Masa Başı Çalışanlar İçin Kan Dolaşımında Denge Rehberi – 1

Önsöz

Günümüz iş yaşamında masa başı çalışma, bilgi ve teknoloji odaklı sektörlerde çalışan bireylerin günlük rutinlerinin önemli bir parçası hâline gelmiştir. Bilgisayar başında uzun saatler geçirmek, yüksek yoğunluklu zihinsel faaliyetler ve hareketsiz oturma alışkanlıkları, verimliliği artırırken, beraberinde bazı sağlık risklerini de getirmektedir. Özellikle kan dolaşımı, vücudumuzun temel yaşam fonksiyonlarını sürdüren hayati bir sistem olarak, masa başı çalışma ile doğrudan etkileşim halindedir.

Bu rehber, masa başı çalışanlarının kan dolaşımını korumak ve optimize etmek, uzun süreli oturmanın olumsuz etkilerini minimize etmek ve genel sağlık durumlarını güçlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Amacım, yalnızca sorunları tanımlamak değil; aynı zamanda pratik, uygulanabilir ve sürdürülebilir çözümler sunarak, çalışanların günlük yaşamlarına kolayca entegre edebileceği yöntemler önermektir.

Rehber, çalışan sağlığını önemseyen işverenler, insan kaynakları profesyonelleri, İSG uzmanları ve bireysel çalışanlar için bir başvuru kaynağı olarak tasarlanmıştır. İçeriğinde, dolaşımı destekleyen egzersizler, ergonomik düzenlemeler, beslenme ve sıvı alımı önerileri ile stres yönetimi teknikleri gibi çok yönlü uygulamalar yer almaktadır.

Bu önsözle birlikte rehberin temel mesajı şudur: Hareket etmek, küçük ama sürekli adımlar atmak ve yaşam tarzında bilinçli tercihler yapmak, kan dolaşımını dengede tutmak ve sağlıklı bir iş yaşamı sürdürmek için en etkili yoldur.

Çalışanların kendilerini daha enerjik, odaklanmış ve sağlıklı hissetmeleri için hazırladığım bu rehberin, hem bireysel sağlık hem de iş verimliliği açısından değerli bir kaynak olacağına inanıyorum.

Aşağıda yer alan ana başlıklar ve ara başlıkları haftalık olarak sizlerle paylaşacağım.

Ana Başlıklar ve Ara Başlıklar
1. Giriş – 02.01.2026
  • 1.1 Rehberin Amacı
  • 1.2 Hedef Kitle
  • 1.3 Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Önemi

2. Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Etkileri – 09.01.2026
  • 2.1 Kan Dolaşımının Temel İşlevleri
  • 2.2 Uzun Süreli Oturmanın Fizyolojik Etkileri
  • 2.3 Dolaşım Bozukluklarının Belirtileri

3. Günlük Alışkanlıklar ile Dolaşımı Destekleme – 16.01.2026
  • 3.1 Düzenli Molalar ve Hareket
  • 3.2 Ofis İçi Egzersizler
  • 3.3 Doğru Oturma ve Postür

4. Masada Kan Dolaşımını İyileştiren Uygulamalar – 23.02.2026
  • 4.1 Ayak ve Bacak Pozisyonları
  • 4.2 Masa ve Sandalye Yüksekliğinin Optimizasyonu
  • 4.3 Bilgisayar ve Monitör Düzeni

5. Beslenme ve Sıvı Alımı – 30.01.2026
  • 5.1 Dolaşımı Destekleyen Besinler
  • 5.2 Su Tüketimi ve Hidratasyon
  • 5.3 Kafein ve Alkolün Etkileri

6. Stres Yönetimi ve Dolaşım – 06.02.2026
  • 6.1 Stresin Kan Dolaşımına Etkisi
  • 6.2 Nefes Egzersizleri
  • 6.3 Kısa Meditasyon ve Rahatlama Teknikleri

7. Dolaşım Sorunlarının Erken Tespiti ve Önleme – 13.02.2026
  • 7.1 Yaygın Dolaşım Problemleri
  • 7.2 Evde ve Ofiste Basit Kontroller
  • 7.3 Profesyonel Destek Gerektiren Durumlar

