6 Haziran 2025

Alerji mi, İntolerans mı?

Aynı şey sanılıyor ama vücutta bambaşka savaşlar yaşanıyor

Bir lokma yediniz…
Burnunuz akıyor, kaşınıyorsunuz, nefesiniz daralıyor.
Ya da karnınız şişiyor, gaz oluyor, tuvaletten çıkamıyorsunuz.

İkisi de “yediğim bir şey dokundu” gibi görünüyor.
Ama gerçekte vücutta olanlar aynı değil, hatta yakından bile benzemiyor.

Toplumda en sık karıştırılan iki kavramdan bahsediyoruz:
Alerji ve intolerans.

Bu yazıyı bitirdiğinizde:

“Bende alerji var” diyenlerin neden büyük kısmının yanıldığını
Alerjinin neden hayati tehlike, intoleransın neden yaşam kalitesi sorunu olduğunu
Hangi durumda acil servise koşmanız, hangi durumda diyetinizi değiştirmeniz gerektiğini
net biçimde ayırt edebileceksiniz.

En Kısa ve En Net Tanım

Alerji nedir?

Alerji, bağışıklık sisteminin zararsız bir maddeyi düşman sanıp saldırmasıdır.

Yer fıstığı, polen, arı zehri ya da süt proteini…
Normalde tehdit olmayan bu maddeler, alerjik bünyede silahlı saldırı alarmı gibi algılanır.

Sonuç:

Histamin salgılanır
Damarlar genişler
Dokular şişer
Solunum yolları daralabilir
Tansiyon düşebilir

Bu nedenle alerji ani, sert ve tehlikeli olabilir.

İntolerans nedir?

İntolerans, bağışıklık sisteminin değil, sindirim sisteminin sorunudur.

Vücut:

Bir enzimi yeterince üretemez
Bir besini parçalayamaz
Yük bindikçe şikâyet artar

Ama:

Bağışıklık saldırısı yoktur
Hayati acil durum nadirdir
Doz belirleyicidir

İntolerans, daha çok “hazmedememe” meselesidir.

Aynı Gıdayı Yiyorsunuz, Vücut Farklı Tepki Veriyor

Yer fıstığı örneği:

Alerjisi olan kişi:
→ Bir kırıntı yeter
→ Dakikalar içinde dudaklar şişer
→ Boğaz daralır
→ Anafilaksi riski doğar
İntoleransı olan kişi:
→ Bir avuç yer
→ Saatler sonra şişkinlik, gaz, mide rahatsızlığı olur
→ Hayati risk yoktur

Kritik fark:
Alerjide miktar önemsiz, intoleransta miktar belirleyicidir.

“Bende Alerji Var” Diyenlerin Büyük Kısmı Yanılıyor

Toplumda sık duyduğumuz cümleler:

“Süt alerjim var ama peynir yiyebiliyorum”
“Ekmek alerjim var ama arada kaçamak yapıyorum”
“Çikolataya alerjim var, midemi bozuyor”

👉 Bunların çok büyük kısmı alerji değil, intoleranstır.

Çünkü:

Gerçek alerji “kaçamak” kaldırmaz
Alerjide bağışıklık sistemi hafızaya sahiptir
Bir kere tanıdı mı, her seferinde aynı hatta daha şiddetli yanıt verir

Alerji: Vücudun Yanlış Savaş Kararı

Alerjide vücut şunu yapar:

“Bu madde düşman. Yok et!”

Bu kararın bedeli ağır olabilir:

Kurdeşen
Yüz, dudak, dil şişmesi
Nefes darlığı
Bayılma
Ani tansiyon düşüşü
Anafilaktik şok

Önemli gerçek:
Alerjik reaksiyonlar her tekrarında daha şiddetli olabilir.
“Geçen sefer bir şey olmadı” demek, bu sefer de olmayacağı anlamına gelmez.

İntolerans: Sessiz Ama Israrcı Bir Sorun

İntoleranslar genellikle:

Yavaş başlar
Sinsi ilerler
Yıllarca fark edilmez

Belirtiler:

Şişkinlik
Gaz
Karın ağrısı
İshal ya da kabızlık
Halsizlik
Beyin sisi
Baş ağrısı

Bu yüzden intoleransı olan kişiler sıklıkla:

“Ne yesem dokunuyor”
“Benim midem çok hassas”
“Stresten oluyor herhalde”

der.

Laktoz Örneği: En Bilinen İntolerans

Laktoz intoleransı:

Süt şekerini parçalayan enzimin eksikliğidir
Bağışıklık sistemiyle ilgisi yoktur

Bu nedenle:

Yoğurt tolere edilir
Sert peynir tolere edilir
Laktozsuz ürünler işe yarar

Ama süt alerjisinde:

Sütün proteini sorunludur
Yoğurt da peynir de risklidir
En ufak miktar bile reaksiyon doğurabilir

Çocuklarda Daha Çok Alerji, Yetişkinlerde Daha Çok İntolerans

Çarpıcı bir tablo:

Bebeklik ve çocuklukta → Alerji daha yaygın
Ergenlik ve yetişkinlikte → İntolerans daha yaygın

Sebep:

Bağışıklık sistemi çocuklukta “eğitim aşamasındadır”
Sindirim sistemi ise yaşla birlikte performans kaybeder

Bu yüzden:

Çocukluktaki bazı alerjiler zamanla kaybolabilir
Ama intoleranslar yaşla birlikte artar

Testler Neden Kafa Karıştırıyor?

Alerji:

Deri prick testleri
Spesifik IgE testleri
ile değerlendirilir.

İntolerans:

Nefes testleri
Eliminasyon diyetleri
Klinik gözlem
ile anlaşılır.

⚠️ Önemli uyarı:
Her pozitif test “hastalık” demek değildir.
Her negatif test de “sorun yok” anlamına gelmez.

Bu nedenle:

Testler klinik tabloyla birlikte yorumlanmalıdır.

Sosyal Medyanın En Büyük Yanıltması

“Gluten alerjim var”
“Şeker alerjim var”
“Kahve alerjim var”

👉 Gerçek şu:
Bu cümlelerin büyük çoğunluğu tıbben yanlış.

Çoğu durumda:

Alerji değil intolerans
Bazen de sadece aşırı tüketim sonucu gelişen sindirim yükü söz konusudur

Yanlış adlandırma:

Gereksiz korkulara
Yanlış diyetlere
Sosyal kısıtlamalara
yol açar.

Ne Zaman Ciddiye Almalısınız?

Acil durumdur eğer:

Nefes darlığı varsa
Dudak, dil, boğaz şişiyorsa
Baş dönmesi, bayılma oluyorsa
Dakikalar içinde tablo ağırlaşıyorsa

→ Bu alerjidir ve acildir.

Yaşam kalitesi sorunudur eğer:

Saatler sonra şişkinlik oluyorsa
Miktar arttıkça şikâyet artıyorsa
Günlük hayatı yavaş yavaş bozuyorsa

→ Bu büyük ihtimalle intoleranstır.

En Çarpıcı Gerçek

Alerji sizi öldürebilir.
İntolerans sizi süründürür.

Bu iki cümle farkı özetler.

Biri:

Ani
Sert
Tehlikeli

Diğeri:

Yavaş
Israrcı
Yıpratıcı

Her mide ağrısına “alerji” demek,
her alerjiyi “bir şey olmaz” diye hafife almak
iki ayrı ama ciddi hatadır.

Doğru isimlendirme:

Doğru önlem
Doğru tedavi
Daha güvenli bir yaşam demektir.

Vücudunuz size sinyal veriyorsa,
önce ne dediğini doğru anlayın.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni6 Haziran 2025

6 Haziran 2025

Denize Girmenin İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri

Deniz, insanlık tarihi boyunca yalnızca bir geçim kaynağı değil; aynı zamanda fiziksel, zihinsel ve ruhsal iyileşmenin doğal bir sahnesi olmuştur.

Modern tıbbın ve bilimsel araştırmaların ilerlemesiyle birlikte, deniz suyunun ve deniz ortamının insan sağlığı üzerindeki etkileri daha derinlemesine anlaşılmaya başlanmıştır.

Gerek içerdiği mineraller, gerekse düşük yerçekimi ortamı ve negatif iyonların yoğunluğu, denize girmenin sağlık üzerindeki olumlu etkilerinin temelini oluşturmaktadır.

🌊 🌊 🌊

Denize Girmenin İnsan Vücudu Üzerindeki Sağlık Etkileri

Kardiyovasküler Sistem Üzerine Etkileri

Denize girme, özellikle yüzme gibi aktif hareketlerle birleştiğinde kalp-damar sistemi üzerinde önemli fizyolojik etkiler yaratır:

Dolaşımın Hızlanması: Su, vücut üzerinde hafif bir basınç uygular. Bu basınç, yüzeyel venöz dönüşü destekleyerek venöz dolaşımı hızlandırır, kalbin yükünü azaltır.

Kardiyak Kondisyonun Artması: Düzenli deniz yüzmesi, kalp kasını güçlendirir, istirahat nabzını düşürür, kalbin pompa verimini artırır.

Kan Basıncını Düzenleme: Soğuk deniz suyu, periferik damarları daraltarak başlangıçta kan basıncını artırsa da, adaptasyon sonrası uzun vadede kan basıncında dengeleyici bir etki oluşturabilir.

Kolesterol ve Trigliserid Düzeyleri: Deniz yüzmesi, HDL düzeyini artırabilirken LDL ve trigliserid düzeylerinin düşmesine katkıda bulunur.

Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkileri

Soğuk Su Adaptasyonu (Hardening Etkisi): Düzenli olarak soğuk denize giren bireylerde lökosit (akyuvar) düzeylerinin arttığı, fagositik aktivitenin yükseldiği ve sitokin dengesinin iyileştiği gösterilmiştir.

Lenf Dolaşımını Artırma: Su basıncı ve hareketin birleşimi, lenf drenajını hızlandırarak vücudun toksinleri uzaklaştırmasına ve immüniteyi artırmasına yardımcı olur.

Doğal Antiviral ve Antibakteriyel Etki: Tuzlu deniz suyu, ciltteki mikrobiyal yükü azaltarak ikincil enfeksiyonların önlenmesine destek verir.

Cilt Sağlığı Üzerine Etkileri

Mineral İçeriği: Deniz suyu sodyum, magnezyum, kalsiyum, potasyum, iyot gibi minerallerce zengindir. Bu mineraller, cildin pH’ını dengeler, epidermal yenilenmeyi destekler.

Antiseptik Özellik: Tuzlu su, yara iyileşmesini hızlandırır, akne ve egzama gibi inflamatuar cilt sorunlarının yatışmasına yardımcı olur.

Peeling Etkisi: Deniz suyu ve kumun birleşimi, doğal bir eksfoliyan (ölü deri temizleyici) görevi görür.

Not: Hassas ciltlerde deniz sonrası duş alınmaması durumunda tuz tahrişe neden olabilir. Bu yüzden kontrollü kullanım önemlidir.

Psikolojik ve Nöropsikolojik Etkiler

Stres Azaltıcı Etki: Deniz sesleri, mavinin sakinleştirici etkisi ve serin su, parasempatik sinir sistemini aktive eder. Bu, stres hormonlarının (kortizol, adrenalin) azalmasına yol açar.

Endorfin ve Serotonin Artışı: Yüzme veya serbest dalış gibi aktiviteler, beynin mutluluk hormonlarını salgılamasına neden olur.

Dikkat ve Zihinsel Açıklık: Soğuk suya ani maruz kalma, noradrenalin salınımını artırır. Bu da zihinsel uyanıklığı ve bilişsel performansı kısa süreli olarak yükseltir.

Depresyon ve Anksiyete Üzerindeki Etkisi: Klinik gözlemler ve bazı vaka raporları, düzenli soğuk su banyolarının depresif semptomları azalttığını ve duygu durumunu düzenlediğini göstermiştir.

Kas-İskelet Sistemi ve Fiziksel Fonksiyonlar

Ağırlıksızlık Etkisi: Su içindeki kaldırma kuvveti, eklem stresini azaltarak ağrısız hareket imkânı sunar. Bu etki özellikle artrit ve fibromiyalji gibi rahatsızlıkları olan bireylerde fizyoterapiye yardımcıdır.

Kas Gücünü Artırma: Su direnci, kasların farklı açılardan çalışmasını sağlar. Düzenli deniz yüzmesi, tüm kas gruplarını dengeli şekilde çalıştırır.

Esneklik ve Denge: Yüzme ve su içinde hareket, proprioseptif farkındalığı ve motor koordinasyonu geliştirir.

Solunum Sistemi Üzerine Etkiler

Nefes Egzersizi Olarak Yüzme: Deniz yüzmesi, akciğer kapasitesini artırır ve diyafram kaslarını güçlendirir.

Negatif İyonların Etkisi: Deniz kenarı ortamında bulunan negatif iyonlar, solunum yollarında rahatlatıcı etki yaparak astım, bronşit gibi hastalık semptomlarının azalmasına yardımcı olabilir.

Hormon Düzeyleri ve Metabolizma

Metabolizma Hızlandırıcı Etki: Soğuk su teması, kahverengi yağ dokusunu aktive ederek termogenez yoluyla kalori harcamasını artırır.

Tiroid Fonksiyonları: Deniz suyu iyot içerdiğinden, yüzeysel emilim yoluyla tiroid sağlığını destekleyici bir etki sağlayabilir (özellikle iyot eksikliği olan bireylerde).

