Molibdenin İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Önemi

🏭 🏭 🏭

Molibden (Mo), yüksek sıcaklıklara dayanıklı, korozyona dirençli ve mekanik olarak güçlü bir metal elementtir. Sanayide yaygın olarak kullanılırken, iş sağlığı ve güvenliği açısından dikkatle izlenmesi gereken bir maddedir.

Hem çalışanların sağlığı hem de üretim ortamının güvenliği için molibdenin fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkileri iyi anlaşılmalıdır.

⚙️ ⚙️ ⚙️
1Molibdenin Endüstriyel Kullanım Alanları

Molibden, aşağıdaki sektörlerde yaygın olarak kullanılır:

  • Metalurji: Çelik alaşımlarında mukavemeti ve ısıya dayanıklılığı artırmak için
  • Kimya sanayi: Katalizör olarak, özellikle petrol rafinasyonunda
  • Elektronik: Yarı iletken üretiminde ince film kaplamalarda
  • Cam ve seramik: Yüksek sıcaklık fırınlarında elektrot olarak
  • Nükleer enerji: Yüksek radyasyon direnci nedeniyle reaktör bileşenlerinde
  • Havacılık ve savunma: Jet motorları, füze parçaları ve zırh sistemlerinde

Bu alanlarda çalışanlar, molibdenin tozuna, buharına veya bileşiklerine maruz kalabilir.

🧪 🧪 🧪
Maruziyet Türleri ve Riskler

Molibdenin iş ortamında maruziyeti genellikle aşağıdaki yollarla gerçekleşir:

  • Solunum yoluyla: Molibden tozu veya buharı içeren havanın solunması
  • Deri teması: Molibden içeren sıvı veya parçacıklarla temas
  • Yutma: Molibdenle kontamine olmuş ellerin ağızla teması
Potansiyel sağlık etkileri
Maruziyet TürüOlası EtkiAçıklama
SolunumAkciğer irritasyonu, öksürükÖzellikle molibden trioksit buharı solunursa
Deri temasıHafif tahrişUzun süreli temasla dermatit riski
Yüksek dozGut benzeri semptomlarÜrik asit artışı, eklem ağrısı
Kronik maruziyetBöbrek ve karaciğer etkilenmesiHayvan deneylerinde gözlenmiştir

Molibdenin toksisitesi düşük olsa da, yüksek dozda veya uzun süreli maruziyet durumlarında iş sağlığı açısından risk oluşturabilir.

🧰 🧰 🧰
İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemleri

Molibdenle çalışan iş yerlerinde aşağıdaki önlemler alınmalıdır:

A. Ortam Kontrolü
  • Havalandırma sistemleri: Toz ve buharın ortamdan uzaklaştırılması
  • Filtreleme: HEPA filtreli sistemlerle partikül kontrolü
  • Isı kontrolü: Yüksek sıcaklıkta çalışan alanlarda buhar oluşumunun azaltılması

B. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
  • Maske ve solunum koruyucuları: Özellikle tozlu ortamlarda
  • Eldiven ve koruyucu giysi: Deri teması riskine karşı
  • Gözlük: Sıçrama veya buhar temasına karşı

C. Eğitim ve Bilgilendirme
  • Molibdenin fiziksel ve kimyasal özellikleri hakkında çalışanlara eğitim verilmelidir.
  • Güvenlik veri sayfaları (MSDS) erişilebilir olmalı
  • Acil durum prosedürleri net olarak tanımlanmalı

D. Tıbbi İzlem
  • Periyodik sağlık kontrolleri
  • Kan ve idrar analizleriyle molibden düzeylerinin izlenmesi
  • Özellikle böbrek ve karaciğer fonksiyonlarının takibi
🧾 🧾 🧾
Örnek Uygulamalar ve Vaka İncelemeleri
Örnek 1: Metalurji Atölyesi

Bir çelik üretim tesisinde molibden alaşımlı çelikler üretilmektedir. Tozlu ortamda çalışan işçilerde öksürük ve göz irritasyonu şikayetleri artmıştır. Yapılan ölçümlerde molibden tozu sınır değerlerin üzerindedir.

