14 Haziran 2025

Metilen Mavisinin Nöroprotektif Etkileri

Metilen Mavisinin Nöroprotektif Etkileri – Rusya’dan Özgün Bir Çalışma Analizi

Referans:

Stelmashook, E. V., Genrikhs, E. E., Mukhaleva, E. V., Kapkaeva, M. R., Kondratenko, R. V., Skrebitsky, V. G., & Isaev, N. K. (2019). Neuroprotective Effects of Methylene Blue In Vivo and In Vitro. Bulletin of Experimental Biology and Medicine, 167(4), 455–459. https://doi.org/10.1007/s10517-019-04548-3MDPI+5journals.rcsi.science+5journals.rcsi.science+5

Amaç

Bu çalışma, metilen mavisinin (MM) travmatik beyin hasarı (TBI) sonrası nörolojik işlev bozukluklarını azaltma potansiyelini ve in vitro koşullarda nöronlar üzerindeki koruyucu etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Yöntem

  • In Vivo Deneyler: Sıçanlarda sensörimotor kortikal bölgede odaklanmış tek taraflı TBI modeli oluşturulmuştur. Metilen mavisinin (MM) (1 mg/kg) enjeksiyonu, yaralanmadan hemen önce veya 30 dakika sonra intravenöz olarak uygulanmıştır.
  • In Vitro Deneyler: Kültürlenmiş nöronlar, mitokondriyal toksisite indükleyicileri olan paraquat veya çinko iyonları ile maruz bırakılmıştır. Metilen mavisinin’nin (MM) nöronal ölüm üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.

Bulgular

  • Fonksiyonel İyileşme: Metilen mavisinin (MM) enjeksiyonu, TBI sonrası etkilenen ekstremitelerdeki fonksiyonel bozuklukları anlamlı şekilde azaltmıştır.
  • Nöronal Koruma: In vitro deneylerde, Metilen mavisinin (MM) , paraquat veya çinko iyonları tarafından indüklenen nöronal ölümü etkili bir şekilde azaltmıştır.

Sonuç

Metilen mavisi, hem in vivo hem de in vitro koşullarda nöronlar üzerinde koruyucu etki göstermektedir. Bu etkiler, TBI sonrası nörolojik işlev bozukluklarının azaltılması ve mitokondriyal toksisiteye karşı nöronal koruma sağlamasıyla ortaya çıkmaktadır.

Bu çalışma, metilen mavisinin nöroprotektif potansiyelini ortaya koyarak, TBI ve benzeri nörolojik hasarların tedavisinde olası bir terapötik ajan olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

Ek Bilgi

Araştırmacıların kendi ülkelerinin Tıbbi Veritabanları mevcut olup ilgili konuda veya istediğiniz konularda Pubmed harici bilimsel yayın araştırması yapmak isteyenler için tavsiye ederim. Aşağıda ilgili web adreslerini ve özelliklerini bilgilerinize sunuyorum.

Saygılarımla…

🇷🇺 Rus Tıbbi Veritabanları

  1. eLIBRARY.ru
    • Web: https://www.elibrary.ru
    • Kapsam: Rusya’nın en büyük akademik yayın portalıdır. Tıp, biyoloji, mühendislik gibi alanlarda milyonlarca makale içerir.
    • İlgili alt dizin: Russian Science Citation Index (RSCI)
    • Dili: Rusça (bazı İngilizce özetler vardır).
  2. CyberLeninka
    • Web: https://cyberleninka.ru
    • Kapsam: Açık erişimli, bilimsel dergileri içeren bir platformdur. Tıp ve biyomedikal bilimlerde pek çok çalışmaya yer verir.
    • Özellik: Açık erişim ve tam metin indirilebilir.
    • Dili: Rusça (bazı İngilizce versiyonlar da sunulabilir).
  3. VINITI Database (All-Russian Institute of Scientific and Technical Information)
    • Web: http://www2.viniti.ru (Erişim kısıtlı olabilir)
    • Kapsam: Bilimsel ve teknik yayınların yanı sıra biyomedikal alanlarda da kataloglama yapılır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Makaleler14 Haziran 2025
17 Nisan 2025

Yaşlanmayı Durdurmak İçin Metilen Mavisi İçmeli miyiz?