⏱️ ⏱️ ⏱️

İdeal Denizde Kalma Süresi

Denize girmenin süresi; su sıcaklığı, kişinin sağlık durumu ve fiziksel kondisyonuna bağlıdır. Ancak genel olarak:

Su Sıcaklığı	Denizde Kalma Süresi
18–21 °C	10–15 dakika
22–26 °C	15–30 dakika
27–30 °C	30–45 dakika

Çocuklar ve yaşlılar için süre daha kısa tutulmalıdır.
Uzun süre kalmak hipotermi, kas krampları veya tuz dengesizliğine yol açabilir.

✅ ✅ ✅

İnsan Sağlığı İçin İdeal Deniz Özellikleri

Temiz ve Akıntılı Olmalı: Kirli, durağan sularda mikrobiyolojik risk artar.

Tuz Oranı Dengeli Olmalı: Aşırı tuzlu sular (örneğin Ölü Deniz) ciltte tahrişe neden olabilir. Orta düzey tuzluluk idealdir.

Sıcaklık: 24–27 °C arası deniz suyu hem rahatlatıcı hem de tedavi edicidir.

Doğal Kıyı Şartları: Kumlu ya da çakıllı zemin, taşlı ve ani derinleşen yerlere göre daha güvenlidir.

Kimyasal Temizliği: Ağır metallerden ve deterjan kalıntılarından arındırılmış sular sağlıklıdır.

Deniz Canlıları Açısından Güvenli: Zehirli deniz canlılarının olmadığı bölgeler tercih edilmelidir.

🌍 🌍 🌍

Dünya Üzerinde İnsan Sağlığı İçin İdeal Denizler

1. Adriyatik Denizi (Hırvatistan – Dalmaçya Sahilleri)

Temiz, mineralli, bol oksijenli ve yumuşak dalgalarıyla ünlü.

2. Ege Denizi (Türkiye Yunanistan)

Orta tuzluluk, berraklık ve sıcaklık bakımından idealdir. Özellikle Çeşme, Bodrum ve Gökçeada sahilleri öne çıkar.

3. İzlanda Jeotermal Kıyıları (Mavi Lagün)

Mineraller açısından zengin; özellikle cilt hastalıkları için faydalı.

4. Karayipler (Barbados, Bahamalar)

Tropikal sular; sıcaklık, tuzluluk ve mikrobiyolojik temizlik açısından mükemmel.

5. Kızıldeniz (Mısır, Ürdün, İsrail)

Yoğun mineral içeriği ve sıcak suları ile romatizmal hastalıklar için tercih edilir.

⭐️⭐️⭐️

Denize girmek, yalnızca yaz aylarının vazgeçilmez bir keyfi değil, aynı zamanda bilimsel olarak da desteklenen çok boyutlu bir sağlık pratiğidir.

Düzenli ve bilinçli deniz banyoları, fiziksel direnci artırmakla kalmaz; ruhsal dengeyi destekler, stres düzeylerini azaltır ve yaşam kalitesini yükseltir. Ancak her sağlık uygulamasında olduğu gibi, bireysel sağlık durumu ve çevresel koşullar göz önünde bulundurularak hareket edilmelidir.

Sonuç olarak, denizin iyileştirici gücü doğru şekilde kullanıldığında, modern yaşamın getirdiği pek çok sağlık sorununa karşı doğal ve bütüncül bir destek sunmaktadır. İnsan ile doğa arasındaki bu kadim bağın yeniden keşfi, geleceğin sağlık yaklaşımlarında giderek daha fazla yer bulacaktır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Derin Deniz Suyunun Potansiyel Sağlık Faydaları: Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5221345/

⭐️⭐️ Deniz suyu iletkenliğinin üç aşamalı dikey dağılımı https://www.nature.com/articles/s41598-018-27931-y

⭐️⭐️ Ölü Deniz Suyunun Cilt Sağlığındaki Biyolojik Rolü: Bir İnceleme https://www.mdpi.com/2079-9284/10/1/21

⭐️⭐️ Doğada yüzme: Açık su yüzmenin zihinsel sağlık ve refah faydalarına ilişkin kapsamlı bir inceleme https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0272494423001214

⭐️⭐️ Dayanıklılık Yarışmalarında Sporcular İçin Deniz Suyu Tüketimi Fizyolojik Faydaları ve Performansı: Sistematik Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9657671/

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni6 Haziran 2025

6 Haziran 2025

İzmit Körfezi’ndeki Tersane Çalışanları İçin Faunadan Kaynaklanan Biyolojik Risklerin Analizi

İzmit Körfezi’ndeki Tersane Çalışanları İçin Faunadan Kaynaklanan Biyolojik Riskler

Türkiye’nin önemli sanayi ve lojistik merkezlerinden biri olan İzmit Körfezi, aynı zamanda yoğun tersane faaliyetlerinin gerçekleştiği bir kıyı – deniz faunasının çeşitliliği, tersane çalışanlarını biyolojik anlamda çeşitli risklerle karşı karşıya getirmektedir.

Gemi inşa, bakım, onarım ve geri dönüşüm faaliyetleri yürütülen bu bölgede, deniz ve kıyı faunasından kaynaklanan biyolojik riskler tersane çalışanları için önemli bir iş sağlığı ve güvenliği (ISG) sorunu oluşturmaktadır.

İzmit Körfezi’nde faaliyet gösteren tersaneleri temel alarak hazırladığım tersanelerde çalışan personellerin maruz kaldığı faunadan kaynaklı biyolojik tehditlerin, bu tehditlerin kaynaklarının, olası etkilerinin, risk değerlendirme yöntemlerinin ve etkili kontrol önlemlerinin, bir çoğu farklı lokasyonlarda bulunan tersane çalışanları için de geçerli olduğu bilinmelidir.

Farklı coğrafi alanlarda – faunanın barındırdığı canlılarda da çeşitliliği etkiler. O sebeple; Faunadan Kaynaklanan Biyolojik Risklerin, çalışma alanının (Tersanenin) bulunduğu yere özel yapılması gerekir.

Faunadan Kaynaklanan Biyolojik Tehlikelerin Tanımı

İzmit Körfezi Faunasının içinde; (Verilen rakamlar zaman içerisinde farklı nedenlerle değişebilir)

Mikroorganizmalar (Genel bakteri, mantar, virüsler)
Omurgasızlar (Deniz kestaneleri, kabuklular, deniz anemonları
Balıklar (2 familyaya ait 3 tür kıkırdaklı balık, 31 familyaya ait 50 tür kemikli balık olmak üzere toplam 33 familyaya ait 53 tür)
Kuşlar (Martı, Karga, Serçe gibi halk arasında adı çok bilinenlerle birlikte, 42’si Yerli, 21’i Yaz Göçmeni, 22’si Kış Göçmeni ve 8’i Transit Göçer olmak üzere 11 takımdan 31 familyaya ait 93 kuş türü mevcuttur.)
Deniz memelileri (Az da olsa)

yer almaktadır.

Bu organizmalarla doğrudan ya da dolaylı temas sonucunda yaralanma, enfeksiyon, alerjik reaksiyonlar, zehirlenmeler ve psikososyal etkiler ortaya çıkabilmektedir.

Biyolojik Risk Kaynakları ve Vektörleri

Tersanelerde görülen biyolojik riskler genellikle aşağıdaki kaynak ve vektörler aracılığıyla yayılır:

Kıyı Canlıları

Deniz kestaneleri, midyeler, yosunlar gibi canlılar iskelelerde, gemi karinalarında ve çevresindeki alanlarda yoğun olarak bulunur. Bu canlılara temas, deride kesi, batma, tahriş ya da alerjik reaksiyona yol açabilir.

Kıyı Kuşları

Kuş dışkısı ile taşınan histoplazmoz, kriptokokkoz ve psittakoz gibi hastalıklar çalışanlar için solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilir.

Mikroorganizmalar

Tersanelerde su birikintileri, rıhtım atıkları, balık artıkları gibi organik kirlilikler, bakteri ve mantar üremesine ortam sağlar. Bu durum cilt enfeksiyonları, mantar hastalıkları ve göz rahatsızlıkları gibi çeşitli biyolojik tehlikelere neden olur.

Denizsel Allerjenler

Balık pulları, kabuklu canlı proteinleri gibi maddeler tersane çalışanlarında alerjik reaksiyonlara (dermatit, astım vb.) yol açabilir.

Biyolojik Risklerin Etkileri

Tersane çalışanları üzerinde biyolojik tehlikelerin yaratabileceği başlıca etkiler şunlardır:

Fiziksel Yaralanmalar: Deniz kestanesi batması, midye kesiği gibi durumlar.
Enfeksiyonlar: Bakteriyel (stafilokok, E.coli), fungal (candida, aspergillus) ve viral enfeksiyonlar.
Alerjik Reaksiyonlar: Cilt dökülmeleri, astım, kontakt dermatit.
Zehirlenmeler: Deniz anemonları, kirli balık temelli toksin etkileri.
Psikososyal Etkiler: Deniz hayvanlarıyla ani karşılaşma sonucu korku, stres.

Kontrol Önlemleri ve Tersaneye Özel Pratik Yaklaşımlar

Biyolojik risklerin kontrol altına alınması için uygulanabilecek başlıca tersane odaklı çözümler:

Mühendislik Kontrolleri: Kaymaz zemin kaplamaları, kuş kovucu ses sistemleri, tahliye suyu dezenfeksiyonu.
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Suya dayanıklı eldiven, tam kapalı giysiler, filtreli maskeler, vizör.
Eitim ve Bilinçlendirme: Biyolojik tehlike tanıma, ilk yardım, hijyen kuralları, alerjen uyarıları.
Hijyen Önlemleri: Eldivenle çalışma, günlük temizlik, dezenfeksiyon protokolleri.
İzleme ve Denetim: Biyolojik risklerin periyodik kontrolü, saha gözlemi, risk matrisinin güncellenmesi.

Sonuç ve Öneriler

İzmit Körfezi tersanelerinde biyolojik tehlikeler, çalışan sağlığı ve iş güvenliği açısından büyük önem arz etmektedir. Bu risklerin farkına varılması, risk değerlendirmesi yapılması ve etkin önlemler alınması, hem bireysel hem kurumsal açıdan zararlı sonuçların önüne geçecektir. Tersanelerde biyolojik risklerin izlenmesi, çalışan eğitimi ve KKD kullanımı konusunda sürekli iyileştirme faaliyetleri planlanmalıdır. Ayrıca, bu yazıda sunulan 5×5 risk matrisi gibi sistematik yaklaşımlar, biyolojik tehlikelerin pratik olarak kontrol altına alınmasında çok önemli bir aracıdır.

Kaynaklar

İSGÜM (T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)
WHO Occupational Health Guidelines
Denizcilik Genel Müdürlüğü Yayınları
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Biyolojik Risk Raporları
Yerel Tersane ISG Uygulamaları Raporları

Tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesi ve kontrol altına alınabilmesi için, çok yaygın olarak kullanılan 5×5 Risk Matrisi tercih ettim.

İzmit Körfezi’ndeki faunadan kaynaklanan biyolojik tehditlerin tersanelerde çalışan personel üzerindeki etkilerine odaklanan 5×5 Risk Matrisinde yöntem,

Olasılık (1: çok düşük – 5: çok yüksek),

Şiddet (1: ihmal edilebilir – 5: ölümlü) çarpımı ile risk skoru hesaplamasına dayanmaktadır.

Risk Skoru Ölçeği

1–4: Düşük – Kabul edilebilir risk, rutin kontroller yeterlidir.
5–9: Orta – Takip edilmeli, risk azaltılmalıdır.
10–15: Yüksek – Acil kontrol önlemleri alınmalıdır.
16–25: Çok Yüksek – İş durdurulmalı, risk ortadan kaldırılmadıkça faaliyete devam edilmemelidir.

Bu matrise dayalı olarak 100 farklı biyolojik risk örneği tanımladım, bunlar arasında deniz kestanelerinin batmasından kuş dışkısına, yosun kayganlığından deniz anemonu zehirlenmesine kadar geniş bir yelpazede tehditleri değerlendirdim.

Pek tabi ki sizlerin de tecrübe ve öngörüleri ile katkı sunmaları sayesinde çok daha iyi hale geleceğine eminim.