8. Özet ve Pratik Öneriler – 20.02.2026
  • 8.1 Günlük Uygulama Planı
  • 8.2 Hatırlatıcı ve Motivasyon Önerileri
  • 8.3 Kaynaklar ve Ek Okuma

1. Giriş
1.1 Rehberin Amacı

Masa başı çalışma, modern iş yaşamının ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Günümüzde çalışanların büyük bir kısmı, günlük işlerini bilgisayar başında, sabit bir pozisyonda ve uzun süre boyunca yürütmektedir. Bu çalışma biçimi, bilgi çağının gerekliliklerini yerine getirirken üretkenliği ve verimliliği artırsa da, fiziksel sağlık üzerinde ciddi etkiler oluşturabilmektedir. Özellikle kan dolaşımı, uzun süreli oturma alışkanlıklarından doğrudan etkilenmekte ve çeşitli kardiyovasküler, metabolik ve kas-iskelet sistemi sorunlarına zemin hazırlamaktadır.

Bu rehberin amacı, masa başı çalışanlarının kan dolaşımını desteklemek, dolaşım bozukluklarını önlemek ve genel sağlık durumlarını iyileştirmek için bilimsel ve pratik bilgiler sunmaktır. Rehber, yalnızca teorik açıklamalarla sınırlı kalmayıp, günlük yaşamda uygulanabilecek basit, etkili ve sürdürülebilir yöntemleri de kapsayacak şekilde tasarlanmıştır.

Rehberin temel hedefleri şu şekilde özetlenebilir:

  1. Bilgilendirme: Çalışanların kan dolaşımının önemi, dolaşım bozukluklarının olası etkileri ve masa başı çalışmanın dolaşım üzerindeki etkileri konusunda farkındalık yaratmak.
  2. Uygulama Rehberliği: Çalışanların iş günü boyunca kısa egzersizler, pozisyon değişiklikleri, nefes teknikleri ve ergonomik düzenlemelerle kan dolaşımını destekleyebilmesini sağlamak.
  3. Önleyici Sağlık: Uzun süreli oturmanın yol açabileceği sağlık risklerini minimize etmek, damar sağlığı ve kardiyovasküler riskleri azaltmak.
  4. Sürdürülebilir Alışkanlıklar: Çalışanların sadece iş saatlerinde değil, günlük yaşamlarında da dolaşımı destekleyen alışkanlıklar geliştirmelerine yardımcı olmak.

Rehber, işverenler, insan kaynakları profesyonelleri, İSG birimleri ve bireysel çalışanlar tarafından kullanılabilecek şekilde tasarlanmıştır. İşverenler açısından, rehberin uygulanması çalışan sağlığını desteklerken verimliliği artırabilir, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını azaltabilir; çalışanlar açısından ise bireysel sağlık, enerji düzeyi ve yaşam kalitesini artırabilir.

Ayrıca, bu rehber yalnızca kan dolaşımını iyileştirmeye odaklanmakla kalmayıp, masa başı çalışmanın yol açabileceği dolaylı sağlık sorunlarına da dikkat çekmektedir. Bu kapsamda rehber, ergonomi, beslenme, stres yönetimi ve kısa fiziksel aktiviteler gibi konuları bütünsel bir çerçevede ele alarak, kan dolaşımı-dengesi temelli bir bütünsel sağlık yaklaşımı sunmaktadır.

1.2 Hedef Kitle

Bu rehber, masa başı çalışanlarının sağlığını ve refahını desteklemek amacıyla hazırlanmıştır. Hedef kitle, aşağıdaki grupları kapsamaktadır:

  1. Bireysel Çalışanlar: Günlük işlerini büyük ölçüde bilgisayar başında yapan, hareketsiz pozisyonlarda uzun süre çalışan ofis çalışanları, yönetici ve uzmanlar.
  2. İşverenler ve İnsan Kaynakları Departmanları: Çalışan sağlığını koruma, iş verimliliğini artırma ve işyerinde sağlıklı alışkanlıkları teşvik etme sorumluluğu bulunan kurum içi birimler.
  3. İSG ve Sağlık Profesyonelleri: İş sağlığı ve güvenliği uzmanları, fizyoterapistler, ergonomi danışmanları ve beslenme uzmanları; rehber, bu profesyonellerin işyeri programlarını planlamalarına yardımcı olabilir.
  4. Eğitim ve Bilinçlendirme Kurumları: Çalışan sağlığı ve ergonomi konularında eğitim düzenleyen kuruluşlar veya üniversiteler; rehber, eğitim materyali olarak da kullanılabilir.