Yaşlanma, hücre düzeyinde fonksiyon kaybı, enerji üretiminin azalması, oksidatif stresin artması ve DNA hasarlarının birikimiyle karakterize edilen karmaşık bir biyolojik süreçtir.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, yaşlanma sürecinin temelinde mitokondriyal disfonksiyon, telomer kısalması, hücresel senesens (yaşlanma), epigenetik değişiklikler ve kronik enflamasyon gibi mekanizmaları tanımlamaktadır.

Mitokondri, enerji üretiminin merkezidir ve yaşlanmayla birlikte fonksiyonları azalır. İşte bu noktada Metilen Mavisi (MB) devreye girer.

Yaşlanmayı Durdurmak İçin Metilen Mavisi

Aşağıda yer alan tarifler bilgi amaçlıdır. Hekiminize muayene olmadan – danışmadan kesinlikle kullanmamakısınız. Unutmayın her insanın vücudunun ihtiyacı olan tedavi – takviye farklı olabilceği gibi kullanılacak miktarlar – dozlar da farklıdır. Bu farklılıklara göre size en uygun yolu ve dozu önerecek olan hekiminizdir.

Bilimsel Çalışmalarda Kullanılan Tipik Metilen Mavisi Dozları (Düşük Doz Protokolü)

Çoğu çalışmada, yaşlanmayı önleyici ve mitokondriyi destekleyici etkiler için düşük doz Metilen Mavisi tercih edilmiştir.

  • Ağızdan Alınma Şekli
    🔹 0.5 mg/kg – 4 mg/kg/gün
    🔹 Ortalama yetişkin birey için (örneğin 70 kg bir kişi):
    → 35 mg ile 280 mg arasında değişir.
    → Ancak en yaygın kullanılan güvenli aralık: 10 mg – 60 mg/gün.

  • Alınma Sıklığı
    🔹 Günde 1 kez, tercihen sabah veya öğleden önce alınır.
    🔹 Haftada 5 gün kullanım + 2 gün ara verme gibi protokoller de önerilmektedir (sürekli kullanım yerine siklik kullanım tercih edilebilir).

💧 Metilen Mavisi Kullanım Şekli

🔸 Sıvı form (solüsyon)

  • 1% Metilen Mavisi çözeltisi kullanılabilir.
  • 1 ml’si = 10 mg Metilen Mavisi içerir.
  • Damlalıkla suya damlatılarak içilir.
  • Örneğin: 10 mg almak için 1 ml damlatılır, 1 bardak suya eklenip içilir.

🔸 Kapsül / tablet formu

  • Daha sabit dozaj sağlar, ancak eczanelerde nadir bulunur.
  • Güvenilir takviye markalarından temin edilmelidir.

⚠️ Metilen Mavisi İçin Önemli Uyarılar ve Kontrendikasyonlar

🚫 Kimler kullanmamalı?

  • G6PD (Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz) eksikliği olanlar (ciddi hemolitik anemi riski taşır).
  • Hamile ve emziren kadınlar
  • MAO inhibitörü kullanan kişiler (ilaç etkileşimi riski yüksek)
  • Böbrek hastaları (atılım azalabilir)

⚠️ Yan etkiler

  • Hafif: İdrar renginin mavi-yeşil olması (zararsız), mide bulantısı
  • Aşırı dozda: Baş ağrısı, anksiyete, baş dönmesi, methemoglobinemi riski

🧠 Kombinasyonlar: Metilen Mavisi Ne Zaman Daha Etkili?

Metilen Mavisi aşağıdaki bileşenlerle birlikte sinerji oluşturabilir

Destekleyici TakviyeEtki Alanı
Koenzim Q10Mitokondri enerjisi
Alfa Lipoik Asit (ALA)Antioksidan savunma
Vitamin CSerbest radikal temizliği
Resveratrol / PterostilbenHücresel yaşlanma, sirtuin aktivasyonu
L-KarnitinYağ asidi metabolizması

⏳ Metilen Mavisi Kullanımında Ne Kadar Sürede Etkileri Görülür?

  • Kısa vadede (1–2 hafta): Enerji artışı, zihinsel berraklık, daha iyi uyku.
  • Orta vadede (4–8 hafta): Bilişsel performans, cilt kalitesi, dayanıklılık.
  • Uzun vadede (3 ay+): Yaşlanma hızının düşmesi, hücresel yenilenme desteği.