Saygılarımla…

İzmit Körfezi Tersane Çalışanları İçin Fauna kaynaklı Biyolojik Risk Matrisi

Tehlike Tanımı	Kaynak / Vektör	Olasılık	Şiddet	Risk Skoru	Risk Seviyesi	Kontrol Önlemleri
Deniz anası teması sonucu cilt yanığı	Yüzey çalışmaları	3	3	9	Orta	Eldiven, uzun kollu giysi, temizlik sonrası antiseptik
Yosun kaplı yüzeyde kayma	Rıhtım / kızak	4	3	12	Yüksek	Zemin temizliği, kaymaz tabanlı ayakkabı
Mikroskobik plankton temasıyla göz enfeksiyonu	Hava / su zerrecikleri	2	3	6	Orta	Koruyucu gözlük, hijyen eğitimi
Midye kabuklarıyla kesik ve enfeksiyon riski	Gemi altı temizliği	3	4	12	Yüksek	Eldiven, ilk yardım malzemesi erişimi
Deniz böceklerinin sokması	Yüzey işçiliği	2	2	4	Düşük	Alan kontrolü, sokmaya karşı ilk yardım eğitimi
Deniz piresi kaynaklı cilt tahrişi	Gemi altı dalışı	3	2	6	Orta	Koruyucu kıyafet, duş alanı temizlik
Kirli balast suyu temasıyla cilt enfeksiyonu	Balast tank işleri	2	4	8	Orta	Eldiven, önlük, el hijyeni prosedürü
Deniz kabuklularına temas sonucu alerjik reaksiyon	Vinç platformları	2	3	6	Orta	Alerji eğitimi, tıbbi müdahale prosedürü
Liman sinekleri kaynaklı kaşıntı ve kızarıklık	Açık alan çalışma	4	2	8	Orta	Böcek kovucu sprey, kapalı kıyafet
Kuş dışkısından bulaşan zoonotik mikroorganizmalar	Açık liman alanı	3	4	12	Yüksek	Alan temizliği, el hijyeni, maske kullanımı
Deniz solucanı temasıyla ciltte kabarma	Gemi içi temizlik	2	2	4	Düşük	Eldiven, temizlik sonrası sabunla yıkama
Yosun nedeniyle düşme sonucu travma	Kaygan zeminler	4	4	16	Çok Yüksek	Uyarı levhaları, sürekli temizlik
Gemi su hattında çalışırken gözle plankton teması	Rıhtım kenarı	2	3	6	Orta	Gözlük kullanımı, göz yıkama istasyonu
Suda bulunan mikroorganizmaların solunması	Buhar / nem	3	3	9	Orta	Maske kullanımı, havalandırma
Biyo-filmli zeminle temas sonucu ayakta mantar	Duş alanları	4	2	8	Orta	Dezenfeksiyon, terlik zorunluluğu
Kirli su sıçraması ile hepatit riski	Pompa / su hortumu	2	4	8	Orta	Eldiven, yüz siperliği, eğitim
Deniz tavuğu tüyleriyle alerjik reaksiyon	Kuşlar	2	3	6	Orta	Koruyucu kıyafet, çevre kontrolü
Deniz salyangozları ile kazayla temas	İskele altı	2	2	4	Düşük	Eğitim, dikkatli taşıma kuralları
Gemi yan yüzeyinde temas sonucu mantar enfeksiyonu	Temizlik personeli	3	3	9	Orta	Eldiven, cilt koruyucu kremler
Gemi sintinesindeki biyolojik gazların solunması	Sintine temizliği	3	4	12	Yüksek	Maske, sensörle ortam ölçümü

Tehlike Tanımı	Kaynak / Vektör	Olasılık	Şiddet	Risk Skoru	Risk Seviyesi	Kontrol Önlemleri
Balık kalıntılarından kaynaklı kötü koku ve baş ağrısı	Rıhtım / açık atık	3	2	6	Orta	Düzenli atık toplama, maske, parfüm kullanımı yasaklama
Deniz kenarı böceklerinin eldiven içine girmesi	Kıyı çalışmaları	2	3	6	Orta	Eldiven kontrolü, kolları kapatan giysi
Deniz yosunu üzerinde yürürken bilek burkulması	İskele	3	4	12	Yüksek	Kaymaz zemin, iş güvenliği uyarı levhaları
Deniz kabuklarının kesici kenarlarıyla temas	Dip temizliği	3	4	12	Yüksek	Kalın tabanlı ayakkabı, uygun eldiven
Deniz salyangozlarından kaynaklı alerjik reaksiyon	Liman taşıyıcı alan	2	3	6	Orta	Eğitim, tıbbi gözetim
Kuş dışkısındaki histoplazma mantarı solunması	Vinç kuleleri, kirişler	2	5	10	Yüksek	Solunum koruması, temizlik SOP’ları
Plankton yoğunluğu sebebiyle solunumda rahatsızlık	Buharlaşmış su zerrecikleri	2	4	8	Orta	Havalandırma, maske kullanımı
Deniz taraklarının el kesiklerine neden olması	Elle yükleme	2	3	6	Orta	Yük kaldırma eldiveni, dikkat eğitimi
Rıhtım yosunlarının kuru halde toz oluşturması	Rüzgarlı hava	3	3	9	Orta	Nemlendirme, maske
Gemi dip sularındaki anaerobik bakterilerin etkisi	Sintine, balast tankı	2	5	10	Yüksek	Solunum koruyucu, gaz dedektörü
Deniz piresinin ayak bileklerinde ısırık oluşturması	Ayak seviyesi çalışmaları	3	2	6	Orta	Bilek koruyucu, pantolon giyimi
Deniz canlısı taşıyan vinç halatına temas	Yük kaldırma ekipmanı	2	3	6	Orta	Halat kontrolü, eldiven
Küçük kabukluların el aletlerine yapışması	Elde taşınan aletler	2	2	4	Düşük	Alet temizliği rutin kontrol
Deniz maytlarının solunumla alınması	Tozlu yüzeylerden	2	4	8	Orta	Maske, alan nemlendirme
Alerjik cilt reaksiyonları (deniz poleni)	Açık alanlar	3	2	6	Orta	Cilt kapatma, antihistaminik bilgilendirmesi
Salyangoz dışkısında bakteriyel risk	Rıhtım yüzeyleri	2	3	6	Orta	Temizlik ekibi, uygun ayakkabı
Deniz böceklerinin gözle teması sonucu tahriş	Rüzgarla taşınma	2	3	6	Orta	Gözlük, vizör kullanımı
Rıhtım kenarında oluşan biofilm nedeniyle ayak kayması	Platform geçişleri	4	4	16	Çok Yüksek	Sürekli temizlik, uyarı levhası, zemin kaplama
Küçük balık kalıntılarının elle taşınması sonucu enfeksiyon	Balıkçı botları	2	3	6	Orta	Eldiven, sabunla yıkama, yara kapama
Suda bulunan protozoaların deri temasıyla tahrişi	Sıvı temaslı işler	2	3	6	Orta	Su geçirmez önlük, iş sonu duş zorunluluğu

Tehlike Tanımı	Kaynak / Vektör	Olasılık	Şiddet	Risk Skoru	Risk Seviyesi	Kontrol Önlemleri
Balık yağı kalıntısıyla kayma	Balık nakli alanları	3	3	9	Orta	Zemin temizliği, kaymaz tabanlı ayakkabı
Deniz kabuklarının metal aksamda aşındırıcı etkisi	Gemi dış yüzeyi	3	2	6	Orta	Koruyucu kaplama, periyodik bakım
Deniz piresi nedeniyle açık yarada enfeksiyon riski	Bacak seviyesi temas	2	4	8	Orta	Kapatıcı bant, yara koruma eğitimi
Su kuşlarının saldırgan davranışı	Yiyecek/çöp çevresi	2	3	6	Orta	Atık yönetimi, uyarı levhası, personel bilgilendirmesi
Deniz salyangozu kabuğuyla ayakta zedelenme	Yüzey yürüyüşleri	2	3	6	Orta	Kalın tabanlı ayakkabı, dikkatli yürüyüş alanı planlaması
Rıhtım kıyılarında biriken organik atıkla enfeksiyon	Açık drenaj alanları	3	3	9	Orta	Drenaj temizlik planı, eldiven
Deniz yosunu kokusuyla baş dönmesi	Kapalı ortam depolaması	2	2	4	Düşük	Havalandırma sistemi, koku giderici
Kuş tüylerinin havada uçuşması sonucu alerji	Açık alan çatı işleri	3	3	9	Orta	Maske, iş sonrası duş, havalandırma
Gemi yan saclarında bakteri kolonilerinin varlığı	Boyasız metal yüzeyler	2	4	8	Orta	Antibakteriyel boya kullanımı
Deniz tavuklarının yuvaları çevresinde saldırganlık	Liman kenarları	2	3	6	Orta	Kuş bariyeri, bölge izolasyonu
Deniz kestanesi iğneleriyle ayak yaralanması	Suya yakın temizlik işleri	2	4	8	Orta	Dikkat levhası, özel tabanlı bot
Deniz kabuklarının kaynak alanlarına yapışması	Gemi altı bölgeleri	3	2	6	Orta	Temizleme spreyi, uygun eldiven
Rıhtımda sinek popülasyonunun artmasıyla kaşıntı	Durgun su bölgeleri	3	2	6	Orta	İlaçlama, kovucu kullanımı
Deniz örümceği ile karşılaşma sonucu panik ve düşme	İskele altı	2	3	6	Orta	Eğitim, bilgilendirme afişleri
Küçük yengeçlerin malzeme kutularına girmesi	Açık alan malzeme bırakımı	2	2	4	Düşük	Kapatıcı kutular, kontrol listesi
Mikroskobik yosunların deri döküntüsüne neden olması	Islak yüzey teması	3	3	9	Orta	Eldiven, temizlik ve duş zorunluluğu
Balık atıkları sebebiyle böcek çekilmesi	Atık depolama alanı	4	3	12	Yüksek	Sık atık boşaltma, böcek kapanları
Deniz böceklerinin kabuklarının solunumla alınması	Toz haline gelmiş kalıntılar	2	3	6	Orta	Maske kullanımı, alan temizliği
Deniz yılanı teması sonucu zehirlenme riski	Yüzey altı temizlik	1	5	5	Orta	Gözlemle temizlik, tıbbi müdahale hazırlığı
Gemi sintinesinde anaerobik gaz ile birlikte bakteri	Kapalı alan	2	5	10	Yüksek	Gaz ölçüm cihazı, solunum ekipmanı

Tehlike Tanımı	Kaynak / Vektör	Olasılık	Şiddet	Risk Skoru	Risk Seviyesi	Kontrol Önlemleri
Deniz böceklerinin giysi altına girmesi	Kıyı çalışmaları	3	2	6	Orta	Tam koruyucu giysi, sık kontrol
Deniz kestanesinin iğnesiyle el delinmesi	İskele altı kontrol işleri	2	4	8	Orta	Kalın eldiven, dikkatli yer taraması
Kuşların gemi güvertelerine dışkı bırakması	Vinç kabinleri, güverte	3	3	9	Orta	Periyodik temizlik, kuş kovucu sistemler
Yosunlu zeminde düşerek yaralanma	Rıhtım, iskele geçişleri	3	4	12	Yüksek	Zemin temizliği, kaydırmaz yüzey kaplama
Deniz yüzeyindeki biyolojik atıkların ciltte tahrişe yol açması	Açık cilt teması	2	3	6	Orta	Eldiven, önlük, hızlı temizlik protokolü
Deniz midyelerinin elle temasla kesiğe neden olması	Gemi gövdesi işleri	2	3	6	Orta	Koruyucu eldiven, iş öncesi yüzey tarama
Kuş tüyü alerjenlerine uzun süreli maruziyet	Kuru malzeme depoları	2	3	6	Orta	Havalandırma, filtreli maske
Suda biriken mikroorganizmalardan enfekte sıçrama	Basınçlı su temizliği	3	3	9	Orta	Yüz koruması, vizör, su yön kontrolü
Deniz yosunu kokusunun baş ağrısı ve mide bulantısına yol açması	Kapalı depo alanı	2	2	4	Düşük	Havalandırma, kokulu atık ayrıştırması
Deniz biyofilminin merdivenlerde kayganlık yaratması	Gemi merdivenleri	3	4	12	Yüksek	Sık temizlik, kaydırmaz bant
Böcek sokması sonucu anaflaktik şok riski	Açık alan mesaisi	2	5	10	Yüksek	Epipen eğitimi, alerji bildirimi
Salyangoz kabuklarının ayak altında kayganlık yapması	Rıhtım taş zeminleri	3	3	9	Orta	Alan temizliği, uyarı levhası
Rıhtımda kuş yumurtalarının zarar görmesiyle hayvan saldırısı	Yuvaya yakın çalışma	1	4	4	Düşük	Bölge sınırlaması, bilgilendirme tabelaları
Deniz böceklerinin gece vardiyasında ışığa yönelmesi	Aydınlatmalı iskele alanı	3	2	6	Orta	Sarı ışık kullanımı, bölge planlaması
Deniz kestaneleri nedeniyle panik sonucu düşme	Liman kıyı işleri	2	4	8	Orta	Eğitim, deniz dibi gözlemi
Islak yosun temaslı iplerin el kaymasına neden olması	Vinç halatları	3	3	9	Orta	Halat kontrolü, eldiven kullanımı
Deniz kirpisi teması sonrası ciltte batma hissi	Sualtı destekli işler	1	4	4	Düşük	Koruyucu dalgıç kıyafeti, deniz tabanı taraması
Kuş dışkısıyla bulaşan psittakoz riski	Üst yüzeylerde kuş birikimi	2	5	10	Yüksek	Solunum PPE, temizlik prosedürü
Deniz kabukları arasında biriken bakteriyel atıklar	İskele taban temizliği	2	3	6	Orta	Eğitim, su geçirmez eldiven
Böcek istilasına bağlı ekipman içine yuvalama	Açıkta bırakılan makineler	2	3	6	Orta	Korunaklı depolama, düzenli kontrol