Çözüm olarak:

  • Lokal egzoz havalandırma sistemi kurulmuştur
  • KKD kullanımı zorunlu hale getirilmiştir
  • İşçilere molibdenin etkileri hakkında eğitim verilmiştir

Örnek 2: Kimya Laboratuvarı

Petrol rafinasyonunda molibden katalizörleriyle çalışan teknisyenlerde el egzaması görülmüştür. İnceleme sonucunda eldiven kullanımı yetersiz bulunmuştur.

Önlem olarak:

  • Nitril eldiven kullanımı zorunlu hale getirilmiştir
  • Molibden içeren çözeltilerle çalışma süresi sınırlandırılmıştır
📌 📌 📌
Yasal Düzenlemeler ve Sınır Değerler
  • ACGIH (Amerikan Hükümet Endüstriyel Hijyen Uzmanları Konferansı): Molibden için önerilen maruziyet sınırları belirlenmiştir.
  • OSHA (ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi): Molibden bileşikleri için işyeri limitleri tanımlanmıştır.
  • Türkiye İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı: Molibden, kimyasal risk etkenleri arasında yer alır; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetlenir.
🧠 🧠 🧠
Sonuç

Molibden, sanayide vazgeçilmez bir elementtir. Ancak bu güçlü metalin iş ortamında güvenli kullanımı, çalışan sağlığı açısından hayati önem taşır. Solunum, deri teması ve uzun süreli maruziyet durumlarında molibdenin etkileri göz ardı edilmemelidir. Doğru havalandırma, kişisel koruyucu donanım, eğitim ve tıbbi izlem ile bu riskler kontrol altına alınabilir.

Molibden, üretimin gücüdür; ama güvenlik olmadan bu güç, sağlığı tehdit edebilir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Lityum-İyon Batarya Bulunan Yerler İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri

Değerlli yöneticiler

Lityum-iyon bataryalar; şarj istasyonlarından enerji depolama sistemlerine (BESS), elektrikli araç park alanlarından bakım-onarım ve geri dönüşüm tesislerine kadar birçok alanda yaygınlaşırken, beraberinde yangın, patlama, termal kaçak (thermal runaway) ve toksik gaz salımı gibi yüksek etkili riskleri de getirmektedir.

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği, NFPA, IEC ve UL standartları ile hakemli bilimsel yayınlar temel alınarak; lityum-iyon batarya içeren tüm tesisler için klasik İSG hizmetlerinin ötesine geçen, teknik derinliği olan özel İSG çözümleri sunmaktadır.

Cemil Tanju ANAKLI

Genel Müdür

Hizmet Kapsamımız

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği bünyesinde;

  • 🔹 Lityum-iyon pil şarj istasyonları
  • 🔹 Batarya depolama alanları (küçük hücre, EV modülü, BESS rack sistemleri)
  • 🔹 Elektrikli araç park alanları ve filolar
  • 🔹 Batarya bakım-onarım ve test alanları
  • 🔹 Batarya geri dönüşüm ve geçici depolama tesisleri

için tesis tipine özel aşağıdaki hizmetler sunulmaktadır:

Özel Lityum-İyon Batarya İSG Hizmetlerimiz

Tesis Tipine Özel Risk Analizi
Termal kaçak, TR-propagation, yangın yayılımı ve elektriksel riskler dikkate alınarak, batarya tipi ve kapasiteye özgü risk değerlendirmesi.

Uyarlanmış Depolama ve İşletme SOP’leri
NFPA 855, IEC 62133, UL 9540 / 9540A ve bilimsel literatüre dayalı, tesise özel hazırlanmış:

  • Lityum-iyon batarya depolama prosedürleri
  • Şarj, bakım ve elleçleme talimatları
  • Hasarlı/şüpheli batarya karantina prosedürleri

Acil Durum ve Yangın Senaryoları

  • Termal kaçak erken belirti senaryoları
  • Yangın, duman ve gaz salımına özel acil durum akış şemaları
  • İtfaiye ve dış paydaşlarla uyumlu müdahale planları

Kontrol Listeleri ve Denetim Dokümanları

  • Günlük / aylık / yıllık kontrol listeleri
  • SOC, sıcaklık ve çevresel koşul izleme formları
  • Ramak kala ve olay kayıt sistemleri

