23 Ekim 2025

İş Güvenliği Uzmanlarında Tükenmişlik Sendromu – Görünmeyen Yükün Ağırlığı

Güvenlik Başkalarının, Risk Onların

Görünmeyen kazaları önlemek, görünmeyen yükler taşımayı gerektirir.
İş Güvenliği Uzmanları, fabrikaların, şantiyelerin, tersanelerin ve ofislerin görünmez nöbetçileri gibidir. Her an bir yangını, düşmeyi, patlamayı, kimyasal teması önceden sezmek zorundadırlar. Ancak çoğu zaman unvanlarının ağırlığı, iş tanımlarının çok ötesinde bir ruhsal ve duygusal yükü de beraberinde taşır: Tükenmişlik sendromu (burnout).

Tükenmişlik Nedir? İş Güvenliği Uzmanında Nasıl Farklı Görünür?

Tükenmişlik sendromu, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından “işle ilişkili kronik stresin başarılı bir şekilde yönetilememesi sonucu ortaya çıkan bir sendrom” olarak tanımlanır. Ancak iş güvenliği uzmanlarında bu süreç, klasik ofis çalışanından daha farklı bir zeminde şekillenir:

Sürekli “en kötü senaryoyu” düşünme hali,
İkaz ettiği halde dinlenmeyen risklerin vicdani sorumluluğu,
İşveren ile çalışan arasında sıkışmışlık,
Kâğıt üzerinde yasal sorumluluğun İş Güvenliği uzmanı üzerine yıkılması,
Baskıya dayalı rapor talepleri,
İş Güvenliği kültürünün yerleşmemiş olduğu sahalarda sürekli psikolojik dirençle mücadele,
bunların tümü, psikolojik yıpranmayı hızlandırır.

Zorlayıcı Faktörler – Görmezden Gelinen Saha Gerçekleri

Çift Taraflı Baskı Mekanizması

İş güvenliği uzmanı, hem işverene hem çalışana karşı sorumludur. Bir yandan “üretim durmasın”, diğer yandan “kimse zarar görmesin” dengesi içinde manevra yapar. Bu da uzun vadede rol çatışması yaratır.

Örnek:
Bir otomotiv fabrikasında çalışan B sınıfı bir uzman, üretim hattındaki acil durdurma butonlarının önünün istifleme nedeniyle kapatıldığını rapor ettiğinde, hat yöneticisi tarafından “işi yavaşlatmakla” suçlandı. Yönetim de destek vermedi. Uzman, sonraki raporlarında susmayı tercih etti ve kısa sürede anksiyete bozukluğu gelişti.

Aşırı Yük ve Zamana Karşı Yarış

Özellikle çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, uzmanlara haftalık 40 saatten daha kısa sürede rutin denetim, eğitim, risk değerlendirmesi, acil durum planı, tatbikat ve periyodik kontrol koordinasyonu gibi birçok görev yüklenir. Bu iş yükü, zihinsel tükenmeyi hızlandırır.

İşyerinde Değer Gören Ama Yalnız Olan Meslek

Çalışanlar açısından uzman “otorite” olarak algılanırken; yöneticiler için “zorunlu bir danışman”dır. Bu da uzmanların birçok durumda yalnızlaşmasına, ekibin bir parçası olarak değil “müdahale eden bir figür” olarak görülmesine yol açar.

Tükenmişliğin Evreleri ve Uzman Örüntüsü

Her iş güvenliği uzmanı aynı hızda tükenmez. Ancak yapılan saha gözlemlerinde, özellikle 3 yıllık çalışmanın ardından aşağıdaki evreler daha sık görülür:

Evre	Gözlenen Belirtiler
1. Uyarı Evresi	Sürekli düşünce tekrarı: “Yarın ne olacak?”, “Bir kaza olursa ben suçlanırım.”
2. Direnç Evresi	Uykusuzluk, odak kaybı, mesleki keyifsizlik, yapılan işten tat almama
3. Yıpranma Evresi	Anlam arayışı kaybı, kaçınma davranışları, mesleği bırakma isteği
4. Çöküş Evresi	Psikosomatik hastalıklar, panik atak, klinik depresyon, işten ayrılma

Mevzuatın Yüklediği Sorumluluklar – Ağırlık Nerede?

İş güvenliği uzmanı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre:

Risk değerlendirme sürecini yürütmek,
Uygunsuzlukları yazılı bildirmek,
Önlemlerin alınmasını sağlamak,
İhlal durumunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bildirim yapmak zorundadır.

Ancak bu sorumlulukların çoğu, “tavsiye” düzeyinde etkili olabilirken, oluşacak kaza durumunda uzman, hem idari hem cezai yönden doğrudan sorumlu tutulabilmektedir. Bu dengesizlik, psikolojik baskının temel kaynağıdır.

Kurumsal Destek Yokluğu ve Rol Belirsizliği

Pek çok işletmede uzman:

Amir değildir ve hesap verir.
Karar veremez ama kararın sonucundan sorumlu tutulur.
Yöneticilerin yanında değildir ama işçilerin tarafı da değildir.

Bu pozisyon, duygusal izolasyon ve rol karmaşasına neden olarak tükenmişliği derinleştirir.

Çözüm Önerileri: Görünmeyen Yük Hafifletilebilir

✅ İSG Profesyonelleri İçin Psikolojik Destek Programları

Mesleki tükenmişlik ölçekleriyle düzenli tarama,
Kurum içi psikososyal destek birimleri,
Travma sonrası danışmanlık

✅ Rol Tanımı ve Yetki-Netlik Reformu

İş güvenliği uzmanlarının yasal yetkilerinin işletmede tanınması,
“Önlem alınmadıysa, sorumluluk işverendedir” maddesinin pratikte işletilmesi

✅ Sürekli Mesleki Gelişim ve Dikey Kariyer İmkanları

Uzmanın kariyerinde ilerlemesi için yatay değil dikey mesleki gelişim yolu tanınmalı (ör. baş uzmanlık, denetmenlik, akademik destek)

✅ İSG Kültürünün Ortak Sorumluluk Olduğu Bilinci

Güvenlik sadece uzmanın değil, tüm işletmenin görevi olduğu kültürel anlayış desteklenmeli

Görünmeyen Yükle Devrilenler

İş güvenliği uzmanları, birçok hayatı kurtaran görünmeyen kahramanlardır. Ancak unutulmamalıdır ki “görünmeyen yükler, bazen en sağlam omuzları çökertir**.”
Kurumsal yapıların bu meslek grubunun karşılaştığı duygusal, sosyal ve hukuki basıncı anlaması; iş güvenliği kültürünün sürdürülebilirliği için temel şarttır. Çünkü tükenmiş bir güvenlik uzmanı, en büyük güvenlik açığıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Tükenmişlik Sendromu Bir Ruhsal Bozukluk Olarak mı Kavramsallaştırılmalı? https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8945132/

⭐️⭐️ Stres ve tükenmişlik sendromu ve bunların yoğun bakım hemşirelerinde başa çıkma ve iş tatmini ile ilişkileri: bir literatür taraması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30946714/

⭐️⭐️ Fizyoterapistler arasında tükenmişliğin yaygınlığı: sistematik bir inceleme ve meta-analiz https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0031940624000208

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni23 Ekim 2025

22 Ekim 2025

OSHA 29 CFR 1910.147 Standardı ve EKED Uygulamaları

1. Tehlikeli Enerji Kavramı ve Kontrol Gerekliliği

Endüstriyel ortamlarda enerji, üretim süreçlerinin temel taşıdır; ancak kontrolsüz enerji, en ölümcül iş kazalarının da kaynağıdır. Elektrik, mekanik, hidrolik, pnömatik, termal veya kimyasal enerjinin beklenmedik serbest kalması; makine bakım, temizlik veya arıza müdahalesi sırasında çalışanların ciddi şekilde yaralanmasına ya da ölümüne neden olabilir.
Bu nedenle “Tehlikeli Enerjinin Kontrolü (Lockout/Tagout – EKED)” sistemi, iş sağlığı ve güvenliği yönetiminde kritik bir bariyer olarak tanımlanır.

OSHA’nın 29 CFR 1910.147 standardı, bu enerjilerin güvenli şekilde izole edilmesi ve ekipmanın sıfır enerji durumuna getirilmesi için izlenmesi gereken tüm teknik ve idari adımları tanımlar. Bu standart, yalnızca yasal bir gereklilik değil, aynı zamanda davranışsal güvenliğin mühendislikle kesiştiği bir güvenlik kültürü göstergesidir.

2. OSHA 29 CFR 1910.147 Standardının Temel İlkeleri

2.1 Kapsam ve Amaç

OSHA standardının amacı, bakım ve servis işlemleri sırasında makine ve ekipmanlardan kaynaklanabilecek beklenmedik enerji açığa çıkışlarını veya makine hareketlerini önlemektir.
Standart, tüm enerji kaynaklarını kapsar:

Elektrik enerjisi
Mekanik enerji (yaylar, ağırlıklar)
Hidrolik enerji (basınçlı yağ devreleri)
Pnömatik enerji (hava basıncı sistemleri)
Termal enerji (ısı, buhar, kızgın yağ)
Kimyasal enerji (reaktif maddeler, gazlar)

2.2 “Energy Control Program”ın Temel Bileşenleri

OSHA 1910.147’ye göre her işyerinde bir Enerji Kontrol Programı bulunmalıdır. Bu program üç temel unsurdan oluşur:

Yazılı Prosedürler: Her makine için enerji izolasyonu adımlarını belirleyen yazılı talimatlar.
Eğitim: Çalışanlara, yetkililere ve denetçilere yönelik periyodik EkED eğitimleri.
Denetim: Her yıl yapılan iç denetimlerle prosedürlerin etkinliğinin doğrulanması.