Tehlike Tanımı	Kaynak / Vektör	Olasılık	Şiddet	Risk Skoru	Risk Seviyesi	Kontrol Önlemleri
Yosunlu halatların el kaymasına neden olması	Gemi bağlama halatları	3	3	9	Orta	Halat temizliği, eldiven kullanımı
Deniz kabuklularından yayılan kötü koku nedeniyle mide bulantısı	Rıhtım balık kalıntıları	2	2	4	Düşük	Maske, temizlik, uygun atık yönetimi
Açık alanda çalışanlarda güneş + biyolojik maruziyet sonucu deri reaksiyonu	Uzun süre açık çalışma	3	3	9	Orta	Şapka, UV giysi, güneş kremi
Rıhtım kenarında biriken ölü deniz canlılarının bakteri yayması	Atık balık alanları	3	4	12	Yüksek	Günlük temizlik, biyolojik atık bertarafı
Deniz kabuklarının vidalama bölgelerine sıkışması	Gemi kaplama işleri	2	3	6	Orta	Kontrol listesi, koruyucu eldiven
Deniz kuşlarının elektrik direklerine yuva yapması	Vinç üst noktaları	2	2	4	Düşük	Yuva önleyici sistemler
Deniz yüzeyindeki fitoplanktonun yaydığı toksin solunması	Gemi altı temizlik	2	4	8	Orta	Maske, çalışma zamanlaması, ortam havalandırması
Deniz yosunlarının ayakkabıya yapışarak içerilere taşınması	Tersane girişleri	3	2	6	Orta	Paspas sistemi, temizlik görevlisi
Kabuklu canlıların metal aksamla teması sonucu çizilme	İskele kıyı alanları	2	3	6	Orta	Koruyucu giysi, uyarı levhası
Balık taşıma sonrası el temizliği yapılmadan yemek yeme	Yemekhane öncesi temizlik	3	4	12	Yüksek	El yıkama istasyonları, farkındalık eğitimi
Rıhtım kenarındaki yosunlardan düşme sonucu yaralanma	Islak alanlar	3	4	12	Yüksek	Kaymaz zemin, alan sınırlama
Kuş dışkılarının açık ekipmana temas etmesi	Vinç/araç üstleri	2	3	6	Orta	Örtüleme, periyodik temizlik
Küçük balıkların su pompa girişlerinde tıkanmaya yol açması	Gemi tamir sırasında	2	2	4	Düşük	Giriş filtresi, ön kontrol
Gemi tanklarında biyolojik kalıntılardan metan gazı çıkışı	Tank temizliği	2	5	10	Yüksek	Gaz ölçer, solunum PPE, acil durum protokolü
Denizden alınan hava örneklerinde yüksek mikrobiyal yoğunluk	Kapalı analiz laboratuvarı	1	3	3	Düşük	Havalandırma, laboratuvar PPE
Rıhtım kıyısında bakteri kaynaklı ayak enfeksiyonu	Açık ayakkabıyla dolaşım	2	4	8	Orta	Kapalı, su geçirmez ayakkabı
Suda yüzen ölü kuş/deniz canlılarının psikolojik etkisi	Psikososyal stres	2	3	6	Orta	Psikolojik destek, bilgilendirme
Balık artıklarıyla temas sonrası göz kaşıma sonucu enfeksiyon	El temizliği eksikliği	3	4	12	Yüksek	Göz teması uyarısı, hijyen eğitimi
Gemi altındaki organizmaların gece çalışmalarında sürpriz çıkışı	Dalgıç destekli işler	2	4	8	Orta	Gözlemci bulundurma, ışık kontrolü
Deniz kökenli zararlı mikroorganizma yayılımı	Atık su, tahliye	3	5	15	Yüksek	Atık su kontrolü, dezenfeksiyon, mühendislik tedbirleri

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İzmit Körfezi Kıyılarında İnsan Kaynaklı Jeomorfolojik Değişimler ve Süreçler https://www.researchgate.net/publication/354732570_Izmit_Korfezi_Kiyilarinda_Insan_Kaynakli_Jeomorfolojik_Degisimler_ve_Surecler

⭐️⭐️ Kocaeli’de Tarım Ve Hayvancılık http://www.kocaeli.gov.tr/kocaelinde-tarim-ve-hayvancilik

⭐️⭐️ KÖRFEZ SULAKALANI (KOCAELİ) ORNİTOFAUNASI http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/79844/T06379.pdf?sequence=1

⭐️⭐️ İZMİT KÖRFEZİ BALIKLARI VE MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/226532/yokAcikBilim_181926.pdf?sequence=-1&isAllowed=y

⭐️⭐️ Türkiye’de Meslek Hastalıkları ve Tersaneler (In English: Occupational Diseases and Shipyards in Turkey) https://www.researchgate.net/publication/341869003_Turkiye’de_Meslek_Hastaliklari_ve_Tersaneler_In_English_Occupational_Diseases_and_Shipyards_in_Turkey

⭐️⭐️ GEMİ İNŞA SANAYİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/ET001021.pdf

⭐️⭐️ Yılan Sokmalarının Değerlendirilmesi ve Tedavisi https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK553151/

⭐️⭐️ Yılan ısırığı zehirlenmesi https://www.who.int/health-topics/snakebite#tab=tab_1

⭐️⭐️ Yılan ısırığı zehirlenmesi https://www.nature.com/articles/nrdp201763

⭐️⭐️ Zehirli yılan ısırıkları: Klinik tanı ve tedavi https://jintensivecare.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40560-015-0081-8

⭐️⭐️ Yılan ısırığının kronik sağlık etkileri ve maliyeti https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2590171021000102

⭐️⭐️ Antimikrobiyal Yönetimi Çağında Yılan Isırması Sonrası Antibiyotik Kullanımı https://www.mdpi.com/2072-6651/16/1/37

⭐️⭐️ Yeni nesil yılan ısırığı tedavileri ölüm oranını azaltabilir https://www.nature.com/articles/d41586-024-03818-z

⭐️⭐️ Yılan sokmasından korunma, ilk yardım ve tedavi. https://www.outdoorhaber.com/saglik/yilan-sokmasi#google_vignette

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni6 Haziran 2025

6 Haziran 2025

Pentan Tankı HZ-22: Çevresel Riskler ve Kirlenme Riski Olay Ağacı Analizi

Pentan Tankı – İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda 45 (Kırk Beş) yazıdan oluşan serinin yirmi dördüncü Pentan Tankı – (Hazard Identification – Tehlike Tanımlama) Analizi‘ nde yer almayan Çevresel Riskler ve Kirlenme Riski Olay Ağacı Analizini inceleyebilirsiniz.

Yararlı olması dileklerimle.

Çevresel Riskler ve Kirlenme Riski Olay Ağacı Analizi, Pentan Tankı operasyonlarında karşılaşılan çevresel riskler ve kirlenme riski üzerine inceleme oldu.

Pentan, kimyasal bileşik olarak oldukça volatile ve patlayıcı özellikler taşıyan bir madde olup, bu maddelerin depolanması ve işlenmesi çevresel risklerin artmasına neden olabilir. Çevresel kirlenme, hem tesisin çevresine hem de geniş bir ekosisteme zarar verebilir, bu da geri dönüşü olmayan uzun vadeli çevresel tahribatlara yol açabilir.

Çevresel Riskler ve Kirlenme Riski Olay Ağacı Analizi, çevresel risklerin belirlenmesine ve bu risklerin yönetilmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesine olanak tanımaktadır. Potansiyel kirlenme olayları, sızıntılar, depolama hataları, taşımacılık aksaklıkları gibi unsurların yaratabileceği tehlikeler ayrıntılı incellemeye çalıştım. Çevreye yönelik bu tehditlerin minimize edilmesi için alınması gereken önlemler belirleyerek, güvenli bir çevre koruma stratejisi öneriyorum.

Çevresel etkilerin en aza indirilebilmesi için, yüksek riskli tesislerde etkin izleme, denetim ve güvenlik protokollerinin uygulanması şarttır.

Çevresel Riskler ve Kirlenme Riski Olay Ağacı Analizi, pentan tankı operasyonlarında çevresel risklerin yönetilmesi için gerekli adımları ve iyileştirmeleri ortaya koyabildiğimi düşünüyorum.

🔺 **HZ-22 – Olay Ağacı (Event Tree) Analizi**

Tehlike Başlığı: Çevresel Riskler ve Kirlenme Riski

Başlangıç Olayı (Initiating Event):
→ Pentan tankı işletmesinde çevresel kirlenme risklerinin yeterince dikkate alınmaması veya önleyici tedbirlerin eksik olması.

🔸 1. Kontrol Noktası: Çevresel İzleme Programı Var mı?

Evet:
- İşletme, çevresel faktörlerin sürekli izlenmesini sağlayan bir çevresel izleme programı uygulamaktadır (toprak, su, hava kalitesi vb.).
  ✅ Sonuç: Çevresel faktörler düzenli olarak izlenir ve olası kirlenme erken aşamalarda tespit edilir.
- Risk Değerlendirmesi: Düşük
Hayır:
- Çevresel izleme programı yok, çevresel etkiler göz ardı ediliyor.
  🔸 2. Kontrol Noktası: Atık Yönetimi Yapılıyor mu?
  - Evet:
    - Atıklar, çevresel yönetmeliklere uygun şekilde toplanmakta ve bertaraf edilmektedir.
      ⚠️ Sonuç: Çevreye atıkların salınımı önlenir, kirlenme riski azalır.
    - Risk Değerlendirmesi: Düşük
  - Hayır:
    - Atık yönetimi yapılmıyor veya yönetmeliklere uygun değil.
      ❌ Sonuç: Atıkların kontrolsüz şekilde çevreye salınımı, kirliliğe neden olabilir.
    - Risk Değerlendirmesi: Yüksek

🔸 3. Kontrol Noktası: Kimyasal Sızıntı Riski İzleniyor mu?

Evet:
- Kimyasal sızıntı riskleri, sızıntı dedektörleri, sensörler ve acil müdahale sistemleri ile izlenmektedir.
  ✅ Sonuç: Kimyasal sızıntılar hızla tespit edilir ve derhal müdahale edilir.
- Risk Değerlendirmesi: Düşük
Hayır:
- Kimyasal sızıntı riski izlenmiyor veya dedektörler yok.
  🔸 4. Kontrol Noktası: Sızıntıya Karşı Önleyici Tedbirler Alınıyor mu?
  - Evet:
    - Sızıntı riskine karşı sızdırmazlık sistemleri ve kimyasal sızıntı koruma önlemleri alınmıştır.
      ⚠️ Sonuç: Kimyasal sızıntıların çevreye yayılması engellenir.
    - Risk Değerlendirmesi: Düşük
  - Hayır:
    - Sızıntıya karşı alınan önlemler yetersiz.
      ❌ Sonuç: Kimyasal sızıntılar, çevresel kirlenmeye yol açabilir.
    - Risk Değerlendirmesi: Yüksek

🔸 5. Kontrol Noktası: Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yapılıyor mu?

Evet:
- İşletme, faaliyetine başlamadan önce ÇED raporu hazırlanmış ve çevresel etkiler analiz edilmiştir.
  ✅ Sonuç: Çevresel etkiler önceden tespit edilir ve gerekli önlemler alınır.
- Risk Değerlendirmesi: Düşük
Hayır:
- ÇED raporu hazırlanmadı, çevresel etkiler değerlendirilmedi.
  🔸 6. Kontrol Noktası: Acil Durum Planları ve İletişim Sistemleri Var mı?
  - Evet:
    - Çevresel acil durumlar için acil durum planları ve çevresel etkiyi minimize edecek iletişim sistemleri mevcuttur.
      ⚠️ Sonuç: Çevresel kirlenmeye sebep olacak olaylar hızlıca kontrol altına alınabilir.
    - Risk Değerlendirmesi: Düşük
  - Hayır:
    - Acil durum planları veya iletişim sistemleri yok.
      ❌ Sonuç: Çevresel kirlenme riski yüksek, müdahale gecikebilir.
    - Risk Değerlendirmesi: Yüksek

🧩 🧩 🧩

Senaryonun Özeti

Senaryo No	Sonuç	Risk Seviyesi
1	Çevresel izleme, atık yönetimi, kimyasal sızıntı izleme ve ÇED var	Düşük
2	Çevresel izleme yok, atık yönetimi eksik, kimyasal sızıntı izlenmiyor	Yüksek
3	Çevresel izleme var, atık yönetimi yok, kimyasal sızıntı izleniyor	Orta
4	Çevresel izleme yok, sızıntıya karşı önlem yok	Çok Yüksek

🛡️ 🛡️ 🛡️

Önleyici ve Azaltıcı Tedbirler

Çevresel izleme programları kurulmalı ve düzenli olarak yapılan izlemelerle çevresel etkiler erken tespit edilmelidir.
Atık yönetim sistemleri kurularak, atıklar düzenli bir şekilde toplanmalı ve çevreye zarar vermeyecek şekilde bertaraf edilmelidir.
Kimyasal sızıntı dedektörleri ve sızdırmazlık sistemleri kurulmalı, kimyasal sızıntılara karşı alınacak önlemler sürekli olarak gözden geçirilmelidir.
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) yapılmalı ve faaliyetler öncesinde çevresel etkiler değerlendirilerek gerekli önlemler alınmalıdır.
Acil durum planları oluşturulmalı, çevresel etkilerin en aza indirilmesi için etkili bir iletişim ağı kurularak çalışanlar bu konuda bilgilendirilmelidir.

Pentan tankı gibi tehlikeli kimyasalların depolandığı ve işlendiği tesislerde çevresel riskler ve kirlenme riski önemli bir tehdit oluşturmaktadır.

Çevresel Riskler ve Kirlenme Riski Olay Ağacı Analizi, çevresel kirlenmenin olası senaryolarını değerlendirerek, bu risklerin yönetilmesi için gereken önlemleri kapsamlı bir şekilde ele aldığımı düşünsem de her zaman sizlerden gelen katkıların da olabileceğini biliyorum.

Çevreye zarar verebilecek olayların önlenmesi, sadece yerel ekosistemi değil, aynı zamanda küresel çevreyi de koruma adına kritik bir rol oynamaktadır.

Sızıntılar, taşımacılık hataları, yanlış depolama ve tesis dışına yayılan kimyasal maddeler gibi çevresel risklerin etkilerinin azaltılması için etkin izleme sistemlerinin, acil durum protokollerinin ve çevre koruma politikalarının uygulamaya konması gerekmektedir. Bu tür önlemler, çevresel tahribatın engellenmesinin yanı sıra, çevre dostu bir işletme yaklaşımının da benimsenmesine olanak tanıyacaktır.