Hedef kitle, farklı yaş, cinsiyet ve fiziksel durumlara sahip çalışanları kapsayacak şekilde geniş tutulmuştur. Bu sayede rehber, hem genç profesyoneller hem de orta yaş ve üzerindeki çalışanlar için uygun uygulamaları ve önerileri içerebilmektedir.

Rehberin hedef kitlesi ayrıca farklı sektörlerden ve iş ortamlarından gelen çalışanları da kapsamaktadır. Örneğin, teknoloji, finans, üretim yönetimi, eğitim, kamu ve hizmet sektöründe masa başı çalışma yaygın olduğundan, rehberin önerileri sektöre özel adaptasyonlarla kullanılabilir.

Ayrıca, hedef kitle yalnızca masa başı çalışanlarla sınırlı değildir; rehber, hareketsiz yaşam tarzı ve düşük fiziksel aktiviteye sahip tüm bireyler için de genel dolaşım sağlığı farkındalığı sağlayabilir. Böylece rehber, işyeri sağlığı programlarıyla entegre edilebilecek bir temel kaynak işlevi görür.

1.3 Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Önemi

Kan dolaşımı, insan vücudunun tüm hücrelerine oksijen ve besin maddelerini taşıyan hayati bir sistemdir. Etkin bir dolaşım sistemi olmadan, dokuların ihtiyaç duyduğu oksijen ve enerji sağlanamaz; bu da metabolik fonksiyonların bozulmasına, yorgunluk ve çeşitli hastalık risklerinin artmasına yol açar. Masa başı çalışma, bu doğal süreç üzerinde doğrudan bir etkendir.

Uzun süreli oturma, kanın bacaklarda ve alt ekstremitelerde birikmesine yol açabilir; bu durum venöz dönüşün azalması anlamına gelir. Venöz dönüşün azalması, bacaklarda ödem oluşumunu artırabilir ve zamanla varis, damar sertliği ve tromboz gibi sorunlara zemin hazırlayabilir. Ayrıca, uzun süreli hareketsizlik, kalp atımının verimli çalışmasını etkileyebilir ve kardiyovasküler yükü artırabilir.

Masa başı çalışmanın dolaşım üzerindeki etkileri yalnızca alt ekstremitelerle sınırlı değildir. Omurga, boyun ve omuz kasları da hareketsizlikten olumsuz etkilenir; bu durum postür bozuklukları, kas gerginliği ve ağrıya yol açarken, dolaylı olarak dolaşım ve metabolizma üzerinde de olumsuz etkiler oluşturur.

Dolaşımın bozulması sadece fiziksel değil, aynı zamanda zihinsel performansı da etkiler. Beyne yeterli oksijen taşınamadığında, konsantrasyon düşer, yorgunluk artar ve genel performans azalır. Bu durum, özellikle masa başında yoğun zihinsel odak gerektiren işlerde, üretkenliği olumsuz yönde etkileyebilir.

Araştırmalar, masa başı çalışma ve hareketsiz yaşamın kronik sağlık risklerini artırdığını göstermektedir. Bunlar arasında kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon, metabolik sendrom, diyabet ve tromboembolik olaylar yer almaktadır. Ayrıca, kan dolaşımının bozulması, damar elastikiyetini azaltarak uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilir.

Rehberin bu bölümünde, çalışanların kan dolaşımını destekleyecek stratejiler konusunda farkındalık geliştirmesi amaçlanmaktadır. Düzenli aralıklarla yapılan hafif egzersizler, pozisyon değişiklikleri, ergonomik oturma düzeni ve nefes teknikleri, dolaşımın iyileştirilmesinde etkili araçlardır. Bunun yanı sıra, beslenme ve sıvı alımı gibi yaşam tarzı faktörleri de kanın viskozitesini ve damar sağlığını doğrudan etkiler.

Masa başı çalışanlar için kan dolaşımının önemi, yalnızca sağlık risklerini azaltmakla sınırlı değildir; aynı zamanda enerji seviyesini, dikkat ve konsantrasyonu artırarak iş performansını yükseltir. Rehber, çalışanların bu farkındalığı kazanması ve pratik uygulamalar geliştirmesi için temel bilgiler sunmaktadır.

