☐3 ☐4 ☐5 ☐6 ☐7 ☐8 ☐9 ☐10
Motivasyon (Likert)1 (hiç motive değil) – 5 (çok motive)☐1 ☐2 ☐3 ☐4 ☐5
İş Tatmini (Likert)1 (çok düşük) – 5 (çok yüksek)☐1 ☐2 ☐3 ☐4 ☐5
Zihinsel Odaklanma (1–5)1 (dağınık) – 5 (tam odak)☐1 ☐2 ☐3 ☐4 ☐5

Uyarı: Stres düzeyi ≥7 veya odaklanma ≤2 ise operatör propriyoseptif denge bakımından risklidir.
İSG birimi tarafından kısa mola, nefes egzersizi veya alternatif görev planlaması önerilir.

5️⃣ GÖRSEL VE DUYU ALGILAMA DURUMU
KriterAçıklamaEvet / Hayır
Gözlük / lens kullanıyor musunuz?☐ Evet ☐ Hayır
Gözlük numaranız güncel mi?Son muayene tarihi: ____☐ Evet ☐ Hayır
Görme bulanıklığı / çift görme yaşanıyor mu?☐ Evet ☐ Hayır
Duyma cihazı kullanıyor musunuz?☐ Evet ☐ Hayır
Duyusal algıda azalma hissediyor musunuz? (parmaklarda, ayaklarda)☐ Evet ☐ Hayır

6️⃣ SONUÇ VE İMZALAR
AlanAçıklama
Operatör Beyanı“Yukarıdaki bilgilerin doğru olduğunu, bugün görevimi güvenle yerine getirebilecek bedensel farkındalığa sahip olduğumu beyan ederim.”
Operatör İmzası__________________
Gözlemci / Amir Değerlendirmesi☐ Uygun ☐ Gözlemli ☐ Uygun Değil
İSG Uzmanı Onayı__________________

7️⃣ YÖNETİM RAPORLAMA REHBERİ (Formdan Elde Edilen Verilerle)

Yönetime gönderilecek günlük propriyosepsiyon uygunluk raporu aşağıdaki parametrelerle özetlenmelidir:

BaşlıkAçıklama
Günlük ortalama propriyosepsiyon puanı(Operatörlerin toplam puan ortalaması)
Uygun olmayan operatör oranı(%) olarak belirtilir
En sık bildirilen problemÖrn: Kas yorgunluğu, stres, görsel bulanıklık
Önleyici aksiyon önerisiErgonomik mola düzeni, sıvı tüketim takibi, eğitim vb.
Kaza Önleme Korelasyonu(Form skorları ile olay kayıtları arasındaki trend)

Propriyosepsiyon, bedenin kendi konumunu, hareketini ve dengesini fark etme yetisidir.
Bir kule vinç operatörünün joystiği kullanırken milimetrik hassasiyetle hareket etmesi, bir bekoloderin kepçeyi yana devirmeden konumlandırabilmesi, bir kepçe operatörünün dar alanda çevresini sezgisel olarak algılayabilmesi hep bu sistemin sağlıklı çalışmasına bağlıdır.

Her gün değişen ruh hali, uyku düzeni, beslenme, sıvı alımı, stres, kas yorgunluğu ve görsel odaklanma becerisi bu denge sistemini etkiler.
Bu formu doldurmak, “bugün ne kadar hazır hissediyorum?” sorusuna dürüst bir yanıt verme fırsatıdır.

Unutmayın:

  • Propriyosepsiyon eksikliği refleks gecikmesi, koordinasyon hatası ve kaza riskinde artış anlamına gelir.
  • Formu düzenli doldurmak, zamanla kendi beden dilinizi, limitlerinizi ve güçlü yanlarınızı tanımanızı sağlar.
  • Güvenli çalışma, bilinçli farkındalıkla başlar.

“Kendini fark et, kontrolü koru, güvenle çalış.”
Bu form, sizin ve çalışma arkadaşlarınızın güvenliği için atılmış en değerli adımdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #işmakinesi #işbaşıuygunlukformu #işgüvenliği #uzman #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni18 Aralık 2025
15 Aralık 2025

İşletmelerin Deprem Riskine Karşı İş Sağlığı ve Güvenliği Tedbirleri VII (İşyeri Tesis ve Çevre Düzenlemeleri)

1. YAPI VE ZEMİN GÜVENLİĞİ DÜZENLEMELERİ
  • Zemin Etütleri ve Raporlama
    • Yeni binalar için mikro-bölgeleme ve yerel zemin sınıfı analizleri yapılmalı.
    • Mevcut binalar için zemin sıvılaşma riski, heyelan ve fay hattı yakınlığı değerlendirilmelidir.
  • Statik ve Dinamik Dayanım Kontrolleri
    • Betonarme ve çelik yapılarda taşıyıcı sistem performans analizleri yapılmalı.
    • Mevcut binalar için performans analizi sonucu güçlendirme projeleri oluşturulmalı.
  • Yapısal Olmayan Risklerin Tespiti ve Sabitlenmesi
    • Tesis içindeki düşmeye/devrilmeye açık elemanlar (raf, pano, tabela vb.) sabitlenmelidir.
    • Elektrik panoları, gaz bağlantıları, yangın sistemleri sismik uyumlu hale getirilmelidir.

2. BİNA DIŞI ÇEVRE DÜZENLEMELERİ
  • Acil Toplanma Alanlarının Belirlenmesi ve İyileştirilmesi
    • Deprem sonrası bina dışı toplanma alanları düz, engelsiz ve bina enkazı tehlikesinden uzak bölgelerde belirlenmeli.
    • Bu alanlarda yönlendirme levhaları, tabela ve işaretlemeler görünür ve fosforlu olmalıdır.
  • Bina Çevresindeki Risk Unsurlarının Kaldırılması
    • Bina cephesine yakın yüksek ağaçlar, devrilme riski olan direkler, tabela ve reklam panoları tespit edilerek güvenlik altına alınmalı.
    • Cepheye sabitlenmiş klima motorları, dış üniteler ve sarkıt lambalar sismik sabitleme ile güçlendirilmelidir.
  • Araç ve Lojistik Düzenlemeleri
    • Acil durum araç geçiş yolları (ambulans, itfaiye, kurtarma) sürekli açık ve işaretlenmiş olmalı.
    • Tesis etrafındaki park alanları acil tahliye ve toplanma planına uygun olarak yeniden düzenlenmeli.