Sonuç olarak, Çevresel Riskler ve Kirlenme Riski Olay Ağacı Analizi, pentan tankı gibi yüksek risk taşıyan tesislerde çevresel kirlenmenin önlenmesi için gerekli stratejileri ve önerileri ortaya koyarak, daha güvenli ve çevre dostu operasyonların gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilirse hedefine ulaşmış olacaktır. Çevreye yönelik risklerin minimize edilmesi, sürdürülebilir bir tesis yönetimi için temel bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Değerli İş Güvenliği Camiası üyesi,

Pentan Tankı – İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda ulaşılabilir makale ve teknik yazı sayısı maalesef yeterli değil. O sebeple bu yazıda eksiklerim olabilir.

Bilgi ve tecrübelerinizi paylaşmanız vereceğiniz katkılar ile iş güvenliği camiasının daima yararlanacağı büyük ve ayrıntılı bir veri bankası haline getirebiliriz.

Dr. Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Pentane dış depolama tankının yangın etkisine ilişkin bir çalışma https://koreascience.kr/article/JAKO202430540257020.page

⭐️⭐️ Depolama tankı kazalarına ilişkin bir çalışma https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0950423005000641?via%3Dihub

⭐️⭐️ Kaza Sonucu ve Risk Analizine Dayalı Kimyasal Depolama Tanklarının Güvenlik Aralıklarının Araştırılması https://www.researchgate.net/publication/346406356_Research_on_Safety_Spacing_of_Chemical_Storage_Tanks_Based_on_Accident_Consequence_and_Risk_Analysis

⭐️⭐️ IOC terminalindeki büyük yakıt depolama tankının yangın tehlikesi ve risk analizi https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09544089231207419

⭐️⭐️ Propan depolama tanklarının dinamik risk değerlendirmesi için tahmini bir kaza modelinin geliştirilmesi https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0957582021000896

⭐️⭐️ Pentan https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Pentane

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği6 Haziran 2025

5 Haziran 2025

Pentan Tankı HZ-21: Yangın Güvenliği ve Tutuşma Riski Olay Ağacı Analizi

Pentan Tankı – İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda 45 (Kırk Beş) yazıdan oluşan serinin yirmi üçüncü Pentan Tankı – (Hazard Identification – Tehlike Tanımlama) Analizi‘ nde yer almayan Yangın Güvenliği ve Tutuşma Riski Olay Ağacı Analizini inceleyebilirsiniz.

Yararlı olması dileklerimle.

Yangın Güvenliği ve Tutuşma Riski Olay Ağacı Analizi, Pentan Tankı operasyonlarında yangın güvenliği ve tutuşma riski üzerine odaklanmaktadır.

Pentan, oldukça volatile ve patlayıcı bir kimyasal bileşen olup, herhangi bir kıvılcım, yüksek ısı ya da uygun olmayan koşullar altında yangın ve patlama riski taşıyan bir maddedir. Bu sebeple, pentan tanklarının güvenli bir şekilde işletilmesi, hem çalışanların güvenliği hem de çevre sağlığı açısından kritik öneme sahiptir.

Yangın güvenliği, özellikle tehlikeli kimyasalların depolandığı tesislerde en yüksek önceliğe sahip olmalıdır. Olası bir yangın, yalnızca tesisin altyapısını tahrip etmekle kalmaz, aynı zamanda çevresel felaketlere, ciddi insan yaralanmalarına ve hatta can kayıplarına yol açabilir.

Yangın Güvenliği ve Tutuşma Riski Olay Ağacı Analizi, yangın ve tutuşma risklerini detaylı bir şekilde inceleyerek, bu tür olayların önlenmesi ve etkilerinin azaltılması için gerekli güvenlik önlemlerini belirlemeyi hedeflemektedir. Ayrıca, yangın güvenliği konusunda alınması gereken önlemler, sadece tesisin iç yapısı ile sınırlı kalmamalı; yangın tatbikatları, acil durum ekipmanları ve sürekli izleme sistemleri gibi unsurlarla güçlendirilmelidir.

Yangın Güvenliği ve Tutuşma Riski Olay Ağacı Analizi, pentan tankı gibi yüksek riskli tesislerde yangın güvenliği sağlamak için gerekli olan tüm adımları ve stratejileri kapsamlı bir şekilde ele almaya çalıştım. Katkılarınız ile çok daha iyihale geleceğine eminim.

🔺 **HZ-21 – Olay Ağacı (Event Tree) Analizi**

Tehlike Başlığı: Yangın Güvenliği ve Tutuşma Riski

Başlangıç Olayı (Initiating Event):
→ Pentan tankı işletmesinde yangın güvenliği önlemlerinin yetersiz olması veya tutuşma risklerinin göz ardı edilmesi.

🔸 1. Kontrol Noktası: Yangın Güvenliği Protokolü Var mı?

Evet:
- İşletme, yangın güvenliği protokollerini oluşturmuş ve bu protokoller tüm çalışanlara düzenli olarak eğitimle aktarılmaktadır.
  ✅ Sonuç: Yangın güvenliği için belirlenmiş adımlar ve protokoller çalışanlar tarafından bilinmekte, yangın anında etkili bir müdahale yapılmaktadır.
- Risk Değerlendirmesi: Düşük
Hayır:
- Yangın güvenliği protokollerinin varlığı ya da uygulanabilirliği yok.
  🔸 2. Kontrol Noktası: Yangın Tespit ve Alarm Sistemleri Kurulmuş mu?
  - Evet:
    - Yangın tespiti için sensorlar, alarm sistemleri ve otomatik yangın söndürme sistemleri mevcuttur.
      ⚠️ Sonuç: Yangın riski anında tespit edilir ve erken müdahale sağlanır.
    - Risk Değerlendirmesi: Düşük
  - Hayır:
    - Yangın tespit sistemleri ve alarm sistemleri yok.
      ❌ Sonuç: Yangın riski geç tespit edilir, erken müdahale mümkün olmaz.
    - Risk Değerlendirmesi: Yüksek

🔸 3. Kontrol Noktası: Yangın Söndürme Ekipmanları Mevcut mu?

Evet:
- Yangın söndürme ekipmanları (örneğin, yangın söndürücüler, yangın tüpleri, su sistemleri) her alanda bulundurulmakta ve bakımları düzenli olarak yapılmaktadır.
  ✅ Sonuç: Yangın çıktığında hızlı ve etkin müdahale yapılabilir.
- Risk Değerlendirmesi: Düşük
Hayır:
- Yangın söndürme ekipmanları eksik veya kullanılmaz durumda.
  ❌ Sonuç: Yangın söndürme müdahalesi yetersiz olabilir, yangın büyüyebilir.
- Risk Değerlendirmesi: Yüksek

🔸 4. Kontrol Noktası: Elektrik Sistemleri Güvenli mi?

Evet:
- Elektrik sistemleri yangın güvenliği göz önünde bulundurularak tasarlanmış ve düzenli olarak bakımları yapılmaktadır.
  ✅ Sonuç: Elektrik arızaları ve kısa devreler sonucu yangın riski düşük olur.
- Risk Değerlendirmesi: Düşük
Hayır:
- Elektrik sistemlerinde yangına neden olabilecek arızalar olabilir.
  🔸 5. Kontrol Noktası: Yüksek Isı ve Alev Üreten Cihazlar Güvenli mi?
  - Evet:
    - Yüksek ısı ve alev üreten cihazlar güvenli çalışma koşullarına uygun şekilde yerleştirilmiş ve izlenmektedir.
      ⚠️ Sonuç: Bu cihazlardan kaynaklanacak yangın riski minimize edilir.
    - Risk Değerlendirmesi: Düşük
  - Hayır:
    - Yüksek ısı ve alev üreten cihazlar güvenli olmayan şekilde kullanılmaktadır.
      ❌ Sonuç: Bu cihazlardan kaynaklanan bir kıvılcım veya aşırı ısınma yangına yol açabilir.
    - Risk Değerlendirmesi: Yüksek

🔸 6. Kontrol Noktası: Yangın Güvenliği Eğitimleri Veriliyor mu?

Evet:
- Çalışanlar düzenli olarak yangın güvenliği eğitimi almakta ve yangın tatbikatlarına katılmaktadır.
  ✅ Sonuç: Yangın anında çalışanlar ne yapacaklarını bilir, yangının büyümesi engellenebilir.
- Risk Değerlendirmesi: Düşük
Hayır:
- Çalışanlar yangın güvenliği eğitimine katılmıyor.
  ❌ Sonuç: Yangın anında çalışanlar doğru müdahaleyi yapamayabilir ve yangın daha büyük zararlara yol açabilir.
- Risk Değerlendirmesi: Yüksek

🧩 🧩 🧩

Senaryomuzun Özeti

Senaryo No	Sonuç	Risk Seviyesi
1	Yangın güvenliği protokolleri var, tespit ve alarm sistemleri mevcut, eğitim veriliyor	Düşük
2	Yangın güvenliği protokolleri yok, tespit sistemleri yok, eğitim eksik	Yüksek
3	Yangın güvenliği protokolleri var, söndürme ekipmanları eksik	Orta
4	Yangın güvenliği protokolleri yok, elektrik sistemi arızalı	Çok Yüksek

🛡️ 🛡️ 🛡️

Önleyici ve Azaltıcı Tedbirler

Yangın güvenliği protokollerinin oluşturulması ve düzenli olarak tüm çalışanlara öğretilmesi, acil durumlarda yapılacak müdahalelerin etkili olmasını sağlar.
Yangın tespit ve alarm sistemlerinin kurulması, yangının çok erken bir aşamada tespit edilmesini sağlar, bu da yangının büyümesini engeller.
Yangın söndürme ekipmanlarının düzenli olarak kontrol edilmesi ve çalışır durumda olması gerekmektedir. Yangın söndürücüler, su sistemleri gibi ekipmanların bakımları düzenli olarak yapılmalıdır.
Elektrik sistemlerinin güvenli hale getirilmesi ve olası arızaların önlenmesi için periyodik bakım yapılmalıdır. Yangın çıkartabilecek tüm elektriksel cihazlar kontrol edilmelidir.
Yüksek ısı ve alev üreten cihazların güvenli bir şekilde çalıştığından emin olunmalı ve yangın riski oluşturabilecek durumlar gözden geçirilmelidir.
Yangın güvenliği eğitimlerinin düzenli olarak verilmesi ve tatbikatların yapılması, çalışanların doğru bir şekilde eğitilmesini sağlar ve herhangi bir yangın durumunda paniği engeller.

Yangın güvenliği ve tutuşma riski, pentan tankı gibi yüksek risk taşıyan tesislerde kritik bir öneme sahiptir. Pentan gibi patlayıcı kimyasalların depolandığı tesislerde yangın, yalnızca maddi hasara yol açmakla kalmaz, aynı zamanda çalışanlar ve çevre için büyük tehditler oluşturabilir.

Yangın Güvenliği ve Tutuşma Riski Olay Ağacı Analizi, yangın risklerini ve tutuşma olasılıklarını değerlendirerek, bu tür felaketlerin önlenmesi ve olumsuz etkilerinin minimize edilmesi için alınması gereken güvenlik önlemleri üzerinde özellikle durmuştur.

Yangın güvenliği yönetimi, yalnızca ekipmanlarla değil, aynı zamanda prosedürlerin, çalışan eğitimlerinin ve düzenli tatbikatların etkin bir şekilde uygulanmasıyla sağlanabilir. Yangına karşı duyarlılık artırılmalı, olası yangın senaryoları önceden simüle edilerek, her durumda hızlı ve etkili müdahale stratejileri oluşturulmalıdır.

Sonuç olarak, Yangın Güvenliği ve Tutuşma Riski Olay Ağacı Analizi, pentan tankı gibi tehlikeli kimyasalların depolandığı tesislerde yangın güvenliğini sağlamak için gerekli stratejileri ve prosedürleri sunarak, güvenli ve verimli bir çalışma ortamının oluşturulmasına yardımcı olmaktadır.

Yangın ve tutuşma risklerinin doğru bir şekilde yönetilmesi, tesisin hem güvenliğini hem de operasyonel sürekliliğini sağlayacak en önemli adımlardan biridir.

Yangın Eğitimi ve Tatbikatı Hizmeti

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Değerli İş Güvenliği Camiası üyesi,

Pentan Tankı – İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda ulaşılabilir makale ve teknik yazı sayısı maalesef yeterli değil. O sebeple bu yazıda eksiklerim olabilir.

Bilgi ve tecrübelerinizi paylaşmanız vereceğiniz katkılar ile iş güvenliği camiasının daima yararlanacağı büyük ve ayrıntılı bir veri bankası haline getirebiliriz.

Dr. Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Pentane dış depolama tankının yangın etkisine ilişkin bir çalışma https://koreascience.kr/article/JAKO202430540257020.page

⭐️⭐️ Depolama tankı kazalarına ilişkin bir çalışma https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0950423005000641?via%3Dihub

⭐️⭐️ Kaza Sonucu ve Risk Analizine Dayalı Kimyasal Depolama Tanklarının Güvenlik Aralıklarının Araştırılması https://www.researchgate.net/publication/346406356_Research_on_Safety_Spacing_of_Chemical_Storage_Tanks_Based_on_Accident_Consequence_and_Risk_Analysis

⭐️⭐️ IOC terminalindeki büyük yakıt depolama tankının yangın tehlikesi ve risk analizi https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09544089231207419

⭐️⭐️ Propan depolama tanklarının dinamik risk değerlendirmesi için tahmini bir kaza modelinin geliştirilmesi https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0957582021000896

⭐️⭐️ Pentan https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Pentane

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği5 Haziran 2025

5 Haziran 2025

Bağırsaklarınızdaki Gazlar Kanınıza Karışırsa?

Hiç düşünmemiştim demeyin..

Tabi ki telaşlanmayın da hemen..

Muhtemelen ilk kez karşılaştığınız bir bilgi..

Lakin bağırsaklarda oluşan gazlardan bazıları kana karışarak sistemik dolaşıma geçebilir.