💡 Metilen Mavisi Kısa Özeti

  • Doz: Genellikle 10–60 mg/gün (düşük dozlar tercih edilir).
  • Form: Sıvı damla (1% çözelti) veya tablet.
  • Kullanım: Sabah aç ya da tok karna, haftada 5 gün.
  • Dikkat edilmesi gerekenler: G6PD eksikliği, böbrek hastalığı, ilaç etkileşimleri.
  • Yan etkiler genellikle doz aşımında ortaya çıkar.

Metilen Mavisi – Genel Özellikleri

Metilen Mavisi (C₁₆H₁₈ClN₃S), ilk olarak 19. yüzyılda sentetik olarak üretilmiş ve tıp alanında çeşitli amaçlarla kullanılmış bir fenotiyazin türevidir.

Başlangıçta antimalaryal ve antiseptik olarak kullanılsa da, son yıllarda mitokondri üzerinde gösterdiği olumlu etkiler nedeniyle anti-aging (yaşlanma karşıtı) molekül olarak yoğun ilgi görmektedir.

Metilen Mavisinin Mitokondriyi Destekleyici Etkisi

Mitokondrilerde ATP üretimi sırasında elektron taşıma zincirinin işleyişi kritik öneme sahiptir. Metilen Mavisi, bu süreçte elektron taşıyıcı görevi görerek aşağıdaki yollarla yaşlanma belirtilerini azaltır.

  • Kompleks I ve III arasındaki elektron akışını artırır, böylece ATP üretimi optimize edilir.
  • Serbest radikal (ROS) üretimini azaltır ve böylece hücrelerdeki oksidatif hasarı sınırlayarak yaşlanmaya karşı koruma sağlar.
  • Mitokondriyal biyogenez üzerinde olumlu etkiler gösterir; yani hücrelerde daha fazla ve sağlıklı mitokondri oluşumunu teşvik eder.

Bu etkiler, yaşlanmayla birlikte artan yorgunluk, hücresel disfonksiyon ve nörodejeneratif süreçlerin yavaşlatılmasına katkı sağlayabilir.

Metilen Mavisinin Hücresel Oksidatif Stresi Azaltması

Yaşlanmanın en belirgin özelliklerinden biri, serbest radikal üretiminin artması ve antioksidan savunma sisteminin zayıflamasıdır. Metilen Mavisi, güçlü bir antioksidan görevi görerek:

  • Lipid peroksidasyonunu azaltır (özellikle beyin dokularında).
  • DNA ve protein yapılarındaki oksidatif bozulmaları sınırlar.
  • Nrf2 gibi antioksidan yanıt faktörlerini aktive eder.

Bu sayede yaşlanmaya bağlı kronik hastalıkların (Alzheimer, Parkinson, kardiyovasküler bozukluklar) oluşum riski azalabilir.

Metilen Mavisinin Nöroprotektif Özellikleri ve Bilişsel Fonksiyonlara Etkisi

Yaşlanmanın en belirgin etkilerinden biri de bilişsel fonksiyonlarda bozulmadır. Metilen Mavisi, özellikle Alzheimer ve diğer demans türlerinde etkili olduğu verileri mevcuttur.

Metilen Mavisinin nöroprotektif özellikleri

  • Tau proteinlerinin birikmesini engelleyerek nöron hasarını sınırlar.
  • Asetilkolin düzeylerini korur, bu da hafıza ve öğrenme süreçlerini destekler.
  • Beyin kan akışını iyileştirerek oksijenlenmeyi artırır.
  • Beyin dalgaları üzerinde olumlu etki yaparak dikkat, uyanıklık ve zihinsel netliği artırabilir.

Klinik öncesi çalışmalar, düşük doz Metilen Mavisinin farelerde öğrenme yeteneğini ve hafızayı geliştirdiğini göstermiştir.

Metilen Mavisinin Hücresel Yaşlanmayı Geciktirmesi ve Telomer Koruması

Telomerler, hücrelerin genetik materyalini koruyan yapılar olup yaşlandıkça kısalırlar. Bu kısalma, hücresel yaşlanmanın temel belirleyicilerindendir.

Metilen Mavisi

  • Telomeraz aktivitesini doğrudan artırmasa da, DNA hasarını azaltarak dolaylı yoldan telomer kısalmasını yavaşlatabilir.
  • Senesens hücrelerinin birikimini önleyerek doku fonksiyonlarını korur.
  • Hücrelerin proliferasyon kapasitesini uzatır; bu da yaşlanmanın yavaşlaması anlamına gelir.