3. Lockout/Tagout (EkED) Sürecinin Teknik Aşamaları

Aşağıdaki altı adım OSHA standardına uygun bir EkED uygulamasının genel akışını temsil eder:

İşlem	Amaç
Hazırlık ve bilgilendirme	Çalışanlara yapılacak bakım hakkında bilgi verilir, enerji kaynakları tanımlanır.
Kapatma (Shutdown)	Makine kontrollü biçimde durdurulur.
İzolasyon	Tüm enerji kaynakları kesilir (sigorta, vana, valf, ana şalter vb.).
Kilitleme (Lockout)	Her çalışan kendi kilidini takar. Kilitler kişiye özeldir.
Etiketleme (Tagout)	“Çalışma var, açmayın!” uyarı etiketleri takılır.
Enerjinin sıfırlanmasının doğrulanması	Test edilerek makinenin tamamen enerjisiz olduğu doğrulanır.

Bu adımların sırası değişmemelidir; aksi halde zincir kırılır ve kontrolsüz enerji riski doğar.

4. Enerji Türleri ve Endüstriyel Tehlike Profili

Her enerji türü farklı bir risk profiline sahiptir. Çimento, petrokimya, metal, gıda ve otomotiv sektörlerinde risk türleri değişkenlik gösterir:

Enerji Türü	Tipik Kullanım Alanı	Potansiyel Tehlike	İzolasyon Yöntemi
Elektrik	Motorlar, pompalar, konveyörler	Ark, çarpılma, yangın	Devre kesici kilidi, padlock
Mekanik	Dişli sistemler, presler	Ezilme, sıkışma	Mekanik mandal kilidi
Hidrolik	Pres, kaldırma sistemleri	Basınçlı yağ fışkırması	Vana kapama, hat boşaltma
Pnömatik	Hava sistemleri, pistonlar	Hızlı hareket, parça fırlaması	Hava vanası kilidi
Termal	Buhar, fırın sistemleri	Yanma, patlama	Soğutma süresi, vana kilidi
Kimyasal	Tanklar, reaktörler	Zehirlenme, reaksiyon	Kör flanş, vana etiketi

5. İş Kazaları Verileri ve EkED’in Etkinliği

OSHA’ya göre yalnızca ABD’de her yıl 120’yi aşkın ölüm ve 50.000’den fazla ciddi yaralanma, tehlikeli enerji kontrolü eksikliğinden kaynaklanmaktadır.
National Safety Council (NSC) verilerine göre bu kazaların %80’i, makine bakım ve temizlik işlemleri sırasında meydana gelir.

5.1 Tipik Kazalar:

Bir pres makinesinin enerji izolasyonu yapılmadan sensör tamiri sırasında beklenmedik şekilde çalışması → ezilme ölümü.
Bir çimento değirmeninde pnömatik hatın valfi açık bırakıldığı için, bakım sırasında piston aniden fırlamış ve çalışan ağır yaralanmıştır.
Bir kimya tesisinde kimyasal reaktör valfi izole edilmeden açılmış, operatör aşırı buhar ve toksik gazla karşılaşmıştır.

5.2 Verilerin Yorumlanması

ABD Çalışma Bakanlığı raporlarına göre etkin bir EkED programı, iş kazası oranlarını %30–40 oranında azaltmaktadır.
Ayrıca, ISO 45001 sistemleri içinde uygulandığında, enerji kaynaklı kazaların neredeyse tamamen önlenebilir olduğu gösterilmiştir.

6. Türkiye’de EkED Uygulamalarının Durumu

Türkiye’de tehlikeli enerjinin kontrolü, “Makine Emniyeti Yönetmeliği” ve İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında dolaylı olarak yer alır.
Ancak, OSHA’daki kadar detaylı bir LOTO (Lockout/Tagout) kültürü henüz yerleşmemiştir.

Eksiklikler:

Yazılı enerji izolasyon prosedürlerinin olmaması,
Kişisel kilit uygulamasının yetersizliği,
Bakım ekipleri arasında yetki belirsizliği,
Etiketlerin standart dışı veya geçici olması.

Bu durum özellikle çimento, demir–çelik ve gıda sektörlerinde yüksek riskli sonuçlara yol açmaktadır.

7. İyi Uygulama Örnekleri

7.1 Otomotiv Sektörü (Ford, Toyota)

Her operatörün kişisel kilidi vardır. Kilit sayısı çalışan sayısına eşittir.
Bakım tamamlanmadan kilit çıkarılamaz. Her kilit numarası kişisel kimlikle eşleştirilir.

7.2 Çimento Tesisleri (Lafarge, Çimsa)

Enerji izolasyon noktaları renk kodlarıyla işaretlenmiştir (elektrik – kırmızı, hidrolik – mavi).
Ayrıca, “sıfır enerji durumu” sensörlerle izlenmektedir.

7.3 Kimya Endüstrisi

Kör flanş uygulamasıyla kimyasal hatlar fiziksel olarak ayrılır.
Lockout sırasında gaz detektörleri aktif hale getirilir.

8. Yönetimsel ve Davranışsal Boyut

Tehlikeli enerjinin kontrolü yalnızca teknik değil, örgütsel bir güvenlik davranışıdır.
Yöneticilerin rolü:

Prosedürlerin uygulanabilirliğini sağlamak,
Kilit ve etiket sistemlerinin tedarikini yapmak,
Periyodik tatbikatlarla çalışan farkındalığını korumak.

İyi uygulamalarda, EkED eğitimleri sadece mühendisler değil, operatörler, temizlik personeli ve yüklenici firmalar için de zorunlu hale getirilmiştir.

9. Raporlama ve Denetim Sistemi

Her yıl en az bir kez Enerji Kontrol Programı Denetimi yapılmalıdır.
Denetimde değerlendirilen başlıca unsurlar:

Yazılı prosedürlerin güncelliği
Kilitlerin kayıtlı kullanımı
Etiketlerin okunabilirliği
Çalışanların farkındalık düzeyi
Uygulama sırasında gözlemlenen sapmalar

Denetim sonuçları, “Enerji Kontrol Uygunluk Raporu” şeklinde yönetim sistemine entegre edilir.

10. Sonuç ve Öneriler

Endüstriyel ortamlarda tehlikeli enerji kontrolü, sadece bir bakım güvenliği prosedürü değil, yaşamı koruyan mühendislik disiplinidir.
OSHA 1910.147 standardı, uygulanabilirliği kanıtlanmış bir çerçeve sunar. Türkiye’de bu standardın ruhuna uygun bir kültürün gelişmesi için şu adımlar önerilebilir:

Her makine için ayrı Enerji İzolasyon Kartı (Energy Card) oluşturulmalı,
Tüm bakım personeline kişisel kilit ve etiket tahsis edilmeli,
“Sıfır enerji durumu” testleri bakım öncesi standart hale getirilmeli,
LOTO sistemleri ISO 45001 iç tetkiklerinde kontrol kriteri olmalı,
Eğitimler simülasyon tabanlı hale getirilmelidir.

🧩 🧩 🧩

“EKED (Enerji Kaynaklarının Etiketlenmesi ve Kilitlenmesi) Uygulama Kontrol Formu”; OSHA 29 CFR 1910.147, ISO 45001 ve Türkiye’deki “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu form; denetçiler, bakım sorumluları ve iş güvenliği uzmanları tarafından, bakım veya enerji izolasyonu öncesinde–sonrasında kullanılabilecek şekilde düzenlenmiştir.

EKED (Lockout/Tagout) UYGULAMA KONTROL FORMU

Form No: EKED-001
Revizyon No: 1
Revizyon Tarihi: ………
İşletme Adı: ………………………………………………………
Tesis / Bölüm: ………………………………………………………
Makine / Ekipman Adı – Kodu: ………………………………………………………
Tarih: ………
Denetimi Yapan: ………………………………………………………
Bakım / Onarım Ekibi Sorumlusu: ………………………………………………………

🔹 1. GENEL BİLGİLER

Kontrol Maddesi	Evet	Hayır
Yapılacak bakım/onarım çalışması için geçerli yazılı iş izni alınmış mı?	☐	☐
Çalışmaya başlamadan önce tüm ilgili çalışanlar bilgilendirilmiş mi?	☐	☐
Çalışma alanı çevresine güvenlik bariyeri veya uyarı şeritleri çekilmiş mi?	☐	☐
Çalışma alanında yetkisiz personel bulunmadığından emin olunmuş mu?	☐	☐
Çalışma için yetkili bakım personeli listesi hazırlanmış mı?	☐	☐

🔹 2. ENERJİ KAYNAKLARININ TANIMLANMASI VE KONTROLÜ

Enerji Türü	Kaynak Noktası	İzolasyon Yöntemi	Kilitleme Ekipmanı	Uygulandı mı? (E/H)
Elektrik	Pano No: …	Ana şalter kapatıldı, sigorta devre dışı	Padlock, kırmızı etiket	☐
Mekanik	Dişli sistemi / mil	Mekanik mandal / pim kilidi	Zincir + kilit	☐
Hidrolik	Pompa hattı / vana	Vana kapama + basınç tahliyesi	Mavi padlock	☐
Pnömatik	Hava hattı / valf	Vanalar kapatıldı, hat boşaltıldı	Sarı etiket	☐
Termal	Fırın / buhar hattı	Soğutma bekleme süresi uygulandı	Uyarı etiketi	☐
Kimyasal	Tank / reaktör	Kör flanş takıldı	Metal kilitli plaka	☐

🔹 3. EKED (KİLİTLEME VE ETİKETLEME) UYGULAMA DETAYLARI

Kontrol Maddesi	Evet	Hayır
Tüm enerji izolasyon noktaları belirlenip işaretlenmiş mi?	☐	☐
Her çalışan kendi kişisel kilidini kullanıyor mu? (Kilit–isim eşleşmesi)	☐	☐
Her kilit benzersiz numara ve anahtara sahip mi?	☐	☐
Etiketlerde çalışan adı, tarih, açıklama net şekilde yazılmış mı?	☐	☐
Tüm enerji kaynaklarının sıfır enerji durumunda olduğu test edildi mi?	☐	☐
Test sırasında enerji geri beslemesi gözlenmedi mi?	☐	☐
İzolasyon noktaları çevresinde ek enerji kaynağı bulunmadığı doğrulandı mı?	☐	☐