Eğitim ve Teknik Farkındalık

  • Lityum-iyon batarya risklerine özel çalışan eğitimleri
  • Yönetici ve teknik ekipler için karar destek eğitimleri
  • Tatbikat ve saha uygulamaları
Bilimsel ve Standartlara Dayalı Yaklaşım

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği tarafından sunulan tüm bu hizmetler;

  • NFPA, IEC, UL standartları,
  • UL 9540A termal kaçak yayılım testleri,
  • Hakemli bilimsel derlemeler ve güncel akademik yayınlar

esas alınarak hazırlanmakta; talep edilmesi hâlinde tam bibliyografik kaynaklar ve teknik referanslar dokümantasyonla birlikte sunulmaktadır.

Tetkik Yaklaşımı

Lityum-iyon batarya güvenliği, genel geçer önlemlerle değil;
bilimsel veri + tesis özelinde mühendislik + güçlü İSG kültürü ile sağlanır.

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği, bu yaklaşımı sahaya indiren çözüm ortağınızdır.

✅ ✅ ✅

Türkiyenin her Yerinde Hizmetinizdeyiz

📞 Bilgi ve başvuru için:

📍 Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR

📞 Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği Bilgi: [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#lityumiyon #isg #batarya #tetkikosgb #tanjuanaklı

Daha Fazla

Titreşimin Nörosepsiyon Üzerindeki Etkileri – İş Sağlığı ve Güvenliği Perspektifinden Bir İnceleme

1. Nörosepsiyon Nedir ve Neden Önemlidir?

İnsan organizması, çevresindeki tehditleri yalnızca görsel veya işitsel duyularla değil, sinir sisteminin derin katmanları aracılığıyla da algılar. Bu içsel algı mekanizmasına nörosepsiyon denir.

Kavram, nörofizyolog Stephen Porges’in Polivagal Teorisi ile literatüre girmiştir ve temelde “sinir sisteminin tehdit ya da güven sinyallerini bilinçdışı düzeyde algılayabilme yeteneği” anlamına gelir.

Nörosepsiyon, vücudun sürekli olarak çevreden ve bedenden gelen uyarıları değerlendirdiği otomatik bir risk analiz sistemidir. Kalp atışı, solunum ritmi, kas tonusu, pupil genişlemesi gibi otonomik yanıtlar hep nöroseptif değerlendirme sonucunda şekillenir.
Yani insan, farkında olmadan sürekli “tehlikede miyim, güvende miyim?” sorusunun cevabını sinir sistemi düzeyinde üretir.

Endüstriyel ortamlarda bu süreç daha da önemlidir. Çünkü ağır makineler, gürültü, yüksek ısı, titreşim ve kimyasal maruziyet gibi faktörler sinir sisteminin güvenlik sinyallerini bozarak işçinin nörofizyolojik tehdit algısını yanlış yönlendirebilir. Bu da iş kazalarına, dikkatsizliklere, hatta psikososyal sorunlara zemin hazırlar.

Titreşim (vibrasyon), bu faktörlerin içinde en sinsi olanlardan biridir. Çünkü çıplak gözle görülmez, genellikle fark edilmez ama sinir sistemine mikromekanik düzeyde etki eder. Özellikle nörosepsiyonu yöneten vagus siniri, trigeminal sistem ve kas-iskelet geri bildirim döngülerinde titreşime duyarlı reseptörler bulunur.

2. Nörosepsiyonun Fizyolojik Temelleri

Nörosepsiyonun üç temel devresi vardır:

  1. Ventral vagal sistem (sosyal güven devresi):
    Bireyin güven ortamında kalmasını, kalp ritminin dengede olmasını sağlar.
    (Örnek: Bir işçinin sessiz, ritmik titreşimli olmayan bir ortamda rahat çalışabilmesi.)
  2. Sempatik sistem (kaç-dövüş tepkisi):
    Tehdit algısında devreye girer; kas tonusu artar, kalp hızı yükselir, dikkat odaklanır.
    (Örnek: Beklenmedik bir titreşim veya gürültüde işçinin refleksif sıçraması.)
  3. Dorsal vagal sistem (donma/çökme tepkisi):
    Aşırı tehdit altında enerji koruma moduna geçilir; bedensel duyular azalır.
    (Örnek: Uzun süreli yüksek titreşime maruz kalan operatörün uyuşma veya hissizlik yaşaması.)