Sonuç olarak, kan dolaşımı-dengesi rehberi, masa başı çalışmanın getirdiği sağlık risklerini azaltmayı, çalışanların hem fiziksel hem de zihinsel performansını desteklemeyi, yaşam kalitesini yükseltmeyi hedefleyen bütünsel bir yaklaşım sunmaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Ofiste Ergonomi – Fareyi (Mouse) Doğru Kullanalım

İş güvenliğinin – Ergonominin o kadar çok konusu – çalışanların da o kadar sorunu varken bu mu konu diyor olabilirsiniz… Belki de haklısınız.

Lakin kullanımı o kadar yaygın ki…

Evlerde, bürolarda, şantiyelerde kısaca hemen her bilgisayarın yanında bir tane var. Ve kullananların büyük kısmının doğru kullanmadığı için nedenini bilmedikleri el – bilek, dirsek, omuz, boyun ve sırt sorunları yaşıyor.

Yapmayın bilmiyor muydunuz? O zaman haydi bakalım devam edin.

Bilgisayarınızın bulunduğu masa – yer sizin özel alanınızdır. Bilgisayarınızla çalışırken ilgili her ekipmanın sizin vücut ölçülerinize uygun boyutta ve uygun konumda olması bedeninizin sağlığı ve konforu için gereklidir.

Fare / Mouse / İşaretçi gibi adlar verilen ve çark farklı boyutta, şekilde ve yapıda olan elle kullanımları dolayısı ile konumuz olan bu aygıtlara bir göz atalım. Yazının devamında sadece ”fare” olarak adını kullanacağım.

Geleneksel fareye ek olarak, fare ile aynı işlevi gören işaretçilerden, izleme topları, dokunmatik yüzeyler, parmak ucu kumandaları ve diskler de konumuza dahildir.

Aslında fare seçimi ve yerleşimi, bilgisayaranızla çalışırken güvenli ve sağlıklı kalabilmenizin önemli bir faktörüdür.

İşaretçi Yerleşimi

Potansiyel Tehlike

İşaretçi/fare klavyenin yakınında değilse (Şekil 1), cihazı kullanırken garip duruşlara , temas stresine veya kuvvetli el eforlarına maruz kalabilirsiniz.

Bu pozisyonda (Şekil 2) uzun süre çalışmak omuz ve kola stres bindirir ve garip bilek ve omuz duruşları alma olasılığınızı artırır, bu da kas-iskelet sistemi bozukluklarına yol açabilir.

Olası Çözümler

  • Düz, nötr bir bilek duruşunu koruyabilmeniz için işaretçiyi/fareyi konumlandırın. Bu, sandalyenizde , masanızda , klavye tepsinizde vb. ayarlamalar gerektirebilir.
  • Klavye tepsisi/yüzeyi hem klavyeyi hem de fareyi alacak kadar büyük değilse, erişimi sınırlamak için aşağıdakilerden birini deneyin:
    • Klavyenin üzerine konumlandırılmış bir fare platformu kullanın. Bu tasarım farenin 10 tuşlu klavyenin üstünde kullanılmasına olanak tanır.
    • Klavye tepsisinin yanına bir fare tepsisi takın (Şekil 4).
  • Dokunmatik yüzey gibi bir işaretleme aygıtının entegre edildiği bir klavye kullanın (Şekil 5).
  • İşaretçi/fare için daha fazla alan bırakacak şekilde, on tuşlu bir klavye kullanmayın.
  • Hem klavyeyi hem de fareyi alabilecek kadar büyük klavye tepsileri takın.
  • Nötr bilek duruşunu desteklemek için bilek/avuç desteği olan bir mouse pad kullanın (Şekil 6).
  • Fare görevlerinin yerine tuş vuruşlarını kullanın; örneğin kaydetmek için Ctrl+S ve yazdırmak için Ctrl+P.

İşaretçi boyutu, şekli ve ayarları

Potansiyel Tehlike

Uygun olmayan boyutta ve şekildeki işaretçiler stresi artırabilir, garip duruşlara neden olabilir ve aşırı efor sarf etmeye yol açabilir. Örneğin, çok büyük veya çok küçük bir işaretleme cihazı kullanmak parmak kuvvetinizi artırmanıza ve bileğinizi garip pozisyonlara bükmenize neden olabilir. Sağ el kullanımı için tasarlanmış bir cihazı çalıştırmak için sol elinizi kullanmak da kuvvet ve duruş sorunları yaratabilir ve elin avuç içindeki yumuşak doku bölgelerinde temas stresi yaratabilir. Temas stresi tahrişe ve iltihaplanmaya neden olabilir.