Metilen Mavisinin Cilt Sağlığı Üzerine Etkileri

Yaşlanmanın en görünür belirtileri ciltte görülür. Kollajen kaybı, elastikiyetin azalması, kırışıklık ve pigmentasyon gibi sorunlar yaşla birlikte artar.

Metilen Mavisi

  • Dermal fibroblastların proliferasyonunu artırır, bu da cilt hücrelerinin yenilenmesini destekler.
  • Güneş ışınlarının (UV) neden olduğu DNA hasarını azaltır.
  • Topikal uygulamalarda cilt üzerinde anti-aging krem bileşeni olarak kullanılabilir.

Bu etkiler, Metilen Mavisinin yaşlanmaya karşı sadece içsel değil, dışsal (kozmetik) faydalar sunduğunu da göstermektedir.

Metilen Mavisinin Metabolizma ve Enerji Seviyeleri Üzerindeki Etkisi

Yaşla birlikte metabolizma yavaşlar, enerji üretimi düşer ve kronik yorgunluk şikayetleri artar.

Metilen Mavisi

  • Glikoz metabolizmasını optimize eder.
  • Kas mitokondrilerini destekleyerek fiziksel dayanıklılığı artırabilir.
  • Uzun süreli kullanımlarda metabolik sendrom ve obeziteyle ilişkili bazı parametrelerde iyileşme sağlayabileceğine dair bulgular vardır.

Metilen Mavisi Kulanımında Düşük Dozun Önemi ve Kullanım Güvenliği

Yaşlanma karşıtı etkileri görebilmek için Metilen Mavisi çok düşük dozlarda etkilidir. Genellikle ağız yoluyla alınan 0.5-4 mg/kg dozları arasında çalışılmıştır.

Metilen Mavisi;

  • Yüksek dozlarda, hemolitik anemi, methemoglobinemi, baş ağrısı, idrar renginde maviye dönüşme gibi yan etkiler görülebilir.
  • G6PD eksikliği olan bireylerde kontrendikedir.
  • Reçetesiz veya hekiminizin onayı olmadan kullanmamalısınız.

Metilen Mavisi Gerçek Bir Anti-Aging Molekülü mü?

Bugüne kadar yapılan araştırmalar, Metilen Mavisinin yaşlanma sürecini yavaşlatma potansiyeline sahip güçlü bir molekül olduğunu ortaya koymuştur. Metilen Mavisinin mitokondri fonksiyonlarının desteklenmesi, oksidatif stresin azaltılması, bilişsel ve nörolojik faydalar sunması sebebi ile yararlı olduğu keesindir. Lakin size faydalı olup olmayacağı hakkında hekiminizin kontrolü ve onayı sonrası kullanmanızı tavsiye ederim

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Metilen Mavisi İle Yapılmış Araştırmalar ve Sonuçları Tablosu

Nöronlar, sürekli aerobik enerji üretimine büyük ölçüde bağımlı olan son derece uzmanlaşmış hücrelerdir.

Hücrenin hayatta kalması için temel süreçlerden, karmaşık yapı ve işlevleri tarafından tercih edilen hafıza gibi işlevlere kadar değişen işlevleri yerine getirmek için mitokondriyal aerobik metabolizmaya güvenirler.

Bozulmuş mitokondriyal oksidatif metabolizmanın, AD ve ilgili bozukluklarda gözlemlenenlere benzer hafıza eksiklikleri ve nörodejenerasyonla ilişkili olduğu gösterilmiştir

( Bennett ve ark., 1992 ; 
Gonzalez-Lima ve ark., 1997 ; 
Gonzalez-Lima ve ark., 1998a ; 
Liang ve ark., 2008 ). Bu nedenle, mitokondriyal metabolizmayı iyileştirmeyi amaçlayan müdahalelerin hem hasta hem de normal beynin işlevine fayda sağladığı varsayılmaktadır. MB, bu hedefe ulaşmak için ideal bir ilaç gibi görünmektedir. MB’yi etkili bir hafıza güçlendirici olarak gösteren çalışmalar 
aşağıdaki tabloda özetlenmiştir 
Bu veriler, MB’nin hafızayı iyileştirici bir ilaç olarak potansiyel klinik faydalarının en üst düzeye çıkarılmasında yararlı olabilecek bazı ilkelerin belirlenmesine olanak tanımaktadır.