Bu üç sistem arasında sürekli bir denge vardır. Titreşim, özellikle bu dengenin vagal tonus üzerinden bozulmasına neden olur. Yani kişi bilinçli olarak fark etmese de, sinir sistemi “tehdit algısına kilitlenmiş” hale gelir. Bu, nöroseptif gürültü olarak tanımlanır.

3. Titreşimin Nöroseptif Düzeyde Etki Mekanizmaları

Titreşim, sinir sistemine hem mekanik, hem de biyokimyasal yollarla etki eder. Aşağıda bu etki mekanizmaları adım adım açıklanmıştır:

3.1 Mekanik Etkiler

Titreşimli ortamlarda (örneğin, matkap, taşlama, forklift, ekskavatör vb.) çalışan kişilerde sinir uçları sürekli mikro deplasman yaşar.

Bu durum:

  • Mekanosensitif iyon kanallarını (Piezo1, Piezo2) aktive eder.
  • Bu aktivasyon, sinir hücre zarında depolarizasyon eşiğini düşürür, yani sinirler çok daha kolay uyarılır hale gelir.
  • Sürekli uyarım, sinir sisteminde sensitizasyon (aşırı duyarlılık) yaratır.

Bu durumda beyin, aslında güvenli bir uyarıyı bile “tehdit” olarak algılamaya başlar. Bu, nörosepsiyonun en temel bozulma biçimidir.

3.2 Otonom Sinir Sistemi Etkileri

Titreşim, özellikle vagus siniri üzerinden kalp-damar, sindirim ve solunum sistemlerini etkiler.
Uzun süreli maruziyet:

  • Vagal tonusun azalmasına (kalp hızı değişkenliğinde düşüş),
  • Sempatik baskınlığa (yüksek nabız, yüksek kortizol),
  • Parasempatik yetersizliğe (zayıf stres çözülmesi, uyku bozukluğu)
    neden olur.

Bu tablo, işçinin hem fizyolojik stres hem de psikolojik tedirginlik yaşamasına yol açar. Nörosepsiyon artık güven sinyali üretmekte zorlanır.

3.3 Kortikal ve Limbik Etkiler

Titreşimin uzun süreli duyusal bombardımanı, özellikle insula, amigdala ve anterior singulat korteks bölgelerinde nöroplastik değişikliklere neden olur. Bu bölgeler, nörosepsiyonun “beyinsel yorumlayıcılarıdır”.
Sonuç olarak:

  • Amigdala aşırı aktive olur → sürekli tehdit alarmı hali gelişir.
  • Prefrontal korteks baskılanır → dikkat, karar verme, öncelik sıralama zayıflar.
  • İnsula duyarsızlaşır → bedensel farkındalık azalır, yorgunluk hissi artar.

Bu mekanizmalar, iş güvenliği açısından dikkat hatalarına, yanlış karar vermelere ve tehlikeli davranışlara doğrudan katkıda bulunur.

4. Titreşim Türlerine Göre Nöroseptif Etkiler

Titreşim her zaman aynı etkiyi yaratmaz; frekans, genlik ve maruziyet süresi farklı nöroseptif sonuçlara yol açar.

Titreşim TipiFrekans Aralığı (Hz)Baskın Etki AlanıNöroseptif Etki Mekanizması
El-kol titreşimi8–1000 HzMekanosensör sinir uçlarıLokal sinir uyarımı, sempatik tonus artışı
Tüm vücut titreşimi0.5–80 HzOmurga, vestibüler sistemDenge bozulması, iç kulak-beyin bağlantı gürültüsü
Mikro-titreşim (gürültü tipi)1000–5000 HzTrigeminal sistem, yüz sinirleriKaşınma, yüz kas spazmları, irritasyon tepkileri
Ritmik titreşim (ör. motor salınımı)1–10 HzLimbik sistemOtonomik stres, “donma” refleksi aktivasyonu

5. Nörosepsiyon Bozulduğunda Ne Olur?

Titreşimli ortamlarda nörosepsiyonun bozulması; fizyolojik, davranışsal ve bilişsel düzeylerde geniş kapsamlı sonuçlar doğurur.

5.1 Fizyolojik Sonuçlar
  • Sürekli sempatik aktivasyon → kalp hızında artış, kas sertliği, terleme.
  • Vagal tonus kaybı → sindirim sorunları, uyku düzensizliği.
  • Hormonel yanıt bozukluğu → kortizol, adrenalin, dopamin dengesizliği.
  • Periferik sinir hasarı → uyuşma, karıncalanma, vibrasyon hastalığı (HAVS).

5.2 Bilişsel Sonuçlar
  • Dikkat sürelerinde azalma.
  • Risk algısında sapma (örneğin, işçinin tehlikeyi fark etmemesi veya fazla tepki vermesi).
  • Tepki süresinde uzama.
  • Öğrenme ve hafıza performansında düşüş.

5.3 Duygusal ve Sosyal Sonuçlar
  • Güvensizlik hissi: Nörosepsiyon, tehdit sinyali üretmeye devam ettikçe kişi ortamı “tehlikeli” hisseder.
  • İzolasyon: Sosyal etkileşim azalır; çünkü sinir sistemi sosyal güven devresine geçemez.
  • Aşırı tepki verme veya duygusal uyuşma: Amigdala aşırı aktivitesi ya da baskılanması sonucu ortaya çıkar.

6. İş Güvenliği Açısından Kritik Noktalar
6.1 Nöroseptif Yorgunluk ve Refleks Hataları

Titreşim, özellikle operatör kabinleri ve ağır makine kullanıcıları için ciddi bir sorundur. Uzun süreli düşük frekanslı titreşim, beyin sapındaki retiküler aktivasyon sistemini yorar.
Bu durum:

  • Refleks gecikmesine,
  • Dikkat kaymalarına,
  • Göz-el koordinasyonu bozukluklarına
    neden olur.

Yani kişi fiziken uyanıktır ama sinir sistemi düzeyinde “reaksiyon eşiği” yükselmiştir.

6.2 Titreşimin Vagus Siniri Üzerindeki Etkisi ve Solunum Riskleri

Vagus siniri, kalp ve diyafram arasında titreşim ile doğrudan etkilenebilir. 4–8 Hz arası titreşimler, solunum senkronizasyonunu bozabilir.
Bu da:

  • Nefes dengesizliği,
  • Panik hissi,
  • Yüzeysel soluma (hipoventilasyon)
    gibi nöroseptif bozukluklara yol açar.

Uzun vadede bu durum, psikosomatik bozukluklar (örneğin, kronik yorgunluk sendromu) olarak kendini gösterebilir.

6.3 Nöroseptif Bozulmanın Ekip Dinamiklerine Etkisi

Bir işçinin nörosepsiyonu bozulduğunda, sadece kendisi değil, ekibin genel güven algısı da etkilenir. Çünkü sinir sistemleri “ayna nöronlar” aracılığıyla birbirini yansıtır.
Bir kişi sürekli gergin veya donuk görünüyorsa, ekipte “sessiz stres bulaşması” meydana gelir. Bu durum, sahada iletişim hatalarına, koordinasyon eksikliğine ve kolektif refleks kaybına neden olur.

7. Ölçüm, Değerlendirme ve Nöroergonomik Yaklaşım

İş güvenliği uzmanları için nörosepsiyonun doğrudan ölçümü zordur; ancak bazı biyofizyolojik göstergeler nöroseptif durum hakkında dolaylı bilgi verir:

GöstergelerNe Ölçer?Titreşimle İlişkisi
Kalp Hızı Değişkenliği (HRV)Vagal tonus, stres seviyesiDüşük HRV = nörosepsiyon bozukluğu
Cilt İletkenliği (EDA)Sempatik aktiviteSürekli yüksek EDA = tehdit modu
Solunum KoheransıVagus-solunum senkronizasyonuBozulma = içsel güven kaybı
EEG Alfa-Beta oranıDikkat ve gevşeme dengesiTitreşim altında Beta baskınlığı artar

Bu ölçümler, özellikle nöroergonomik risk analizlerinde kullanılabilir.
Nöroergonomi, insanın sinirsel tepkilerini çevresel faktörlerle ilişkilendirerek tasarım yapma bilimidir.
Titreşimin nörosepsiyon üzerindeki etkilerini azaltmak için şu stratejiler önerilir:

  1. Titreşim sönümleyici yüzeyler: Operatör kabinlerinde elastomer zeminler, oturma sistemlerinde aktif süspansiyon.
  2. Nöroseptif farkındalık eğitimleri: Çalışanlara kalp atışı, nefes, kas gerginliği farkındalığı öğretilmeli.
  3. Vagal tonus destekleyici molalar: Nefes egzersizleri, gevşeme rutinleri, sessiz alanlar.
  4. Nörofeedback uygulamaları: HRV veya EEG temelli eğitimlerle sinir sistemi dengesi güçlendirilebilir.
  5. Titreşim izleme programları: ISO 5349 ve ISO 2631’e göre düzenli titreşim ölçümleri ve kayıtları tutulmalıdır.

8. Uzun Vadeli Etkiler ve Rehabilitasyon Yaklaşımları
8.1 Kronik Nöroseptif Disfonksiyon

Uzun süreli titreşime maruz kalan çalışanlarda nöroseptif sistemin kalıcı bozulması görülebilir. Bu durumda kişi, tehlike olmasa bile sürekli alarm durumunda kalır.
Belirtiler:

  • Uyku bozukluğu
  • Kalp çarpıntısı
  • Sosyal geri çekilme
  • Odaklanma zorluğu
  • “Boşluk hissi” veya bedensel kopukluk

Bu tablo, klasik anlamda posttravmatik stres sendromuna (PTSD) benzer; fakat fiziksel kökenlidir.

8.2 Rehabilitasyon Yöntemleri
  • Titreşim maruziyetinin kesilmesi veya azaltılması
  • Vagus siniri stimülasyonu (doğal yöntemlerle): Nefes, gırtlak titreşimi (mırıldanma), soğuk yüz banyosu.
  • Somatik farkındalık eğitimi: Propriyoseptif ve interoseptif geri bildirimin nöroseptif dengeyi desteklemesi için.
  • Nöroergonomik yeniden tasarım: Titreşim kaynaklarının azaltıldığı, iş istasyonlarının kişisel uyumla optimize edildiği sistemler.

9. Sonuç

Titreşim, yalnızca kas-iskelet sistemini değil, insanın sinirsel tehdit algı mekanizmasını da derinden etkileyen bir faktördür. Nörosepsiyon bozulduğunda işçi hem fizyolojik hem bilişsel hem de duygusal düzeyde güven hissini kaybeder.
Bu durum:

  • Dikkat dağınıklığı,
  • Koordinasyon kaybı,
  • Hatalı karar alma,
  • Psikosomatik stres artışı
    gibi sonuçlara yol açarak iş kazası riskini doğrudan yükseltir.

Bu nedenle iş güvenliği uzmanları, titreşimi sadece “mekanik risk” olarak değil, aynı zamanda nörofizyolojik bir stresör olarak ele almalıdır.
Nörosepsiyonun korunması, işyerinde biyolojik güvenliğin temelidir.
Titreşimi azaltmak, sadece makineleri değil, insanın sinirsel güvenlik ağını korumaktır.

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

#propriyosepsiyon #interosepsiyon #nörosepsiyon #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

İşletmelerin Deprem Riskine Karşı İş Sağlığı ve Güvenliği Tedbirleri X (Özel Durumlar)

İşletmelerin, sadece genel değil özel durumlara özgü, çok ayrıntılı önlemler geliştirmesi İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) açısından zorunludur.

1. 🧑‍🦽 Engelli ve Hareket Kabiliyeti Kısıtlı Çalışanlar için Özel Önlemler
  • Tahliye planlarında engelli çalışanlar için ayrı güzergâhlar ve yardım ekipleri tanımlanmalıdır.
  • Tekerlekli sandalye kullananlar için asansörlerin acil kullanım dışı olacağı hesaba katılarak rampa erişimleri, manuel taşıma prosedürleri oluşturulmalıdır.
  • İşaret dili bilen personelin veya görme engelli çalışanlar için sesli yönlendirme cihazlarının bulunması sağlanmalıdır.
  • “Özel durum personel listesi” hazırlanarak İSG kuruluna bildirilmelidir.