3. İÇ MEKAN ORGANİZASYONU VE ERGONOMİ
  • Çalışma Alanlarının Tahliye Uygunluğu
    • Dar, karmaşık yerleşimli ofisler yeniden düzenlenmeli, tahliye rotaları net olmalı.
    • Acil çıkış kapıları dışa doğru açılmalı, kilitsiz ve kolay erişilebilir olmalıdır.
  • Tahliye Koridorları ve Merdivenler
    • Tüm koridorlar ve merdivenler minimum 110 cm genişlikte ve engelsiz olmalı.
    • Aydınlatma sistemleri elektrik kesintisinde otomatik devreye giren bataryalı acil aydınlatma ile donatılmalı.
  • Engelli Uygunluğu
    • Engelli çalışanlar için özel tahliye planı yapılmalı.
    • Erişilebilir rampalar, yön levhaları ve özel donanımlar sağlanmalıdır.

4. GÜVENLİK VE DENETİM SİSTEMLERİ
  • Kamera ve Alarm Sistemleri
    • Sismik alarm, yangın alarmı, gaz kaçağı alarmı gibi entegre sistemler kurulmalı.
    • Kamera sistemleri deprem sonrası izleme açısından merkezi sistemle entegre edilmelidir.
  • Afet Sonrası Durum İzleme İstasyonları
    • Tesis içinde acil toplanma alanlarına yakın “durum izleme noktaları” oluşturulmalı (ilk yardım, telsiz, defibrilatör, el feneri vb. donanımlarla birlikte).

5. MALZEME VE STOK DÜZENLEMELERİ
  • Kimyasal ve Tehlikeli Maddelerin Depolanması
    • Yanıcı, patlayıcı veya toksik malzemeler depreme dayanıklı raf sistemleri içinde kilitli dolaplarda tutulmalı.
    • Acil durumda tehlikeli malzemelerin etrafa yayılmasını önleyici sistemler (taşma tepsisi, yalıtım bariyeri vb.) uygulanmalı.
  • Yedek Donanım Stoklama
    • İlk yardım çantaları, KKD’ler, iletişim araçları ve afet çantaları düzenli sayım ve bakım ile saklanmalı.
    • Su, kuru gıda, hijyen malzemeleri ve temel ilaç stokları toplanma alanlarına yakın yerlerde bulundurulmalı.

6. BİNA GİRİŞ VE KAYIT SİSTEMLERİ
  • Ziyaretçi Takibi ve Acil Durum Planına Entegrasyon
    • Tüm ziyaretçilerin bina içinde bulunduğu alanlar sistematik olarak kayıt altında tutulmalı.
    • Olası tahliyede ziyaretçi listesi dijital olarak çağrılabilir olmalıdır.
  • Personel Giriş-Çıkış Kontrolü
    • Kartlı geçiş sistemleri acil durumda otomatik serbest geçişe dönebilecek şekilde konfigüre edilmelidir.

7. YEDEK ENERJİ, SU VE İLETİŞİM SİSTEMLERİ
  • Jeneratör ve Yedek Enerji Sistemleri
    • Tüm kritik cihazlar için kesintisiz güç kaynağı (UPS) ve jeneratör destekli enerji sistemi kurulmalıdır.
    • Jeneratörün yakıt stoğu ve otomatik devreye girmesi düzenli test edilmelidir.
  • Su Deposu ve Yedek Depolama
    • Minimum 3 günlük su ihtiyacını karşılayacak yedek su depoları kurulmalı.
    • Su pompalarının devrilme ve boru kırılması riskine karşı sabitleme yapılmalı.
  • İletişim Altyapısı ve Acil Hattı
    • GSM, telsiz ve uydu telefonu gibi alternatif iletişim cihazları hazır bulundurulmalı.
    • Bina içi anons sistemleri manuel çalıştırılabilir yedek sistemlerle desteklenmeli.

8. TABELA, YÖNLENDİRME VE BİLGİLENDİRME DÜZENLEMELERİ
  • Acil Durum Planı Tabloları
    • Her katta, giriş ve ana geçiş noktalarında acil çıkış krokileri asılmalıdır.
    • Tüm yönlendirme tabelaları gece görünür fosforlu özellikte olmalıdır.
  • Eğitici ve Bilgilendirici Levhalar
    • Sarsıntı sırasında ve sonrası yapılması gerekenlere dair kısa ve net yönergeler içeren levhalar, panolarda ve koridorlarda görünür olmalıdır.

Sonuç

Türkiye gibi yüksek sismik riskli bir bölgede, işyeri tesis ve çevre düzenlemelerinin bu kadar ayrıntılı yapılması:

  • İş kazalarını ve ölümleri önler.
  • İşletmenin iş sürekliliğini korur.
  • Yasal yükümlülükleri yerine getirerek ceza risklerini azaltır.
  • Kurumsal prestij ve çalışan güvenini artırır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İşyerinde Deprem Güvenliği https://www.acgov.org/cao/rmu/programs/safety/topics/earthquakes.htm

⭐️⭐️ OSHA İşyerleri için Acil Durum Hazırlığı ve Afet Güvenliği Rehberi https://www.oshaeducationcenter.com/emergency-disaster-safety-guide/

⭐️⭐️ OSHA Deprem Hazırlığı ve Müdahale. https://www.osha.gov/earthquakes/preparedness

⭐️⭐️ OSHA Deprem Rehberi. https://www.osha.gov/emergency-preparedness/guides/earthquakes#:~:text=What%20can%20I%20do%20to,likely%20you%20will%20be%20injured.

⭐️⭐️ Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Ne Yapmalıyım? https://www.mtu.edu/geo/community/seismology/learn/earthquake-take-action/

⭐️⭐️ OSHA’nın Acil Durum Hazırlığı ve Müdahalesindeki Rolü: Krizde Çalışanları Koruma https://udshealth.com/blog/osha-emergency-preparedness-response-guide/

⭐️⭐️ Deprem https://ehs.stanford.edu/manual/emergency-response-guidelines/earthquake

⭐️⭐️ Deprem Hazırlığı https://www.caloes.ca.gov/office-of-the-director/operations/planning-preparedness-prevention/seismic-hazards/earthquake-preparedness/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği15 Aralık 2025
15 Aralık 2025

Biyosidal Ürün Uygulama Yönetmeliği ve İş Sağlığı ve Güvenliği

Biyosidal ürünler, insan, hayvan ve çevre sağlığını korumak amacıyla zararlı organizmaların kontrolünü sağlayan aktif maddeler veya karışımlar şeklinde tanımlanmaktadır. Türkiye’de biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılması, piyasaya arzı, etiketi, denetimi ve kullanım esasları “Biyosidal Ürünler Yönetmeliği” ile düzenlenmektedir. Bu yönetmelik, hem halk sağlığını hem de çevre güvenliğini hedeflemekte olup, iş sağlığı ve güvenliği açısından da önemli yükümlülükler içermektedir. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili iş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri, biyosidal ürünlerin üretimi, depolanması, taşınması ve uygulanması süreçlerinde çalışanların maruziyetini değerlendirmek, riskleri önlemek ve gerekli koruyucu tedbirleri almak zorundadır.