Çeşitli deneysel bellek görevlerinde Metilen Mavisinin (MB) hafızayı güçlendirici etkilerinin özeti.

Davranışsal
paradigma		MB dozu (mg/kg)SonuçlarReferanslar
Engelleyici
kaçınma		Tek ip 0.05, 0.5,1,5, 501 mg/kg dozda kaçınma hafızasının güçlendirilmesi
. En yüksek (50 mg/kg)
dozda tutma eksiklikleri.		Martinez, Jr. ve diğerleri, 1978
Delik tahtası
mekansal arama
iştah açıcı görev		1, ip 5 gün boyunca tekrarlandıNormal sıçanlarda geliştirilmiş mekansal hafıza tutma . Sitokrom oksidaz inhibitörü tarafından bozulan
mekansal hafıza tutmanın yeniden sağlanması .		Callaway ve diğerleri, 2002 ; 2004
Riha ve diğerleri, 2011
Koşullu
korkunun yok olması		4, ip 5 gün boyunca tekrarlandıNormal sıçanlarda yok olma hafızasının daha iyi tutulması
. Doğuştan çaresiz sıçanlarda korku yenilenmesinin azalması
.		Gonzalez-Lima ve Bruchey, 2004 ;
Wrubel ve diğerleri, 2006
Nesne
tanıma		Tek ip 1,4,104 mg/kg dozda nesne tanımada iyileşme.Riha ve diğerleri, 2005
Açık alanda
alışma		Tek ip 1,4,104 mg/kg dozda uzun vadeli alışmada iyileşme
.		Riha ve diğerleri, 2005
Ayrımcılık
öğrenimi		1, ip 5 gün boyunca tekrarlandıÖdül/ödülsüz ayrımcılığın daha iyi
öğrenilmesi.		Wrubel ve diğerleri, 2007
Morris Su
Labirenti		Tek ip 0.15-4
Doza bağlı olarak skopolamin kaynaklı uzaysal öğrenme bozukluğunun tersine çevrilmesi .		Deiana ve diğerleri, 2009

12-16 hafta boyunca günde 9-30 oral doz tahmini
AD’nin transgenik fare modelinde ve insan tauopatisinin transgenik fare modelinde gelişmiş mekansal bellek
.		Medina ve diğerleri, 2010;
O’Leary ve diğerleri, 2010

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Metilen Mavisinin hafızayı geliştirme ve nöroproteksiyon üzerindeki nörometabolik mekanizmaları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3265679/

⭐️⭐️ Metilen Mavisi hücresel yaşlanmayı geciktirir ve temel mitokondriyal biyokimyasal yolları güçlendirir https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17928358/

⭐️⭐️ Metilen Mavisinin sinir sisteminde hücresel ve moleküler etkileri https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19760660/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni17 Nisan 2025
24 Temmuz 2024

Fisetin – Farmakoloji, Mekanizmaları, Terapötik Potansiyel ve Klinik Çalışmalar

Fisetin (3,3′,4′,7-tetrahidroksiflavon), çeşitli meyve ve sebzelerde (örneğin çilek, elma, üzüm, soğan, salatalık) doğal olarak bulunan bir flavonol tipi flavonoiddir.

Kimyasal yapısı, flavone omurgasında dört hidroksil grubu (-OH) taşımasıyla karakterizedir; bu gruplar, güçlü antioksidan aktivitesini sağlar.

Fisetin, polifenolik bileşikler sınıfına girer ve antioksidan, anti-inflamatuar, anti-kanser, nöroprotektif, anti-diyabetik, anti-obesite ve senolitik (senescent hücreleri selektif olarak elimine eden) etkileriyle bilinir.

Bu derleme, fisetinin farmakokinetiği, moleküler mekanizmaları, terapötik uygulamaları, klinik denemeleri ve güvenlik profili güncel pre klinik ve klinik çalışmalara dayanmaktadır.

Farmakokinetik Özellikler

Fisetinin oral biyoyararlanımı düşüktür; İnsanlarda plazma konsantrasyonu, 100-500 mg dozlarda 1-10 µM aralığındadır.