Tabi ki çocukluğunuzdan günümüze bildiğiniz ve deneyimlediğiniz gibi bağırsaktaki gazların bazıları da doğrudan bağırsaklardan atılır.

Peki nasıl oluyor da bağırsaklarımızdaki gazların bazıları kanımıza girebiliyor?

Bu durum, gazın kimyasal yapısına, bağırsak duvarından geçebilme özelliğine ve kan-bariyer ilişkisine bağlı olarak gelişiyor

İlk olarak hangi bağırsak gazları kanımıza geçiş yapabiliyor aşağıdaki tabloda bakalım.

Bağırsak Gazlarının Kana Karışma Durumu

Gaz Türü	Kana Karışma Durumu	Açıklama
Karbon dioksit (CO₂)	✅ Evet	Kolayca bağırsak duvarını geçer, kana difüze olur ve akciğerlerden atılır.
Oksijen (O₂)	✅ Evet (çok az miktarda)	Az miktarda geçebilir, ama bağırsakta çok bulunmaz.
Azot (N₂)	⚠️ Kısıtlı geçiş	Çok düşük çözünürlükte, kana geçişi sınırlıdır.
Hidrojen (H₂)	✅ Evet	Kolon bakterilerinin fermantasyonuyla oluşur, kana geçebilir ve akciğerlerden atılır.
Metan (CH₄)	✅ Evet	Bazı bireylerde bağırsak bakterileri tarafından üretilir, kana geçer ve solunumla atılır.
Hidrojen sülfür (H₂S)	✅ Evet (düşük dozda)	Toksiktir, düşük dozlarda kana geçebilir; yüksek dozda inflamasyon yapar.
Amonyak (NH₃)	✅ Evet	Kolonda proteolitik bakteriler tarafından üretilir, karaciğerde detoksifiye edilir.
İndol, skatol, putresin, kadaverin gibi biyojenik aminler	✅ Evet	Kana karışabilir, özellikle karaciğer işlevleri bozulursa sistemik etkileri olabilir.

Bu gazların yararlarını ve zararlarını da tabloda inceleyelim…

Bağırsak Gazlarının Sistemik Etkileri – Yararları ve Zararları

Gaz	Yararlı Etkileri	Zararlı Etkileri
CO₂ (Karbon dioksit)	– Asit-baz dengesinin düzenlenmesine katkı sağlar. – Solunum hızı ve pH dengesi üzerinde fizyolojik rolü vardır.	– Aşırı artışı solunum asidozuna neden olabilir. – Nefes darlığı ve bilinç değişiklikleri görülebilir.
H₂ (Hidrojen)	– Solunum yoluyla atıldığı için vücutta birikmez. – Bazı çalışmalarda antioksidan etkileri olabileceği düşünülmüştür.	– Aşırı üretimi, karında şişkinlik ve gaz hissine yol açar. – SIBO (İnce bağırsakta bakteri çoğalması) gibi hastalıklarda solunum testiyle tanı konur.
CH₄ (Metan)	– Bağırsakta üretilmesi, bazı durumlarda mikrobiyota çeşitliliğinin göstergesi olabilir.	– Bağırsak hareketlerini yavaşlatır. – Kronik kabızlık ve irritabl bağırsak sendromu (IBS) ile ilişkilidir.
H₂S (Hidrojen sülfür)	– Nörotransmitter gibi davranabilir, sinyal iletiminde rol alır. – Hücre içinde düşük dozda antioksidan etkisi olabilir.	– Yüksek konsantrasyonlarda sitotoksiktir (hücre öldürücü). – Bağırsak geçirgenliğini bozabilir (leaky gut). – Kronik inflamasyona ve DNA hasarına neden olabilir.
NH₃ (Amonyak)	– Bağırsakta nötralizasyon süreçlerinde kullanılır. – Karaciğer tarafından üreye dönüştürülerek detoksifiye edilir.	– Karaciğer hastalığı varsa kanda birikerek hepatik ensefalopati yapabilir. – Beyin fonksiyonlarını bozabilir.
İndol, Skatol ve Biyojenik Aminler	– Mikrobiyota dengesinde düşük dozda rol alabilir. – Bağışıklık sistemini modüle eden sinyaller taşıyabilir.	– Yüksek dozda nörotoksik, kanserojen ve iltihap tetikleyici etkileri olabilir. – Özellikle disbiyozis durumlarında zararları artar.

Kana Geçen Gazların Vücuttan Atılım Yolu

Akciğerler (solunumla):
- CO₂, H₂, CH₄ gibi gazlar → akciğerlerden dışarı verilir.
Karaciğer üzerinden detoksifikasyon:
- Amonyak, H₂S gibi toksik gazlar → karaciğerde işlenir ve dönüştürülür.
Böbrekler:
- Amonyak ve diğer azotlu bileşiklerin bir kısmı idrarla atılabilir.

🧠 🧠 🧠

Sağlığınız İçin Önemi

Hidrojen ve metan gazlarının solunumda ölçülmesiyle, laktoz intoleransı veya SIBO (ince bağırsakta bakteri aşırı çoğalması) gibi hastalıklar teşhis edilebilir.
Amonyak düzeyleri artarsa, özellikle karaciğer hastalıklarında (örneğin siroz) hepatik ensefalopati gibi durumlara yol açabilir.
H₂S gibi gazlar kronik inflamasyona ve hücre hasarına neden olabilir (bağırsak geçirgenliği etkilenebilir).

🎯 🎯 🎯

Özetle

Kana Karışabilen Başlıca Bağırsak Gazları

Karbon dioksit (CO₂)
Hidrojen (H₂)
Metan (CH₄)
Amonyak (NH₃)
Hidrojen sülfür (H₂S)
Bazı azotlu bileşikler ve aminler (skatol, indol)

Bunların bir kısmı solunumla, bir kısmı karaciğer ve böbreklerle atılır.
Bu nedenle bağırsak sağlığı ile genel vücut sağlığı arasında doğrudan bir bağlantı vardır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Bağırsak gazının hacmi, bileşimi ve kaynağı https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/5486278/

⭐️⭐️ Kronik Karın Gerginliği ve Şişkinliğinin Yönetimi https://www.cghjournal.org/article/S1542-3565(20)30433-X/fulltext

⭐️⭐️ Bağırsak mikrobiyomu bileşimi, Bengal halkı ile Bangladeş’teki yerli etnik gruplar arasındaki farklılıkları ortaya koyuyor https://www.nature.com/articles/s42003-024-06191-9

⭐️⭐️ Karın Şişkinliği: Patofizyoloji ve Tedavi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3816178/

⭐️⭐️ Gaz ve Şişkinlik https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5350578/

⭐️⭐️ Şişkinlik sorunu olan hastalarda fiziksel aktivite ve bağırsak gazı temizliği https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17029608/

⭐️⭐️ Gaz, Şişkinlik ve Geğirme: Değerlendirme ve Yönetim Yaklaşımı https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2019/0301/p301.html

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni5 Haziran 2025

5 Haziran 2025

Koruyucumuz Sarımsak

Sarımsak (Allium sativum), yüzyıllardır hem mutfaklarda lezzet artırıcı olarak hem de geleneksel tıpta şifa kaynağı olarak kullanılmaktadır. Yoğun aroması, keskin tadı ve güçlü kimyasal içeriği sayesinde sarımsak, bugün modern tıbbın da dikkatini çeken doğal süper besinlerden biridir.

Sarımsağın başlıca etkin maddesi allicin adlı sülfür bileşiğidir. Allicin, sarımsak ezildiğinde veya doğrandığında ortaya çıkar ve çok güçlü antimikrobiyal, antifungal, antiviral ve antioksidan özelliklere sahiptir.

Sarımsak; içerdiği allicin, ajoene, S-allyl cysteine, diallyl disulfide, flavonoidler ve selenyum gibi bileşenler sayesinde güçlü bir bağışıklık sistemi modülatörüdür.

Bağışıklık Sistemini Güçlendirir

Antibakteriyel ve Antiviral Etki

Sarımsak, bakteri, virüs ve mantarlarla savaşabilen doğal bir antibiyotiktir. Özellikle allicin bileşiği sayesinde vücudu enfeksiyonlara karşı korur.

Allicin, çok sayıda bakteri, virüs ve mantar türüne karşı doğal olarak etkilidir.

Vücuda girdiğinde:

Zararlı mikroorganizmaların hücre zarlarını delerek onları etkisiz hale getirir.
Soğuk algınlığı, grip, hatta bazı virüslere bağlı enfeksiyonların daha hafif ve kısa sürmesini sağlar.

Beyaz Kan Hücrelerini Aktive Eder

Allicin, bağışıklık sisteminin temel askerleri olan beyaz kan hücrelerini (lökositleri) uyarır.

Bu hücreler:

Allicin, makrofajlar, T hücreleri ve doğal öldürücü hücrelerin (NK cells) etkinliğini artırır.

Fagositoz aktivitesini artırır (vücuttaki yabancı maddelerin yok edilmesi)

Vücuda giren yabancı organizmalara karşı ilk savunma hattıdır.

Antioksidan ve Anti-inflamatuar Özellikler

Hücresel Hasarı Önler

Allicin, güçlü bir antioksidandır. Bu, bağışıklık hücrelerini serbest radikallerin zararlı etkilerinden koruduğu anlamına gelir.

Çünkü:

Oksidatif stres bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol açabilir.
Allicin sayesinde bağışıklık hücreleri daha uzun süre güçlü kalır ve işlevlerini yerine getirir.

Sarımsakta bulunan antioksidanlar, serbest radikalleri nötralize ederek hücreleri korur. Bu durum, yaşlanma belirtilerinin yavaşlamasına ve kronik hastalıkların önlenmesine katkı sağlar.

İnflamasyonu Azaltır (Anti-inflamatuar Etki)

Aşırı ya da kronik inflamasyon, bağışıklık sistemini yıpratabilir.

Allicin

Sitokin adı verilen iltihapla ilgili bazı sinyal moleküllerinin üretimini düzenler (bağışıklık hücreleri arası iletişimi sağlar)
Gereksiz bağışıklık tepkilerini baskılar, bu da özellikle otoimmün hastalıklarda faydalı olabilir.

Sarımsak, vücutta iltihaplanmayı azaltarak romatoid artrit, astım, cilt iltihapları gibi birçok inflamatuar hastalığın şiddetini hafifletebilir.

Sarımsağın Bağışıklık Güçlendirici Kullanım Tarifleri

Allicin, sarımsak doğrandıktan veya ezildikten sonra oluşur ve çabuk parçalanır.

Sarımsak-Limon-Bal Macunu

Malzemeler

10 diş sarımsak (ezilmiş)
2 adet limonun suyu
4 yemek kaşığı doğal bal
1 çay kaşığı toz zencefil

Hazırlanışı

Sarımsakları ezdikten sonra 10 dakika bekletin.
Limon suyu ve balı karıştırın, üzerine sarımsağı ve zencefili ekleyin.
Cam bir kavanoza alın ve buzdolabında saklayın.

Kullanımı – Her sabah aç karnına 1 tatlı kaşığı tüketin.

Faydası: Allicin + C vitamini + antioksidan bal birleşimiyle mükemmel bir anti-enfeksiyon karışımıdır.

Sarımsak Sirkesi ile Bağışıklık Tonikleri

Malzemeler

1 baş sarımsak (tane tane ayrılmış)
1 su bardağı elma sirkesi
1 tatlı kaşığı kekik
1 çay kaşığı karabiber

Hazırlanışı

Sarımsakları doğrayın veya ezin, cam kavanoza koyun.
Diğer malzemeleri ekleyip sirkeyi üzerine dökün.
5-7 gün karanlık ve serin bir yerde bekletin.

Kullanımı: Sabah ve akşam 1 yemek kaşığı (isteğe göre suyla seyreltilerek).

Faydası: Antiseptik ve antiviral etkisiyle vücudu temizler, mideyi rahatlatır, bağışıklık sistemini aktive eder.

Fermente Sarımsak – Bal İkilisi

Malzemeler

1 baş sarımsak
1 su bardağı doğal çiğ bal

Hazırlanışı

Dişleri soyup hafifçe ezin.
Cam kavanoza koyup üzerine bal ekleyin.
Hava almayacak şekilde kapatın.
1 hafta boyunca günde 1 kez çalkalayın.
3 hafta sonra kullanıma hazır hale gelir.

Kullanımı: Günde 1 tatlı kaşığı aç karnına alınabilir.

Faydası: Fermente süreç sayesinde hem probiyotik özellik kazanır hem de allicin kalıcılığı artar. Mükemmel bir bağışıklık destekçisidir.

Sarımsaklı Kemik Suyu Çorbası

Malzemeler

1 litre kemik suyu (tercihen ilikli)
3 diş sarımsak (ezilmiş)
1 çay kaşığı zerdeçal
1 küçük soğan
1 tutam karabiber

Hazırlanışı: Tüm malzemeleri tencerede 20 dakika kaynatın. Sarımsağı çorba ocaktan alınmadan 5 dakika önce ekleyin.

Faydası: Kolajen, mineraller ve sarımsağın bağışıklığı uyaran bileşenleriyle kış aylarında adeta bir doğal aşı etkisi yaratır.

Evde Bağışıklık Pastili Yapımı

Malzemeler

3 diş sarımsak
1 çay kaşığı zencefil tozu
1 yemek kaşığı limon suyu
1 yemek kaşığı bal
3 yemek kaşığı hindistan cevizi yağı

Hazırlanışı

Sarımsağı ezip 10 dakika bekleyin.
Tüm malzemeleri karıştırın.
Küçük buz kalıplarına dökün.
Buzlukta saklayın.