🔹 4. BAKIM / ONARIM ÇALIŞMASI SÜRESİNCE GÜVENLİK DURUMU

Kontrol Maddesi	Evet	Hayır
Çalışma alanında uygun aydınlatma ve havalandırma sağlanmış mı?	☐	☐
Kullanılan el aletleri ve kişisel koruyucular uygun durumda mı?	☐	☐
Çalışma sırasında yetkisiz müdahale engellendi mi?	☐	☐
Ara denetimler (saha kontrolü) yapılmış mı?	☐	☐
Beklenmedik enerji birikimi gözlemlenmişse anında durdurulmuş mu?	☐	☐

🔹 5. ÇALIŞMA SONRASI KİLİT–ETİKET KALDIRMA VE ENERJİ GERİ YÜKLEME

Kontrol Maddesi	Evet	Hayır
Tüm personel çalışma alanından uzaklaştırıldı mı?	☐	☐
Makine parçalarının, koruyucuların ve muhafazaların montajı tamamlandı mı?	☐	☐
Tüm kilit ve etiketlerin sorumlular tarafından kaldırıldığı doğrulandı mı?	☐	☐
Enerji kaynağı kontrollü biçimde yeniden devreye alındı mı?	☐	☐
Test çalışması sonrası normal işletme koşuluna dönüldü mü?	☐	☐

🔹 6. EK GÖZLEMLER VE FOTOĞRAF REFERANSLARI

Gözlem / Bulgular	Düzeltici Faaliyet	Fotoğraf No / Referans

🔹 7. ONAY VE İMZALAR

Rol	Ad – Soyad	İmza	Tarih
Bakım Sorumlusu
İş Güvenliği Uzmanı
Vardiya Amiri
Enerji İzolasyon Denetçisi

🟩 FORMUN KULLANIM TALİMATI

Her bakım veya onarım öncesinde bu form eksiksiz doldurulmalıdır.
Formun bir kopyası bakım alanında, bir kopyası da İSG biriminde arşivlenmelidir.
Denetim sırasında bu form referans alınarak kontrol listesi üzerinden gözlem yapılır.
Form, yılda en az bir kez yapılan “Enerji Kontrol Programı Denetimi” sırasında geriye dönük olarak incelenir.
Eksik veya uygunsuz tespitler, “Düzeltici Faaliyet Formu” ile birlikte değerlendirilir.

📊 DEĞERLENDİRME SONUCU (Denetçi Tarafından Doldurulur)

Kriter	Puanlama	Açıklama
Enerji izolasyonu doğrulama etkinliği	/10
Etiket–kilit uyumu	/10
Personel farkındalığı	/10
Denetim ve kayıt sistemi	/10
Toplam Uygunluk Düzeyi	__/40

Kaynakça

OSHA 29 CFR 1910.147 – The Control of Hazardous Energy (Lockout/Tagout).
National Safety Council (NSC) Accident Reports, 2023.
Von Drehle, D. (2003). Triangle: The Fire That Changed America.
NIOSH Publication No. 2019-100 – Preventing Worker Deaths from Uncontrolled Energy.
T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – İş Ekipmanları Yönetmeliği (2020).
ISO 45001:2018 – Occupational Health and Safety Management Systems.

🔒 🔒 🔒

EKED – LOTO (Etiketleme – Kilitleme) Eğitimi Başlıyor!

💡 İş kazalarının büyük bir bölümü kontrolsüz enerji kaynaklarından kaynaklanıyor.
Çözüm mü? Doğru uygulanan EKED – LOTO sistemi!

👉 Bu eğitimde:

Elektrik, mekanik, hidrolik, pnömatik ve diğer tüm enerji türlerinde güvenli izolasyon yöntemlerini,
Kilitleme ve etiketleme adımlarını uygulamalı olarak,
Gerçek iş sahası senaryoları ve mevzuat gereklilikleriyle birlikte öğreneceksiniz.

🎯 Katılımcılar;

İş kazalarının nasıl önleneceğini,
Hangi durumlarda kilitleme-etiketleme yapılacağını,
Uygulamada sık yapılan hataları ve doğru yöntemleri
detaylı şekilde öğrenecekler.

📌 Kimler Katılmalı?

Bakım-onarım personeli
İSG profesyonelleri
Üretim ve enerji sektöründe görev yapan tüm çalışanlar

Eğitim Sonunda

Sınavda başarılı olan katılımcılara; Üniversite onaylı, e-devlet kayıtlı barkodlu belge verilmektedir.

Sınava girmeyen veya başarılı olamayan adaylara; eğitim katılım belgesi verilmektedir.

🚀 Siz de ekibinizi iş kazalarına karşı güçlendirin, güvenliği en üst seviyeye taşıyın.

✅ Hemen Başvurun

📞 Bilgi ve kayıt için:

📍 Tetkik Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
📞 Eğitim Koordinatörü Telefonu: +90 530 568 42 75

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın: Bir enerji kaynağını güvenli hale getirmeden yapılan her müdahale, ciddi kaza riski demektir.
EKED – LOTO, iş güvenliğinde hayati bir kalkandır!

EKED – LOTO (Etiketleme – Kilitleme) Konulu yazımızı aşağıda okuyabilirsiniz.

Kilitleme – Etiketleme (EKED / LOTO) Sistemi Nedir, Nasıl Yapılır?

#eked #loto #kilitleme #etiketleme #eğitim #tetkikosgb #tetkikdanışmanlık #mustafakebat

EKED – LOTO (Etiketleme – Kilitleme) Eğitimi Öncesi Katılımcı Bilgilendirme

#eked #loto #kilitleme #etiketleme #eğitim #tetkikosgb #tetkikdanışmanlık #mustafakebat

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

#eked #loto #tetkikosgb #kebat #izmir

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Makaleler22 Ekim 2025

22 Ekim 2025

Makineyi Kurmak Üreticinin, Güvenliği Sürdürmek Kullanıcının İşi

Makine Kullanıcısının Sorumluluğu: Güvenliği Sürdürmek, Sadece Üreticinin Değil…

Üretici makineyi tüm güvenlik tedbirleriyle tasarlamış olabilir…

Peki ya kullanıcı bu tedbirleri işler halde tutmazsa?

Güvenliğin yarısı üreticiyse, diğer yarısı kullanıcıdır.

Makineyi kim kullanıyorsa, güvenliği de onun uygulaması gerekir. Bu yazıda, makine kullanıcılarının (işletmelerin, operatörlerin, işverenlerin) güvenliği nasıl sürdürülebilir kılacağına odaklanıyoruz.

🔩 🔩 🔩

1. Uygunluk, sadece satın alırken değil, kullanırken de geçerli olmalı

EU-OSHA – 2006/42/EC Makine Direktifi Avrupa pazarına sunulan makinelerin tasarımı ve yapımı için sağlık ve güvenlik gerekliliklerini belirler ve üreticiye büyük yükümlülükler getirirken Yönetmelik 2023/1230/EU – Makineler ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Resmi Gazetede 3 Mart 2009 SALI Sayı : 27158 ile yayınlanan MAKİNA EMNİYETİ YÖNETMELİĞİ https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/03/20090303-4.htm

2009/104/EC sayılı “İş Ekipmanlarının Kullanımı” direktifi, kullanıcıların yani işverenlerin ve operatörlerin alması gereken önlemleri açıkça ortaya koyar.

Resmî Gazete Tarihi: 25.04.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28628 İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18318&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

🔸 Makine işe uygun olmalı.
🔸 Operatör, o makineyi güvenli şekilde kullanabilmeli.
🔸 Makine, güvenli konumda kurulmuş olmalı.
🔸 Koruyucular kaldırılmamalı, bypass yapılmamalı.
🔸 Bakım ve temizlik, risksiz bir şekilde yapılmalı.

🧰 🧰 🧰

2. Ek Emniyet Tedbirleri: Fabrikadaki “ince ayarlar”

Makine ne kadar güvenli olursa olsun, kullanım alanı bu güvenliği bozabilir. Dar bir alanda kurulan makinede operatör kaçamazsa, bu güvenlikten söz edilemez.

Örneğin:

Hareketli parçalarla duvar arasında çalışan varsa, bu sıkışma riski doğurur.
Koruma mesafesi yetersizse, kazaya davetiyedir.
Kapılar, panolar, acil durdurma butonları ulaşılabilir olmalı.

Bu nedenle işveren;

✅ Makineyi güvenli bir alana yerleştirmeli,
✅ Koruma ekipmanları bozulmuşsa kullanıma izin vermemeli,
✅ Sabit korumalar yetmiyorsa hareketli muhafazalar eklemelidir.

👷‍♂️ 👷‍♂️ 👷‍♂️

3. Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD) – Son savunma hattı

Makineye yaklaşan herkesin, görevine uygun kişisel koruyucu donanımı kullanması gerekir. Bunlar, teknik önlemlerle ortadan kaldırılamayan riskleri azaltır.

🛡️ Örnekler:

Göz koruyucu (taşlama, çapak)
Kulaklık (yüksek gürültü)
Baret (üstten gelebilecek cisimler)
Eldiven (kesici/ezici ekipmanlar)
Çelik burunlu ayakkabı (ağır parçalar)

İyi bir KKD uygulaması sadece donanımı dağıtmak değil; uygun kullanımı öğretmek ve kontrol etmektir.

🗂️ 🗂️ 🗂️

4. Prosedürler: Yazılı kurallar, kazayı önler

Makinenin güvenli kullanımı için sadece fiziksel önlemler yetmez. İş organizasyonu ve yazılı prosedürler güvenliğin çimentosudur.

📋 Örnek prosedürler:

Kimler makineyi kullanabilir?
Ne zaman temizlik yapılır?
Bakım sırasında hangi enerji kaynakları izole edilir?
Acil durumda kim bilgilendirilir?

Bu prosedürler:

Yazılı olmalı,
Güncel tutulmalı,
Eğitimle desteklenmeli,
Denetimlerle güçlendirilmelidir.

🧠 🧠 🧠

5. Eğitim: Bilgi, en ucuz güvenlik önlemidir

Eğitimsiz bir çalışana en güvenli makineyi de verseniz, risk sıfır olmaz.

Kullanıcıya şu soruları sorabilmelisiniz:

Koruyucuyu neden kaldırmıyorsun?
Bakım sırasında niye fişi çekiyorsun?
Neden bu eldiveni kullanıyorsun?

Ve cevapları biliyorsa, eğitim başarılıdır.

Eğitim yalnızca ilk işe başlarken değil, bakım, arıza ve yenilikler olduğunda da tekrar edilmelidir.

🎯 🎯 🎯

İş Güvenliği

Makine güvenliğinde “sistem kapandı, iş bitti” anlayışı yanlıştır. Güvenlik yaşayan bir yapıdır. Üretici güvenli bir makine tasarlar ama onu koruyup işletecek olan sahadaki kullanıcıdır.

Her güvenlik önlemini yerinde görmek, test etmek, uygunsuzlukları raporlamak iş güvenliği uzmanının temel görevidir. Gözünüz açık, prosedürler güncel, kontrol listeleriniz eksiksiz olsun.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği22 Ekim 2025

20 Ekim 2025

Kaygı Durumunda Dalış Yapılır mı?

Derinlerdeki Zihin – Dalışta Kaygının Anatomisi ve Yönetimi

Kaygı, kişinin kontrolünü yitirme korkusuyla birlikte beliren ezici bir endişe hissidir. Bu duygusal durum, yalnızca zihinsel bir yük oluşturmakla kalmaz; aynı zamanda vücutta çeşitli fizyolojik belirtilerle kendini gösterir. Özellikle su altında, bu tepkilerin çok daha çarpıcı ve kritik hale gelmesi mümkündür. İşte bu nedenle, kaygının fizyolojisi, semptomları ve dalıştaki etkilerinin derinlemesine anlaşılması, güvenli dalış pratiği açısından üst düzeyde stratejik bir öneme sahiptir.

Kaygının Psikofizyolojik Mekanizması

Kaygı, tehditlerin gerçekliği konusunda belirsizlik yaşanması ve bireyin kendi başa çıkma becerilerine olan güveninin sarsılmasıyla tetiklenir. Bu durum, sinir sistemi üzerinde doğrudan etkilidir ve şu fiziksel belirtilerle kendini gösterebilir:

Genişlemiş göz bebekleri
Artan kalp atış hızı ve kan basıncı
Daralan periferik damarlar
İskelet kaslarına yönelen kan akışı
Hızlı solunum (hiperventilasyon)
Artan terleme

Kaygı bozukluğu olan bireylerde bu belirtiler daha şiddetli biçimde ortaya çıkar. Özellikle panik ataklar sırasında:

Nefes darlığı
Kalp çarpıntısı
Göğüs ağrısı
Baş dönmesi
Soğuk-sıcak basmaları

gibi durumlar yaşanabilir.

Dalış Ortamında Kaygı: Su Altında Zihinle Savaş

Okyanus, pek çok insan için doğal bir stres kaynağıdır. Sualtı ortamı, sınırlandırılmış hareket özgürlüğü, düşük görüş mesafesi ve izolasyon hissi gibi faktörler nedeniyle kaygıyı tetikleyebilir. Stres arttığında, bir dalgıcın bilişsel işlevleri bozulur; tanıma, karar verme ve tepki hızları düşer.

Dalgıçlarda Görülen Kaygı Belirtileri:

Hızlı ve yüzeysel solunum
Kaslarda aşırı gerginlik
“Beyaz eklem” tutuşu (kontrolsüzce ekipmana yapışma)
Göz temasından kaçınma
Dikkat dağınıklığı ve sinirlilik
“Yüzeye kaçış” eğilimi
Ekipman takarken aşırı zaman harcama
Hayali kulak ya da ekipman sorunları yaratma
Aşırı konuşkanlık ya da içine kapanıklık

Bu davranış kalıpları, dalış profesyonelleri tarafından gözlemlenebilir ve doğru şekilde değerlendirildiğinde erken müdahale olanağı sağlar.

Stresi Tetikleyen Dalış Faktörleri

Dalış esnasında kaygıya neden olan bazı yaygın faktörler şunlardır:

1. Zaman Baskısı: Derinlik ve basınçsız kalma süreleri nedeniyle dalış planları zamanla sınırlıdır. Bu kısıt, özellikle görev yükü altında olan dalgıçlarda stres oluşturur.

2. Görev Yükleme: Aynı anda çok fazla işle ilgilenmek, örneğin bir mağarada video kaydı alırken ışık ve yön bulma görevlerini birlikte yürütmek, dikkat dağınıklığına neden olabilir. Bu durum “algısal daralma”ya yol açar.

3. Fiziksel ve Zihinsel Sınırları Zorlama: Kendini aşırı zorlamak veya yetkinliğin ötesinde derinliklere dalmak ciddi risk yaratır.

4. Çevresel Koşullar: Yabancı dalış noktaları, akıntılar, düşük görüş mesafesi, gece dalışları gibi etmenler stresi artırır.

5. Hazırlıksızlık: Eğitimsiz ya da plansız dalış, bireyin stresle başa çıkma kapasitesini zayıflatır.

6. Ekipman Uyumsuzluğu: Yeni ya da alışık olunmayan ekipman (örneğin kuru elbise) da kaygıya neden olabilir.

7. Yanlış Motivasyonlar: Akran baskısı, sosyal kabul ihtiyacı, itibar kaygısı gibi psikolojik nedenlerle dalış yapmak, bireyin kendi sınırlarını ihmal etmesine neden olabilir.

Kaygı ve Tıbbi Koşullar

Bazı tıbbi durumlar kaygı semptomlarını artırabilir:

Anemi
Mitral kapak prolapsusu
Adet öncesi sendrom (PMS)
Menopoz
Diyabet / hipoglisemi
Tiroid bozuklukları
Astım

Bu durumlar, dalış öncesi detaylı bir medikal değerlendirme ile kontrol altına alınmalıdır. Bu hem bireyin güvenliği hem de dalış ekiplerinin risk yönetimi açısından en tepedeki sorumluluktur.

Yönetim Stratejileri ve Müdahale Teknikleri

1. Eğitim ve Hazırlık: Stresin önlenmesinde en etkili yol, hazırlıklı olmaktır. Teorik bilgi kadar pratik uygulamalar, stresi azaltır.

2. Maruz Kalma ve Desensitizasyon: Stres faktörlerine kademeli maruz kalma, bireyin toleransını artırır.

3. Psikolojik Dayanıklılık Eğitimi: Nefes egzersizleri, görselleştirme, pozitif iç diyalog gibi teknikler uygulanabilir.

4. Ekip İletişimi: Dalış arkadaşları arasında açık iletişim, erken sinyallerin fark edilmesine olanak tanır.

5. Profesyonel Destek: Klinik düzeyde kaygı durumlarında terapötik yaklaşımlar ve gerektiğinde farmakolojik destek uygulanabilir.

Risk Yönetiminde İnsan Faktörü

Dalış, teknik yeterliliğin ötesinde psikolojik dayanıklılık gerektiren bir disiplindir. Eğitim kurumları ve işletmeler için, kaygı yönetimi yalnızca bireysel bir sorun değil, bütünsel güvenlik kültürünün bir parçasıdır. Proaktif müdahaleler, yalnızca kazaları değil, aynı zamanda ekip içi dayanışmayı da artırır.

Kaygıyı görmezden gelmek yerine anlamak, onu kontrol altına almanın ilk adımıdır. Unutulmamalıdır ki; derinlerde su kadar tehlikeli olan bir şey varsa, o da kontrolsüz strestir.

Dalış Öncesi Psikiyatrik Muayene ve Seçim Kriterleri

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Dalış Tepkisinin Panik Semptomlarını Azaltmadaki Etkileri https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8667218/

⭐️⭐️ Dalış Öncesi Psikiyatrik Muayene ve Seçim Kriterleri https://tetkik.com.tr/2024/11/04/amator-dalicilarda-psikiyatrik-muayene-ve-secim-kriterleri/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni20 Ekim 2025

20 Ekim 2025

İş Güvenliği Uzmanının Nöroergonomi Bilmesinin Önemi

Bilişsel Güvenliğin Yeni Boyutu

İş güvenliği (İG) uzmanı, işyerlerinde fiziksel riskleri yönetmekle yükümlü bir profesyoneldir. Ancak, modern iş hayatı sadece makineler ve ortamlarla sınırlı değil – beyin fonksiyonları, dikkat dağılması, zihinsel yorgunluk gibi bilişsel faktörler de kazaların ana nedeni haline geliyor.

İşte burada nöroergonomi devreye giriyor:

Nörobilim ve ergonominin kesişimi olan bu disiplin, beyin ve davranışın iş ortamındaki etkileşimini inceler. G uzmanının nöroergonomi bilmesi, risk analizi, eğitim ve önleme stratejilerini dönüştürür – çünkü kazaların %70’i insan hatasından kaynaklanır ve bu hatalar beyin süreçleriyle doğrudan ilişkilidir.

Aşağıda, bu önemi ayrıntılı bir şekilde ele alacağım, bilimsel veriler, örnekler ve pratik uygulamalarla destekleyeceğim. Bu bilgiler, siz uzmanlar için işyerlerinizi daha güvenli ve verimli kılacak bir “süper güç” olacaktır. (Boost Workplace Performance with Neuroergonomics: A Guide – TuMeKe. Ergonomics) – (Applications Of Neuroergonomics To Health And Safety Research – Industrial And Systems Engineering) -(Neuroergonomics applied to construction: Preventing human error to protect health and safety of high-risk workers – WJARR)

1. Nöroergonomi Nedir? İG Uzmanı İçin Temel Bilgi

Nöroergonomi, beyin fonksiyonlarını (dikkat, karar verme, yorgunluk) iş tasarımıyla entegre eden bir alan. 2000’lerde Raja Parasuraman tarafından popülerleştirilen bu disiplin, EEG (elektroensefalografi), göz takip ve fNIRS gibi araçlarla beyin aktivitesini ölçer.

İSG bağlamında, fiziksel ergonomiden (masa yüksekliği) bilişsel ergonomiye (zihinsel yük) geçiş sağlar. Uzman, nöroergonomi bilmezse, risk analizi yüzeysel kalır – örneğin, yorgun bir operatörün makine hatasını öngöremez.

Araştırmalar, nöroergonomik yaklaşımların iş performansını %20 artırdığını gösteriyor. Bu bilgi, Türkiye’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “risk değerlendirmesi” gerekliliğini (Madde 10) bilişsel boyuta taşır. (Medical Safety and Neuroergonomics – Oxford Academıc) – (Boost Workplace Performance with Neuroergonomics: A Guide – TuMeKe. Ergonomics)

2. İnsan Hatası Önlemede Nöroergonominin Rolü

İş kazalarının %80’i insan hatasından kaynaklanır – dikkat dağılması, zihinsel yorgunluk gibi. Nöroergonomi, bu hataları beyin seviyesinde analiz eder. İG uzmanı bu bilgiyi bilirse, zihinsel yük artışına karşı önlemler alır – örneğin, vardiyalı çalışmalarda yorgunluk piklerini öngörür.

Bir anekdot: İnşaat sektöründe nöroergonomi kullanan bir firma, işçilerin dikkat seviyelerini testler ve takip ile izledi; hatalar %30 azaldı.(Neuroergonomics applied to construction: Preventing human error to protect health and safety of high-risk workers – WJARR)

Uzmanlar, nöroergonomiyle “zihinsel ergonomik” tasarımlar yapar – örneğin, gürültülü ortamların beyin yorgunluğunu artırdığını bilerek sessiz zonlar oluşturur. Bilgi eksikliği ise, kazaların artmasına yol açar; örneğin, tıbbi güvenlikte nöroergonomi, cerrahi hataları %25 azaltır. (Medical Safety and Neuroergonomics – Oxford Academıc)

Türkiye’de, Tehlike Sınıfı Yönetmeliği’ne göre tehlikeli işyerlerinde bu bilgi, risk analizi yöntemlerini (HAZOP gibi) bilişsel hatayla entegre eder.

3. Ergonomi Tasarımında Nöroergonomi Entegrasyonu

Geleneksel ergonomi fizikseldir, ama nöroergonomi bilişsel yükü ekler – uzman, bu bilgiyi bilirse, çalışma ortamlarını beyin dostu kılar. Örneğin, ekran tasarımı dikkat dağılmasını önler; uzman, göz takip araçlarıyla arayüzleri optimize eder. Araştırmalar, nöroergonomik müdahalelerin üretkenliği %15 artırdığını gösteriyor. (A neuroergonomics approach to investigate the mental workload of drivers in real driving settings – Sicience Direct) – (Boost Workplace Performance with Neuroergonomics: A Guide – TuMeKe. Ergonomics)

Pratikte, uzman nöroergonomiyle psiko-sosyal riskleri (stres, burnout) yönetir – örneğin, inşaatta zihinsel yükü azaltan mola stratejileri. Bilgi eksikliği, ergonomik değerlendirmeleri (RULA gibi) yetersiz kılar ve kas-iskelet rahatsızlıklarını artırır. Türkiye’de İşyerlerinde Ergonomik Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, bu entegrasyonu teşvik eder. (From silos to synergies: A scoping review for bridging gaps in occupational health psychology and human neuroscience – Sicience Direct)

4. Eğitim ve Farkındalık Yaratmada Nöroergonomi Bilgisi

İG uzmanı nöroergonomi bilir, eğitimleri bilişsel boyuta taşır – örneğin, yorgunluk eğitimlerinde katılımcı grubun profiline göre beyin dalgalarını anlatır. Bu, çalışan farkındalığını artırır ve hataları önler. Araştırmalar, nöroergonomik eğitimlerin güvenlik bilincini %25 yükselttiğini gösteriyor. (Applications Of Neuroergonomics To Health And Safety Research – Industrial And Systems Engineering) -(From silos to synergies: A scoping review for bridging gaps in occupational health psychology and human neuroscience – Sicience Direct)

Uzmanlar, gelecekte nöroergonomiyle simülasyonlar (VR tabanlı) tasarlayacaklardır – örneğin, beyin yorgunluğunu simüle eden eğitimler. Bilgi eksikliği, eğitimleri geleneksel kılar ve etkinliği düşürür.

5. Rehabilitasyon ve İşe Dönüş Sürecinde Nöroergonomi

Kaza sonrası, nöroergonomi bilişsel iyileşmeyi hızlandırır – uzman, beyin travması sonrası dikkat testleri yapar. Bu, işe dönüş süresini %20 kısaltır. Türkiye’de SGK verilerine göre, nöroergonomik rehabilitasyon programları devamsızlığı azaltır. (From silos to synergies: A scoping review for bridging gaps in occupational health psychology and human neuroscience – Sicience Direct)

6. Risk Analizi ve Yasal Uyumda Nöroergonomi

Risk yöntemlerinde (FTA, HAZOP) nöroergonomi, insan faktörünü ekler – uzman, bu bilgiyle analizleri bilişsel hatalara karşı güçlendirir. ILO standartları, nöroergonomiyi teşvik eder; bilgi eksikliği, yasal cezaları artırır. (Applications Of Neuroergonomics To Health And Safety Research – Industrial And Systems Engineering)

Nöroergonomi Bilgisi, İG Uzmanlarının Geleceğidir

Nöroergonomi bilmek, İG uzmanını sıradan bir denetçiden stratejik bir lidere dönüştürür – hataları önler, ergonomiyi geliştirir, eğitimi zenginleştirir ve rehabilitasyonu hızlandırır. Nöroergonomik yaklaşımlar işyerlerini %20 daha güvenli kılar.

Eğer İş Güvenliği Uzmanı iseniz, hemen eğitim alın – Tetkik Eğitim Merkezi nöroergonomi modülleri sunuyor; bu bilgi, kariyerinizi yükseltir ve hayat kurtarır! (Boost Workplace Performance with Neuroergonomics: A Guide – TuMeKe. Ergonomics)

#nöroergonomi #işgüvenliğiuzman #eğitim #tetkikosgb #kebat

Nöroergonomi Eğitimi Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, Nöroergonomi Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
+90 232 265 20 65
[email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni20 Ekim 2025

19 Ekim 2025

Kas Krampı İş Kazası Sebebi Olmasın..!!

Evde – İşyerinde Kas Kramplarını Hafife Almayın

İş hayatında çoğu zaman büyük tehlikeler gözle görülür: yüksekten düşme, elektrik çarpması, kimyasal maruziyet… Ancak bazı tehlikeler vardır ki sessizdir, sinsidir ve genellikle “önemsiz” sanıldığı için göz ardı edilir.

Kas krampları da bunlardan biridir.

Oysa bu ani ve istemsiz kasılmalar, özellikle fiziksel emek gerektiren işlerde çalışanlar için hem üretkenliği düşüren hem de iş kazalarına zemin hazırlayan ciddi bir fizyolojik risk faktörüdür.

Geceleri uykudan uyandıran bacak krampları, iş sırasında alet düşürmeye neden olan el kasılması ya da merdiven üzerinde yaşanan bir kas çekilmesi… Her biri sıradan gibi görünse de bir zincirin halkaları gibi iş kazasına, iş gücü kaybına ve uzun vadede kas-iskelet sistemi hastalıklarına neden olabilir.

Kas kramplarının çalışanlar açısından taşıdığı riskleri bilimsel temellere dayanarak ve sahadaki gözlemlerle harmanlayarak ele alacağım. Amacım, bu “küçük ama etkili” fizyolojik olayın iş sağlığı ve güvenliği içindeki yerini ciddiyetle değerlendirmek ve hem çalışanlar hem de işverenler için koruyucu adımların önemini vurgulamak.

Unutmayın: Kas krampı sadece bir rahatsızlık değil, dikkate alınmazsa kazaya dönüşebilecek bir işaret olabilir.

İşyerinde kas krampları, özellikle fiziksel işlerde çalışan bireyler açısından önemsiz gibi görünen ama ciddi sonuçlara yol açabilecek bir risktir.

İşte çalışanlar açısından kas kramplarının oluşturduğu riskler detaylı şekilde:

💥 💥 💥

1. Ani Hareket Kaybı ve Düşme Riski

Kas krampı, ani ve istemsiz bir kas kasılmasıdır.

Özellikle bacak veya baldır kaslarında meydana geldiğinde:

Merdiven, iskele, vinç, yükseklik gibi alanlarda çalışan kişiler dengesini kaybedebilir.
İş kazası ve yüksekten düşme riski artar.
Yürürken ya da ağır bir cismi taşırken kramp girerse, hem kendisini hem de çevresini tehlikeye atabilir.

🛠 🛠 🛠

2. El Bileği, Önkol ve Parmak Krampları – El Aletlerini Düşürme

El gücüyle çalışan işçilerde (örneğin montaj, kaynak, torna, elektrik, bakım):

Kramplar ani tutamama, alet düşürme veya kontrolsüz refleksle aleti fırlatma gibi sonuçlar doğurabilir.
Kesici/delici aletler kullanılıyorsa ciddi yaralanmalar yaşanabilir.
İnce motor beceri isteyen işlerde (elektronik kart tamiri gibi) hata oranı artar.

