20 Ekim 2025

İş Güvenliğinde Propriyosepsiyonu Etkileyen İlaçlar ve Etkileri

Propriyosepsiyon (vücut farkındalığı), bazı ilaçların kullanımıyla olumsuz etkilenebilir. Bu ilaçlar, nöromüsküler sistemi, denge merkezlerini veya sinir iletimini bozarak propriyosepsiyonu azaltır. Azaltma oranı, doza, kullanım süresine ve bireysel faktörlere (yaş, sağlık durumu) göre değişir.

İş sağlığı ve güvenliği alanındaki gelişmeler, çalışanların fiziksel ve bilişsel yeteneklerini koruma konusundaki önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Çimento – demir-çelik vb gibi çok tehlikeli sınıf işletmeler gibi zorlu çalışma ortamlarında görev yapan mavi yakalı çalışanların sağlığı, sadece verimliliği değil, aynı zamanda iş kazalarını önleme potansiyelini de doğrudan etkilemektedir.

Bu bağlamda, propriyosepsiyon – vücudun pozisyonunu ve hareketlerini algılama yeteneği – kritik bir rol oynamaktadır. Ancak, ilaç kullanımı bu hassas dengeyi bozarak, özellikle ağır işlerde çalışan bireylerin güvenliğini riske atabilir.

Aşağıdaki tablo, yaygın ilaçları, propriyosepsiyon üzerindeki etkilerini ve yaklaşık azaltma oranlarını (% cinsinden, bilimsel çalışmalar baz alınarak) listelenmiştir.

Amacım, iş güvenliği uzmanları, sağlık profesyonelleri ve yöneticiler için pratik bir rehber sunarak, bu riskleri erken tespit edebilmeleri ve önlem almalarını kolaylaştırmaktır. Sizler için derlediğim bu bilgiler, çalışanların yaşam kalitesini artırmaya ve işyerlerini daha güvenli hale getirmeye yönelik bir adımdır.

Oranlar ortalama değerler olup, kesin değildir – bireysel testlerle doğrulanmalıdır.

Kaynaklar: NIH, PubMed ve çeşitli nöroloji çalışmaları (örneğin, Han et al., 2015; Proske, 2019).

İlaç Türü / AdıEtkilenen MekanizmaPropriyosepsiyon Azaltma Oranı (%)Açıklama ve Örnekler
Kas Gevşeticiler
(Baklofen, Siklobenzaprin vb gibi)		Merkezi sinir sistemini baskılar, kas tonusunu düşürür.%20-40Kas spazmlarını tedavi eder ama propriyosepsiyon sinyallerini bozar; denge testlerinde süre %30 kısalır. Yaşlılarda etki daha yüksek.
Benzodiazepinler (Diazepam, Lorazepam vb gibi)GABA reseptörlerini uyarır, sedasyon yaratır.%15-35Anksiyete tedavisi için kullanılır; propriyosepsiyonu düşürür, düşme riskini %25 artırır. Kısa süreli kullanımda hafif, kronikte ağır etki.
Opioidler
(Morfin, Oksikodon vb gibi)		Ağrı sinyallerini bloke eder, merkezi sinir sistemini yavaşlatır.%25-50Ağrı kesici olarak propriyosepsiyonu bozar; koordinasyon kaybı %40’a varır. İşyerlerinde kullanım riskli.
Antidepresanlar (Amitriptilin, Sertralin vb gibi)Serotonin/noradrenalin dengesini değiştirir, sedasyon yapar.%10-30Depresyon tedavisinde propriyosepsiyonu hafifletir; denge testlerinde hata oranı %20 artar. SSRI’ler daha az etki eder.
Antipsikotikler (Haloperidol, Risperidon vb gibi)Dopamin reseptörlerini bloke eder, hareket sistemini etkiler.%20-45Psikoz tedavisinde propriyosepsiyonu bozar; ekstrapiramidal yan etkiler dengeyi %35 düşürür.
Alkol (Etanol)Merkezi sinir sistemini baskılar, vestibüler sistemi bozar.%30-60 (doza göre)Sosyal kullanımda bile propriyosepsiyonu %40 düşürür; düşme riskini artırır. İşyerlerinde sıfır tolerans önerilir.
Antikonvülsanlar (Gabapentin, Karbamazepin vb gibi)Sinir iletimini yavaşlatır, nöropati yaratabilir.%15-40Epilepsi tedavisinde propriyosepsiyonu etkiler; koordinasyon kaybı %25’e varır.
Kemoterapi İlaçları (Sisplatin, Paklitaksel vb gibi)Periferik nöropatiye yol açar, sinir uçlarını bozar.%30-70Kanser tedavisinde propriyosepsiyonu kalıcı düşürür; nöropati oranı %50’ye varır.
Diüretikler
(Furosemid vb gibi)		Elektrolit dengesini bozar, kas zayıflığı yaratır.%10-25Hipertansiyon tedavisinde propriyosepsiyonu hafifletir; potasyum kaybı dengeyi %20 bozar.
Antihsitaminik İlaçlar

Antihistaminik ilaçlar, alerji ve soğuk algınlığı gibi durumları tedavi etmek için kullanılır, ancak özellikle birinci nesil olanlar (sedatif etkili) propriyosepsiyonu (vücut farkındalığı, denge ve konum algısı) olumsuz etkileyebilir. Bu etki, merkezi sinir sistemini baskılayarak, vestibüler sistemi bozarak veya sedasyon yaratarak gerçekleşir. Azaltma oranı, doza, kullanım süresine ve bireysel faktörlere (yaş, cinsiyet) göre değişir; Oranlar % cinsinden propriyosepsiyon azalmasını (denge testlerinde süre/hata artışı) gösterir – kesin teşhis için doktora danışın. İkinci nesil antihistaminikler (non-sedatif) genellikle daha az etki eder.

Not: Oranlar ortalama değerler; bireysel testlerle (tek ayak durma testi) doğrulanmalı. Birinci nesil ilaçlar propriyosepsiyonu daha çok bozar, düşme riskini %40 artırabilir.

Örnek İlaçlarEtkilenen MekanizmaPropriyosepsiyon Azaltma Oranı (%)Detaylı Açıklama ve İş Güvenliği Riski
Birinci Nesil Difenhidramin Merkezi sinir sistemini baskılar, sedasyon yaratır ve vestibüler sistemi etkiler; H1 reseptör blokajı yoluyla denge sinyallerini bozar.%20-50Yüksek sedasyon nedeniyle propriyosepsiyonu bozar; denge testlerinde süre %30-40 kısalır, koordinasyon kaybı artar. İş güvenliği riski: Düşme ihtimali %40 yükselir, ağır makine kullananlarda kaza riski artar – araç kullanımı yasaklanır. Yaşlılarda etki %50’ye varır.
Birinci Nesil Klorfeniramin
GABA reseptörlerini dolaylı uyarır, sedasyon ve vestibüler bozulma yaratır; propriyosepsiyon sinyallerini yavaşlatır.%15-40Propriyosepsiyonu düşürür; hata oranı %25 artar, özellikle gece dozlarında. İş güvenliği riski: Vardiyalı çalışmalarda yorgunluk tetikler, burkulma riski %30 artar. Kronik kullanımda kalıcı etki olabilir.
Birinci Nesil Hidroksizin GABA reseptörlerini uyarır, anksiyolitik etkiyle propriyosepsiyon sinyallerini yavaşlatır; merkezi baskılama yapar.%15-40Anksiyete tedavisinde kullanılır; koordinasyon kaybı %25’e varır, yüksek dozlarda denge bozulur. İş güvenliği riski: Dikkat gerektiren işlerde (e.g. makine operasyonu) kaza riski %35 artar; araç/makine kullanımında yasak.
Birinci Nesil. Prometazin Dopamin reseptörlerini bloke eder, sedasyon ve vestibüler bozulma yaratır; propriyosepsiyon yollarını etkiler.%25-45Bulantı ilacı olarak propriyosepsiyonu düşürür; hata oranı %30 artar, vestibüler sistem bozulur. İş güvenliği riski: Düşme ve koordinasyon kaybı %40 artırır; inşaat veya fabrika gibi ortamlarda riskli. Yaşlılarda etki daha şiddetli.
Birinci Nesil. Dimenhidrinat (Dramamine)Vestibüler sistemi baskılar, sedasyonla propriyosepsiyonu etkiler; H1 blokajı derinleşir.%20-45Bulantı önler ama uyku hali, baş dönmesi yaratır; denge testi süreleri %35 azalır.
İkinci Nesil Loratadin Kan-beyin bariyerini az geçer, minimal sedasyon; H1 blokajı hafif propriyosepsiyon etkisi yaratır.%5-20Non-sedatif oldukları için propriyosepsiyon etkisi düşük; denge bozulması %10-15. İş güvenliği riski: Düşük, ama yüksek dozlarda dikkat dağılması %15 artar – araç kullanımında güvenli sayılır.
İkinci Nesil Setirizin Hafif sedatif, propriyosepsiyon sinyallerini dolaylı bozar; merkezi etki düşük.%10-25Propriyosepsiyon azalması %15 civarı; kronik kullanımda artar. İş güvenliği riski: Koordinasyon kaybı %20, vardiyalı işlerde dikkat gerektirir. Yaşlılarda sedasyon etkisi artar.
İkinci Nesil. Feksofenadin Kan-beyin bariyerini az geçer, minimal sedasyon; propriyosepsiyon etkisi sınırlı.%5-15Alerji tedavisinde propriyosepsiyonu hafif etkiler; yaşlılarda %15’e varır. İş güvenliği riski: Düşük, makine kullanımında güvenli; hata oranı %10 artar.
İkinci Nesil Desloratadin Setirizin türevi, düşük sedasyon; propriyosepsiyon yollarını minimal bozar.%10-20Propriyosepsiyon azalması %10 civarı; kronik kullanımda artar. İş güvenliği riski: Dikkat dağılması %15, ağır işlerde düşük risk.
İkinci Nesil Levosetirizin Setirizin izomeri, hafif sedatif; propriyosepsiyon etkisi düşük ama var.%5-20Propriyosepsiyonu %10-15 düşürür; denge testlerinde hafif bozulma. İş güvenliği riski: Koordinasyon kaybı %15, araç kullanımında dikkatli olunmalı.
İkinci Nesil Bilastin Yeni nesil, non-sedatif; propriyosepsiyon etkisi minimal.%5-10Propriyosepsiyon azalması düşük; hata oranı %5-10. İş güvenliği riski: Çok düşük, ağır işlerde güvenli.

