Eğer uyku problemi çekiyorsanız, evde kendinizin rahatlıkla hazırlayabileceği ve doğal meyveleri – bitkileri kullanacağınız çaylardan birini hazırlamayı ve tabiki içmeyi düşünebilirsiniz. Lakin her zaman olduğu gibi hatırlatmam gereken önemli bir konu özellikle altta yatan bir sağlık sorununuz varsa, öncelikle hekiminizin onayını almanız sağlığınız için çok önemli.
Neden önemli?
Hazırlayacağınız çaylara ekleyeceğiniz meyvelere – bitkilere allerjiniz olabileceği gibi kullanmakta olduğunuz ilaçlarla etkileşime girerek etkilerini zayıflatabilir yada arttırabilir. Ki her iki durum da sağlığınızı risk sokabilir.
Günümüzde uyku sorunları giderek artmakta lakin bir sorunu çözme gayreti ile başka sorunlara da kapı açmamalısınız.
Bu gün ilk olarak kolay ulaşılabilir ve genel olarak da tadı sevilen muz ile basitçe hazırlanabilen muz çayının tarifini vereyim tabi ki öncesinde nasıl etkili olduğunu görelim.
Tropikal bir meyve olan muz, sevilen meyvelerden biridir ve muz otu ömrü boyunca yalnızca bir kez meyve verir; hasattan sonra kesilir ve yalnızca %40’ı yeterli şekilde değerlendirilir, kalan %60’ı selüloz, hemiselüloz ve doğal lifler açısından zengin çöp olarak kalır.
Psödostem atıkların %75’ini oluştururken, geri kalanı %25’ini oluşturmaktadır.
Muz, uyku düzenlemesinde rol oynayan triptofan, magnezyum ve potasyum içerir.
Triptofan
Muz, triptofan adlı bir aminoasit içerir. Triptofan, uykunun düzenlemesinde rol oynar.
Triptofan, vücutta serotonine ve ardından uyku hormonu olarak da bilinen melatonine dönüşür.
Diğer tüm faktörlerden bağımsız ele aldığımızda, hem triptofan dan melatonine giden sürece dair bilgilerimiz hem de yapılan çalışmalarla triptofandan zengin gıdalarda zengin beslenme uykuya dalma süresini kısaltırken uyku süresini de artırır.
İnsan vücudu triptofan üretmez.
Bu sebeple triptofanı yiyeceklerden almanız gerekir.
Yulaf, muz, kuru erik, tavuk, ton balığı, süt, peynir, yumurta ekmek, fasulye, hindi, fıstık ve çikolata triptofan açısından zengin yiyeceklerdir.
Orta boy muz, kişinin önerilen günlük miktarının %2,5 ila %4,5’i olan 11 miligram triptofan içerir.
Magnezyum
Magnezyum, sinir ve kas fonksiyonu, kemik gelişimi, kan şekeri kontrolü ve kalp ritmi tutarlılığında rol oynayan ve uykudaki rolü tam olarak anlaşılmamış olsa da, insan uyku döngülerini sürdürmede önemli olan vücuttaki temel bir mineraldir.
Bazı uzmanlar, triptofan gibi magnezyumun da vücudun melatonin üretmesine yardımcı olduğunu düşünüyor.
Ispanak ve fındık kadar magnezyum açısından zengin olmasa da muzlar nispeten iyi bir magnezyum kaynağıdır.
Orta boy muz, kişinin önerilen günlük miktarının %8 ila %10’u olan 31,9 miligram magnezyum içerir.
Potasyum
Potasyum vücut içerisindeki bir çok aktivitede rol oynayan önemli bir elektrolittir. Yapılan araştırmalarda, yeterli potasyum alamayan kişilerde (özellikle kadınların) düşük kalitede uyku uyuduğunu göstermektedir. Potasyum düşüklüğünde kas krampları veya spazmları (Geceleri bacak krampları) uykuyu bozabilir.
Muzlar iyi bir potasyum kaynağıdır; tek bir orta boy muz, yetişkin bir bireyin günlük potasyum ihtiyacının yaklaşık %12 ila %16’sını karşılar.
Diğer Besinler
Muz, B6 vitamini, manganez olmak üzere antioksidan besinleri de içerir.
Muz Çayı Tarifleri
Kabuksuz Muz Çayı
- Muzu soyup iç kısmını ince ince dilimleyin.