🔁 🔁 🔁

3. Tekrarlayan Kramp Riski – Kas Yorgunluğu ve Performans Kaybı

Aynı kasın sürekli kullanıldığı işlerde (örneğin bant sisteminde çalışmak, sürekli taşıma işi):

Kas yorgunluğu birikir, kramp riski artar.
İş gücü verimliliği düşer, çalışma motivasyonu azalır.
Kas ağrılarıyla birlikte kronik hale gelirse iş gücü kaybı yaşanır.

🛑 🛑 🛑

4. Gece Krampı – Uykusuzluk ve Gündüz İşte Dikkat Dağınıklığı

Gece kas krampları yaşayan çalışanlar:

Uyku kalitesi bozulur, sabah yorgun kalkar.
Bu durum gündüz işte dikkat dağınıklığı, refleks yavaşlaması ve hata yapma olasılığını artırır.
Özellikle makine başında çalışanlar ve araç kullananlar için büyük tehlikedir.

🚧 🚧 🚧

5. Kas Gerginliğine Bağlı İşe Uygun Olmama

Kramp eğilimli kaslar genellikle sürekli gergindir.
Bu, ergonomik olmayan duruşa neden olur.
Bel, boyun, omuz gibi bölgelerde sürekli kramp yaşayan kişiler bazı iş pozisyonlarını sürdüremez hâle gelir.
Zamanla mesleki kas iskelet sistemi hastalıklarına (MSD) zemin hazırlar.

🧩 🧩 🧩

6. Psikolojik Etki ve İş Tatmini Kaybı

Sık kramp yaşayan bir çalışanda:

“Acaba şimdi tekrar olacak mı?” kaygısı oluşur.
Sürekli tetikte olmak yorgunluk ve stres yaratır.
İş tatmini düşer, motivasyon kaybı yaşanır, çalışan bağlılığı azalır.

⚠️ ⚠️ ⚠️

7. Yanlış Yorum ve Yanlış Tedavi Riski

Kas krampları genellikle “tuz eksikliği” ya da “susuzluk” sanılır.
Bu nedenle çalışanlar bazen bilinçsizce tuz tüketimini artırabilir, bu da hipertansiyon riski doğurur.
Krampın altında diyabet, sinir sıkışması, vitamin/mineral eksiklikleri gibi başka ciddi nedenler olabilir ama fark edilmez.

🛡 🛡 🛡

8. Önleyici Önlemlerin Alınmaması Durumunda Tehlike Süreklilik Kazanır

Kas krampları küçümsenirse, daha büyük kas/iskelet sorunlarına dönüşebilir.
Sürekli kramp yaşayan çalışanlar için:
- İş yeri hekimi değerlendirmesi
- Beslenme ve sıvı alım analizi
- Ergonomik risk değerlendirmesi
- Germe ve gevşeme egzersizleri eğitimi
  mutlaka yapılmalıdır.

✅ ✅ ✅

Küçük Belirtiler, Büyük Sonuçlar Doğurabilir

Kas krampları, çoğu zaman geçici ve zararsız kabul edilen fizyolojik olaylardır. Ancak iş yaşamında, özellikle de bedensel emek gerektiren sektörlerde bu krampların sonuçları geçici olmaktan çok daha öteye gidebilir. Ani bir kasılma, bir aletin düşmesine, bir dengenin bozulmasına, bir hayatın tehlikeye girmesine neden olabilir.

Kas krampları, çalışan sağlığı ve iş güvenliği açısından göz ardı edilmemesi gereken fizyolojik bir alarmdır. Doğru değerlendirme ve önlemler alınmazsa:

İş kazalarına,
Performans düşüklüğüne,
Uzun vadede kas-iskelet sistemi hastalıklarına neden olabilir.

Bu yüzden, kas kramplarını önlemek sadece bireysel bir konfor meselesi değil, kurumsal bir iş güvenliği sorumluluğudur. Yeterli su tüketimi, dengeli beslenme, doğru ekipman kullanımı ve düzenli esneme alışkanlıkları gibi basit ama etkili önlemlerle bu risk en aza indirilebilir.

Unutulmamalı ki, çoğu büyük iş kazası, küçük belirtilerin göz ardı edilmesiyle başlar. Kas krampları da bu küçük uyarılardan biridir. Bu yazıyla birlikte umuyoruz ki iş yerlerinde kas kramplarına dair farkındalık artar ve sağlıklı, güvenli bir çalışma ortamı oluşturma yolunda bir adım daha atılmış olur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Kas Krampları https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499895/

⭐️⭐️ Kas krampları https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/569

⭐️⭐️ Kas Krampları https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK376/

⭐️⭐️ Kas Krampları https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29763070/

⭐️⭐️ Kafein ve Kas Krampları: Uyarıcı Bir Bağlantı https://www.amjmed.com/article/S0002-9343(06)01025-4/fulltext

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni19 Ekim 2025

18 Ekim 2025

İş Güvenliği Uzmanının Propriyosepsiyonu Bilmesinin Önemi

Dengeli Bir Yaklaşım İçin Temel Anahtar

İş güvenliği (İG) uzmanı, işyerlerinde riskleri belirleyen, önleyen ve yöneten bir profesyoneldir. Bu rol, sadece fiziksel tehlikeleri değil, vücudun içsel mekanizmalarını da anlamayı gerektirir.

İşte burada propriyosepsiyon devreye girer – vücudun kendi konumunu, hareketini ve dengesini algılama yeteneği. Bu duyusal sistem, kaslar, tendonlar, eklemler ve iç kulaktan gelen sinyalleri beyne ileterek otomatik bir “vücut haritası” oluşturur.

İG uzmanının propriyosepsiyonu bilmesi, yaralanmaları önleme, ergonomik tasarım ve eğitim gibi alanlarda kritik rol oynar.

Aşağıda, bu önemi ayrıntılı bir şekilde ele alacağım, bilimsel veriler ve pratik örneklerle destekleyerek. Unutmayın, propriyosepsiyon eksikliği, iş kazalarının %20-30’unu tetikleyebilir – bu bilgi, uzmanlar için vazgeçilmez bir araçtır. Proprioception – Cleveland Clinic

1. Propriyosepsiyonun Tanımı ve İSG Bağlamı

Propriyosepsiyon, 19. yüzyılda nörolog Charles Sherrington tarafından tanımlanan bir kavramdır: Vücudun uzaydaki pozisyonunu görsel veya dokunsal ipuçları olmadan algılaması. İş güvenliğinde, bu yetenek dengeyi koruma, ani hareketlere tepki verme ve ergonomik uyumu sağlar.

Örneğin, bir inşaat işçisi merdivende dengesini kaybederse, propriyosepsiyonu güçlü olan biri düşmeyi önleyebilir. İG uzmanı bu bilgiyi bilmezse, risk analizi eksik kalır – zira birçok kaza (düşme, burkulma) propriyosepsiyon zayıflığından kaynaklanır.

Araştırmalar, propriyosepsiyon eğitiminin işyerinde yaralanma riskini %30 azalttığını gösteriyor. Uzmanlar, bu bilgiyi risk değerlendirmesinde kullanarak, çalışanların “görünmez tehlike”lerini ortaya çıkarır. (Assessing proprioception: A critical review of methods – PubMed) – (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S)

2. Yaralanma Önlemede Propriyosepsiyonun Rolü

İş kazalarının büyük kısmı (yaklaşık %40’ı), denge kaybı veya koordinasyon eksikliğinden kaynaklanır – düşmeler, kaymalar, makine hataları gibi. İG uzmanı propriyosepsiyonu bilirse, bu riskleri erken tespit eder. Örneğin, yaşlanma veya yorgunluk propriyosepsiyonu zayıflatır; uzman, bu faktörleri göz önünde bulundurarak eğitim programları tasarlar.

Bir anekdot: Bir fabrika ortamında, propriyosepsiyon eğitimi alan işçilerde sprain (burkulma) vakaları %25 azaldı – çünkü uzmanlar, titreşimli zeminlerin propriyosepsiyonu bozduğunu bilip önlem aldı. (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S) – (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy)

Uzmanlar, propriyosepsiyon testleri (örneğin, tek ayak durma testi) kullanarak çalışanların risk profilini çıkarır. Bu, OSHA gibi kurumların önerdiği önleyici yaklaşımlarla uyumludur – dengesiz çalışanlar için özel ayakkabılar veya egzersizler önerilebilir. Bilgi eksikliği ise, kazaların artmasına yol açar; örneğin, inşaat sektöründe propriyosepsiyon zayıflığı, yıllık binlerce yaralanmaya neden oluyor. (Try These 10 Proprioception Exercises To Help With Balance, Control, and Coordination – Healthline)

3. Ergonomi ve Çalışma Ortamı Tasarımında Propriyosepsiyon

Ergonomi, işyerinde vücut pozisyonlarını optimize etmeyi amaçlar ve propriyosepsiyon burada merkezidir. İG uzmanı, propriyosepsiyonu bilirse, çalışma istasyonlarını (masa yüksekliği, araç yerleşimi) buna göre ayarlar – çünkü zayıf propriyosepsiyon, kas-iskelet rahatsızlıklarını tetikler.

Örneğin, ofis çalışanlarında tekrarlayan hareketler propriyosepsiyonu bozar; uzman, ergonomik fareler veya egzersiz molaları önererek önler. Araştırmalar, propriyosepsiyon odaklı ergonomik müdahalelerin kas yorgunluğunu %20 azalttığını gösteriyor. (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com) – (Body Awareness Activities Using Proprioception – The OT Toolbox)

Bir pratik örnek: Fabrika hatlarında, propriyosepsiyon eğitimiyle birleşen ergonomik düzenlemeler, sırt ağrısı şikayetlerini %35 düşürdü. Uzmanlar, bu bilgiyi risk analizi yöntemlerinde (örneğin, REBA veya RULA) entegre ederek, uzun vadeli sağlık sorunlarını önler. Bilmezse, ergonomik değerlendirmeler yüzeysel kalır ve kronik yaralanmalar artar. (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com)

4. Eğitim ve Farkındalık Yaratmada Propriyosepsiyon Bilgisi

İG uzmanı, propriyosepsiyonu bilirse, çalışan eğitimlerini daha etkili kılar. Eğitimler, denge egzersizleri (örneğin, yoga benzeri hareketler) içerebilir – bu, farkındalığı artırır ve kazaları önler. Örneğin, yaşlı çalışanlar için propriyosepsiyon eğitimi, düşme riskini %40 azaltır. Uzmanlar, bu bilgiyi seminerlerde kullanarak, çalışanların kendi vücutlarını “dinlemelerini” öğretir – yorgunluk sinyallerini erken fark etmek gibi. (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy) – (What is Proprioception and Why is it Important? – abtabba.com) – (Try These 10 Proprioception Exercises To Help With Balance, Control, and Coordination – Healthline)

Yasal açıdan, Türkiye’de İşyerlerinde Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, uzmanları bu tür eğitimlere teşvik eder. Bilgi eksikliği, eğitimlerin yetersiz kalmasına yol açar ve kazalar artar.

5. Rehabilitasyon ve İşe Dönüş Sürecinde Propriyosepsiyon

Kaza sonrası rehabilitasyonda propriyosepsiyon kritik – uzman, bu bilgiyi kullanarak dönüş programları tasarlar. Örneğin, burkulma sonrası propriyosepsiyon egzersizleri, tekrarlama riskini %50 azaltır. İG uzmanı, propriyosepsiyon testleriyle (örneğin, denge tahtası) iyileşmeyi izler. Bu, devamsızlığı kısaltır ve üretkenliği korur. (Proprioceptive Rehab: 30 Practical Ideas And Interventions For The Neuro Patient – Occupational Therapy) – (The Role of Proprioception in Ankle Stability: Why It Matters and How to Improve It – Orthopedic & Sports Medicine Center of Northern Indiana)

Bir örnek: Spor sakatlıklarında kullanılan propriyosepsiyon rehab teknikleri, endüstriyel yaralanmalarda da etkili – uzmanlar bunu bilmezse, çalışanlar erken işe dönüp tekrar yaralanabilir.

6. Risk Analizi ve Yasal Uyumda Propriyosepsiyon Entegrasyonu

Risk analizi yöntemlerinde (örneğin, HAZOP veya FMEA), propriyosepsiyon bilgisi, insan faktörünü dikkate alır. Uzmanlar, yorgunluk veya yaş kaynaklı propriyosepsiyon zayıflığını analiz ederek, önlemler alır – örneğin, kaymaz zeminler veya eğitim programları. Bu, 6331 sayılı Kanun’un gereklilikleriyle uyumludur. (The Power of Proprioception——A Vital Tool in Reducing the Risk of Musculoskeletal Disorders in the Workplace – OH&S)

Yasal olarak, ILO standartları ve EU OSHA yönergeleri, uzmanları propriyosepsiyon gibi duyusal faktörleri bilmeye teşvik eder. Bilgi eksikliği, denetimlerde ceza ve itibar kaybı getirir.

Sonuç – Propriyosepsiyon Bilgisi, İG Uzmanlarının Süper Gücüdür

İş güvenliği uzmanının propriyosepsiyonu bilmesi, yaralanmaları önleme, ergonomiyi iyileştirme, eğitimi güçlendirme ve rehabilitasyonu hızlandırma açısından vazgeçilmezdir. Bu bilgi, sadece kazaları azaltmakla kalmaz, çalışanların genel sağlığını korur ve şirket verimliliğini artırır.

Eğer bir İG uzmanıysanız veya işyerinizde bu eğitimi almak istiyorsanız, hemen harekete geçin! Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi gibi uzman kurumlara başvurarak propriyosepsiyon odaklı İSG eğitimleri alın – web sitemizden detaylı bilgi edinebilir, başvurabilirsiniz.

Unutmayın, bilgi hayat kurtarır – propriyosepsiyonu öğrenmek, işyerinizi daha güvenli bir yer haline getirir!

#propriyosepsiyon #denge #işgüvenliği #uzman #tetkikosgb #kebat

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
+90 232 265 20 65
[email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni18 Ekim 2025

17 Ekim 2025

Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Yardımcı Aparatlarının Teknik Eğitim Prosedürleri

(İş Kazalarını Önlemede Hayat Kurtaran Eğitim Yaklaşımı)

Güvenlik donanımı, ancak doğru bilgiyle birleştiğinde hayat kurtarır.
Yüksekte çalışmalarda kullanılan paraşüt tipi emniyet kemerleri, sadece kendileriyle değil, yardımcı aparatlarıyla birlikte bir güvenlik sistemine dönüşür. Karabinalar, düşüş durdurucular, yaşam hatları, konumlandırma kordonları ve şok emiciler gibi parçalar, hem doğru bağlanmalı hem de uygun şartlarda kullanılmalıdır.

Bu sistemin başarısı, yalnızca ekipman kalitesine değil, onu kullanan kişilerin eğitimi ve farkındalığına da bağlıdır. Aşağıda, paraşüt tipi emniyet kemeri yardımcı aparatlarının kullanımına ilişkin teknik eğitim prosedürleri üç ana başlık altında ayrıntılı olarak sunulmuştur.

KURULUM ve KULLANIM EĞİTİMİ

✅ Adım 1: Yardımcı aparatların doğru bağlanması

Karabina, bağlantı noktasına 180° yanlış açıyla takıldığında kilitlenmeyebilir.
Kullanıcılara çift emniyetli (triple-lock) karabina türleri ile klasik vidalı modellerin farkları uygulamalı olarak gösterilmelidir.
Düşüş durdurucu sistemlerin yalnızca dikey değil, eğimli ve hareketli hatlarda nasıl çalıştığı örneklerle öğretilmelidir.

✅ Adım 2: Donanımın doğru giyilmesi ve bağlantı sırası

Konumlandırma aparatlarının yanlış pozisyonda takılması, düşüş anında kullanıcıyı sarkaç etkisine maruz bırakabilir.
Eğitimlerde, başlama sırası (kemer > göğüs bağı > sırt halkası > karabina > düşüş durdurucu) mutlak öğretim konusu olmalıdır.

✅ Adım 3: Teknik kapasite bilgisi

Şok emici sistemlerin maksimum durdurma kuvveti (Maximum Arrest Force) ve uzama mesafesi detayları aktarılmalıdır.
Tüm aparatların EN/ANSI normlarına göre sınıflandırmaları ve işaretlemeleri (örn. EN 362, EN 354, EN 355) açıklanmalıdır.

BAKIM ve KONTROL EĞİTİMİ

✅ Adım 1: Periyodik bakım uygulamaları

Yardımcı aparatların metal aşınma, paslanma, deformasyon, mandal gevşemesi, kilit sıkışması gibi hasar türleri tanıtılmalıdır.
Eğitimlerde, “kendi kontrolünü yap, sonra iş arkadaşınınkini kontrol et” prensibi benimsetilmelidir.

✅ Adım 2: Öncesi-sonrası kontrol listeleri

Her kullanım öncesinde gözle ve elle yapılan kontrollerin nasıl yapılacağı adım adım gösterilmelidir.
Kontrol listeleri ve işaretleme sistemleri (yeşil/sarı/kırmızı kodlama) sistematik olarak uygulanmalıdır.

✅ Adım 3: Yedek parça değişimi ve kayıt altına alma

Hasar gören aparatların kesinlikle tamir edilmeye çalışılmaması gerektiği vurgulanmalı, yalnızca üretici tarafından onaylı yedek parça değişim prosedürleri anlatılmalıdır.
Her aparat için bakım kartı veya dijital kayıt tutulması gerektiği örneklerle öğretilmelidir.

ACİL DURUM ve KURTARMA PROSEDÜRLERİ

✅ Adım 1: Arıza ve müdahale senaryoları

Kullanıcılar, karabina sıkışması, düşüş durdurucunun kilitlenmemesi, yaşam hattının takılması gibi senaryolarda ne yapacaklarını bilmelidir.
“Planlanmamış bir durum varsa, dur” prensibi eğitim boyunca tekrar edilmelidir.

✅ Adım 2: Düşüş sonrası davranış eğitimi

Düşüş sonrası kurtarılmayı bekleyen çalışanın suspension travması geçirme riski vardır. Bu nedenle ayak destek aparatlarının kullanımı ve bilinçli nefes alma teknikleri uygulamalı olarak gösterilmelidir.

✅ Adım 3: Simülasyon ve tatbikat

Düşüş simülasyonları, sabit yükseklikte kontrollü düşüş ortamlarında yapılmalı ve güvenli iniş prosedürleri (halatla indirme, platform kurtarma, merdiven erişimi vb.) çalışılmalıdır.

🎯 🎯 🎯

SONUÇ – EĞİTİMSİZ EKİPMAN, YANLIŞ GÜVENLİKTİR

Paraşüt tipi emniyet kemerlerinin yardımcı aparatları, yüksekten düşmeye karşı koruma sağlar; ancak yanlış kullanıldığında risk üretir.
Bir karabinanın ters takılması, düşüş durdurucunun hatalı bağlanması ya da şok emici mesafesinin göz ardı edilmesi, çalışanı sadece düşmekten değil, ölümle sonuçlanabilecek sistem çöküşlerinden de koruyamaz.

Bu nedenle, yardımcı aparat kullanımına dair eğitimler;

İlk eğitimle sınırlı kalmamalı,
Her saha değişiminde güncellenmeli,
Yıllık kontrol ve uygulama sınavlarıyla pekiştirilmelidir.

Unutulmamalıdır ki; emniyet kemerleri insanı tutar ama doğru eğitimler hayatta tutar.
Her yardımcı aparat, bir hayat halkasıdır. Bu halkalar sadece doğru kullanıldığında zincir gibi çalışır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği17 Ekim 2025

17 Ekim 2025

Risk Analizi Yöntemlerinin Hepsini Biliyor musunuz?

İş Güvenliğinde Uygulanabilecek Risk Analizi Yöntemleri

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında risk analizi, potansiyel tehlikeleri belirlemek, risk seviyelerini değerlendirmek ve kontrol önlemleri almak için kullanılan sistematik süreçlerdir.

Bu yöntemler, uluslararası standartlar (örneğin, ISO 31000) ve ulusal yönetmeliklere (örneğin, Türkiye’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu) dayanır.

Aşağıda, iş güvenliğinde yaygın olarak uygulanan tüm risk analizi yöntemlerini okuyacaksınız

Sıralama, genel (nitel) yöntemlerden daha spesifik (nicel) yöntemlere doğru ilerliyor.

Bu liste, OSHA, CCOHS, SafetyCulture gibi güvenilir kaynaklardan derlenmiştir ve kapsamlıdır – ancak işyerine göre uyarlanmalıdır.

1. Nitel (Qualitative) Risk Analizi Yöntemleri

Bu yöntemler, riskleri sayısal olmayan kriterlerle (düşük/orta/yüksek) değerlendirir ve hızlı uygulanabilir.

Nitel Risk Değerlendirmesi (Qualitative Risk Assessment): Tehlikeleri tanımlayıp olasılık ve şiddete göre sınıflandırır. Risk matrisi (matrix method) ile kullanılır.
What-If Analysis (Ne Olursa Analizi): “Ne olursa ne olur?” soruları ile potansiyel senaryoları inceler. Basit ve ekip tabanlıdır.
Checklist Analysis (Kontrol Listesi Analizi): Standart checklist’ler ile tehlikeleri tarar. OSHA gibi kurumların hazır listeleri vardır.
Preliminary Hazard Analysis (PHA – Ön Tehlike Analizi): Proje başlangıcında genel tehlikeleri belirler.
HAZID (Hazard Identification – Tehlike Tanımlama): Sistemli bir şekilde tehlikeleri listeler; beyin fırtınası ile yapılır.

2. Nicel (Quantitative) Risk Analizi Yöntemleri

Bu yöntemler, riskleri sayısal verilerle (olasılık x şiddet) hesaplar ve daha hassas sonuçlar verir.

Nicel Risk Değerlendirmesi (Quantitative Risk Assessment – QRA): Riskleri olasılık ve etki puanlarıyla hesaplar; Monte Carlo simülasyonu ile desteklenir.
Failure Mode and Effects Analysis (FMEA – Arıza Modu ve Etkileri Analizi): Potansiyel arızaları, nedenlerini ve etkilerini puanlar. Üretim ve bakımda yaygındır.
Hazard and Operability Study (HAZOP – Tehlike ve İşletilebilirlik Çalışması): Süreç endüstrisinde (kimya, petrol) kullanılır; anahtar kelimelerle (daha fazla, daha az vb.) sapmaları analiz eder.
Fault Tree Analysis (FTA – Hata Ağacı Analizi): İstenmeyen olayın kök nedenlerini mantık kapılarıyla modeller; olasılık hesaplar.
Event Tree Analysis (ETA – Olay Ağacı Analizi): Bir olaydan sonraki olası sonuçları dallandırarak inceler; FTA ile birlikte kullanılır.
Layer of Protection Analysis (LOPA – Koruma Katmanları Analizi): Güvenlik katmanlarını (sensör, valf vb.) değerlendirir; SIL (Safety Integrity Level) ile entegredir.

3. Karma ve Özel Yöntemler

Generic Risk Assessment (Genel Risk Değerlendirmesi): Standart şablonlar ile genel tehlikeleri kapsar; küçük işyerleri için uygundur.
Site-Specific Risk Assessment (Yerel/İşyerine Özel Risk Değerlendirmesi): Belirli bir işyerine odaklanır; inşaat veya laboratuvar gibi alanlarda kullanılır.
Dynamic Risk Assessment (Dinamik Risk Değerlendirmesi): Gerçek zamanlı, değişen koşullara göre yapılır; acil durumlar veya saha çalışmaları için.
Bow-Tie Analysis (Papyon Analizi): Tehlike, önlemler ve sonuçları görsel olarak bağlar; engeller ve sonuçları modeller.
Job Safety Analysis (JSA – İş Güvenliği Analizi): Bir işi adımlara bölerek tehlikeleri belirler; eğitim amaçlıdır.
Ergonomic Risk Assessment (Ergonomik Risk Değerlendirmesi): RULA (Rapid Upper Limb Assessment), REBA (Rapid Entire Body Assessment) veya NIOSH gibi araçlarla ergonomik riskleri (kas-iskelet) analiz eder.
SWOT Analysis (Güçlü/Zayıf Yönler, Fırsatlar/Tehditler): Stratejik riskler için; İSG planlamasında kullanılır.
Monte Carlo Simulation: Nicel bir araç; olasılık dağılımlarıyla risk senaryolarını simüle eder; QRA ile entegre.

Uygulama Notları

Seçim Kriterleri: Yöntem, işyerinin tehlike sınıfına (az/tehlikeli/çok tehlikeli), sektörüne (inşaat, kimya vb.) ve risk seviyesine göre seçilir. Örneğin, proses endüstrisinde HAZOP, ofislerde checklist tercih edilir.
Yasal Zorunluluk: Türkiye’de, İşyerlerinde Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (29 Aralık 2012, RG 28512) gereği, tüm işyerlerinde risk analizi zorunludur ve ekip tabanlı yapılmalıdır.
Avantajlar: Bu yöntemler, kazaları önler, yasal uyumu sağlar ve maliyetleri düşürür (örneğin, FMEA ile arıza oranı %30 azalabilir).

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#riskanalizi #risk #analiz #yasal #ülke #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği17 Ekim 2025

15 Ekim 2025

Koruyucu Cihazların Güvenlik Kontrol Sistemleriyle Entegrasyonu

Güvenliği sadece fiziksel bariyerler değil, “akıllı sistemler” de sağlar.

Makine korumaları yalnızca çelik levhalarla sınırlı değildir. Endüstri 4.0 çağıyla birlikte, makine güvenliği sadece mühendislik değil, akıllı sistem tasarımı meselesi haline geldi. Işık perdeleri, lazer tarayıcılar, güvenlik PLC’leri… Bunların hepsi yalnızca “durdurmak” için değil, güvenli başlatmak, sınırlamak ve izlemek için de vardır.

Sahada gözden kaçabilen ama bir o kadar kritik olan koruyucu cihazların kontrol sistemleriyle entegrasyonunu, iş güvenliği uzmanları için “elektronik zırh” olarak burada devreye giriyor.

🛡️ 🛡️ 🛡️

Koruyucuların Beyni – Güvenlik Kontrol Sistemleri

Bir makinede muhafaza varsa ama açıldığında makine çalışmaya devam ediyorsa, bu bir güvenlik değil, göstermelik bir demir parçasıdır. Gerçek koruma, sistemin bu korumayı “anlayabilmesidir.”

İşte burada devreye kontrol sistemleri girer.

✅ Güvenlik PLC’leri ve Röleler
• Girişten çıkan her komutu kontrol eder.
• Operatör tehlike bölgesine girdiğinde anında müdahale eder.
• Donanım ve yazılım olarak hata toleranslı tasarlanır.

🧠 Akıllı mantıklar devrede

Muhafaza açıksa → Makine çalışmaz.
Tehlike bölgesi boşsa → Çalıştırma komutu geçerlidir.
Muhafaza kapansa bile → Makine kendiliğinden başlamaz, manuel onay gerekir.

🚨 🚨 🚨

Fonksiyonel Güvenlik Nedir?

Kontrol sistemlerinin herhangi bir parçası bozulursa ve bu bozulma bir iş kazasına neden olabilecekse, bu sistemin güvenliği “fonksiyonel güvenlik” kapsamında değerlendirilir.

Fonksiyonel güvenlik şunları sağlar:

İstenmeyen durumların makineyi durdurması
Tehlikeli bir olaydan önce önlem alınması
Hatalı çalışmalarda “durdurma sinyali” üretmesi

Bu sistemin hataya dayanıklı olması gerekir. Yani hata olursa:

Ya sistemi kapatmalı,
Ya da operatörü uyarmalıdır.

ISO 13849 ve EN 62061: Sadece standart değil, bir güvenlik aklıdır

Bu iki standart, güvenlik kontrol sistemlerinin performans düzeylerini (PL) ve güvenlik dayanım düzeylerini (SIL) belirler. Bu seviyeler, sistemin hatalara ne kadar dayanıklı olduğunu gösterir.

🧮 Örnek:
Bir pres makinesinde, operatör eli tehlikeli bölgeye girerse makinenin 0.2 saniye içinde durması gerekiyorsa, bu bir yüksek SIL düzeyinde kontrol sistemi gerektirir.

Sadece “durdurmak” yetmez, tekrar başlatmak da güvenli olmalı

Koruyucu cihazlar:

Makineye yanlış zamanda yeniden başlamamasını sağlamalıdır.
Durdurma sinyali kesildiğinde makine otomatik başlamamalı, operatör onayı gerekmelidir.
Tüm bu akış, teknik dokümantasyonla kanıtlanabilir olmalıdır.

🧠 🧠 🧠

Sorumluların Dikkatine

Koruyucu cihazın varlığı değil, doğru çalıştığının test edilmiş olması önemlidir. Işık perdesi düzgün mü yerleştirilmiş? Devreye giriyor mu? Kontrol sistemi bunu algılıyor mu? Bu soruların cevabı her zaman “evet” olmalı.

Sahada gördüğünüz her makinede güvenlik cihazı varsa, ona dokunmadan önce sistemin test butonuyla çalışıp çalışmadığını gözlemleyin. En iyi kontrol sistemi, düzenli test edilen sistemdir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği15 Ekim 2025