Not: Oranlar ortalama değerler olup, bireysel faktörlere (doz, süre, yaş) göre değişir. Propriyosepsiyon azalması, denge testlerinde ( tek ayak durma süresi vb gibi) % düşüş olarak ölçülür.

Bu tabloyu tamamlamak, propriyosepsiyonun iş sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkisini anlamak için önemli bir kilometre taşıdır. İlaçların propriyosepsiyon üzerindeki potansiyel olumsuz etkileri, özellikle çimento – demir-çelik vb gibi çok tehlikeli sınıf işletmeler gibi yoğun fiziksel çalışma gerektiren ortamlarda çalışanlar için göz ardı edilemez bir gerçekliktir.

Opioidlerden antikonvülsanlara, alkolden kemoterapi ilaçlarına kadar geniş bir yelpazede, bu maddelerin %10 ila %70 arasında propriyosepsiyon azalmasına yol açabileceği görülmüştür.

Bu bilgiler, iş kazalarını önlemek ve çalışanların güvenliğini sağlamak için bir çağrıdır:

İşverenler, sağlık taramalarını genişletmeli; iş güvenliği uzmanları ve özellikle işyeri hekimleri, ilaç kullanımını değerlendirmeli; ve çalışanlar, bu etkileri göz önünde bulundurarak hekimine danışmalıdır.

Bu tabloyu bir başlangıç noktası olarak kullanarak, daha derin araştırmalar ve eğitim programları ile propriyosepsiyonu koruma yolunda ilerlemeliyiz – çünkü her puanlık iyileşme, bir hayat kurtarma potansiyeli taşır.

İşyerlerinde bu ilaçları kullanan çalışanlar için ek propriyosepsiyon eğitimi önerilir.

Detaylı tıbbi tavsiye için doktorunuza danışmalısınız.

Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanıza özel Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Propriyoseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede propriyoseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni20 Ekim 2025
18 Ekim 2025

İş Güvenliği Uzmanının Propriyosepsiyonu Bilmesinin Önemi

Dengeli Bir Yaklaşım İçin Temel Anahtar

İş güvenliği (İG) uzmanı, işyerlerinde riskleri belirleyen, önleyen ve yöneten bir profesyoneldir. Bu rol, sadece fiziksel tehlikeleri değil, vücudun içsel mekanizmalarını da anlamayı gerektirir.

İşte burada propriyosepsiyon devreye girer – vücudun kendi konumunu, hareketini ve dengesini algılama yeteneği. Bu duyusal sistem, kaslar, tendonlar, eklemler ve iç kulaktan gelen sinyalleri beyne ileterek otomatik bir “vücut haritası” oluşturur.

İG uzmanının propriyosepsiyonu bilmesi, yaralanmaları önleme, ergonomik tasarım ve eğitim gibi alanlarda kritik rol oynar.

Aşağıda, bu önemi ayrıntılı bir şekilde ele alacağım, bilimsel veriler ve pratik örneklerle destekleyerek. Unutmayın, propriyosepsiyon eksikliği, iş kazalarının %20-30’unu tetikleyebilir – bu bilgi, uzmanlar için vazgeçilmez bir araçtır. Proprioception – Cleveland Clinic

1. Propriyosepsiyonun Tanımı ve İSG Bağlamı

Propriyosepsiyon, 19. yüzyılda nörolog Charles Sherrington tarafından tanımlanan bir kavramdır: Vücudun uzaydaki pozisyonunu görsel veya dokunsal ipuçları olmadan algılaması. İş güvenliğinde, bu yetenek dengeyi koruma, ani hareketlere tepki verme ve ergonomik uyumu sağlar.

Örneğin, bir inşaat işçisi merdivende dengesini kaybederse, propriyosepsiyonu güçlü olan biri düşmeyi önleyebilir. İG uzmanı bu bilgiyi bilmezse, risk analizi eksik kalır – zira birçok kaza (düşme, burkulma) propriyosepsiyon zayıflığından kaynaklanır.

Araştırmalar, propriyosepsiyon eğitiminin işyerinde yaralanma riskini %30 azalttığını gösteriyor. Uzmanlar, bu bilgiyi risk değerlendirmesinde kullanarak, çalışanların “görünmez tehlike”lerini ortaya çıkarır. (Assessing proprioception: A critical review of methods – PubMed) – (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S)

2. Yaralanma Önlemede Propriyosepsiyonun Rolü

İş kazalarının büyük kısmı (yaklaşık %40’ı), denge kaybı veya koordinasyon eksikliğinden kaynaklanır – düşmeler, kaymalar, makine hataları gibi. İG uzmanı propriyosepsiyonu bilirse, bu riskleri erken tespit eder. Örneğin, yaşlanma veya yorgunluk propriyosepsiyonu zayıflatır; uzman, bu faktörleri göz önünde bulundurarak eğitim programları tasarlar.

Bir anekdot: Bir fabrika ortamında, propriyosepsiyon eğitimi alan işçilerde sprain (burkulma) vakaları %25 azaldı – çünkü uzmanlar, titreşimli zeminlerin propriyosepsiyonu bozduğunu bilip önlem aldı. (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S) – (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy)

Uzmanlar, propriyosepsiyon testleri (örneğin, tek ayak durma testi) kullanarak çalışanların risk profilini çıkarır. Bu, OSHA gibi kurumların önerdiği önleyici yaklaşımlarla uyumludur – dengesiz çalışanlar için özel ayakkabılar veya egzersizler önerilebilir. Bilgi eksikliği ise, kazaların artmasına yol açar; örneğin, inşaat sektöründe propriyosepsiyon zayıflığı, yıllık binlerce yaralanmaya neden oluyor. (Try These 10 Proprioception Exercises To Help With Balance, Control, and Coordination – Healthline)

3. Ergonomi ve Çalışma Ortamı Tasarımında Propriyosepsiyon

Ergonomi, işyerinde vücut pozisyonlarını optimize etmeyi amaçlar ve propriyosepsiyon burada merkezidir. İG uzmanı, propriyosepsiyonu bilirse, çalışma istasyonlarını (masa yüksekliği, araç yerleşimi) buna göre ayarlar – çünkü zayıf propriyosepsiyon, kas-iskelet rahatsızlıklarını tetikler.

Örneğin, ofis çalışanlarında tekrarlayan hareketler propriyosepsiyonu bozar; uzman, ergonomik fareler veya egzersiz molaları önererek önler. Araştırmalar, propriyosepsiyon odaklı ergonomik müdahalelerin kas yorgunluğunu %20 azalttığını gösteriyor. (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com) – (Body Awareness Activities Using Proprioception – The OT Toolbox)

Bir pratik örnek: Fabrika hatlarında, propriyosepsiyon eğitimiyle birleşen ergonomik düzenlemeler, sırt ağrısı şikayetlerini %35 düşürdü. Uzmanlar, bu bilgiyi risk analizi yöntemlerinde (örneğin, REBA veya RULA) entegre ederek, uzun vadeli sağlık sorunlarını önler. Bilmezse, ergonomik değerlendirmeler yüzeysel kalır ve kronik yaralanmalar artar. (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com)

4. Eğitim ve Farkındalık Yaratmada Propriyosepsiyon Bilgisi

İG uzmanı, propriyosepsiyonu bilirse, çalışan eğitimlerini daha etkili kılar. Eğitimler, denge egzersizleri (örneğin, yoga benzeri hareketler) içerebilir – bu, farkındalığı artırır ve kazaları önler. Örneğin, yaşlı çalışanlar için propriyosepsiyon eğitimi, düşme riskini %40 azaltır. Uzmanlar, bu bilgiyi seminerlerde kullanarak, çalışanların kendi vücutlarını “dinlemelerini” öğretir – yorgunluk sinyallerini erken fark etmek gibi. (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy) – (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com) – (Try These 10 Proprioception Exercises To Help With Balance, Control, and Coordination – Healthline)

Yasal açıdan, Türkiye’de İşyerlerinde Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, uzmanları bu tür eğitimlere teşvik eder. Bilgi eksikliği, eğitimlerin yetersiz kalmasına yol açar ve kazalar artar.

5. Rehabilitasyon ve İşe Dönüş Sürecinde Propriyosepsiyon

Kaza sonrası rehabilitasyonda propriyosepsiyon kritik – uzman, bu bilgiyi kullanarak dönüş programları tasarlar. Örneğin, burkulma sonrası propriyosepsiyon egzersizleri, tekrarlama riskini %50 azaltır. İG uzmanı, propriyosepsiyon testleriyle (örneğin, denge tahtası) iyileşmeyi izler. Bu, devamsızlığı kısaltır ve üretkenliği korur. (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy) – (The Role of Proprioception in Ankle Stability: Why It Matters and How to Improve It – Orthopedic & Sports Medicine Center of Northern Indiana)

Bir örnek: Spor sakatlıklarında kullanılan propriyosepsiyon rehab teknikleri, endüstriyel yaralanmalarda da etkili – uzmanlar bunu bilmezse, çalışanlar erken işe dönüp tekrar yaralanabilir.

6. Risk Analizi ve Yasal Uyumda Propriyosepsiyon Entegrasyonu

Risk analizi yöntemlerinde (örneğin, HAZOP veya FMEA), propriyosepsiyon bilgisi, insan faktörünü dikkate alır. Uzmanlar, yorgunluk veya yaş kaynaklı propriyosepsiyon zayıflığını analiz ederek, önlemler alır – örneğin, kaymaz zeminler veya eğitim programları. Bu, 6331 sayılı Kanun’un gereklilikleriyle uyumludur. (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S)

Yasal olarak, ILO standartları ve EU OSHA yönergeleri, uzmanları propriyosepsiyon gibi duyusal faktörleri bilmeye teşvik eder. Bilgi eksikliği, denetimlerde ceza ve itibar kaybı getirir.

Sonuç – Propriyosepsiyon Bilgisi, İG Uzmanlarının Süper Gücüdür

İş güvenliği uzmanının propriyosepsiyonu bilmesi, yaralanmaları önleme, ergonomiyi iyileştirme, eğitimi güçlendirme ve rehabilitasyonu hızlandırma açısından vazgeçilmezdir. Bu bilgi, sadece kazaları azaltmakla kalmaz, çalışanların genel sağlığını korur ve şirket verimliliğini artırır.

Eğer bir İG uzmanıysanız veya işyerinizde bu eğitimi almak istiyorsanız, hemen harekete geçin! Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi gibi uzman kurumlara başvurarak propriyosepsiyon odaklı İSG eğitimleri alın – web sitemizden detaylı bilgi edinebilir, başvurabilirsiniz.

Unutmayın, bilgi hayat kurtarır – propriyosepsiyonu öğrenmek, işyerinizi daha güvenli bir yer haline getirir!

#propriyosepsiyon #denge #işgüvenliği #uzman #tetkikosgb #kebat

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni18 Ekim 2025
9 Ekim 2025

Günlük Yaşam – Yoga – Taekwondo Propriyosepsiyon, Interosepsiyon Nörosepsiyon

Bedenimizin çevreyle etkileşimi, içsel durumlarımızı algılama yeteneği ve çevresel tehditleri değerlendirme becerisi, hem günlük yaşamımızda hem de spor aktivitelerimizde kritik bir rol oynar. Propriyosepsiyon, interosepsiyon ve nörosepsiyon, bu etkileşimlerin temel bileşenleridir.

Propriyosepsiyon – Bedenin boşluktaki algısı, Bedenin Konumu ve Hareketi

Propriyosepsiyon, vücudun konumunu, hareketini ve bu hareketlerin hangi kas ve eklemlerle yapıldığını algılamamıza yardımcı olan duyusal bir mekanizmadır. Propriyoseptif algı, kaslarda ve eklemlerde bulunan özel reseptörler aracılığıyla sağlanır ve vücudun uzay içindeki pozisyonunu, denge durumunu ve hareketlerin kontrolünü sağlar. Bu sayede, hareket ederken vücudumuzun nereye gittiğini, hangi kasların aktif olduğunu ve dengenin nasıl sağlandığını anlarız.

Bu mekanizmanın günlük yaşam, yoga ve taekwondo ile olan bağlantıları şu şekildedir:

Günlük Yaşam:

  • Denge ve Koordinasyon: Yürüyüş, merdiven çıkma veya spor yapma gibi temel aktivitelerde propriyoseptif algı, dengeyi sağlamaya yardımcı olur. Günlük hayatta dengeyi korumak, yaralanma riskini azaltır.
  • Postür: İyi bir postür korumak, bel ve sırt ağrılarını önler. Doğru duruş alışkanlıkları geliştirmek, günlük yaşam kalitesini artırır.

Yoga:

  • Duruşların Uygulanması: Yoga pratiği, propriyosepsiyonun en iyi şekilde kullanıldığı bir alandır. Pozlar arasında geçiş yaparken ve dengede dururken, bedenin konumunu doğru bir şekilde algılamak önemlidir.
  • Farkındalık Geliştirme: Bireyler, postürlerini ve hareketlerini daha iyi hissederek kendi bedenlerini tanıma fırsatı bulurlar. Bu, hem fiziksel hem de zihinsel esneklik kazandırır.

Taekwondo:

  • Teknik Uygulamalar: Taekwondo’da tekniklerin doğru bir şekilde uygulanması, proprioseptif farkındalığa dayanır. Savunma ve saldırı hareketlerinde vücudun konumunu doğru bir şekilde algılamak, performansı artırır.
  • Denge ve Hız: Hızlı hareketler ve döngüsel tekniklerin uygulanması, iyi bir proprioseptif algı gerektirir. Bu, sporcunun etkili bir şekilde rakibine karşı koyabilmesini sağlar.

Yoga Bağlantısı: Yoga pratiği sırasında propriyosepsiyonun önemi büyüktür. Aşağıdaki örnekler, yoga pozlarının uygulanmasında propriyoseptif algının nasıl kullanıldığını göstermektedir:

  • Baş Duruşu (Sirsasana):Poz sırasında, başın üstünde dururken bacakların pozisyonunu algılamak önemlidir. Propriyoseptif algı, bacakların başın üstünde dengede durmasını sağlamaya yardımcı olur. Bu, dengeyi korumak için gereken kasları aktif hale getirir.
  • İkinci Savaşçı (Virabhadrasana II): Bu pozda, kolların omuzlarla hizalanması gerektiğini hissetmek önemlidir. Propriyoseptif algı, kol ve omuz kaslarının duruşunu ve hizalanmasını kontrol etmeye yardımcı olur, bu da pozun bütünlüğünü korur.
  • Omuz ve Kalça Hizalaması: Omuzların kalçaların üzerinde olup olmadığını algılamak, vücudun duruşunu ve dengesini etkiler. Propriyoseptif algı, bu hizalamanın sağlanmasına yardımcı olur.
  • Meditasyon Postürü: Meditasyon sırasında dik oturmak, bedenin dengede kalmasını sağlar.

Interosepsiyon – İçsel Duyum ve Farkındalık

Interosepsiyon, vücudun iç durumunu algılamamıza yardımcı olan duyusal mekanizmadır. Bu mekanizma, iç organlardan ve bedenin diğer bölümlerinden gelen sinyalleri kullanarak açlık, tokluk, ağrı, sıcaklık gibi duygusal ve fiziksel durumları algılamamıza olanak tanır. Interosepsiyon, bedensel farkındalığı artırır ve bireylerin duygusal durumlarını anlamalarına yardımcı olur.

Interosepsiyon, bedenin iç durumunu algılama yeteneğidir. Bu duyunun günlük yaşam, yoga ve taekwondo ile bağlantısı şunlardır:

Günlük Yaşam:

  • Duygusal Farkındalık: İçsel durumumuzu algılamak, stres ve kaygı ile başa çıkmamıza yardımcı olur. Duygusal tepkilerin farkında olmak, kişisel ilişkilerimizi geliştirebilir.
  • Beslenme: Açlık ve tokluk sinyallerini algılamak, sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmemizi sağlar. İçsel işaretleri dinlemek, aşırı yemeyi önler.

Yoga:

  • Nefes ve Meditasyon: Nefes teknikleri ve meditasyon, interoseptif farkındalığı artırır. Bireyler, bedenlerinin iç durumunu daha iyi anlayarak zihinsel rahatlama sağlarlar.
  • Farkındalık Pratiği: Yoga pratiği, bireylerin içsel duyumlarını keşfetmelerine ve duygusal durumlarını anlamalarına yardımcı olur. Bu, stres yönetimi için etkilidir.

Taekwondo:

  • Stres Yönetimi: Taekwondo gibi mücadele sporları, stresli durumlarla başa çıkmayı gerektirir. İçsel durumun farkında olmak, sporcuların anlık tepkilerini yönetmelerine olanak tanır.
  • Fiziksel ve Zihinsel Hazırlık: Sporcular, içsel durumlarını algılayarak zihinsel olarak müsabakalara daha iyi hazırlanabilirler. Bu, performanslarını artırır.

Nörosepsiyon – Güvenlik ve Tehdit Algısı

Nörosepsiyon, çevredeki tehditleri algılamamıza ve bu tehditlere uygun yanıt vermemize yardımcı olan bir mekanizmadır. Bu sistem, beynin çevresel sinyalleri değerlendirerek güvenli veya tehditkar bir durum olup olmadığını belirlemesine olanak tanır. Nörosepsiyon, bireylerin ruh hali ve stres seviyeleri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.

Günlük Yaşam:

  • Güvenli Ortam Algısı: Güvende hissetmek, genel ruh halimizi iyileştirir. Güvenli bir ortamda olmak, sosyal ilişkilerimizi olumlu yönde etkiler.
  • Kriz Yönetimi: Anlık tehditlere karşı doğru tepkiler verebilmek, stres seviyelerini yönetmek için önemlidir. Bu, iş ve sosyal yaşamda başarılı olmaya yardımcı olur.

Yoga:

  • Güvenli Alan Oluşturma: Yoga pratiği, bireylere güvenli bir ortam sunarak, içsel huzuru artırır. Meditasyon ve nefes çalışmaları, stres ve kaygıyı azaltır.
  • Farkındalık Geliştirme: Bireyler, güvenli alanlarda çalışarak kendilerini daha iyi ifade eder ve içsel huzurlarını artırır.

Taekwondo:

  • Hızlı Tehdit Algısı: Taekwondo gibi mücadele sporları, çevredeki tehditleri hızlı bir şekilde algılamak ve yanıt vermek için nöroseptif algıyı gerektirir. Bu, sporcunun başarılı bir şekilde rakibine karşı koyabilmesini sağlar.
  • Stresle Baş Etme: Nörosepsiyon, taekwondo sporcularının stresli durumlarla başa çıkmalarına ve anlık tepkilerini yönetmelerine yardımcı olur.

Propriyosepsiyon, interosepsiyon ve nörosepsiyon, günlük yaşamımızın yanı sıra yoga ve taekwondo gibi disiplinlerle sıkı bir şekilde bağlantılıdır.

Bu duyusal mekanizmaların farkında olmak, bedenimizi ve içsel durumumuzu daha iyi anlamamıza, sağlıklı ilişkiler kurmamıza ve stresle başa çıkmamıza yardımcı olur.

Yoga ve taekwondo pratiği, bu kavramları geliştirmek için harika birer araçtır. Bedenimizi ve zihnimizi daha iyi tanıyarak, hem spor hayatımızda hem de günlük yaşamda daha dengeli, sağlıklı ve tatmin edici bir yaşam sürdürmek mümkündür.

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

#propriyosepsiyon #interosepsiyon #nörosepsiyon #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni9 Ekim 2025
2 Eylül 2025

Dengenizi Geliştirin, Kazaları Önleyin!

🧠 🧠 🧠
Propriyoseptif Egzersizlerle Bedeninize Zihinsel Dayanıklılık Katın

Hiç durduğunuz yerde sendelediğiniz oldu mu?
Ya da basit bir merdiven inişinde dengenizi kaybettiniz mi?

Aslında bu, kaslarınızın değil beyninizin sizi tutamamasıdır.
Ve bu sorun, sadece yaşlıların değil; her gün işe giden, ayakta çalışan, yük taşıyan herkesin başına gelebilir.

Peki bu dengenin anahtarı nerede saklı?
Cevap: Propriyosepsiyon adlı gizli duyumuzda.

🌀 🌀 🌀
Propriyosepsiyon Nedir?

Bu kelime karmaşık görünse de aslında oldukça basit:

Propriyosepsiyon, vücudunuzun uzaydaki konumunu hissetme duyusudur.
Gözünüz kapalıyken kolunuzu yukarı kaldırdığınızda nereye kalktığını bilmenizi sağlayan şey işte budur.

Kaslardan, eklemlerden, tendonlardan gelen bu sinyaller, beyninizle iş birliği yaparak size denge, koordinasyon ve çeviklik kazandırır.

Ancak bu sistem zamanla zayıflayabilir.
Özellikle:

  • Hareketsiz yaşam,
  • Tekrarlayan işler,
  • Ayakta durarak geçen uzun mesailer,
  • Yaşlanma,
  • Geçirilmiş sakatlıklar

bu sistemin verimini azaltır.

⚙️ ⚙️ ⚙️
Propriyoseptif Egzersizler Nedir?

Bunlar, vücudun kendi iç dengesini yeniden öğretmeye çalışan egzersizlerdir.
Amaç, kasları değil; kaslarla beyin arasındaki iletişimi güçlendirmektir.

Nasıl mı yapılır?

  • Denge tahtasında durmak
  • BOSU topunda küçük hareketlerle sabit kalmaya çalışmak
  • Tek ayakta gözler kapalı pozisyon almak
  • Yön değiştirerek yürüme
  • Hafif titreşim veya yön karışıklığı veren ortamlarda hareket etmek

Bu tür egzersizler, vücudun “alarm sistemini” eğitir.
Yani düşmeden önce kendinizi toparlama sürenizi milisaniyelerle kısaltır.

⚠️ ⚠️ ⚠️
İş Kazalarının Sessiz Nedeni – Zayıf Denge

Araştırmalar gösteriyor ki iş kazalarının yaklaşık %30’u düşme, sendeleme veya çarpma sonucu oluşuyor.
Yani sadece güçlü olmak yetmiyor, dengede kalmak gerekiyor.

İş sırasında:

  • Merdiven çıkarken
  • Yük taşırken
  • Dar alanlarda yön değiştirirken
  • Islak veya eğimli zeminde yürürken

dengeyi kaybetmek, birkaç saniyede ciddi sakatlıklara yol açabiliyor.

🧘‍♂️ 🧘‍♂️ 🧘‍♂️
Bu Egzersizler Size Ne Kazandırır?

✅ Statik Denge: Uzun süre ayakta kalmanız kolaylaşır. Sırt, bel ağrılarınız azalır.
✅ Dinamik Denge: Hareket ederken ani kaymalar karşısında refleksleriniz hızlanır.
✅ Koordinasyon: Vücudunuzun üstü ve altı uyum içinde çalışır, sakarlık azalır.
✅ Reaksiyon Hızı: Tehlike anında vücudunuz daha hızlı ve bilinçli tepki verir.
✅ Postür: Dik duruşunuz güçlenir, daha az yorulursunuz.
✅ Kas Dengesi: Özellikle bel, kalça, omuz çevresindeki denge kaslarınız aktive olur.

🏢 🏢 🏢
İşyerinde Uygulama Önerisi

🔹 Propriyoseptif egzersizler sadece spor salonunda yapılmaz.
🔹 10 dakikalık basit uygulamalar, öğle aralarında veya mesai öncesi küçük gruplarla kolayca yapılabilir.
🔹 İş yeri hekimi ve fizyoterapist eşliğinde çalışanlara özel kısa egzersiz programları hazırlanabilir.

Bu sayede:

  • İş kazası riski azalır
  • Kas-iskelet sistemi şikayetleri düşer
  • Çalışan memnuniyeti ve verimlilik artar
🧠 🧠 🧠
Vücut Güçlüdür, Ama Denge Akılda Başlar

Kaslarınız ne kadar güçlü olursa olsun, eğer beyniniz vücudunuza nasıl denge kuracağını söyleyemiyorsa risk altındasınız.

Propriyoseptif egzersizler, vücudunuzu kontrol etme sanatıdır.
Sizi sadece formda değil, güvende tutar.
Ayakta kalmanız sadece bir fizik meselesi değil, bir denge stratejisidir.

Bu yüzden;
🛠️ Her işyeri, denge egzersizlerini bir sağlık yatırımı olarak görmelidir.
🧘‍♀️ Her çalışan, kendi dengesini koruyarak başkalarının da güvenliğini artırır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İnsan Zihinsel İş Yükü: Bir Araştırma ve Yeni Bir Kapsayıcı Tanım https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9201728/#s4

⭐️⭐️ Hareket Halindeyken Nöroergonomi: İşyeri Değerlendirmesi ve Tasarımı için Mobil EEG’nin Potansiyelinin Değerlendirilmesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9846382/

⭐️⭐️ Nöroergonomi: Fiziksel ve bilişsel çalışmalara yönelik uygulamaların gözden geçirilmesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3870317/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3870317/

⭐️⭐️ Zihinsel İş Yükü, Katılım ve İnsan Performansına Nöroergonomi Yaklaşımı https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7154497/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7154497/

⭐️⭐️ Çalışanların Psikolojik Güvenlik Algısı ve Politik Taktik Davranışları http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1193579?utm_source=chatgpt.com

⭐️⭐️ Acil durum ve güvenlik yönetiminde nöroteknolojinin kullanımıyla daha güvenli bir çalışma ortamı yaratmak https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37270412/

⭐️⭐️ Beyinden işyerine: fNIRS’in bilişsel çalışmalarda ve işçi güvenliğindeki rolü https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10634210/

⭐️⭐️ Nörogüvenlik bilimi: Güvenlik sorunlarının sinirsel mekanizmalarını ortaya çıkarmak için ortaya çıkan yeni bir disiplin https://www.frontiersin.org/journals/neuroscience/articles/10.3389/fnins.2023.1190995/full

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni2 Eylül 2025
7 Ağustos 2025

Vücudun Radarlarını Biliyor musunuz?

Vücudun Görünmeyen Radarları – Propriyosepsiyon, Interosepsiyon ve Nörosepsiyon

Bir elmayı gözün kapalıyken uzanıp alabiliyorsan, aç karnını fark edip yemek yiyebiliyorsan ya da sinirli birinin yanında neden içten içe gerildiğini anlayamıyorsan — işte tüm bunlarda vücudunun gizli duyuları devrede:
Propriyosepsiyon, interosepsiyon ve nörosepsiyon.

Bu üç kelime karışık gelebilir ama hepsi aslında vücudun kendiyle ve çevresiyle kurduğu iç iletişim sistemleridir.

Hadi gelin, bu üç mucizevi sistemi beraber keşfedelim.

🎯 🎯 🎯
1. Propriyosepsiyon: “Ben Neredeyim?” Duyusu

Propriyosepsiyon, vücudun uzaydaki konumunu ve hareketini fark etme yetisidir.
Yani gözün kapalıyken kolunun havada mı yoksa dizinde mi olduğunu bilebilme halin.

🧠 Nasıl çalışır?
Kaslardan, eklemlerden ve tendonlardan gelen sinyaller beyne gider. Beyin bu verileri işleyerek vücudun pozisyonunu anlar.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Gözlerin kapalıyken burnuna dokunabiliyorsan, propriyosepsiyonun çalışıyor.
  • Merdivenlerden inerken her basamağı görmeden ayaklarını doğru yere koyabiliyorsan—tebrikler, bu senin gölge süper gücün!

📌 Eksikliğinde ne olur?
Sende bir denge sorunu, tökezleme ya da koordinasyon bozukluğu oluşabilir.

💓 💓 💓
2. Interosepsiyon: “İçimde Ne Oluyor?” Duyusu

Interosepsiyon, vücudun iç organlarından gelen sinyalleri algılama yetisidir.
Açlık, susuzluk, kalp atışı, mide gurultusu, hatta “tuvaletim geldi” hissi bu sistemin ürünüdür.

🧠 Nasıl çalışır?
Mide, bağırsaklar, kalp, akciğer gibi organlardan gelen bilgiler sinir sistemi yoluyla beyne (özellikle insula bölgesine) iletilir.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Spor yaparken kalp atışının hızlandığını fark etmek,
  • Gerildiğinde midenin kasıldığını hissetmek,
  • Duygusal bir anda boğazına bir düğüm oturması…

📌 Eksikliğinde ne olur?
İç sinyalleri tanıyamayan bireyler, duygularını da tanımakta zorlanabilir. Bu durum bazı anksiyete bozuklukları veya yeme bozukluklarında görülür.

🛡️ 🛡️ 🛡️
3. Nörosepsiyon: “Güvende miyim?” Duyusu

Nörosepsiyon, beynin bilinç dışı bir şekilde tehlikeyi algılayıp sinir sistemini alarma geçirme sistemidir.
Bu, klasik “kaç ya da savaş” refleksinin arka plan mekanizmasıdır.

🧠 Nasıl çalışır?
Çevresel ipuçları (birinin sesi, yüz ifadesi, ortam sesi gibi) amigdala ve beyin sapında hızla değerlendirilir. Eğer tehdit algılanırsa, sempatik sinir sistemi devreye girer. Yani kalp hızlanır, kaslar gerilir, nefes sıklaşır.

📌 Günlük hayatta örnek:

  • Asansörde sinirli biriyle karşılaştığında sebebini anlamadan gerilmek,
  • Kalabalık bir sokakta hızlı adımlarla sana yaklaşan birine karşı içgüdüsel olarak tetikte hissetmek.

📌 Eksikliğinde ne olur?
Tehditleri zamanında algılayamama; ya da aksine, sürekli tehdit algılayarak kronik kaygı yaşama.

🔁 🔁 🔁
Birbirleriyle Nasıl Bağlantılılar?

Bu üç sistem birbirine sıkı sıkıya bağlıdır:

🔗 Propriyosepsiyon + Interosepsiyon = Bedensel Farkındalık
Kendi bedenini hem dış pozisyon olarak (propriyoseptif) hem iç durum olarak (interoseptif) tanımak, sağlıklı hareket ve duygusal dengeyi sağlar.

🔗 Interosepsiyon + Nörosepsiyon = Duygusal Tepki
Örneğin: Kalp atışın hızlandığında bunu fark edemiyorsan (interosepsiyon), neden gerildiğini anlayamazsın. Ama nörosepsiyon zaten seni alarma geçirmiştir!

🔗 Propriyosepsiyon + Nörosepsiyon = Refleksif Güvenlik
Karanlıkta sendeleyen biri sana hızla yaklaştığında, hem pozisyonunu (propriyoseptif sistem) hem de güvenliğini (nörosepsiyon) fark edersin. Geri çekilirsin, ellerin savunmaya geçer.

📣 📣 📣
Duyularımızdan Daha Fazlasıyız

Bu üç “görünmeyen ama hissedilen” sistem sayesinde sadece dış dünyayı değil, iç dünyamızı da tanırız.
Propriyosepsiyon, bize nerede olduğumuzu söyler.
Interosepsiyon, nasıl hissettiğimizi bildirir.
Nörosepsiyon, güvende miyiz, değil miyiz, bunu değerlendirir.

Bu sistemlerin hepsi birlikte çalıştığında sadece bedenimizi değil, kendimizi de daha iyi tanırız, daha iyi koruruz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, Makaleler, Sağlık Bülteni7 Ağustos 2025
17 Mayıs 2025

Yüksekte Çalışanlar İçin Propriyoseptif Egzersiz Ne Demek?

Yüksekte çalışma, inşaat, bakım, temizlik, rüzgar enerji santralleri, enerji iletim hatları ve benzeri birçok sektörde karşılaşılan, yüksek dikkat, denge ve koordinasyon gerektiren bir faaliyettir.

Bu tür işlerde çalışan bireylerin düşme, yaralanma ya da ölüm riski oldukça yüksektir.

Bu nedenle yüksekte çalışanların fiziksel kapasitelerinin artırılması, özellikle denge ve vücut farkındalığı (propriyosepsiyon) konularında güçlendirilmesi, iş güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Propriyosepsiyon, vücudun kendi pozisyonunu algılayabilme yetisi olarak tanımlanır.

Bu duyusal sistem, kas-iskelet sistemi ve sinir sisteminin ortak çalışmasıyla meydana gelir.

Özellikle dengesiz zeminlerde ya da yüksekte çalışma gibi riskli durumlarda propriyoseptif sistemin etkinliği, kişinin dengesini kaybetmeden çalışmasını sağlayan temel unsurlardan biridir.

Propriyosepsiyonun Bilimsel Temelleri

Propriyosepsiyon, Latince “proprius” (kendine özgü) ve “percipere” (algılamak) kelimelerinden türetilmiş, vücudun kendi pozisyonunu ve hareketini algılamasını ifade eden bir terimdir.

Bu duyusal sistem, kas iğcikleri (muscle spindles), Golgi tendon organları, eklem reseptörleri ve ciltteki mekanoreseptörler aracılığıyla çalışır (Sherrington, 1906).

Propriyoseptif sinyaller, merkezi sinir sistemi tarafından işlenerek bireyin dengesini korumasına, refleks yanıtlar vermesine ve koordineli hareket etmesine olanak sağlar.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, propriyosepsiyonun yalnızca spor performansında değil, iş güvenliği ve günlük yaşam aktivitelerinde de kritik bir rol oynadığını ortaya koymuştur (Riemann & Lephart, 2002).

Özellikle düşme riskine açık ortamlarda çalışan bireylerde propriyoseptif kapasitenin yüksek olması, kazaları önleyici bir faktör olarak değerlendirilmektedir.

Denge Eğitimi ve İş Güvenliği

Denge eğitimi, propriyoseptif duyuların geliştirilmesinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Denge tahtaları, dengesiz yüzeyler, gözleri kapalı yapılan egzersizler ve tek ayak üzerinde durma gibi yöntemlerle yapılan eğitimler, sinir-kas koordinasyonunu artırmakta ve bireyin dengesini kaybetmeden çeşitli görevleri yerine getirme yeteneğini güçlendirmektedir (Behm & Anderson, 2006).

Yüksekte çalışan bireylerde yapılan çalışmalar, düzenli denge eğitimi alan çalışanların daha az düşme riski taşıdıklarını ve denge becerilerinin önemli ölçüde geliştiğini göstermiştir (Granacher et al., 2011). Bu da ergonomi ve iş güvenliği stratejilerine fiziksel eğitim programlarının entegre edilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Yüksekte Çalışmanın Fizyolojik ve Psikolojik Etkileri

Yüksekte çalışmak yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik bir stres faktörüdür. Yükseklik korkusu (akrofobi), vertigo, dikkat dağınıklığı ve kaslarda istemsiz kasılmalara yol açarak çalışma performansını olumsuz etkileyebilir (Havkins, 2013).

Bu nedenle yüksekte çalışan kişilerin yalnızca fiziksel değil, zihinsel olarak da bu koşullara hazırlanması gerekmektedir.

Araştırmalar, düzenli yapılan denge ve propriyoseptif egzersizlerin hem sinir-kas sistemini hem de bireyin özgüvenini geliştirdiğini, yükseklik korkusuna karşı toleransı artırdığını ve odaklanmayı kolaylaştırdığını göstermektedir (Paillard & Noé, 2006).

Bu yönüyle propriyoseptif egzersizler sadece fizyolojik değil, psikolojik faydalar da sağlamaktadır.

Ergonomik Yaklaşımlar ve Eğitim Programları

Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansları, yüksekte çalışanlar için ergonomik eğitimlerin ve fonksiyonel hareket becerilerinin geliştirilmesini teşvik etmektedir. Özellikle inşaat sektöründe yapılan uygulamalı eğitimler, tehlike algısı, vücut mekaniği kullanımı ve reaksiyon süresi üzerinde olumlu etkiler yaratmıştır (OSHA, 2020).

Literatür, bu tür eğitimlerin yalnızca teorik değil, uygulamalı olması gerektiğini; bireylerin farklı zeminlerde, farklı yüksekliklerde ve çeşitli dikkat dağıtıcı unsurlar eşliğinde çalışmalara katılmasının etkili olduğunu göstermektedir (Goble et al., 2011).

Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanıza özel İnşaat Sektöründe – Yüksekte Çalışanlara Denge Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Propriosepsiyon https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/proprioception

⭐️⭐️ Proprioseptif antrenmanın spor performansına etkileri: sistematik bir inceleme https://bmcsportsscimedrehabil.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13102-024-00936-z

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde dengeyi iyileştirmek için sensörimotor ve proprioseptif egzersiz programları: meta-analizli sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11017176/

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, İş Güvenliği17 Mayıs 2025
15 Mayıs 2025

Propriyosepsiyon Nedir ve Neden Önemlidir?

1. Propriyosepsiyon’un Tanımı

Propriyosepsiyon, bazen “altıncı his” olarak da adlandırılan, vücudumuzun eklem ve kaslarının konumunu, hareketini ve uygulanan kuvvetleri algılama yetisidir. Kaslar, tendonlar ve eklemler içindeki özel algılayıcılar — yani proprioseptörler — bu bilgileri merkezi sinir sistemine iletir. Bu sayede beyin, vücudun uzaydaki duruşunu, hareket yönünü ve kuvvet dengesini sürekli olarak izler.
Bu sistem olmasa, gözler kapalı bir durumda yürümek, dengede durmak ya da ani bir manevra yapmak oldukça zor hale gelirdi.

2. Propriyosepsiyonun Günlük Hayattaki İşlevi

Propriyosepsiyon yalnızca sporcular için değil, günlük yaşamdaki herkes için kritik öneme sahiptir. Klavyede yazı yazmaktan dans etmeye, araç kullanmaktan yürüyüşe kadar pek çok aktiviteyi doğru ve güvenli biçimde gerçekleştirmemizi sağlar. Derinin, kasların ve eklemlerin algılayıcı mekanizmaları sürekli bilgi gönderir; beyin bu bilgileri değerlendirerek kas kontraksiyonlarını, dengeyi ve hareket akıcılığını düzenler. Örneğin zemin kayganlaştığında veya adım attığımız yüzey dengesiz olduğunda, propriyoseptif sistemimiz bu durumu fark eder ve denge kaybını önleyecek refleksleri devreye sokar.
Yani özetle: Propriyosepsiyon, bize “vücudum nerede?”, “kaslarım ne yapmalı?”, “dengeyi korumak için ne yapmam gerek?” gibi soruların cevabını verir.

3. Spor ve Performans Açısından Propriyosepsiyon

Sporcular için propriyosepsiyon, performans ile yaralanma riski arasında köprü kuran bir bileşendir. Yüksek seviyede proprioseptif farkındalığa sahip sporcular, adımlarını, vücut pozisyonlarını ve hareketlerini bilinçli olarak kontrol etmeden yüksek performans gösterebilirler.
Araştırmalar, proprioseptif kapasiteyi geliştiren sporcuların denge, reaksiyon süresi, koordinasyon ve çeviklik gibi alanlarda avantaj elde ettiklerini gösteriyor. Örneğin bir çalışmada proprioseptif odaklı antrenman programına katılan basketbolcularda bilek burkulması oranının önemli ölçüde düştüğü bulunmuş.
Yani doğru yerden bakıldığında, sadece güç veya hız değil; vücudun kendini hissetme yetisi de performansı belirleyen kritik bir faktör.

4. Yaralanma Önleme ve Yaşlanma Sürecinde Rolü

Propriyosepsiyonun bir diğer hayati işlevi ise yaralanma riskini azaltmak ve yaşlılıkta düşmeleri önlemektir. Kas-eklem sisteminin konumunu algılama yetisi azaldığında, denge sorunları, adım sapmaları ve düşme gibi güvenlik riskleri artar. Örneğin yaş ilerledikçe proprioseptif duyarlılık düşer, bu da özellikle 65 yaş üzerindeki bireylerde düşme riskini ciddi biçimde artırır.
Spor ve egzersiz ortamlarında, proprioseptif eğitim veren programlar yaralanma oranını düşürmeye yönelik etkili araçlar olarak gösterilmiştir. Ayrıca yaşlı bireylerde dengede kalma becerisini ve yürüyüş kalitesini artırarak, bağımsız yaşam fonksiyonlarını koruyabilir.

5. Propriyoseptif Bozukluklar – Ne Zaman Dikkat Etmeli?

Propriyosepsiyon sistemi çeşitli nedenlerle zayıflayabilir. Bunlar arasında genetik rahatsızlıklar, nörolojik hastalıklar, eklem veya kas travmaları, uzun süreli hareketsizlik ya da yaşlanma sayılabilir. Böyle durumlarda görülebilecek belirtiler şunlardır:

  • Dengesizlik hissi, sık düşme veya tökezleme
  • Yürümede veya duruşta tutarsızlık
  • Eklemlerinizin nerede olduğunu veya nasıl hareket ettiğini hissetmeme
  • Koordinasyonda bozulma, hareketlerde gecikme
    Bu tür işaretler varsa, bir sağlık veya fizyoterapi uzmanına başvurmak önemlidir.

6. Propriyosepsiyonu Geliştirme Yolları

İyi haber şu: Propriyosepsiyon yetisi eğitilebilir ve geliştirilebilir.

Aşağıdaki yöntemler bu amaca hizmet eder:

  • Denge egzersizleri
  • Eklem stabilizasyonu egzersizleri
  • Düzensiz zemin ve görselli azaltılmış ortam
  • Reaksiyon ve çeviklik eğitimi
  • Farkındalık ve zihin-beden bağlantısı çalışmaları
    Bunların tümü, vücudun “nerede?”, “ne durumda?”, “ne yapmalı?” sorularına daha doğru yanıtlar vermesini sağlar.

Sonuç

Propriyosepsiyon, belki metinde ilk bakışta “uygulanması gereken bir kavram” gibi görünebilir; ancak gerçek anlamda vücudumuzun kendini algılayabilmesi ve arazide, sporda, gündelik hayatta dengeli ve kontrollü hareket edebilmesi için hayati önemdedir. Sporcular, iş güvenliği yapan profesyoneller ya da yaşlanmakta olan bireyler için propriyoseptif farkındalığı artırmak yalnızca “daha iyi hareket etmek” değil, “daha güvenli ve bağımsız yaşamak” anlamına gelir.
Vücudunuzu hissetmeye yönelik küçük ama sürekli yatırım, uzun vadede büyük bir kazanç sağlar.

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Prevalence and determinants of occupational depression, anxiety, and stress among Ethiopian healthcare workers https://www.nature.com/articles/s41598-024-72930-x

⭐️⭐️ Anxiety and depression in healthcare workers are associated with work stress and poor work ability https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39802561/

⭐️⭐️ Workplace discrimination and onset of depressive disorders in the Danish workforce: A prospective study https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165032722010400

⭐️⭐️ What Is Depression? https://workplacementalhealth.org/mental-health-topics/depression

⭐️⭐️ Workplace Mental Health & Well-Being https://www.hhs.gov/surgeongeneral/reports-and-publications/workplace-well-being/index.html

⭐️⭐️ The Association between Working Posture and Workers’ Depression https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8954532/

⭐️⭐️ From Burnout to Occupational Depression: Recent Developments in Research on Job-Related Distress and Occupational Health https://www.frontiersin.org/journals/public-health/articles/10.3389/fpubh.2021.796401/full

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #denge #işgüvenliği #uzman #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni15 Mayıs 2025
15 Mayıs 2025

İşyerinde Stresli mi Hissediyorsunuz? Propriyoseptif Teknikleri Deneyin

Propriyoseptif Etkinlikler Nedir?

Propriyosepsiyon, sıklıkla “altıncı duyumuz” olarak adlandırılan, vücudumuzun kendi konumunu uzayda algılama yeteneğidir. Bu duyu, klavyede bakmadan yazmamızı veya tökezlemeden yürümemizi sağlar. Propriyoseptif etkinlikler, kaslarımızı ve eklemlerimizi harekete geçirerek beyne sinyaller gönderen fiziksel egzersizlerdir.

Bu etkinlikler sadece fiziksel fayda sağlamaz; zihinsel durumumuzu da güçlü bir şekilde etkiler. Kas ve eklemleri harekete geçirerek sinir sistemimizi düzenleyen bu hareketler, aşırı uyarılmış bir sinir sistemini sakinleştirir, birikmiş enerjiyi boşaltır veya zihin ve vücudu görevlere daha iyi odaklanmaya hazırlar. Bunu, zihin ve vücudunuz için doğal bir “yeniden başlatma” düğmesi olarak düşünün.

Propriyoseptif Etkinlikler Kimler İçin?

Propriyoseptif etkinlikler, sadece duyusal işlem bozukluğu veya Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu – DEHB gibi tanı almış kişiler için değil, neredeyse herkes için faydalıdır.

Özellikle aşağıdaki kategorilerden birine veya birkaçına uyuyorsanız, bu etkinlikler sizin için özellikle yararlı olabilir:

  1. Odak ve Dikkat Sorunları Olanlar: Zihniniz dolaşıyor veya bir göreve odaklanmakta zorlanıyorsanız, propriyoseptif giriş beyin uyarısını artırarak dikkat sürenizi uzatır. Duvar itme veya stres topu sıkma gibi etkinlikler, beyne ekstra stimulasyon sağlayarak odaklanmayı kolaylaştırır.
  2. Anksiyete ve Stres Yaşayanlar: Yüksek stresli işler veya ortamlar sinir sisteminizi aşırı yükleyebilir. Propriyoseptif egzersizler, beyinde sakinleştirici etki yaratarak daha dengeli hissetmenizi sağlar. Bu etkinlikler, stres anlarında hızlı bir rahatlama aracıdır.
  3. Duyusal İşlem Zorlukları Olanlar: Parlak ışıklar, gürültü veya sürekli hareket gibi duyusal uyaranlara aşırı duyarlıysanız, ofis ortamı bunaltıcı gelebilir. Propriyoseptif giriş, duyusal bilgileri filtreleyerek daha dengeli bir algı yaratır.
  4. Hiperaktif veya Huzursuz Kişiler: Fazla enerjiniz varsa ve oturmakta zorlanıyorsanız, bu etkinlikler enerjiyi güvenli bir şekilde boşaltır. Özellikle sessiz ve hareketsiz kalmanız gereken toplantılarda faydalıdır.
  5. Kronik Ağrı veya Sertlik Yaşayanlar: Uzun süre oturmak kas sertliğine veya ağrıya yol açabilir. Propriyoseptif hareketler, bu rahatsızlığı gidererek daha rahat çalışmanızı sağlar.

Propriyoseptif Etkinliklere İhtiyacınız Olduğunu Nasıl Anlarsınız?

Propriyoseptif etkinliklere ihtiyacınız olup olmadığını anlamak, performansınızı artırmanın anahtarıdır. Aşağıdaki işaretleri gözlemleyin:

  • Huzursuzluk veya Hiperaktivite: Masanın altında bacaklarınızı sürekli sallıyorsanız veya yerinizde duramıyorsanız, vücudunuz hareket ihtiyacı sinyali veriyor.
  • Konsantrasyon Zorluğu: Görevlerde zihniniz dağılıyorsa veya konuşmaları takip etmekte güçlük çekiyorsanız, propriyoseptif giriş beyin enerjinizi yenileyebilir.
  • Yüksek Stres Düzeyleri: Omuzlarınız gergin, nefesiniz sığ veya titreme hissediyorsanız, sinir sisteminiz aşırı yüklü demektir.
  • Duyusal Aşırı Yüklenme: Ofis gürültüsü, ışıklar veya hareketlilik sizi bunaltıyorsa, propriyoseptif etkinlikler duyusal filtrelemeyi sağlar.
  • Vücut Rahatsızlığı: Uzun oturmalardan sonra sırt veya boyun ağrısı hissediyorsanız, bu etkinlikler kasları rahatlatır.

İşyerinde Uygulayabileceğiniz Propriyoseptif Etkinlikler

Bu etkinlikler, ofis ortamına uygun, hızlı ve dikkat çekmeyen şekilde tasarlandı.

Mola sırasında veya masanızda deneyin:

  1. Sandalye İtme
  2. Duvar İtme
  3. Stres Topu Sıkma
  4. İzometrik Tutuşlar
  5. Ağır Nesne Taşıma
  6. Ağırlıklı Yastık Kullanımı

İşyerinde Propriyoseptif Etkinliklerin Faydaları

Bu etkinlikleri düzenli uygulamak, şu faydaları sağlar:

  1. Odak ve Dikkat Artışı: Duyusal giriş, beyin katılımını artırır, hataları azaltır.
  2. Duygusal Denge: Stresi azaltır, direnç kazandırır.
  3. Huzursuzluk Azaltma: Enerjiyi kanalize eder, dikkat dağılmasını önler.
  4. Kas Gerilimi Giderme: Sertliği azaltır, ergonomik sorunları önler.
  5. Kendini Düzenleme İyileşmesi: Vücut farkındalığını artırır, duygusal kontrol sağlar.

Ek Yardım Ne Zaman Alınmalı?

Bu etkinlikler faydalı olsa da, kalıcı sorunlarda profesyonel yardım alın. Duyusal ihtiyaçlar iş hayatını etkiliyorsa, bir ergonomi terapisti veya hekiminizle görüşün. Altta yatan sorunları (anksiyete gibi) teşhis edebilirler.

Küçük adımlarla başlayın – bir veya iki etkinlik seçin. Zamanla daha dengeli bir çalışma günü yaşayacaksınız. Kişiselleştirilmiş tavsiyeler için terapistlerimizle iletişime geçin. Sağlığınız önemli!

Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanıza özel Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioception https://www.physio-pedia.com/Proprioception

⭐️⭐️ Effects of a Specific Proprioceptive Training Program on Injury Prevention and Stress in Basketball Players: A Pilot Study https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12194737/

⭐️⭐️ The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace https://ohsonline.com/articles/2019/10/24/the-power-of-proprioception.aspx

⭐️⭐️ Proprioception and Anxiety Grounding https://mountainvalleytreatment.org/zacks-hacks-proprioception/

⭐️⭐️ Feeling Stressed at Work? Try These Proprioceptive Techniques https://envisiontherapydfw.com/feeling-stressed-at-work-try-these-proprioceptive-techniques/

⭐️⭐️ Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient https://www.occupationaltherapy.com/articles/proprioceptive-rehab-30-practical-ideas-5694

⭐️⭐️ Proprioception https://my.clevelandclinic.org/health/articles/proprioception

⭐️⭐️ Proprioceptive Sense And Deep Pressure https://www.sensorydirect.com/blog/proprioception-deep-pressure/?srsltid=AfmBOoqCVI9Zcl0d3JKWVo8inQzV0zow4c0BJvCGLfctlmqXg31j1Nzx

⭐️⭐️ Propriyoseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriyosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede propriyoseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #propriyoseptif #isg #psikoloji #stres #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni15 Mayıs 2025
15 Nisan 2025

Depresyonun Çalışanın Propriyosepsiyonuna Etkisi

İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleri İçin Nörofizyolojik ve Ergonomik Bir İnceleme

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) profesyonelleri olarak, depresyon bozukluklarının nörofizyolojik ve bilişsel temelli etkilerini anlamak, risk değerlendirmesi ve önleme stratejilerinin bütüncül bir yaklaşımını gerektirir.

Depresyon, DSM-5 kriterlerine göre, persistent düşük mood, anhedoni, psikomotor retardasyon ve nöroendokrin disregülasyon ile karakterize bir affektif bozukluk spektrumudur; majör depresif bozukluk (MDB), distimik bozukluk ve işyeri kaynaklı occupational depression gibi alt tipleri kapsar.

Bu bozukluklar, hipotalamo-pitüiter-adrenal (HPA) ekseninin kronik hiperaktivasyonu yoluyla propriyosepsiyonu – kas iğcikleri (spindle afferents), Golgi tendon organları ve vestibüler sistemden gelen afferent sinyallerin somatosensoriyel korteks, serebellum ve bazal ganglionlarda entegre edilerek postüral denge, kinestetik farkındalık ve motor koordinasyonu sağlayan nöromüsküler feedback mekanizması – önemli ölçüde bozar.

Sizlere, depresyonun propriyosepsiyon üzerindeki etkilerini nöroendokrin, nöroinflamatuar ve ergonomik mekanizmalar açısından İSG profesyonellerine yönelik bir anlatım sunuyorum.

Depresyonu, akut (epizodik) ve kronik (persistent) formlarını kapsayacak şekilde göreceksiniz, çünkü her ikisi de propriyosepsiyonu farklı nöral yolaklarla modüle eder ve iş kazalarının %15-25’ini tetikleyebilir. frontiers.org

Depresyonun Nörofizyolojik Temelleri ve Propriyosepsiyon ile Etkileşimi

Depresyon, HPA ekseninin disregülasyonu ile başlar: Amigdala hiperaktivitesi, tehdit algısını prefrontal kortekse (PFC) iletir ve HPA eksenini aktive eder, kortikotropin salgılatıcı hormon (CRH) salınımını tetikler.

CRH, hipofizden adrenokortikotropik hormon (ACTH) salgısını uyarır ve adrenal korteksten kortizol (glukokortikoid) salınımını artırır.

Kronik depresyon durumunda, bazal kortizol seviyeleri yükselir ve propriyosepsiyonu bozan nöroplastisite değişikliklerine yol açar.

Propriyosepsiyon, Ia/II afferent liflerin spinal kord ve serebellum yoluyla entegrasyonuyla sağlanır; depresyon, bu yolakları psikomotor retardasyon ve hareketsizlik yoluyla inhibe eder.

Teknik olarak, depresyon propriyosepsiyonu şu mekanizmalarla etkiler:

Nöroendokrin Disregülasyon: Depresyon, HPA eksen hiperaktivasyonuyla kortizol seviyelerini %20-50 artırır, bu da propriyosepsiyon afferentlerini baskılayan glukokortikoid reseptörlerini (GR) aktive eder. Kronik kortizol maruziyeti, hipokampal nöronal atrofiye yol açar ve uzaysal hafızayı bozar, propriyosepsiyon hata oranını ( joint position sense – JPS testlerinde vb gibi) %15-30 artırır. Majör depresif bozukluk (MDB) ataklarında, akut kortizol pikleri vestibüler nükleusları etkileyerek postüral instabilite yaratır – bu, işyerinde ani denge kaybına neden olur. pmc.ncbi.nih.gov

Bilişsel Hiperarousal ve Dikkat Dağılması: Depresyon, noradrenalin salınımını artırarak sempatik hiperarousal yaratır; bu, propriyosepsiyon sinyallerinin PFC’de entegrasyonunu bozar. Anhedoni ve motivasyon kaybı, kas kullanımını azaltarak propriyosepsiyon hassasiyetini %10-25 düşürür; örneğin, occupational depression’da kas gerginliği artar ve Golgi tendon organlarının sinyal kalitesini bozar. İşyerinde, bu bilişsel yük, makine operatörlerinde koordinasyon kaybına yol açar ve hata oranını %20 yükseltir.

Nöroinflamatuar Yanıtlar: Depresyon, glial hücre aktivasyonunu tetikler ve proinflamatuar sitokinler (IL-6, TNF-α) salınımını artırır. Bu, periferik sinirlerde nöropati yaratır ve propriyosepsiyon afferentlerini %15-35 bozar. Kronik depresyon, serebellar nöroinflamasyona neden olarak uzun vadeli propriyosepsiyon kaybına yol açar – bu, serebellar ataksi benzeri semptomlar üretir.

Depresyonun Propriyosepsiyon Üzerindeki Spesifik Etkileri ve İSG Bağlamı

Depresyonun propriyosepsiyonu bozması, iş kazalarının önemli bir prediktörüdür – ILO’ya göre, occupational depression küresel sera gazlarının %15-25’ini oluşturur. Teknik etkiler şöyle:

Postüral Denge Instabilitesi: Depresyon, serebellum ve bazal ganglion entegrasyonunu bozar; tek ayak durma testlerinde süre %15-30 kısalır. İSG açısından, bu düşme riskini artırır – örneğin, majör depresif bozukluğu olan (Majör depresif bozukluk – MDB’lı) bir işçi merdivende psikomotor retardasyon nedeniyle dengesini kaybedebilir, kaza oranını %25 yükseltir. hhs.gov/surgeongeneral

Eklem Pozisyon Algısı (JPS) Disregülasyonu: Kortizol, propriyoseptör afferentlerini inhibe eder; JPS testlerinde hata derecesi %10-25 artar. Bu, ağır kaldırma işlerinde burkulma riskini yükseltir – İSG uzmanları, risk analizi yöntemlerinde (e.g., HAZOP) bilişsel depresyon faktörünü entegre etmelidir. workplacamentalhealth.com

Motor Koordinasyon Zayıflığı: Depresyon, prefrontal korteks ve serebellum bağlantısını bozar; dinamik testlerde (yıldız denge testi vb gibi) performans %20-40 düşer. Vardiyalı çalışmalarda kronik depresyon, propriyosepsiyonu %35 bozar ve kazaları tetikler. ScienceDirect.com

Yaş ve Cinsiyet Etkileşimi: Yaşlı çalışanlarda depresyon, propriyosepsiyonu %40-50 bozar; kadınlarda hormonal depresyon (östrojen düşüşü) ek risk yaratır. İSG için, tehlike sınıfına göre bilişsel tarama zorunlu olmalıdır.

İSG Profesyonelleri İçin Öneriler – Depresyon Etkisini Yönetme

İSG profesyonelleri depresyonun propriyosepsiyonu bozmasını önlemek için şu stratejileri uygulamalı:

Risk Değerlendirmesi Entegrasyonu: JSA veya FMEA yöntemlerinde bilişsel depresyon faktörünü dahil edin – propriyosepsiyon testleri (e.g., Romberg testi) ile HPA ekseni aktivasyonunu dolaylı ölçün.

Eğitim Programları: Propriyosepsiyon egzersizleri ile depresyon yönetimi (CBT tabanlı mindfulness) birleştirin; bu, propriyosepsiyonu %15-25 iyileştirir. PubMed

Ergonomik Müdahaleler: Depresyon yaratan ortamları (gürültü, aydınlatma) optimize edin; nöroergonomi araçları (EEG) ile bilişsel yükü izleyin.

Takip ve Rehabilitasyon: Kronik depresyonlu çalışanlarda propriyosepsiyon taraması yapın; erken müdahale (farmakoterapi veya terapi) kazaları %20-30 azaltır. Nature.com

Sonuç olarak, depresyonun propriyosepsiyonu bozması, İSG’nin bilişsel nörobilim boyutunu vurgular – uzmanlar, bu etkileşimi yöneterek işyerlerini daha güvenli kılabilir.

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Prevalence and determinants of occupational depression, anxiety, and stress among Ethiopian healthcare workers https://www.nature.com/articles/s41598-024-72930-x

⭐️⭐️ Anxiety and depression in healthcare workers are associated with work stress and poor work ability https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39802561/

⭐️⭐️ Workplace discrimination and onset of depressive disorders in the Danish workforce: A prospective study https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165032722010400

⭐️⭐️ What Is Depression? https://workplacementalhealth.org/mental-health-topics/depression

⭐️⭐️ Workplace Mental Health & Well-Being https://www.hhs.gov/surgeongeneral/reports-and-publications/workplace-well-being/index.html

⭐️⭐️ The Association between Working Posture and Workers’ Depression https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8954532/

⭐️⭐️ From Burnout to Occupational Depression: Recent Developments in Research on Job-Related Distress and Occupational Health https://www.frontiersin.org/journals/public-health/articles/10.3389/fpubh.2021.796401/full

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #denge #depresyon #panik #işgüvenliği #uzman #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni15 Nisan 2025
15 Mart 2025

Anksiyete Bozukluğunun Çalışanın Propriyosepsiyonuna Etkisi

İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleri İçin Nörofizyolojik ve Ergonomik Bir Değerlendirme

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) profesyonelleri olarak, anksiyete bozukluklarının nörofizyolojik temelli etkilerini anlamak, risk analizi ve önleme stratejilerinin bilişsel boyutunu güçlendirmek için vazgeçilmezdir.

Anksiyete bozuklukları, DSM-5 kriterlerine göre, aşırı kaygı, hipervigilans ve fizyolojik hiperarousal ile karakterize bir spektrumdur; genel anksiyete bozukluğu (GAB), panik bozukluk (PB) ve sosyal anksiyete bozukluğu (SAB) gibi alt tipleri kapsar.

Bu bozukluklar, amigdala-hipotalamo-pitüiter-adrenal (HPA) ekseninin disregülasyonu yoluyla propriyosepsiyonu – kas, tendon, eklem ve vestibüler afferentlerden gelen kinestetik sinyallerin somatosensoriyel korteks ve serebellumda entegre edilerek postüral denge, hareket koordinasyonu ve uzaysal oryantasyonu sağlayan nöromüsküler sistem – önemli ölçüde bozar.

Anksiyete bozukluklarının propriyosepsiyon üzerindeki etkilerini nöroendokrin, nöroinflamatuar ve ergonomik mekanizmalar açısından İSG profesyonellerine yönelik teknik bir çerçeve ile ayrıntılı sunacağım.

Bu yazıda, Anksiyete bozukluklarının hem akut hem de kronik formlarını kapsayacak çünkü her ikisi de propriyosepsiyonu farklı nöral yolaklarla modüle eder ve iş kazalarının %15-25’ini tetikleyebilir.

Anksiyete Bozukluğunun Nörofizyolojik Temelleri ve Propriyosepsiyon ile Etkileşimi

Anksiyete bozuklukları, amigdala hiperaktivitesi ile başlar: Limbik sistemin bu bölgesi, tehdit algısını prefrontal kortekse (PFC) iletir ve HPA eksenini aktive eder, kortikotropin salgılatıcı hormon (CRH) salınımını tetikler.

CRH, hipofizden adrenokortikotropik hormon (ACTH) salgısını uyarır ve adrenal korteksten kortizol (glukokortikoid) salınımını artırır.

Kronik Anksiyete Bozuklukluğu durumunda, bazal kortizol seviyeleri yükselir ve propriyosepsiyonu bozan nöroplastisite değişikliklerine yol açar.

Propriyosepsiyon, Ia/II afferent liflerin (kas iğcikleri ve Golgi tendon organları) spinal kord ve serebellum yoluyla entegrasyonuyla sağlanır; Anksiyete Bozuklukluğu , bu yolakları hipervigilans ve dikkat dağılması yoluyla inhibe eder.

Teknik olarak, Anksiyete Bozuklukluğu propriyosepsiyonu şu mekanizmalarla etkiler:

Nöroendokrin Disregülasyon: Anksiyete Bozuklukluğu, HPA eksen hiperaktivasyonuyla kortizol seviyelerini %20-50 artırır, bu da propriyosepsiyon afferentlerini baskılayan glukokortikoid reseptörlerini (GR) aktive eder. Kronik kortizol maruziyeti, hipokampal nöronal atrofiye yol açar ve uzaysal hafızayı bozar, propriyosepsiyon hata oranını (e.g., joint position sense – JPS testlerinde) %15-30 artırır. Panik Bozukluk ataklarında, akut kortizol pikleri vestibüler nükleusları etkileyerek postüral instabilite yaratır – bu, işyerinde ani denge kaybına neden olur.

Bilişsel Hiperarousal ve Dikkat Dağılması: Anksiyete Bozuklukluğu, noradrenalin salınımını artırarak sempatik hiperaktivasyon yaratır; bu, propriyosepsiyon sinyallerinin PFC’de entegrasyonunu bozar. Hipervigilans, afferent feedback’i filtreleyerek propriyosepsiyon hassasiyetini %10-25 düşürür; örneğin, SAB’da sosyal tehdit algısı, kas gerginliğini artırarak Golgi tendon organlarının sinyal kalitesini bozar. İşyerinde, bu bilişsel yük, makine operatörlerinde koordinasyon kaybına yol açar ve hata oranını %20 yükseltir.

Nöroinflamatuar Yanıtlar: Anksiyete Bozuklukluğu, proinflamatuar sitokinler (IL-6, TNF-α) salınımını tetikler ve glial hücre hiperaktivasyonuna yol açar. Bu, periferik sinirlerde nöropati yaratır ve propriyosepsiyon afferentlerini %15-35 bozar. Kronik Anksiyete Bozuklukluğu, serebellar nöroinflamasyona neden olarak uzun vadeli propriyosepsiyon kaybına yol açar – bu, serebellar ataksi benzeri semptomlar üretir.

Anksiyete Bozukluğunun Propriyosepsiyon Üzerindeki Spesifik Etkileri ve İSG Bağlamı

Anksiyete Bozuklukluğu’nun propriyosepsiyonu bozması, iş kazalarının önemli bir prediktörüdür – ILO’ya göre, bilişsel stres faktörleri küresel işgücü kaybının %15-25’ini oluşturur.

Teknik etkiler şöyle:

Postüral Denge Instabilitesi: Anksiyete Bozuklukluğu, serebellum ve bazal ganglion entegrasyonunu bozar; tek ayak durma testlerinde süre %15-30 kısalır. İSG açısından, bu düşme riskini artırır – örneğin, GAB’lı bir işçi merdivende hipervigilans nedeniyle dengesini kaybedebilir, kaza oranını %25 yükseltir.

Eklem Pozisyon Algısı (JPS) Disregülasyonu: Kortizol, propriyoseptör afferentlerini inhibe eder; JPS testlerinde hata derecesi %10-25 artar. Bu, ağır kaldırma işlerinde burkulma riskini yükseltir – İSG uzmanları, risk analizi yöntemlerinde (HAZOP vb gibi) bilişsel anksiyete faktörünü entegre etmelidir.

Motor Koordinasyon Zayıflığı: Anksiyete Bozuklukluğu, prefrontal korteks ve serebellum bağlantısını bozar; dinamik testlerde (yıldız denge testi vb gibi) performans %20-40 düşer. Vardiyalı çalışmalarda kronik AB, propriyosepsiyonu %35 bozar ve kazaları tetikler.

Yaş ve Cinsiyet Etkileşimi: Yaşlı çalışanlarda Anksiyete Bozuklukluğu, propriyosepsiyonu %40-50 bozar; kadınlarda hormonal stres (östrojen dalgalanması) ek risk yaratır. İSG için, tehlike sınıfına göre bilişsel tarama zorunlu olmalıdır.

İSG Profesyonelleri İçin Öneriler – Anksiyete Etkisini Yönetme

İSG profesyonelleri, Anksiyete Bozuklukluğu’nun propriyosepsiyonu bozmasını önlemek için şu stratejileri uygulamalıdır:

Risk Değerlendirmesi Entegrasyonu: JSA veya FMEA yöntemlerinde bilişsel anksiyete faktörünü dahil edin – propriyosepsiyon testleri (Romberg testi vb gibi) ile HPA ekseni aktivasyonunu dolaylı ölçün.

Eğitim Programları: Propriyosepsiyon egzersizleri ile anksiyete yönetimi (CBT tabanlı mindfulness) birleştirin; bu, propriyosepsiyonu %15-25 iyileştirir.

Ergonomik Müdahaleler: Anksiyete yaratan ortamları (gürültü, aydınlatma) optimize edin; nöroergonomi araçları (belki ileride EEG destekli) ile bilişsel yükü izleyin.

Takip ve Rehabilitasyon: Kronik Anksiyete Bozuklukluğu olan çalışanlarda propriyosepsiyon taraması yapın; erken müdahale (farmakoterapi veya terapi) kazaları %20-30 azaltır.

Sonuç olarak, anksiyete bozukluğunun propriyosepsiyonu bozması, İSG’nin bilişsel nörobilim boyutunu vurgular – profesyoneller, bu etkileşimi yöneterek işyerlerini daha güvenli kılabilir.

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #denge #anksiyete #panik #işgüvenliği #uzman #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni15 Mart 2025
İş Sağlığı ve Güvenliği Çözümlerimizle Tanışın
Bilgi almak için Hizmet Talep Formumuzu doldurun, size ulaşalım.
Teklif Al