- Dilimleri 2 su bardağı suyu içinde hafif aroma için 5 dakika yoğun aroma için 10 dakika kaynatın.
- Muz parçalarını süzün ve muz parçaları ie karışık olan suyu içeceğiniz bardağa dökün.
- Kalan muz çayını buzdolabınızda saklayabilirsiniz.
Kabuklu Muz Çayı
Meyve kabuklarına günümüzde sentetik pestisit ve kimyasal gübreler bulaştığı için sağlık için tehlikelidir. Bu sebeple kabuklu muz kullanmak istiyorsanız organik olanları kullanmanız önemlidir.
- Kabuklu Soyulmamış organik bir muzu iyice yıkayın. Sonra karbonatlı suda 10 dk bekletin Tekrar yıkayın.
- Muzu he iki ucunda içi görünecek kara az miktarda kesin. Sonra kabuk kısmını soymadan 3 veya 4 parçaya bölün.
- Muz parçalarını 3 – 4 su bardağı suda muzun rengi kahverengiye dönene kadar kaynatın.
- Muz parçalarını süzün ve muz parçaları ie karışık olan suyu içeceğiniz bardağa dökün.
- Kalan muz çayını buzdolabınızda saklayabilirsiniz.
Kurutulmuş Muz Kabuğuyla Muz Çayı
Kurutulmuş muz kabukları yaprak çay gibi kullanılabilir. Muz kabuğunu kurutmak, elinizde taze muz olmasa bile muz çayı yapmanızı sağlar. Tabi ki organik muzlar kullanılmalıdır.
- Miktarı sizin takdirinizde olmak üzere muzların kabuklarını 2,5 cm’lik parçalar (kare – kare) kesin.
- Kestiğiniz parçaları, (gıda kurutma makineniz var ise onunla yoksa evde kullandığınız fırını da kullanabiirsinniz) fırının tepsisine yayın ve 70 °C da 5 – 7 saat (kabuklar tamamen kuruyana kadar) pişirin.
- Çay içmek istediğiniz zaman 1 – 2 yemek kaşığı kurutulmuş muz kabuğunu 2 – 3 bardak suda hafif aroma için 5 dakika yoğun aroma için 10 dakika kaynatın.
- Zaman içinde damak tadınıza ve size vereceği uyku desteğine göre kaynama süresini ve kulanacağınız miktarı ayarlayabilirsiniz.
- Kaynattığınız kaptan süzerek bardağınıza dökün.
Kurutulmuş muz kabukları hava geçirmez cam kavanozda saklayabilirsiniz.
Kurutulmuş kabukları en fazla altı ay saklayın. Aralıklarla küf kontrolü yapın. En ufak şüphenizde tamamını derhal atın. Asla kullanmayın.
Muz Çayı Yapımı İçin İpuçları
Eğer muz çayı içmek akşam rutininizin bir parçası haline geldiyse, işte dikkate almanız gereken birkaç ipucu.
- Pişirme – demleme süresini değiştirebilirsiniz: Damak tadınıza göe pişirme – demleme sürelerini kendiniz değiştirebilirsiniz güçü bir aroma için kaynama süresini uzatırken hafif bir aroma için de kısaltabilirsiniz.
- Çay yapımında kullandığınız muzun posalarını değerlendirebilirsiniz: Muz çayıyapımında kullandığını kabuksuz meyveleri anlık olarak kek – pastalarınızda kullanabileceğiniz gibi (Ki unutmayın karbonhidrat zararlıdır) daha sonra kullanmak üzere dondurucunuzda saklayabilirsiniz.
- Çay yapımına kadar muz kabuklarını dondurucuda saklayabilirsiniz: Muzu yedikten sonra kabuklarını dondurucuda saklayarak biriktirebilirsiniz. Yeterli miktara ulaştıktan dondurucudan çıkartıp sonra oda sıcaklığına gelene kadar. bekleetip kurutma işlemini yapabilirsiniz.
- Damak tadınıza göre Tarçın veya diğer baharatlardan ekleyebilirsiniz: Damak tadı ve lezzet algısı kişisel olduğu için (tarçın, hindistan cevizi, karanfil veya vanilya gibi) çayınıza baharat eklemek sizin tercihiniz.
Sadece muz yemek de bir tercih olabilir. Muz, triptofan, magnezyum, potasyum ve diğer besinler ile değerli bir meyvedir.