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği – Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Yönetmeliğin Amacı

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’nin birinci maddesine göre; yönetmelik, biyosidal ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce insan, hayvan ve çevre sağlığı ile ilgili risklerin değerlendirilmesini amaçlayan prosedürleri belirler. Buna göre ürünlerin üretimi, ambalajlanması, etiketlenmesi ve denetlenmesi safhalarında güvenliğin sağlanması hedeflenir. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği

Bu tanımdan açıkça görülmektedir ki risk yönetimi, yalnızca ürünün etkinliği ve çevresel güvenlik açısından değil, aynı zamanda çalışanların güvenliği ve sağlığı açısından da birincil önceliktir. Biyosidal ürünlerle çalışanların korunması, iş sağlığı ve güvenliği yaklaşımının ayrılmaz bir parçasıdır.

Tanımların İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlişkisi

Yönetmelikte yer alan tanımlarda “biyosidal ürün” ile birlikte ürünün zararlı organizmalar üzerindeki etkisi ve kullanım amacının belirlenmesi yer almaktadır. Bu tanım, işletmelerde risk değerlendirmesi ve kontrol tedbirlerinin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir, çünkü biyosidal ürün içerikleri ve maruziyet yolları çalışan sağlığını doğrudan etkileyebilir. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği

Yönetmeliğin İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatıyla İlişkisi

İş Sağlığı ve Güvenliği’nin Temel Mevzuatı – 6331 Sayılı Kanun

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, her türlü işyerinde çalışanların sağlığını korumayı ve güvenli çalışma koşullarını yaratmayı zorunlu kılar. Kanunun temel prensibi, risk değerlendirmesi yapma, riskleri ortadan kaldırma veya en aza indirme ve çalışanları bilgilendirme esaslarına dayanır. Bu çerçevede biyosidal ürünlerin kullanımı aynı zamanda bu kanunun kapsamına girer.

İşverenin genel yükümlülüğü (6331/4) çerçevesinde, işyerinde kimyasal risklerin tanımlanması, değerlendirilmesi ve kontrol altına alınması zorunludur. Biyosidal ürünlerin içerdiği kimyasal maddeler ve maruziyet riskleri bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği

6331 sayılı Kanun’un uygulama detaylarını düzenleyen “Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik”, biyosidal ürünler gibi kimyasal içeriğe sahip maddelerle çalışmayı kapsar.

Bu yönetmelik:

Bu kapsam, biyosidal ürün üreten veya uygulayan firmalar için olduğu kadar, ürünlerin saha kullanımı yapan iş ekipleri için de geçerlidir.

Yönetmeliğin Maddeleri ile İş Sağlığı ve Güvenliği İlişkisi

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’nden örnek maddeler ile İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı arasındaki ilişkiyi ayrıntılandıralım.

Piyasaya Arz ve Ruhsatlandırma (Madde 5 ve devamı)

Yönetmelik kapsamında biyosidal ürünler, piyasaya arz edilmeden önce Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılır. Ruhsatlandırma süreci, ürünün içeriği, etiket bilgileri ve güvenlik verileri gibi unsurlar açısından incelenir. Biyosidal ürünlerin piyasaya arzı – Madde 5

İş Sağlığı ve Güvenliği açısında ise;

  • Risk değerlendirilmesi yapılırken biyosidal ürün içeriklerinin tehlike sınıflandırılması esas alınır.
  • Ürün etiketinde, çalışanların maruziyetini sınırlayacak güvenlik tedbirleri, KKD önerileri ve uygulama talimatları yer almalıdır. İşverenin, ürünün risklerini işyerinde çalışanlara bildirme yükümlülüğü vardır (6331/4-b).

Etiketleme ve Güvenlik Bilgileri (Madde 36)

Yönetmeliğin 36. maddesine göre etiketlerde zorunlu bilgiler bulunmalıdır ve bu bilgiler ürünün güvenli şekilde uygulanmasına rehberlik eder. Ürün etiketlerinde tehlike sınıflandırması, uygun kullanım talimatı ve güvenlik uyarıları yer alır. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü

İş Sağlığı ve Güvenliği’nin Kimyasal Maddeler Yönetmeliği ile örtüşen bu madde, çalışanların doğru şekilde bilgilendirilmesi ve kullanım sırasında alınacak tedbirlerin tanımlanması açısından önemlidir. Riskler açıkça belirtilmeli ve işveren, çalışanlara etikette belirtilen güvenlik önlemleri konusunda eğitim vermelidir.

Denetim ve Uygunsuzluk Hallerinde Yaptırımlar (Madde 49 ve 57)

Yönetmelik 49. maddesi çerçevesinde biyosidal ürünler piyasada denetlenir; uygunsuzluk halinde 57. madde uyarınca cezai yaptırımlar uygulanır.

İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı açısından bu durum, sadece çevresel veya sağlık açısından uygunsuzluğu değil; aynı zamanda çalışan güvenliği tehlikesi oluşturan uygunsuzlukların da İş Sağlığı ve Güvenliği müfettişlerince tespit edilmesini sağlar. Örneğin, etiket bilgileri eksik olan ürünün çalışma ortamında kullanılması, çalışanların zararlı maruziyet risklerini artırabilir.

Biyosidal Ürün Kullanımı ve Risk Değerlendirmesi
İşverenin Risk Değerlendirme Yükümlülüğü

6331 sayılı Kanun ve Kimyasal Maddeler Yönetmeliği, işverenin biyosidal ürünlerle çalışmadan önce risk değerlendirmesi yapmasını zorunlu kılar. Risk değerlendirmesi, biyosidal ürünlerin aktif maddeleri, kullanım şekli ve maruziyet yolları dikkate alınarak belirlenmelidir.

İşveren risk değerlendirmesinde aşağıdaki unsurları değerlendirmek zorundadır:

  • Ürün içeriğinin kimyasal tehlike profili,
  • Çalışanların maruziyet yolları (soluma, temas),
  • Uygulama süresi ve yoğunluğu,
  • Ortam koşullarının (havalandırma gibi) etkisi,
  • Maruziyet sonucu olası sağlık etkileri.

Bu değerlendirme, yazılı ve belgelenmiş olmalı, gerektiğinde denetim makamlarına sunulmalıdır.

Önleme ve Kontrol Tedbirleri

Risk değerlendirmesi sonucunda tanımlanan risklerin kontrolü için aşağıdaki önlemler alınmalıdır:

Mühendislik Kontrolleri: Uygulama alanının uygun havalandırma koşulları ile sağlanması, kapalı sistem kullanımının artırılması.

İdari Kontroller: Çalışanlara özel izin prosedürleri, uygulama talimatları ve eğitimlerin düzenlenmesi.

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Eldiven, solunum maskeleri ve göz koruması gibi uygun KKD’nin sağlanması.

Kimyasal maddelerle ilgili yönetmeliklerde, tehlikeli kimyasallar ile çalışmalarda kişisel koruma ve mühendislik kontrollerinin uygulanması açıkça yer alır.Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

Sağlık Gözetimi

Kimyasal Maddeler Yönetmeliği, maruziyet sonucu ortaya çıkabilecek sağlık etkilerinin izlenmesini sağlamak amacıyla sağlık gözetimi yapılmasını zorunlu kılar. Bu çerçevede işveren, biyosidal ürünlerle çalışan personelin düzenli sağlık kontrollerini organize etmelidir. Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

Eğitim ve Bilgilendirme Yükümlülüğü
Çalışan Eğitimi

6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, çalışanların maruziyet riskleri ve alınacak önlemler konusunda eğitilmesini öngörür.

Bu eğitimlerde aşağıdakiler yer almalıdır:

  • Biyosidal ürünlerin tehlike sınıflandırması,
  • Uygulama prosedürleri,
  • KKD kullanımı,
  • Acil durum prosedürleri (örn. dökülme, temas gibi).

Bu eğitimler, çalışanların risklerin farkında olmasını ve uygun koruyucu tedbirleri uygulamasını sağlar.

İşverenin Bilgilendirme Yükümlülüğü

İşveren, biyosidal ürünlerle ilgili riskleri ve alınan kontrol tedbirlerini çalışanlara yazılı olarak bildirmelidir. Etiket bilgilerinin ve MSDS Malzeme Güvenlik Bilgilerinin sunulması bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Denetim, Uygunsuzluk ve Ürün İçi İş Sağlığı ve Güvenliği Sonuçları
Denetim Süreçleri

Biyosidal ürünlerin mevzuata uygunluğu, Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlükleri tarafından denetlenir. Denetimler, işyerinin biyosidal ürün uygulama prosedürlerini, etiketleme ve güvenlik bilgi gerekliliklerini ve çalışan güvenliğini değerlendirir. T.C.Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü

İş Sağlığı ve Güvenliği Denetimleri ve Yaptırımlar

İş Sağlığı ve Güvenliği müfettişleri, biyosidal ürünlerin kullanımının işyeri içi riskleri artırıp artırmadığını değerlendirirken, Kimyasal Maddeler Yönetmeliği ve 6331 sayılı Kanun hükümlerine göre uygunsuzluk tespit edebilir.

Örneğin:

  • Risk değerlendirmesi yapılmamış olması,
  • Yetersiz KKD sağlanması,
  • Eğitim eksiklikleri,
  • Sağlık gözetiminin yapılmaması,

gibi durumlar İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı uyarınca yaptırımlara konu olur. Denetimler, hem biyosidal ürün yönetmeliğinin hem de İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatının ortak uygulanmasını gerektirir.

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği, biyosidal ürünlerin güvenli üretimi ve uygulanması için gerekli prosedürleri belirlerken, iş sağlığı ve güvenliği açısından da kritik bir çerçeve sunmaktadır. Yönetmelik maddeleri, biyosidal ürünlerle çalışma faaliyetlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği yükümlülükleriyle doğrudan bağlantılıdır.

Özetle:

  • Yönetmelik, ürün güvenliği, risk değerlendirmesi, etiketleme ve piyasa denetimi gibi süreçleri düzenler. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği
  • İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı ise bu ürünlerle çalışmanın çalışan sağlığı ve güvenliği açısından risklerinin değerlendirilmesini ve kontrol altına alınmasını zorunlu kılar. Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
  • Firma olarak, biyosidal ürünlerle yapılan her faaliyette; risk değerlendirmesi, KKD sağlanması, eğitim, sağlık gözetimi ve denetimlere hazırlık konularına öncelik verilmelidir.

Sonuç olarak, biyosidal ürün uygulamaları sadece halk sağlığı açısından değil, aynı zamanda çalışan güvenliği ve işletme sürdürülebilirliği açısından da İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uyumlu bir şekilde yönetilmelidir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Kanunun ve Yönetmelikleri Okumayı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Biyosidal Ürünler Yönetmeliği – https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13672&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

⭐️⭐️ Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik – https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=32642&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

⭐️⭐️ Aktif Madde İçermeyen Biyosidal Ürünler Tebliği – https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/08/20130802-19.htm

⭐️⭐️ Biyosidal Ürünle İşlenmiş Eşyalar Tebliği – https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/05/20180513-14.htm

⭐️⭐️ Biyosidal Ürünlerin Etiketlenmesi Hakkında – 08.07.2025 – T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni15 Aralık 2025
13 Aralık 2025

Sıfır İnsan Hatası Hedefinde Psikolojik Sınır – İnsan Dayanımının ve Algı Kapasitesinin Eşiği

Sıfır insan hatası hedefi her ne kadar sistem odaklı bir mükemmellik vizyonu olsa da, bu hedefin sahadaki gerçek uygulayıcısı insandır. İnsan faktörü işin merkezinde olduğunda, bu hedefin başarısını belirleyen en kritik unsurlardan biri de insanın psikolojik sınırıdır.

🧠 🧠 🧠

Psikolojik Sınır Ne Demektir?

Psikolojik sınır; bir bireyin dikkat, algı, karar verme ve duygusal denge bakımından zorlanmaya başladığı, hata yapma olasılığının önemli ölçüde arttığı bilişsel eşiği ifade eder.

Bu sınırın aşılması durumunda birey:

  • Stresle karar veremez hale gelir,
  • Refleksif ve otomatik davranışlara yönelir,
  • Karmaşık durumları basitleştirerek hatalı yorumlar,
  • Sinyalleri gözden kaçırır veya yanlış yorumlar.
🧠 🧠 🧠
Sıfır Hata Hedefi Psikolojik Olarak Ne Zaman Aşırıya Kaçar?
A) Sürekli baskı ortamı:

Çalışana açık ya da örtük şekilde “asla hata yapmayacaksın” mesajı verilmesi, zamanla şu etkilere yol açar:

  • Aşırı tetikte olma → tükenmişlik
  • Kendini sürekli izleme → özgüven kaybı
  • Risk almaktan kaçınma → sistem tıkanıklığı

B) Hata yapmanın suç olduğu kültür:
  • Hataların öğrenme aracı değil, yargılama nedeni olarak görülmesi
  • Geri bildirimin sadece olumsuz odaklı olması
  • Bu durumda çalışanlar:
    • Hataları saklamaya eğilim gösterir
    • İş arkadaşlarıyla iletişimden kaçınır
    • Psikolojik güven ortamı zedelenir
🧠 🧠 🧠
Psikolojik Sınırı Belirleyen Ana Unsurlar
FaktörPsikolojik EtkisiRisk
Dikkat Süresi (maks. 45–60 dk)Uzun vardiyada odak azalırGözden kaçan uyarılar
Çevresel stres (gürültü, sıcaklık, kalabalık)Algıda seçicilik bozulurHatalı karar alma
Yüksek sorumluluk baskısıSürekli “fail olmamalıyım” kaygısıTükenmişlik sendromu
Karışık prosedürlerBilişsel yük artarTalimat atlama
Yetersiz dinlenme / uykuReaksiyon süresi uzarKritik anda refleks kaybı
Sürekli performans izlemeSosyal baskı hissiPsikolojik çekilme / donma
🛑 🛑 🛑
Psikolojik Sınır Aşıldığında Ne Olur?
A) Kritik hataların görünme sıklığı artar.
  • Örneğin, havacılıkta yorgun pilotların yanlış pist seçmesi
  • Sağlıkta hemşirenin ilaç dozu hatası
  • Petrokimyada valf sırasını karıştırma

B) Sistem dışı davranışlar ortaya çıkar.
  • Süreci kısaltmak için prosedür atlama
  • Otomatikleşmiş “göz ucuyla” kontrol
  • “Nasıl olsa bir şey olmuyor” psikolojisi

C) Davranışsal uyum bozulur.
  • Dalgınlık, içe kapanma, aşırı reaksiyonlar
  • Tehlike sinyallerine körlük (inattentional blindness)
  • “Yeter ki bugün bitsin” bakışı
🧠 🧠 🧠
Psikolojik Sınırın Yönetimi: Sıfır Hata İçin Sağlıklı Zemin
UygulamaEtki
Psikolojik güven ortamı oluşturmaHataların açıklıkla paylaşılabilmesi
Davranışsal gözlemler ve destekleyici geri bildirimErken tükenme belirtilerinin fark edilmesi
Sistem hatalarını kişiden ayırmakHatalardan öğrenme kültürünün yerleşmesi
Rota içi molalar, dikkat yenileyici uygulamalarZihinsel yenilenme, dikkat toparlama
Çalışanlara karar destek sistemleri sağlamakBilişsel yükün azaltılması
LOTO, Poka-Yoke, Andon gibi sistem bariyerleriHata sonucu tehlikenin önlenmesi
🔚 🔚 🔚

Sıfır insan hatası hedefinde en büyük tehdit, insanın psikolojik sınırının görmezden gelinmesidir. Bu sınır, bireysel kapasite ile çevresel baskı arasındaki gerilim hattıdır.

Bu nedenle sıfır insan hatası ancak şu koşullarda gerçekçi ve sürdürülebilir olur:

  • Sistemler insanı hataya zorlamayacak şekilde tasarlanır,
  • Hatalar cezalandırılmaz, analiz edilip sistemsel çözümlere dönüştürülür,
  • Çalışanın psikolojik güvenliği, iş güvenliği kadar önemsenir.

İnsanı anlamadan, hata yönetimi yapılamaz.

🧠 🧠 🧠

Ve Son Bir Gerçek: İnsan Asla Hatasız Değildir… Lakin

…insan, doğru sistem içinde daha az hata yapan, hatasından öğrenebilen ve gelişebilen bir varlıktır.
Onu baskıyla değil, anlayış ve veriyle yönettiğimizde; insan en büyük risk olmaktan çıkar, en değerli güvenlik faktörüne dönüşür.

📌 📌 📌
Unutmayın:
  • Bir çalışanın hata yapma hakkı yoksa, onun öğrenme hakkı da yoktur.
  • Hataları örtmeye zorlanan sistemler, kazaları kaçınılmaz hale getirir.
  • Psikolojik sınırlar tanınmadığında, fiziksel sınırlar ihlal olur.
📌 📌 📌

İnsana uygun işler, insana uygun sistemler ve insana uygun beklentiler.
Ve bu, yalnızca bir politika değil; ahlaki bir sorumluluktur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İnsan hatası https://oshwiki.osha.europa.eu/tr/themes/human-error

⭐️⭐️ İnsan hatası https://www.sciencedirect.com/topics/social-sciences/human-error

⭐️⭐️ Sağlık hizmetlerinde insan hataları ve önlenmesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8562433/

⭐️⭐️ İnsan Hatası ve Hasta Güvenliği https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK585626/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni13 Aralık 2025
8 Aralık 2025

İşletmelerin Deprem Riskine Karşı İş Sağlığı ve Güvenliği Tedbirleri – VI (Donanım ve Ekipman Tedbirleri)

Deprem Riskine Karşı Donanım ve Ekipman Tedbirler
ELEKTRİK, GAZ VE SU TESİSATI ÖNLEMLERİ
  1. Gaz Kaçak Önleme Donanımları
    • Ana giriş vanalarına otomatik sismik gaz kesici valfler (deprem sensörlü) monte edilmelidir.
    • Tüp gaz kullanılan bölümlerde devrilme önleyici sabitleyici kullanımı zorunlu olmalıdır.
  2. Elektrik Sistemleri İçin Deprem Güvenliği
    • Elektrik panoları sabitlenmeli, kablolar gevşek sallanmayacak şekilde kanallar içine alınmalıdır.
    • Jeneratör ve UPS sistemleri sismik bloklarla monte edilmelidir.
    • Tesisin “elektrik acil kesici sistemi” çalışanlar tarafından ulaşılabilir bir yerde olmalıdır.
  3. Su ve Yangın Tesisatı Güvenliği
    • Depreme dayanıklı boru bağlantı sistemi (esnek bağlantılar) kullanılmalıdır.
    • Yangın dolapları ve sprinkler sistemleri devrilmeyecek şekilde monte edilmelidir.

TAHLİYE VE ACİL DURUM DONANIMLARI
  1. Acil Tahliye Aydınlatmaları
    • Elektrik kesilmesi halinde çalışan, LED’li ve bataryalı acil çıkış lambaları kurulmalıdır.
    • Her 20 metrede bir yönlendirme levhaları ve acil çıkış ikaz işaretleri bulunmalıdır.
  2. Acil Durum Alarm ve Anons Sistemleri
    • Sesli ve ışıklı uyarı sistemleri kurulu olmalı, periyodik test edilmelidir.
    • Binada otomatik mesaj kaydıyla çalışan sesli uyarı sistemi bulunmalıdır.
  3. Toplanma Alanı Ekipmanları
    • Her toplanma alanında taşınabilir ilk yardım çantası, megafon, el feneri, reflektör yelek gibi malzemeler yer almalıdır.
    • Alanlara yönlendirme tabelaları (fosforlu ve gece görünür) konulmalıdır.

ARAMA-KURTARMA VE İLKYARDIM EKİPMANLARI
  1. Deprem Kiti ve Acil Durum Sandıkları
    • Her katta en az bir “deprem sandığı” içerisinde şu malzemeler yer almalıdır:
      • El feneri (şarjlı ve pilli)
      • Eldiven (nitril + iş tipi)
      • Koruyucu gözlük, toz maskesi (FFP2 veya FFP3)
      • Yedek piller, battaniye, düdük, not defteri, kalem
      • Çok amaçlı pense, bıçak ve çakı
  2. İlk Yardım Ekipmanları
    • Kanama durdurma setleri
    • Turnike, elastik bandaj, atel
    • Taşıma battaniyesi
    • Yanık örtüsü ve antiseptikler
  3. Arama Kurtarma İçin Gelişmiş Ekipmanlar (büyük tesislerde)
    • Termal kamera
    • Gönüllü arama kurtarma ekibine özel sırt çantaları
    • Sedye (katlanabilir), levye, balyoz, kesici aletler
    • Baret, dizlik, çelik burunlu ayakkabı

TEKNOLOJİK VE BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ İÇİN TEDBİRLER
  1. Veri Yedekleme ve Güvenlik Önlemleri
    • Sunucular deprem izolatörlü kabinetlere alınmalı
    • Günlük yedekleme ve bulut senkronizasyon sistemleri kurulmalıdır.
    • Deprem sonrası iletişim kopmaması için GSM modem destekli ağ sistemleri önerilir.
  2. Bilgi Güvenliği ve Cihaz Koruma
    • Bilgisayar monitörleri masaya sabitlenmeli.
    • Veri depolama cihazları korunaklı çekmecelerde muhafaza edilmeli.

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD) VE KURUMSAL STOKLAMA
  1. Acil Durumda Kullanılacak KKD’ler
    • Toz maskesi (FFP2, FFP3)
    • Koruyucu gözlük
    • Kulak tıkacı (gürültü olasılığına karşı)
    • El ve ayak koruyucular (çalışan pozisyona göre)
  2. Kurumsal Acil Durum Stokları
    • Her 20 çalışan için 1 acil durum sırt çantası
    • Tüm personel için minimum 3 günlük su ve kuru gıda stoku (AFAD önerilerine uygun)
    • Acil iletişim cihazları (uydu telefonu, telsiz)

DİĞER DONANIM GÜNCELLEMELERİ
  1. Asansör ve Yürüyen Merdivenler
    • Deprem sensörlü kilitleme sistemi bulunmalı
    • Tüm asansörlerde “acil çağrı sistemi” çalışır durumda olmalıdır
  2. Engelli Çalışanlar için Donanım
    • Tekerlekli sandalye tahliyesi için acil kurtarma sandalyesi
    • Katlar arası acil taşıma sistemleri

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İşyerinde Deprem Güvenliği https://www.acgov.org/cao/rmu/programs/safety/topics/earthquakes.htm

⭐️⭐️ OSHA İşyerleri için Acil Durum Hazırlığı ve Afet Güvenliği Rehberi https://www.oshaeducationcenter.com/emergency-disaster-safety-guide/

⭐️⭐️ OSHA Deprem Hazırlığı ve Müdahale. https://www.osha.gov/earthquakes/preparedness

⭐️⭐️ OSHA Deprem Rehberi. https://www.osha.gov/emergency-preparedness/guides/earthquakes#:~:text=What%20can%20I%20do%20to,likely%20you%20will%20be%20injured.

⭐️⭐️ Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Ne Yapmalıyım? https://www.mtu.edu/geo/community/seismology/learn/earthquake-take-action/

⭐️⭐️ OSHA’nın Acil Durum Hazırlığı ve Müdahalesindeki Rolü: Krizde Çalışanları Koruma https://udshealth.com/blog/osha-emergency-preparedness-response-guide/

⭐️⭐️ Deprem https://ehs.stanford.edu/manual/emergency-response-guidelines/earthquake

⭐️⭐️ Deprem Hazırlığı https://www.caloes.ca.gov/office-of-the-director/operations/planning-preparedness-prevention/seismic-hazards/earthquake-preparedness/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği8 Aralık 2025
3 Aralık 2025

Kişisel Koruyucu Donanım Dışındaki Günlük Giysi Veya İç Çamaşırı Sebepli İş Kazaları

İş sağlığı ve güvenliği alanında odak noktası çoğunlukla kişisel koruyucu donanımlar (KKD), tehlikeli ekipmanlar ya da proses kaynaklı maruziyetler üzerine kuruludur. Ancak iş kazalarının nedenlerini incelerken gözden kaçırılan kritik bir unsur vardır: çalışanların günlük giyim tercihleri.

İş giysileri, KKD kapsamına girmeyen, çalışan tarafından bireysel tercih doğrultusunda belirlenen giysiler olsa da, iş ortamında ciddi risk unsurlarına dönüşebilir. Dar, gevşek, yanıcı ya da sentetik kumaşlardan yapılmış iç çamaşırları ve elbiseler; ergonomiyi bozarak, statik elektrik oluşturarak veya fiziksel takılmalar yoluyla kazaları tetikleyebilir.

Doğrudan KKD sınıfına girmeyen lakin çalışma ortamında iş kazalarına neden olmuş ya da olma potansiyeli taşıyan giysi tercihlerinin değerlendirmesi iş güvenliği uzmanları için risk analizinin kapsamını genişletme ve çalışan eğitimlerinde bu konuya yer verme gerekliliğini gözler önüne sermektedir.

⚠️ 1. Gevşek Giysi – Döner Parçaya Dolanma (Torna Tezgâhı Kazası)
  • Sektör: Metal işleme / Atölye
  • Giysi Etkeni: Geniş kollu gömlek
  • Kaza Açıklaması: Operatör, torna tezgâhında çalışırken gevşek gömleğinin kolu dönen milden dışa doğru uzanan parça tarafından yakalandı. Kol kumaşı mil etrafında sarılarak çekildi ve çalışanın kolu ciddi şekilde kırıldı.
  • Önlenebilirdi: Bilekten lastikli iş giysisi veya kısa kollu üniforma tercih edilseydi.

⚠️ 2. Sentetik İçlik – Kaynak İşinde Yanık Riski
  • Sektör: Gemi inşa / Ağır sanayi
  • Giysi Etkeni: Naylon-poliester iç çamaşırı
  • Kaza Açıklaması: Kaynak yapan çalışanın kıvılcım sıçraması sonucu tişörtünün altındaki sentetik içlik alev aldı. Sentetik malzeme eriyerek deriye yapıştı, 2. derece yanık oluştu.
  • Önlenebilirdi: Pamuk esaslı, yanmaz iç çamaşırı kullanılsaydı.

⚠️ 3. Topuklu Ayakkabı – Yük Düşmesi Sonucu Ayak Bileği Kırığı
  • Sektör: Depo / Lojistik
  • Giysi Etkeni: Modaya uygun, 4 cm topuklu ayakkabı
  • Kaza Açıklaması: Kadın çalışan palet çekmek üzere adım attığında, dengesini kaybedip devrildi. Ayağına yük binmesi sonucu bileği kırıldı.
  • Önlenebilirdi: Düz taban, kaymaz iş ayakkabısı tercih edilmeliydi (KKD tanımına girebilir ancak genelde dış kıyafet etkisi olarak göz ardı edilir).

⚠️ 4. Polyester Gömlek – Statik Elektrik Kaynaklı Patlama
  • Sektör: Kimya üretimi
  • Giysi Etkeni: Tamamen polyester karışımlı gömlek
  • Kaza Açıklaması: Yanıcı buhar ortamında çalışan işçi, statik elektrik yüklü sentetik gömlek nedeniyle kıvılcım oluşturdu. Yakındaki solvent tankının üstünde parlamaya neden oldu.
  • Önlenebilirdi: Antistatik pamuk esaslı iş kıyafeti kullanılsaydı.

⚠️ 5. Uzun Etek – Merdivende Takılma
  • Sektör: Ofis destek / Kat hizmetleri
  • Giysi Etkeni: Moda amaçlı uzun etek
  • Kaza Açıklaması: Merdivenlerden çıkan çalışan, eteğine basarak dengesini kaybetti ve başını merdiven demirine çarptı. Kafa travması oluştu.
  • Önlenebilirdi: Diz hizasında, dar kesimli ve hareketi kısıtlamayan bir kıyafet tercih edilseydi.

⚠️ 6. Kemerli Giysi – Konveyör Hat Üzerinde Sürüklenme
  • Sektör: Gıda üretimi
  • Giysi Etkeni: Belinde metal tokalı ve sarkan uzun kemer
  • Kaza Açıklaması: Temizlik görevlisinin kemeri, konveyör bandın çıkıntılı parçasına takıldı. İşçi 1.5 metre sürüklendi ve belinden yaralandı.
  • Önlenebilirdi: Sarkan aksesuar ve kemerler yasaklanmış olmalıydı.

⚠️ 7. Kapüşonlu Sweatshirt – Forklift Görüş Alanı Kısıtlaması
  • Sektör: Lojistik / Soğuk depo
  • Giysi Etkeni: Baş kısmı kapalı kapüşonlu üst giyim
  • Kaza Açıklaması: Kapüşonun görüşü engellemesi nedeniyle operatör, geri manevra sırasında diğer işçiyi fark edemedi ve çarpışma meydana geldi. Hafif yaralanmayla sonuçlandı.
  • Önlenebilirdi: Görüş alanını engellemeyen başlık veya bere kullanılmalıydı.

⚠️ 8. Bol Pantolon – Merdiven Basamağına Takılma
  • Sektör: İnşaat
  • Giysi Etkeni: Aşırı bol paçalı pantolon
  • Kaza Açıklaması: Kalıp ustası merdivenden inerken pantolon paçası basamağa takıldı. Düşerek bileğini burktu ve 2 hafta iş göremezlik yaşadı.
  • Önlenebilirdi: İş pantolonu dar paçalı veya bilekten lastikli olmalıydı.

⚠️ 9. Dar İç Çamaşırı – Dolaşım Bozukluğu & Dikkat Dağınıklığı
  • Sektör: Otomotiv montaj hattı
  • Giysi Etkeni: Aşırı sıkı iç çamaşırı
  • Kaza Açıklaması: Çalışan, bacak bölgesindeki baskı nedeniyle sürekli huzursuzluk yaşadı. Konsantrasyon kaybı sonucu montaj sırasında elini kıstırdı.
  • Önlenebilirdi: İş esnasında konfor sağlayan, terletmeyen ve kan dolaşımını engellemeyen çamaşır kullanılmalıydı.

⚠️ 10. Parlak Renkli Kıyafet – Gece Şantiye Alanında Görünmezlik
  • Sektör: Yol bakım-onarım
  • Giysi Etkeni: Reflektörsüz, modaya yönelik günlük kıyafet
  • Kaza Açıklaması: Gece vardiyasında çalışan işçinin kıyafeti diğer ekipmanlar arasında ayırt edilemedi. Operatör gece görüşünde fark edemedi ve makinayla temasa sebep oldu.
  • Önlenebilirdi: Yüksek görünürlüklü reflektif kumaşlı iş tişörtleri kullanılmalıydı (KKD değil, personelin kendi tişörtüydü).

📌 Genel Değerlendirme:

Bu örnekler şunu açıkça ortaya koyar:

“Kişisel Koruyucu Donanım kadar, KKD harici günlük giysi tercihleri de iş kazalarının doğrudan veya dolaylı nedenidir.”

  • Giysi Materyali: Yanmazlık, antistatik özellik, nefes alabilirlik
  • Giysi Kesimi: Dar – bol, sarkan aksesuarlar, hareket kabiliyeti
  • Renk ve Görünürlük: Gece çalışmaları ve açık alanlar
  • Konfor ve Fonksiyonellik: Konsantrasyon ve fizyolojik konfor

Günlük kıyafetler sıradan seçimler gibi görünse de, bir iş kazasının tetikleyici unsuru haline gelebilir. Gevşek bir gömlek, yanıcı bir içlik, statik yüklü bir kazak ya da reflektörsüz bir tişört; çoğu zaman ihmal edilen ama hayati sonuçlar doğuran risklerdir. Bu yazıda örnekleriyle gösterilen kazalar, iş sağlığı ve güvenliği yaklaşımımızın yalnızca KKD ile sınırlı kalamayacağını ortaya koymaktadır.