Emilim, bağırsak mukozasında glukuronidasyon ve sülfasyon yoluyla hızlı metabolizmaya uğrar, bu da ana metabolitleri (fisetin-3-glukuronid ve fisetin-4′-sülfat) üretir.

Dağılımı, lipofilik yapısı sayesinde beyin-kan bariyerini geçerek nöroprotektif etkiler gösterir.

Eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 3-4 saattir, böbrek ve safra yoluyla atılır.

Biyoyararlanımı artırmak için lipozomal, nanosferik veya mikrokapsülasyon formülasyonları geliştirilmektedir; örneğin lipozomal fisetin, plazma seviyelerini 5-10 kat artırabilir.

Preklinik çalışmalarda, farelerde intraperitoneal enjeksiyonla maksimum plazma konsantrasyonu (Cmax) 20-50 µM’ye ulaşırken, oral yolda bu değer 5-10 µM’dir. Farmakokinetik modellemelerde, P-glikoprotein (P-gp) ve CYP3A4 enzimleri tarafından modüle edildiği gösterilmiştir.

Moleküler Eyleme Mekanizmaları

Fisetin, çok hedefli bir ajan olarak davranır ve çeşitli sinyal yollarını modüle eder.

Ana mekanizmaları şöyle özetlenebilir:

  1. Antioksidan Etkiler: Doğrudan radikal süpürücü aktivite gösterir; flavone yapısındaki hidroksil grupları, süperoksit (O2•−), hidroksil (•OH) ve peroksinitrit (ONOO−) gibi reaktif oksijen türlerini (ROS) nötralize eder. Dolaylı olarak, Nrf2/ARE yolunu aktive ederek antioksidan enzimleri (SOD, katalaz, GPx, HO-1) indükler. Örneğin, in vitro çalışmalarda, fisetin Nrf2 translokasyonunu artırarak GSH seviyelerini %50-100 yükseltir. Mitokondriyal ROS üretimini inhibe eder ve mitokondriyal membran potansiyelini (ΔΨm) korur.
  2. Anti-inflamatuar Etkiler: NF-κB ve MAPK (ERK, JNK, p38) yollarını inhibe eder, böylece pro-inflamatuar sitokinlerin (TNF-α, IL-6, IL-1β) ekspresyonunu baskılar. Cholinergic anti-inflamatuar yolak üzerinden asetilkolin salınımını artırır. In vivo modellerde, fisetin LPS-indüklenmiş inflamasyonda NO üretimini %40-60 azaltır.
  3. Apoptotik ve Anti-kanser Etkiler: p53 yolunu aktive eder, MDM2’yi inhibe eder ve Bcl-2/Bax oranını değiştirerek intrinsik apoptosis’i tetikler. Cytochrome c ve Smac/DIABLO salınımını artırır. mTOR, Wnt/β-catenin ve PI3K/Akt yollarını inhibe ederek hücre proliferasyonunu durdurur. Kanser hücrelerinde (kolon, prostat, pankreas, akciğer) G2/M faz arresti yapar ve anjiyogenezi (VEGF inhibisyonu) baskılar.
  4. Nöroprotektif Etkiler: BDNF ekspresyonunu artırır, Ras-ERK kaskadını aktive ederek nörit outgrowth’ı teşvik eder. Aβ plaklarını azaltır (AD’de), α-sinüklein agregasyonunu inhibe eder (PD’de). Oksidatif stresle indüklenmiş nöronal ölümü (glutamat toksisitesi, hipoglisemi) önler; HT-22 hücrelerinde GSH tükenmesini tersine çevirir.
  5. Senolitik Etkiler: Senescent hücrelerde Bcl-2 ve Bcl-xL’yi inhibe ederek apoptosis’i indükler. SASP (senescence-associated secretory phenotype) faktörlerini (IL-6, MMP’ler) azaltır. Yaşlanma modellerinde (SAMP8 fareleri), senescent hücre yükünü %20-50 düşürür.
  6. Diğer Mekanizmalar: AMPK ve SIRT1’i aktive ederek metabolik adaptasyonu sağlar; GSK-3β’yi inhibe ederek miyokardiyal IR yaralanmasını önler. JAK-STAT ve PKC yollarını modüle eder.
Terapötik Uygulamalar ve Preklinik Kanıtlar
  • Kanser: Kolorektal kanserde apoptosis’i indükler; in vitro çalışmalarda HCT116 hücrelerinde IC50 değeri 50-100 µM’dir. TRAIL-indüklenmiş apoptosis’i güçlendirir. Prostat kanserinde (PC-3 hücreleri) tümör büyümesini %60 inhibe eder.
  • Nörodejeneratif Hastalıklar: AD modellerinde (Aβ-enjekte fareler) bilişsel fonksiyonu iyileştirir, GFAP ve kaspaz-3 seviyelerini düşürür. PD’de MPTP-indüklenmiş modellerde dopaminerjik nöronları korur. HD ve ALS’de agregasyon inhibisyonu gösterir.
  • Kardiyovasküler ve Miyokardiyal Koruma: IR yaralanmasında mitokondriyal fonksiyonu korur, oksidatif stresi azaltır, GSK-3β’yi inhibe eder. Aterosklerozda lipid profilini iyileştirir.
  • Diyabet ve Obezite: İnsülin duyarlılığını artırır, glukoz metabolizmasını düzenler; diyabetik farelerde hiperglisemiyi %30-50 azaltır.
  • Anti-nosisepsiyon ve Anti-inflamatuar: Kapsaisin-indüklenmiş ağrı modellerinde flinching ve biting davranışlarını azaltır.
  • Yaşlanma ve Senoterapi: Yaşlı farelerde vasküler fonksiyonu iyileştirir, mitokondriyal oksidatif stresi azaltır.
Klinik Çalışmalar