Yapılan araştırmalarda, triptofan ile birlikte karbonhidrat almanın amino asidin beyne daha fazla geçmesine yardımcı olduğu ve uyku hormonu olarak bilinen melatonine dönüşümüm arttığı tespit edilmiş.
Bir muz yemek, yaklaşık 23 – 31 gram karbonhidrat almanızı sağlar. – Muz çay halinde daha az karbonhidrat içerir. Çayınızı ılık içmeniz durumunda bal da ilave edebilirsiniz.
SICAK ÇAYA BAL ASLA KOYMAYIN
Unutmayın, sadece doğal içerikli bir çay hazırladınız. İlk günlerde mucize yaratmasını beklememelisiniz. Ayrıca muz çayından içenlerin kimisi çok fayda görürken bir kısım da hiç fayda görmeyebilir. Güzel olan tarafı vücudunuza bilinmeyen bir kimyasal almak yerine doğal ve tercih ettiğiniz aroması ile kendinizin hazırladığı çay keyfi yapmış olacaksınız.
Doğal Yaşayın
Doğal Beslenin
Aklınıza Mukayet Olun
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Sayın okuyucu,
Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.
Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler
⭐️ İnsanlarda, kırmızı kan hücresi (RBC) magnezyum seviyeleri genellikle kan magnezyum seviyelerinden daha iyi bir vücut magnezyum durumu yansıması sağlar. Kandaki magnezyum konsantrasyonu düşük olduğunda, kan magnezyum seviyelerini normal aralıkta tutmak için magnezyum hücrelerden çekilir. Bu nedenle, magnezyum eksikliği durumunda, magnezyum kan testi normal seviyeleri gösterebilirken, bir RBC magnezyum testi vücudun magnezyum durumunun daha doğru bir yansımasını sağlar.
⭐️⭐️ Triptofan Metabolizmasındaki Cinsiyet Farklılıkları: Nöropsikiyatrik Bozukluklara Odaklı Sistematik Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10057939/
⭐️⭐️ Yatmadan önce muz ve süt tüketiminin uyku ve biyokimyasal parametreler üzerindeki etkisi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39209357/
⭐️⭐️ Muz meyvelerindeki biyoaktif bileşikler ve sağlık yararları https://academic.oup.com/fqs/article/2/4/183/5164297
⭐️⭐️ Triptofanın insan sağlığı açısından önemi nedir? https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28799778/
⭐️⭐️ Mikroorganizmalar, Triptofan Metabolizması ve Kinurenin Yolu: İnsan Sağlık Durumunu Etkileyen Karmaşık Bir Bağlantılı Döngü https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6585246/
⭐️⭐️ Uyku ve Diyet: Döngüsel Bir İlişkinin Artan Kanıtı https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8511346/
⭐️⭐️ Triptofan takviyesinin uyku kalitesi üzerindeki etkisi: sistematik bir inceleme, meta-analiz ve meta-regresyon https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33942088/
⭐️⭐️ L-triptofanın uyku hali ve uyku üzerindeki etkileri https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6764927/
⭐️⭐️ L-triptofanın neden olduğu uyku. Normal diyet alımı içindeki dozajların etkisi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/469515/
⭐️⭐️ L-triptofanın uykuya dalma güçlüğü çekenler üzerindeki etkileri https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/227180/
⭐️⭐️ Magnezyum: Yeterince Tüketiyor muyuz? https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6316205/
⭐️⭐️ Magnezyum https://ods.od.nih.gov/factsheets/Magnesium-HealthProfessional%20/
⭐️⭐️ Egzersiz yapan erkeklerde muz tüketiminden sonra plazma potasyum konsantrasyonu ve içeriğindeki değişiklikler https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23182013/
⭐️⭐️ Muzdaki biyoaktif bileşikler ve bunlarla ilişkili sağlık yararları – Bir inceleme https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27041291/
⭐️⭐️ Olgunlaşma Sırasında Analitik ve In Silico Tekniklerinin Uygulanmasıyla Muz Fenolik İçeriğinin Potansiyel Sağlık Faydaları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9962436/
⭐️⭐️ Muz etinin antioksidan aktivitesi ve meme ve pankreas kanseri hücreleri üzerindeki antiproliferatif etkisi. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8907754/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8907754/
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Dr Mustafa KEBAT
Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü