İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Bir işyerinde çalışan bir kişinin kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmesi, ilk bakışta “doğal ölüm” gibi değerlendirilebilse de iş sağlığı ve güvenliği hukuku açısından olay bu kadar basit değildir. Türkiye’de yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve bağlı yönetmelikler kapsamında işverenin yükümlülükleri son derece geniştir. Bu nedenle bir çalışanın işyerinde kalp krizi geçirerek ölmesi halinde işverenin (şirket sahibi/patron) kusurlu bulunması ve ceza alması; çoğu zaman ihmal edilen risk yönetimi, sağlık gözetimi, çalışma koşulları ve organizasyonel sorumluluklar ile doğrudan ilişkilidir.

Aşağıda bu tür bir olayda işverenin hangi ihmal ve hataları yapmış olabileceğini, hangi kanun ve maddeleri ihlal ettiğini ve hangi koşullarda ne tür cezalarla karşılaşabileceğini kendi değerlendirmem olarak ayrıntılı biçimde ele alıyorum.

1. Olayın Hukuki Niteliği: İş Kazası mı, Doğal Ölüm mü?

Benim açımdan ilk kritik nokta şudur: İşyerinde gerçekleşen bir kalp krizi vakası çoğu durumda iş kazası sayılabilir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesine göre:
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen ve ölümle sonuçlanan olaylar iş kazasıdır.

Bu nedenle:

• Kalp krizi işyerinde gerçekleşmişse,
• Çalışma sırasında tetiklenmişse,
• Aşırı stres, vardiya, sıcaklık, ağır iş yükü gibi faktörler etkiliyse

olay iş kazası olarak değerlendirilir.

Bu durumda işverenin sorumluluğu otomatik olarak incelenir.

2. İşverenin Genel Yükümlülükleri ve İhlal Alanları

2.1. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu – Madde 4

İşverenin genel yükümlülüğü

İşveren:

• Çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla,
• Riskleri önlemekle,
• Organizasyonu buna göre kurmakla,
• Gerekli araç ve ekipmanı sağlamakla,
• Denetim yapmakla yükümlüdür.

Eğer kalp krizi sonucu ölümde işverenin;

• Aşırı iş yükü,
• Uzun mesai,
• Dinlenme yetersizliği,
• Aşırı sıcak/soğuk ortam,
• Psikososyal stres,
• Sağlık takibi eksikliği

gibi riskleri önlemediği tespit edilirse Madde 4 ihlali oluşur.

Bu madde ihlal edildiğinde:

→ İdari para cezası
→ Kusur oranına göre ceza davası
→ Tazminat sorumluluğu

doğar.

3. Risk Değerlendirmesi Yapılmamış veya Yetersizse

3.1. 6331 Sayılı Kanun – Madde 10

Risk değerlendirmesi zorunluluğu

İşveren:

• Tüm riskleri belirlemek,
• Analiz etmek,
• Önlem almak zorundadır.

Kalp krizi ölümünde risk değerlendirmesinde şu unsurlar yoksa işveren ağır kusurlu sayılabilir:

• Aşırı sıcak ortamda çalışma
• Ağır fiziksel iş
• Vardiya sistemi
• Gece çalışması
• Yüksek stresli görev
• Kronik hastalığı olan çalışanlar

Eğer risk analizi hiç yapılmamışsa:
→ 6331 Md.10 ihlali
→ 2026 itibariyle her tespit için yüksek idari para cezası
→ Ölüm varsa ceza davasında ağırlaştırıcı unsur

4. Sağlık Gözetimi Yapılmamışsa

4.1. 6331 Sayılı Kanun – Madde 15

Sağlık gözetimi zorunluluğu

İşveren:

• İşe giriş muayenesi yaptırmak,
• Periyodik sağlık muayenesi yapmak,
• Riskli çalışanları izlemek zorundadır.

Eğer ölen çalışanın:

• Kalp hastalığı,
• Hipertansiyon,
• Obezite,
• Diyabet,
• Daha önce kalp rahatsızlığı

olduğu halde sağlık gözetimi yapılmadıysa, işveren doğrudan kusurlu sayılabilir.

Ayrıca:

İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Yönetmeliği
gereği kronik hastalığı olan çalışanlar özel izlenmelidir.

İhlal sonucu:
→ İdari para cezası
→ Taksirle ölüme neden olma davasında ağır kusur

5. Aşırı Çalıştırma ve Dinlenme İhlalleri

5.1. İş Kanunu 4857 – Madde 63

Haftalık çalışma: 45 saat.

5.2. Fazla Mesai – Madde 41

Fazla mesai sınırları ve onay zorunluluğu.

Eğer çalışan:

• Sürekli 12 saat çalıştırıldıysa
• Dinlenme verilmediyse
• Gece vardiyası yoğun ise
• Tatil kullandırılmadıysa

kalp krizi ile ölüm arasında nedensellik bağı kurulabilir.

Bu durumda işveren:

• İş Kanunu ihlali
• İSG Kanunu ihlali
• TCK kapsamında taksirle ölüme neden olma

ile karşılaşabilir.

6. Acil Müdahale Eksikliği

6.1. 6331 – Madde 11

Acil durum planı zorunluluğu

İşyerinde:

• İlk yardım eğitimi yoksa
• AED (defibrilatör) yoksa (riskli işyerinde)
• Ambulans geç çağrıldıysa
• Revir yoksa
• Eğitimli personel yoksa

ölüm gerçekleşmişse işveren sorumluluğu artar.

İlk Yardım Yönetmeliği
Her işyerinde belirli sayıda ilk yardımcı zorunlu.

Eksiklik varsa:
→ İdari para cezası
→ Ceza davasında ağır kusur

7. Türk Ceza Kanunu Açısından Sorumluluk

7.1. TCK Madde 85 – Taksirle Ölüme Neden Olma

Eğer işverenin ihmal ve kusuru ölümle bağlantılıysa:

2 yıldan 6 yıla kadar hapis

Birden fazla ihlal varsa:
→ 2–15 yıl arası hapis

Bilinçli taksir varsa:
→ Ceza %50 artırılır

Bilinçli taksir örnekleri:

• Kalp hastası çalışana ağır iş vermek
• Aşırı sıcak ortamda çalıştırmak
• Doktor uyarılarına rağmen çalıştırmak
• Dinlenme vermemek

7.2. TCK Madde 22 – Bilinçli Taksir

İşveren riskleri biliyor ama önlem almıyorsa:

→ Ceza artırılır
→ Hapis yatma ihtimali yükselir
→ Erteleme zorlaşır

8. Olası Ceza Senaryoları (Duruma Göre)

Senaryo 1 – Risk analizi yok + sağlık takibi yok

İhlaller:

• 6331 Md.4
• 6331 Md.10
• 6331 Md.15

Ceza:

• İdari para cezaları (yüz binlerce TL)
• TCK 85 → 2–6 yıl hapis

Senaryo 2 – Kalp hastası biliniyor, ağır iş veriliyor

İhlaller:

• Sağlık gözetimi ihlali
• Bilinçli taksir

Ceza:

• 3–9 yıl hapis
• Bilinçli taksir artışı

Senaryo 3 – Aşırı mesai + stres + vardiya

İhlaller:

• İş Kanunu 63
• İSG risk yönetimi

Ceza:

• 2–6 yıl hapis
• Tazminat davaları

Senaryo 4 – Acil müdahale yapılmadı

İhlaller:

• Acil durum planı yok
• İlk yardımcı yok

Ceza:

• 2–6 yıl hapis
• Kusur oranı yükselir

9. Tazminat Boyutu

Ölüm halinde:

• Maddi tazminat
• Manevi tazminat
• Destekten yoksun kalma
• SGK rücu davası

Toplam maliyet:

Milyon TL seviyesine çıkabilir.

SGK ayrıca işverene rücu eder.

10. Patronun Doğrudan Sorumlu Olacağı Durumlar

Şirket sahibi/patron:

• İSG sistemi kurmadıysa
• İşyeri hekimi yoksa
• Risk analizi yaptırmadıysa
• Bilerek ihmal ettiyse

kişisel olarak yargılanabilir.

Limited/A.Ş. olması kurtarmaz.

Ceza sorumluluğu şahsidir.

11. Değerlendirmem

Bu tür bir olayda şunu çok net görüyorum:
İşyerinde kalp krizi ile ölüm, çoğu zaman “kaçınılmaz kader” değildir.

Eğer:

• Risk analizi yapılmamışsa
• Sağlık gözetimi eksikse
• Çalışan aşırı zorlanmışsa
• Acil müdahale yetersizse

işverenin kusurlu bulunması son derece olasıdır.

Bu durumda işveren:

• İdari para cezaları
• 2–15 yıl arası hapis
• Milyonluk tazminatlar
• SGK rücu davaları
• İtibar kaybı

ile karşı karşıya kalabilir.

Benim açımdan en çarpıcı gerçek şu:
İş sağlığı ve güvenliği artık sadece idari bir yükümlülük değil, doğrudan ceza hukuku konusudur.

Bir çalışanın işyerinde kalp krizi geçirerek ölmesi halinde işverenin sorumluluğu; yapılan her ihmal, alınmayan her önlem ve göz ardı edilen her sağlık riski ile birlikte katlanarak büyür.

Ve çoğu zaman mahkemeler şu soruyu sorar:
“Bu ölüm gerçekten kaçınılmaz mıydı, yoksa önlenebilir miydi?”

Eğer önlenebilir olduğu kanaatine varılırsa, işveren için süreç yalnızca bir iş kazası soruşturması olmaktan çıkar; ağır ceza yargılamasına dönüşür.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️