Fisetin, FDA tarafından GRAS (generally recognized as safe) statüsündedir. Devam eden faz II denemeler:

NCT06133634: Yaşlılarda vasküler endotel fonksiyonunu iyileştirmek için intermittant fisetin (mitokondriyal OS ve senolitik etkiler yoluyla).

NCT05595499: Meme kanseri sonrası (evre I-III) postmenopausal kadınlarda fiziksel fonksiyonu iyileştirmek için senolitik etki.Diğer denemeler romatoid artrit (1 dk/gün stimülasyonla TNF-α baskılanması) ve IFALD (intestinal failure-associated liver disease) için devam ediyor. Klinik dozlarda (20-100 mg/kg) etkinlik gözlenmiş, ancak uzun vadeli veriler sınırlı.

Güvenlik Profili ve Gelecek Yönler

Preklinik toksisite çalışmaları, LD50 >2000 mg/kg (farelerde) gösterir; hepatotoksisite veya genotoksisite yok. Yan etkiler nadirdir (hafif GI rahatsızlığı). Ancak yüksek dozlarda CYP inhibisyonu nedeniyle ilaç etkileşimleri mümkün.

Gelecekte, biyoyararlanımı artıran formülasyonlar (lipozomal) ve kombinasyon terapileri (örneğin kimyoterapiyle) odaklanılacak. Faz III denemeler, nörodejeneratif hastalıklar ve kanser için planlanıyor.

Fisetin, multitarget mekanizmalarıyla umut verici bir ajan olup, daha fazla klinik validasyon gerektirir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️Fisetin: Oksidatif stres, iltihaplanma, yaşlanma ve kanser arasında köprü kuran çok yönlü bir flavonol. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41538057/

⭐️⭐️Çok fonksiyonlu biyoaktif bir flavonoid olarak fisetin: Farmakolojisi, etki mekanizması, güvenlik profili, klinik çalışmaları ve tedavideki gelecekteki yönlerine dair kapsamlı bir inceleme.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2212429225017973

⭐️⭐️Nörodejeneratif hastalıklarda doğal bir flavonoid olan fisetinin nöroprotektif etkileri: Oksidatif stresin rolüne odaklanma https://www.frontiersin.org/journals/pharmacology/articles/10.3389/fphar.2022.1015835/full

⭐️⭐️ Miyokardiyal iskemi-reperfüzyon hasarının tedavisinde fisetinin potansiyelindeki son gelişmeler – Sistematik bir inceleme https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35533608/

⭐️⭐️Fisetin, Yaşlılarda Damar Fonksiyonunu İyileştirmek İçin Kullanılabilir https://clinicaltrials.gov/study/NCT06133634

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️

Daha Fazla
Genel, Sağlık Bülteni24 Temmuz 2024
İş Sağlığı ve Güvenliği Çözümlerimizle Tanışın
Bilgi almak için Hizmet Talep Formumuzu doldurun, size ulaşalım.
Teklif Al