İşverenler, iş güvenliği uzmanları ve çalışanlar olarak, giyimin de bir risk parametresi olduğunu kabul etmek, çalışanlara iş giysisi kültürünü kazandırmak ve üretim ortamına uygun giyim kodları oluşturmak kaçınılmaz bir gerekliliktir. Çünkü bazen bir kıyafet tercihi, sadece stil değil, hayati bir fark yaratabilir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği3 Aralık 2025
3 Aralık 2025

Elektrikli Araç Şarj İstasyonları İçin ISO / IEC Uyumlu İş Sağlığı ve Güvenliği Prosedürü

Elektrikli araç şarj istasyonları, çoğu zaman yalnızca bir “enerji hizmeti” altyapısı olarak görülmekte; ancak gerçekte yüksek gerilim, yangın, termal kaçak, elektrik arkı ve insan-makine etkileşimi gibi çok katmanlı riskler barındırmaktadır.
Bu tesisler, klasik elektrik tesislerinden farklı olarak kamuya açık, sürekli erişilebilir ve kontrolsüz kullanıcı davranışlarına açık yapılardır. Bu nedenle şarj istasyonlarında iş sağlığı ve güvenliği, yalnızca mevzuat uyumu değil; bilimsel, sistematik ve standart temelli bir yönetim zorunluluğudur.

Aşağıda yer alan prosedür adımları; ISO 45001, IEC 61851, IEC 62196 ve hakemli akademik yayınlar esas alınarak hazırlanmış, doğrudan uygulanabilir ve denetlenebilir niteliktedir.

ISO / IEC UYUMLU İSG PROSEDÜR ADIMLARI
1. Elektriksel Tehlikelerin Tanımlanması ve Risk Değerlendirmesi

Şarj istasyonlarında AC ve DC yüksek gerilim hatları, kaçak akım, kısa devre ve elektrik çarpması riskleri için tesis özelinde ayrıntılı risk değerlendirmesi yapılmalıdır.
Kaynak: https://dergipark.org.tr/en/pub/amesia/issue/93084/1729996

2. Topraklama, İzolasyon ve Kaçak Akım Koruması

Tüm şarj üniteleri etkin topraklama sistemine sahip olmalı, kaçak akım röleleri ve izolasyon izleme sistemleri ile donatılmalıdır.
Kaynak: https://www.emo.org.tr/ekler/0d93ff853004a65_ek.pd

3. Şarj Ekipmanı ve Konnektör Güvenliği

Şarj soketleri, kablolar ve konnektörler IEC 62196 standardına uygun olmalı; mekanik hasar, aşınma ve gevşeklik açısından düzenli kontrol edilmelidir.
Kaynak: https://www.iec.ch/global/search?keyword=IEC%2062196#gsc.tab=0&gsc.q=IEC%2062196:

4. Yangın ve Termal Risklerin Yönetimi

Şarj alanlarında batarya kaynaklı yangın ve termal kaçak riskine karşı erken algılama sistemleri, yangın söndürme ekipmanları ve yangın senaryoları oluşturulmalıdır.
Kaynak: https://yanginsempozyumu.org/wp-content/uploads/2022/09/002.pdf
https://alternative-fuels-observatory.ec.europa.eu/sites/default/files/document-files/2025-02/guidance%20of%20fire%20safety%20for%20electric%20vehicles%20parked-MI0125004ENN.pdf

5. Acil Durdurma ve Enerji İzolasyonu

Her şarj istasyonunda erişilebilir ve işaretlenmiş acil durdurma butonları bulunmalı; tehlike anında tüm enerji sistemden izole edilebilmelidir.
Kaynak: https://dergipark.org.tr/en/pub/amesia/issue/93084/1729996

6. Fiziksel Çevre ve Zemin Güvenliği

Şarj alanı zemini kaymaz, drenajı sağlanmış ve su birikimine izin vermeyecek şekilde tasarlanmalıdır; çevresel faktörler elektriksel riski artırmamalıdır.
Kaynak: https://www.isosenerji.com/sarj-istasyonlarinda-elektrikli-arac-guvenligi/

7. Etiketleme, İşaretleme ve Kullanıcı Bilgilendirmesi

Yüksek gerilim, yangın riski ve acil durum prosedürlerine ilişkin uyarı levhaları ve güvenlik işaretleri açıkça yerleştirilmelidir.
Kaynak: https://dergipark.org.tr/en/pub/amesia/issue/93084/1729996

8. Kapalı Alanlarda Havalandırma ve Gaz Kontrolü

Kapalı otopark veya bina içi şarj alanlarında yeterli havalandırma sağlanmalı; ısı ve olası gaz birikimi önlenmelidir.
Kaynak: https://alternative-fuels-observatory.ec.europa.eu/sites/default/files/document-files/2025-02/guidance%20of%20fire%20safety%20for%20electric%20vehicles%20parked-MI0125004ENN.pdf

9. Periyodik Teknik Kontroller ve Bakım

Şarj istasyonları; termal kamera, görsel muayene ve elektriksel ölçümlerle düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.
Kaynak: https://www.emo.org.tr/ekler/0d93ff853004a65_ek.pdf

10. Çalışan ve Operatör Eğitimi

Şarj istasyonlarında görev alan personel; elektriksel riskler, yangınla mücadele ve acil durum müdahalesi konusunda düzenli eğitim almalıdır.
Kaynak: https://dergipark.org.tr/en/pub/amesia/issue/93084/1729996

11. Acil Durum Planları ve Tatbikatlar

Elektrik çarpması, yangın ve batarya arızası senaryolarına yönelik yazılı acil durum planları hazırlanmalı ve tatbikatlarla test edilmelidir.
Kaynak: https://yanginsempozyumu.org/wp-content/uploads/2022/09/002.pdf

Elektrikli araç şarj istasyonları, geleceğin ulaşım altyapısının temel taşlarından biri olarak hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak bu yaygınlaşma, risklerin de sessizce çoğalması anlamına gelmektedir. Yüksek gerilimli sistemlerin kamuya açık alanlarda işletilmesi, iş sağlığı ve güvenliği açısından hata payını sıfıra yaklaştırmayı zorunlu kılar.

Bu nedenle şarj istasyonlarında İSG, yalnızca “önlem almak” değil; bilimsel yayınlara, uluslararası standartlara ve sistematik prosedürlere dayalı bir yönetim anlayışı gerektirir. Yukarıda sıralanan adımlar, elektrikli araç şarj altyapısının güvenli, sürdürülebilir ve insan odaklı şekilde işletilmesi için asgari değil, zorunlu gerekliliklerdir.

Elektrifikasyon çağında asıl sınav; teknolojiyi ne kadar hızlı kurduğumuz değil, onu ne kadar güvenli yönettiğimizdir.

Bu metin, o güvenliğin bilimsel ve standart temelli yol haritası olarak okunmalıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği3 Aralık 2025
İş Sağlığı ve Güvenliği Çözümlerimizle Tanışın
Bilgi almak için Hizmet Talep Formumuzu doldurun, size ulaşalım.
Teklif Al