Kullanımı: Sabahları 1 adet ağızda eriterek tüketilir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Sarımsak ( Allium sativum ) Organosülfür Bileşiklerinin Antibakteriyel Özellikleri https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8362743/

⭐️⭐️ Sarımsağın ( Allium sativum ) ve organosülfür bileşiklerinin antiviral potansiyeli
: Klinik öncesi ve klinik verilerin sistematik bir güncellemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0924224420305641

⭐️⭐️ Grip-soğuk algınlığı mevsimlerinde Echinacea-sarımsaktan faydalanmak için stratejik bir çağrı https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10800289/

⭐️⭐️ Sarımsağın gerçek biyoaktif bileşenlerinin açıklanması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16484550/

⭐️⭐️ Allium sativum L.’nin Antioksidan Etkisi ve Terapötik Etkinliği https://www.mdpi.com/1420-3049/18/1/690?utm_source=chatgpt.com

⭐️⭐️ Yaş Sarımsak Özütünün Antioksidan Sağlık Etkileri https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022316622147887?utm_source=chatgpt.com

⭐️⭐️ Sarımsak ( Allium sativum ) doğal bir panzehir veya hastalıklara ve toksisitelere karşı koruyucu bir madde olarak: Eleştirel bir inceleme https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2772753X23001752?utm_source=chatgpt.com

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni5 Haziran 2025

4 Haziran 2025

Tatlı Krizi”nizinin Asıl Nedeni Nedir?

“Yemek Yiyoruz Ama Hücreler Aç!”

🍩 🍿🍰🍦🍧🎂🍭

Yemekten bir saat sonra tekrar acıkıyor musunuz?
Öğle arasında makarna yiyip akşam saat 3’te gözünüz pastaneye mi kayıyor?
Sabahları yorgun, halsiz, uykulu uyanıyor musunuz?

Cevabınız “Evet”se, bedeniniz size çığlık atıyor….

“İnsülin direnciniz var, farkında mısın?”

🔍 🔍 🔍

İnsülin Direnci Nedir? “Kapısı Açılmayan Hücreler”

Haydi bir benzetmeyle açıklayalım.

İnsülin, kanınızdaki şekeri hücrelere sokmakla görevli bir anahtar gibidir.
Yemek yediğinizde şekeri alırsınız, vücut da “Kapıları açın, şeker içeri girsin!” diye insülin salgılar.

Ama insülin direncinde işler bozulur.

🔐 Hücre kapıları paslanmıştır! Anahtar çalışmaz.
🔄 Pankreas, “Kapı açılmadıysa daha çok anahtar üretmeliyim” der ve daha fazla insülin salar.

Sonuç:
✅ Kanda yüksek insülin
✅ Hücreler hâlâ şekersiz ve enerjisiz
✅ Siz: Bitkin, aç hisseden, tatlıya saldıran biri!

🧠 🧠 🧠

İnsülin Direnci Varken Ne Hissedilir?

👇 Yaygın Belirtiler

Sık sık acıkma, özellikle karbonhidrat (ekmek, pilav, tatlı) isteği
Yorgunluk, özellikle yemeklerden sonra
Göbek bölgesinde yağlanma
Tatlı krizleri, gece atıştırmaları
Konsantrasyon zorluğu, sabahları uyanamama
Kadınlarda adet düzensizliği, polikistik over

🚨 Not: Bu süreç yıllarca sessiz ilerleyebilir. Fark edilmediğinde tip 2 diyabet kapıda!

🥗 🥗 🥗

Peki Ne Yapmalı? – Hücre Kapılarını Yeniden Açmak Mümkün mü?

Evet! Ama şekerle değil, sabırla.
İnsülin direncinin çözümü, sofranızdan başlar.

🍽️ 🍽️ 🍽️

Örnek 1 Günlük Beslenme (İnsülin Direncine Uygun)

🥣 Sabah:

2 haşlanmış yumurta
1 avuç zeytin
Bol yeşillik, birkaç ceviz
Şekersiz yeşil çay veya Türk kahvesi
Ekmek yok ya da tam 1 dilim tam buğday ekmeği

📌 Neden böyle? Protein & yağ, sizi tok tutar. Şekerin hızla yükselmesini engeller.

🍗 Öğle:

Izgara tavuk, balık ya da mercimek köftesi
Bol limonlu mevsim salatası
2 kaşık bulgur ya da 1 ince dilim tam tahıllı ekmek
Ayran veya şekersiz komposto

📌 Lif ve protein birleşince insülin daha az salgılanır. Açlık dalgaları azalır.

🥘 Akşam:

Zeytinyağlı sebze yemeği (örneğin kabak, karnabahar)
Yanında yoğurt
Bol yeşillik
Ekmek ya da pilav yok!

📌 Akşamları karbonhidrat azaltıldığında insülin düşer, vücut yağ yakmaya başlar.

☕ ☕ ☕

Tatlı Krizine Ne Yapmalı?

Tarçınlı sıcak su
Bir parça bitter çikolata (%85 üstü)
1 tatlı kaşığı fıstık ezmesi
1 dilim elma + tarçın

🏃‍♂️ 🏃‍♂️ 🏃‍♂️

Ve Hareket!

İnsülin direncini kırmanın en güçlü ilacı: Yürüyüş.

Her yemekten sonra 15 dakikalık tempolu yürüyüş, hücre kapılarını açmaya yardım eder.
Unutmayın, ilaç değil adım önemlidir.

🎯 🎯 🎯

Problem	Çözüm
Sık acıkma	Proteinden zengin kahvaltı
Tatlı isteği	Tarçın, sağlıklı yağlar, düzenli öğün
Göbek yağlanması	Akşam karbonhidratı azaltmak
Yorgunluk	İnsülin düzeyini düşürmek
Sessiz tehlike	Harekete geçmek, kan tahlili yaptırmak

🧠 🧠 🧠

“İnsülin direnci; vücuda verilen, ama hücrelerin kullanamadığı bir yardım çığlığıdır.”

Yemek yemeyi, keyifli olduğu kadar akıllıca yapmayı öğrenmeliyiz.
İnsülin direnci kader değildir.
Doğru beslenme + hareket + sabır = İyileşme

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İnsülin Direnci https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507839/

⭐️⭐️ Metabolik hastalıklarda insülin direncinin kritik rolü ve mekanizması https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2023.1149239/full

⭐️⭐️ İnsülin ve İnsülin Direnci https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1204764/

⭐️⭐️ T2DM’li hastalarda ketojenik diyetin glisemik kontrol, insülin direnci ve lipid metabolizması üzerindeki etkisi: sistematik bir inceleme ve meta-analiz https://www.nature.com/articles/s41387-020-00142-zhttps://www.nature.com/articles/s41387-020-00142-z

⭐️⭐️ Ketojenik Diyetin İnsülin Duyarlılığı ve Kilo Kaybı Üzerindeki Etkileri, Önce Tavuk mu, Yumurta mı? https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37513538/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37513538/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB

⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGBDr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni4 Haziran 2025

4 Haziran 2025

Biyosidal Ürün Uygulayıcılarında Görülebilecek Nörolojik Hastalıklar ve Bulgular

Sessiz İlerleyen Bir Risk Alanı

Biyosidal ürün uygulama işi, çoğu zaman “ilaçlama” olarak görülür ve risk yalnızca cilt ya da solunum yolu ile ilişkilendirilir. Oysa bu alanda çalışanların en çok etkilenen sistemlerinden biri sinir sistemidir. Üstelik sinir sistemi etkilenmeleri, genellikle sessiz başlar, yavaş ilerler ve geç fark edilir.

Bu yazıyı yazmaktaki amacım; korkutmak değil, erken farkındalık oluşturmak ve “normal sanılan” birçok belirtinin aslında mesleki bir uyarı olabileceğini anlatmaktır.

Sinir Sistemi Neden Etkilenir?

Biyosidal ürünlerin önemli bir kısmı, hedef canlılarda sinir sistemini felç ederek etki gösterir. Bu ürünler insan vücuduna düşük dozlarda girdiğinde de aynı biyolojik mekanizmaları tetikleyebilir.

Özellikle:

Organofosfatlar
Karbamatlar
Bazı piretroidler

sinir hücreleri arasındaki iletişimi etkileyerek sorunlara yol açabilir.

Bu etki çoğu zaman tek seferde değil, aylar ve yıllar içinde birikerek ortaya çıkar.

En Sık Görülen Nörolojik Bulgular

1. Sürekli Halsizlik ve Enerji Kaybı

Birçok biyosidal uygulayıcı “iş yoğunluğu” diye geçiştirir.
Ancak sinir sistemi etkilendiğinde vücut sürekli yorgunluk sinyali verir.

Sabah dinlenmiş uyanamama
Gün içinde çabuk tükenme
Küçük işlerde bile zorlanma

Bu durum, sinir-kas iletişiminin sağlıklı çalışmadığının erken göstergesi olabilir.

2. Baş Ağrısı ve Baş Dönmesi

Kimyasal maruziyete bağlı baş ağrıları:

Sık tekrarlar
İlaçla geçmeyebilir
Uygulama günlerinden sonra artış gösterebilir

Baş dönmesi ise çoğu zaman denge merkezinin etkilenmesiyle ilişkilidir ve ciddi bir uyarıdır.

3. Ellerde Titreme (Tremor)

Titreme genellikle:

İnce işlerde belirginleşir
Stresle artar
“Heyecan” zannedilir

Oysa bu, sinir iletiminde bozulmanın en klasik belirtilerinden biridir.

4. Kas Güçsüzlüğü ve Çabuk Yorulma

Merdiven çıkarken zorlanma, eşyaları eskisi gibi kavrayamama, kollarda ve bacaklarda çabuk yorulma…

Bu belirtiler kasların değil, sinirlerin kasları yeterince uyaramamasının sonucudur.

5. Uyuşma, Karıncalanma, Yanma Hissi

Özellikle:

El parmaklarında
Ayak tabanlarında

görülen bu hisler, periferik sinirlerin etkilendiğini düşündürür.
Gece artması sık rastlanan bir durumdur.

6. Dikkat ve Hafıza Sorunları

Biyosidal uygulayıcılar zamanla şunları fark edebilir:

Dalgınlık
Unutkanlık
Aynı işi yaparken daha fazla hata

Bu durum “yaş” ya da “yorgunluk” olarak görülse de, beyin fonksiyonlarının etkilenmesiyle ilişkili olabilir.

7. Uyku Bozuklukları

Sinir sistemi etkilendiğinde uyku düzeni bozulur:

Uykuya dalmak zorlaşır
Sık uyanma görülür
Sabah dinlenmemiş uyanılır

Uyku bozukluğu, nörolojik etkilenmenin hem nedeni hem sonucudur.

Görülebilecek Nörolojik Hastalıklar

Uzun süreli ve kontrolsüz maruziyetlerde şu tablolar görülebilir:

• Periferik Nöropati

Sinirlerin uç kısımlarının zarar görmesiyle oluşur.
Uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı ile seyreder.

• Toksik Nöropati

Kimyasallara bağlı gelişen sinir hasarıdır.
Erken fark edilmezse kalıcı olabilir.

• Parkinson Benzeri Bulgular

Nadir ama mümkündür.
Titreme, yavaş hareket etme, kas sertliği görülebilir.

• Kronik Yorgunluk ve Konsantrasyon Bozuklukları

Resmî adı olmasa da çalışanların yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürür.

Neden Erken Fark Etmek Çok Önemli?

Sinir sistemi kendini çok sınırlı şekilde yenileyebilir.
Bu nedenle:

Erken dönemde fark edilen etkiler geri döndürülebilir
Geç fark edilen hasarlar kalıcı olabilir

Benim iş sağlığı yaklaşımımda nörolojik belirtiler “küçük şikâyetler” değildir. Her biri bir sinyal olarak değerlendirilir.

“Normal” Dediğimiz Şeyler Normal Olmayabilir

Biyosidal ürün uygulayıcılarında:

Titreme
Halsizlik
Baş ağrısı
Unutkanlık

çoğu zaman işin doğası kabul edilir. Oysa bunların büyük kısmı önlenebilir ve yönetilebilir risklerdir.

Ben bu alanda şuna inanıyorum:
Sağlık sorunları ortaya çıktıktan sonra değil, ortaya çıkmadan önce müdahale etmek esastır.

Çünkü sağlıklı bir sinir sistemi olmadan;
ne güvenli uygulama olur,
ne de sürdürülebilir bir çalışma hayatı.

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği
sizinle çalışmaya hazır.

Amacımız Açık:

Personelinizin sağlığını gerçek anlamda korumak

Zorunlu sağlık tetkikleri ve raporlamalarda sizi riske sokmamak

Denetim süreçlerini stres olmaktan çıkarmak

İşinizi bilen, sorumluluğunuzu paylaşan bir İSG çözüm ortağı olmak

Eğer siz de;

Biyosidal uygulama sahalarını tanıyan,

Kolinesteraz ve sağlık heyeti süreçlerini doğru yöneten,

Mevzuatı sadece anlatan değil, uygulayan – uygulatan
bir OSGB ile çalışmak istiyorsanız,

📞 Bizimle iletişime geçin.

📍 Tetkik Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın:

İşinizi biliyoruz.
Mevzuatı yönetiyoruz.
Sağlığınızı koruyoruz.

Biyosidal Ürün Uygulayıcıları İçin Yıllık Zorunlu Tetkik ve Tahlil Planlaması

Biyosidal Ürün Uygulayan Firmalara Özel Sağlık Hizmetlerimiz

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni4 Haziran 2025

4 Haziran 2025

Görünmeyen Tehlike – Sessizce Gelen İş Kazası

🔥 🔥 🔥

Termal Konfor Eksikliği

Görünmeyen Tehlike, Sessizce Gelen Kaza

İş Güvenliğinde Az Bilinen Büyük Risk

İş güvenliği denince akla genellikle baret, gözlük, iş ayakkabısı gibi koruyucu donanımlar gelir.