Olası Çözümler

  • Normalde çalıştıracak ele uyacak şekilde tasarlanmış bir işaretleme cihazı seçin. Birçok cihaz sağ el/sol el modelleri olarak mevcuttur ve ayrıca büyük ve küçük ellere uyacak boyutlarda gelir. Her iki elle kullanıma uygun bir cihaz tercih edilebilir, çünkü sağdan sola doğru kullanım, bir el için dinlenme süreleri sağlar. Uygun uyum ve hissiyat sağlamak için cihazı satın almadan ve uzun süreli kullanımdan önce test etmelisiniz.
  • Uygun boyutta ve hareket oluşturmak için minimum kuvvet gerektiren işaretleme aygıtlarını seçin. Örneğin, bir disk aygıtı (Şekil 7) tek elle çalıştırılabilecek kadar küçük olmalıdır (genellikle 1,5 ila 2,5 inç genişliğinde, 2,5 ila 4,5 inç uzunluğunda ve 1 ila 1,5 inç yüksekliğinde).
  • İşaretleme aygıtı kullanımını azaltarak ellerdeki gerginliği azaltın. Sayfa aşağı gibi klavye işlevlerini kullanmak fare kullanımını azaltabilir ve el ve kol kasları için dinlenme sağlayabilir.
  • Elinize daha iyi uyan veya kavrama sırasında bileği bükmeyi gerektirmeyen başka bir cihaz türü kullanın. Parmak ucu joystick’i (Şekil 8), dokunmatik yüzey veya izleme topu (Şekil 9) belirli görevler için daha az yorucu olabilir. Herhangi bir yeni ürünü seçmeden ve uzun süreli kullanımdan önce her zaman deneyin.

Potansiyel Tehlike

Giriş aygıtının hassasiyeti uygun şekilde ayarlanmadığında, aygıtı kontrol etmek için aşırı güç ve garip el duruşları kullanmanız gerekebilir. Örneğin, aşırı hassas bir fare, yeterli kontrol sağlamak için aşırı ve uzun süreli parmak gücü gerektirebilir. Yetersiz hassasiyete sahip bir fare, işaretçiyi ekran etrafında hareket ettirmek için bileğin büyük ölçüde sapmasını gerektirebilir. Uzun süreli güç uygulamak veya bileği tekrar tekrar bükmek, el ve kol kaslarını yorabilir ve kas-iskelet sistemi yaralanmaları riskini artırabilir.

Olası Çözümler

  • Hassasiyet ve hız (işaret cihazı elle hareket ettirildiğinde işaretçinin ekranda ne kadar hızlı hareket ettiği) rahat hissettirmeli ve ayarlanabilir olmalıdır. İşaretçi, bilek düz ve nötr bir duruşta tutulurken tüm ekranı kaplayabilmelidir.
  • Hassasiyet, işaretleme aygıtını hafif bir dokunuşla kontrol edebileceğiniz şekilde ayarlanmalıdır. Çoğu güncel aygıt, bilgisayar kontrol paneli aracılığıyla ayarlanabilen hassasiyet ayarlarına sahiptir.
  • Kontrolü sağlamak için fareyi veya işaretleme aygıtını sıkıca tutmaktan kaçının.
  • Bir izleme topunun açık yüzey alanı en az 100 derece olmalıdır (Şekil 9). Rahat hissettirmeli ve herhangi bir hareket kombinasyonunu oluşturmak için her yöne dönebilmelidir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Ergonomi: Temeller ile uygulamalı araştırma arasında bir köprü https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3143510/

⭐️⭐️ Ofis ergonomisi. Başarı için ölçümler https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10818828/

⭐️⭐️ Yaşlanan işgücünde kas-iskelet ağrısı için ergonomik ve bireysel risk faktörleri https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36303167/

⭐️⭐️ Ergonomik müdahalenin boyun/omuz ve bel ağrısına etkisi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17522452/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

Daha Fazla