Ancak iş güvenliğinde az bilinen riskler arasında yer alan ve çok daha sinsi şekilde etkili olan bir faktör vardır: termal konfor eksikliği.

Çalışma ortamının sıcaklığı, nem oranı, hava akımı ve radyant ısı düzeyi gibi bileşenlerin çalışan üzerindeki etkisi, iş kazalarının görünmeyen tetikleyicisidir.

❓ ❓ ❓

Termal Konfor Nedir?

Termal konfor, bir çalışanın bulunduğu ortamda ne soğuk ne sıcak hissederek fizyolojik ve psikolojik açıdan rahat hissetmesidir.

Sıcaklık, nem, hava akımı, radyant ısı ve giyilen kıyafetler gibi etkenlerin birleşimiyle belirlenen bu denge, bozulduğunda çalışanlarda dikkat dağınıklığı, reaksiyon süresi uzaması ve hata oranında artış yaşanır.

Termal konfor, bir çalışanın ortam sıcaklığı, nem, hava hareketi ve radyant sıcaklık gibi iklimsel faktörlere karşı ne fizyolojik ne de psikolojik olarak rahatsızlık hissetmediği haldir.

Ancak bu koşul bozulduğunda:

Terleme artar,
Konsantrasyon düşer,
Kas fonksiyonları yavaşlar,
Ve en önemlisi: tehlikeye tepki süresi uzar.

➡️ Termal konfor eksikliği, iş güvenliği dünyasında “sessiz risk” olarak anılmakta. Çünkü çoğu zaman bu eksiklik fark edilmez ama iş kazalarının artmasında büyük rol oynar.

🌡️ 🌡️ 🌡️

Sıcaklık Uygun Değilse, Güvenlik de Değildir!

🧠 🧠 🧠

Termal Stres ve İş Kazaları Arasındaki Bağlantı

Yüksek ya da düşük sıcaklık koşullarına uzun süre maruz kalan çalışanlar, termal stres yaşar.

Bu stres hali:

Dikkat eksikliği,
El becerilerinde azalma,
Hatalı karar verme eğilimi,
Tepki süresinde uzama

gibi sonuçlar doğurarak iş kazası ihtimalini artırır.

Örneğin bir çalışanın sıcaklık nedeniyle eldivenle tutuş becerisi azalırsa, elektrikli el aletini düşürerek hem kendisine hem çevresindekilere zarar verebilir.

Bilimsel çalışmalar, 30°C üzerindeki endüstriyel ortam sıcaklığı koşullarında, çalışanların kazaya karışma riskinin %25’e kadar arttığını göstermektedir.

Termal Konfor, Beyin Performansını Nasıl Etkiler?

Çok sıcak veya çok soğuk ortamlar

Beyindeki hipotalamus bölgesini baskılar,
Düşünme ve karar alma süreçleri yavaşlar,
Yorgunluk sinyalleri artar ama işçi bunu fark etmez.

Bu nedenle güvenlik eğitimleri kadar, iklimlendirme sistemleri de kritik önemdedir.

🏗️ 🏗️ 🏗️

Tersanelerde İş Güvenliği ve Termal Riskler

Tersaneler, hem açık alanlarda hem de kapalı sac-metal alanlarında çalışmayı gerektiren zorlu endüstriyel ortamlardır. Bu nedenle tersanelerde iş güvenliği, yalnızca fiziksel ekipman güvenliğiyle değil, çevresel koşullarla da yakından ilişkilidir.

Yüksek sıcaklıkta çalışan kaynakçılar ya da düşük sıcaklıkta çalışan boyacılar, termal konfor dengesini kaybettiklerinde refleks ve denge sorunları yaşayabilir. Bu da özellikle iskelelerde veya dar platformlarda yüksekten düşme gibi ciddi kazalara yol açabilir.

Hayali Bir Örnek – Serin Ama Ölümcül

Bir tersanede çalışan 52 yaşındaki Ali Usta, kışın 7°C olan bir atölyede sabah vardiyasında çalışıyordu. Soğuktan dolayı elleri uyuşmuştu. Civata yerine kaynak torcunu yanlışlıkla tutarak ciddi bir el yanığı yaşadı. İş güvenliği ekipmanları eksiksizdi ama ortam sıcaklığı uygun değildi.

📌 Sonuç: İş ekipmanları kadar, termal çevre de güvenliğin bir parçasıdır.

Termal Konfor Ölçümü Nasıl Yapılır?

Termal konfor ölçümü, genellikle WBGT (Islak Küre Termometre İndeksi) cihazı ile yapılır. Bu cihaz; kuru hava sıcaklığı, ıslak küre sıcaklığı ve radyant ısıyı birleştirerek, çalışanlar için güvenli bir termal yük hesabı çıkarır.

Ayrıca iş güvenliği uzmanları tarafından yapılması gereken kontrollerde şu kriterler de göz önünde bulundurulmalıdır:

Ölçüm Parametresi	Açıklama
Kuru Termometre	Ortam sıcaklığı
Islak Termometre	Terlemeye dayalı buharlaşma etkisi
Radyant Isı	Ortamdaki yüzeylerden yayılan ısı
Hava Akımı	Konveksiyonel soğutma veya ısı artışı faktörü
Göreli Nem	Havanın nem oranı, terlemeyi etkiler

⚠️ ⚠️ ⚠️

Termal Stresin İş Kazalarına Etkisi

Termal stres (sıcak ya da soğuk), özellikle tersane, inşaat ve metal işlerinde çalışanlar için

❌ El becerilerini azaltır (alet düşürme, kesme kazaları),
❌ Refleks süresini %35’e kadar uzatabilir,
❌ Dikkat süresini 30 dakikanın altına çeker,
❌ Yanlış karar alma oranını artırır.

💡 💡 💡

Araştırmalara göre, 30°C üzeri sıcaklıklarda çalışan işçilerde kazaya karışma oranı %25 daha yüksek!

⚠️ ⚠️ ⚠️

İş Kazası Nedenlerinde Termal Etkiler Listenin Başında

Kaza analizlerinde genellikle teknik arıza veya operatör hatası öne çıksa da bu hataların arka planında termal kaynaklı duyusal yorgunluk sıkça yer alır.

Özellikle yaz aylarında sıcaklık artışıyla birlikte:

İş bırakma oranı artar,
Kazaya karışma oranı yükselir,
Yanlış ekipman kullanımı gözlemlenir.

Yani iş kazası nedenleri arasında termal faktörler dolaylı ama etkili bir yere sahiptir.

🧩 🧩 🧩

Sıcaklık Kaynaklı Dikkat Dağınıklığı

Yüksek sıcaklık, beyindeki bilgi işleme sürecini yavaşlatır. Bu durum, bir çalışanın çevresel değişikliklere yanıt verme süresini %20’ye kadar azaltabilir. Tersanelerde dar alanlarda veya vinç altında çalışırken bu küçücük zaman farkı ölümcül olabilir.

Bu nedenle sıcaklık kaynaklı dikkat dağınıklığı, hem bireysel güvenlik hem de üretim kalitesi açısından ciddi bir tehdit oluşturur.

✅ İşletmelere Öneriler: Termal Konforu Artırmak İçin

Ortam sıcaklıkları düzenli ölçülmeli ve raporlanmalı. WBGT (Islak Termometre Bileşik Isı İndeksi) gibi cihazlarla ortam düzenli olarak kontrol edilmeli.
Serinleme/ısıtma istasyonları oluşturulmalı.
Molalar ortam koşullarına göre yeniden planlanmalı. 30°C üzeri sıcaklıklarda her 30 dakikada 5-10 dakikalık molalar önerilmektedir.
Çalışanlara termal konfor hakkında eğitim verilmeli. Çalışanlar, sıcaklığın veya soğuğun performanslarına olan etkisini öğrenmelidir.
Yorgunluk ve dikkat testi uygulamaları entegre edilmeli.
Giyilebilir Uyarı Sistemleri Kullanılmalı. Vücut sıcaklığı aşırı yükseldiğinde veya düştüğünde uyarı veren sistemler kazaları önleyebilir.

📣 📣 📣

Termal Konfor, İş Güvenliğinin “Gizli Katmanı”

İş güvenliği yalnızca görünür ekipmanlarla değil, görünmeyen risklerin farkındalığıyla sağlanır.
Sıcaklık ve termal stres, yalnızca konforu değil, doğrudan hayatları ve üretim kalitesini etkiler.

Ortam Sıcaksa, Risk Soğuk Kanlı Olmaz!

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Telafi edilemeyen ısı stresinin termofizyolojisi. Fizyolojik manipülasyonlar ve bireysel özellikler https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10840867/

⭐️⭐️ Termal Konfor http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/1b2nnc0j/termal-konfor.pdf

⭐️⭐️ Diyet , ısınma sırasında bir deniz ektoterminde (Girella nigricans ) termal uyum kapasitesini değiştirir, ancak uyum oranını değiştirmez https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36987639/

⭐️⭐️ Türkiye’de Aylık 07.00, 14.00, 21.00 Uzaklık Termal Konfor Koşullarının Zaman-Mekânsal Analizi (1975-2008) (Türkiye’de Aylık 07.00, 14.00, 21.00 Ortalama Termal Konfor Koşullarının Uzay-Zaman Analizi (1975–2008)) https://www.researchgate.net/publication/334658528_Turkiye’de_Aylik_0700_1400_2100_Ortalama_Termal_Konfor_Kosullarinin_Zaman-Mekansal_Analizi_1975-2008_The_Spatiotemporal_Analysis_of_Monthly_0700_1400_2100_Mean_Thermal_Comfort_Conditions_in_Turkey_197

⭐️⭐️ Haddehanelerdeki Fizyolojik Faktörlerden Termal Konfor Değerinin İş Verimi Üzerindeki Etkisi https://acikerisim.karabuk.edu.tr/items/d69bbe79-d299-45e3-a1b8-fd39298ab324

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni4 Haziran 2025

Haberler

En Kısa ve En Net Tanım

Alerji nedir?

İntolerans nedir?

Aynı Gıdayı Yiyorsunuz, Vücut Farklı Tepki Veriyor

Yer fıstığı örneği:

“Bende Alerji Var” Diyenlerin Büyük Kısmı Yanılıyor

Alerji: Vücudun Yanlış Savaş Kararı

İntolerans: Sessiz Ama Israrcı Bir Sorun

Laktoz Örneği: En Bilinen İntolerans

Çocuklarda Daha Çok Alerji, Yetişkinlerde Daha Çok İntolerans

Testler Neden Kafa Karıştırıyor?

Sosyal Medyanın En Büyük Yanıltması

Ne Zaman Ciddiye Almalısınız?

Acil durumdur eğer:

Yaşam kalitesi sorunudur eğer:

En Çarpıcı Gerçek

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

🌊 🌊 🌊

Denize Girmenin İnsan Vücudu Üzerindeki Sağlık Etkileri

Kardiyovasküler Sistem Üzerine Etkileri

Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkileri

Cilt Sağlığı Üzerine Etkileri

Psikolojik ve Nöropsikolojik Etkiler

Kas-İskelet Sistemi ve Fiziksel Fonksiyonlar

Solunum Sistemi Üzerine Etkiler

Hormon Düzeyleri ve Metabolizma

⏱️ ⏱️ ⏱️

İdeal Denizde Kalma Süresi

✅ ✅ ✅

İnsan Sağlığı İçin İdeal Deniz Özellikleri

🌍 🌍 🌍

Dünya Üzerinde İnsan Sağlığı İçin İdeal Denizler

1. Adriyatik Denizi (Hırvatistan – Dalmaçya Sahilleri)

2. Ege Denizi (Türkiye Yunanistan)

3. İzlanda Jeotermal Kıyıları (Mavi Lagün)

4. Karayipler (Barbados, Bahamalar)

5. Kızıldeniz (Mısır, Ürdün, İsrail)

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Dr Mustafa KEBAT

Faunadan Kaynaklanan Biyolojik Tehlikelerin Tanımı

Biyolojik Risk Kaynakları ve Vektörleri

Kıyı Canlıları

Kıyı Kuşları

Risk Skoru Ölçeği

İzmit Körfezi Tersane Çalışanları İçin Fauna kaynaklı Biyolojik Risk Matrisi

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Dr Mustafa KEBAT

🔺 HZ-22 – Olay Ağacı (Event Tree) Analizi

🔸 1. Kontrol Noktası: Çevresel İzleme Programı Var mı?

🔸 3. Kontrol Noktası: Kimyasal Sızıntı Riski İzleniyor mu?

🔸 5. Kontrol Noktası: Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yapılıyor mu?

🧩 🧩 🧩

Senaryonun Özeti

🛡️ 🛡️ 🛡️

Önleyici ve Azaltıcı Tedbirler

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Dr Mustafa KEBAT

🔺 HZ-21 – Olay Ağacı (Event Tree) Analizi

🔸 1. Kontrol Noktası: Yangın Güvenliği Protokolü Var mı?

🔸 3. Kontrol Noktası: Yangın Söndürme Ekipmanları Mevcut mu?

🔸 4. Kontrol Noktası: Elektrik Sistemleri Güvenli mi?

🔸 6. Kontrol Noktası: Yangın Güvenliği Eğitimleri Veriliyor mu?

🧩 🧩 🧩

Senaryomuzun Özeti

🛡️ 🛡️ 🛡️

Önleyici ve Azaltıcı Tedbirler

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

🔺 **HZ-22 – Olay Ağacı (Event Tree) Analizi**

🔺 **HZ-21 – Olay Ağacı (Event Tree) Analizi**