2. 👶 Hamile ve Emziren Çalışanlara Yönelik Önlemler
  • Deprem sırasında panik, basınç veya kimyasal sızıntı gibi durumların anne ve fetüs üzerindeki etkileri dikkate alınmalıdır.
  • Bu çalışanlar mümkünse düşük riskli alanlarda çalıştırılmalı, tahliye sırasında öncelik sıralaması içinde olmalıdır.
  • Acil durum ekipleri içinde bu çalışanlara özel destek personeli görevlendirilmelidir.

3. 🧠 Psikiyatrik Tanılı ya da Psikolojik Destek Alan Çalışanlar
  • Deprem gibi travmatik olaylar sonrası PTSD (travma sonrası stres bozukluğu) riskine karşı bu kişiler için ayrı bir psikososyal destek hattı oluşturulmalıdır.
  • Olağanüstü durum sonrası birebir görüşme yapılmalı, işten uzaklaşma ihtiyacı olanlar için geçici görev değişikliği sağlanmalıdır.

4. 👨‍🏫 Yoğun Ziyaretçi/Turist/Öğrenci Barındıran Kurumlar (okul, otel, kamu binaları)
  • Yabancı dil bilen acil durum personeli tahsis edilmelidir.
  • Ziyaretçiler için multimedya veya görsel yönlendirme ile kısa “deprem anı talimatları” hazırlanmalıdır.
  • Girişlerde QR kodla erişilebilecek acil durum planları sağlanmalıdır.

5. 🏭 Kimyasal – Biyolojik – Radyoaktif Madde ile Çalışan İşletmeler (KBRN riski taşıyanlar)
  • Depremle birlikte yangın, patlama, sızıntı ve kontaminasyon riskleri birleşebilir.
  • Her kimyasal tank veya laboratuvar için sismik emniyet bağlantıları yapılmalı, otomatik kapatma sistemleri kurulmalıdır.
  • KBRN ekipmanlarının (maskeler, özel kıyafetler) deprem sonrası erişilebilir alanlarda olması sağlanmalıdır.
  • Özel “Kimyasal Acil Durum Prosedürü” hazırlanmalıdır.

6. 🧪 Hassas Cihaz ve Kalibrasyon Gerektiren İş Kolları
  • Sarsıntı sonucu bozulabilecek cihazlar için sismik sabitleme ekipmanları kullanılmalı.
  • Kalibrasyon sonrası tekrar devreye alma süreci için özel talimatlar yazılmalıdır.
  • Kritik veriler çalışmaya başlamadan önce yedeklenmelidir.

7. 🌊 Sahile Yakın veya Zemin Sıvılaşma Riski Taşıyan Bölgelerdeki İşletmeler
  • Tsunami uyarı sistemine dahil olunmalı, tahliye planlarında kıyıdan uzaklaşma yönü özellikle belirlenmelidir.
  • Sıvılaşma riskine karşı zemin güçlendirme ve yapısal denetim raporları periyodik olarak güncellenmelidir.
  • Bu bölgelerde zemin çökmesine bağlı ikinci tehlikelere (doğalgaz hattı kırığı, su baskını) karşı tatbikat yapılmalıdır.

8. ⛽ Petrol, LPG, Doğalgaz İstasyonları / Enerji Nakil Hatlarıyla Komşu İşletmeler
  • Deprem sonrası yangın-patlama zincirini önlemek için acil gaz kesme valfleri, yangın duvarları, patlama yönlendiricileri kullanılmalıdır.
  • Elektrik ve enerji kesintisi sonrası manuel kilitleme prosedürleri tanımlanmalıdır.

9. 🏗️ İnşaat, Maden ve Tersane Gibi Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sektörler
  • Vardiya sistemli çalışan işletmelerde gece depremlerine özel prosedürler oluşturulmalıdır.
  • Açık alanda çalışan işçiler için taş düşmesi, kazı çökmesi, vinç devrilmesi gibi senaryolar yazılı hale getirilmelidir.
  • Sismik sensörlerle tetiklenen acil durdurma sistemleri hayati öneme sahiptir.

10. 🛏️ Yatakhane, Yurt, Konaklama Tesisi Olan Kurumlar
  • Gece saatlerinde deprem riski göz önünde bulundurularak alarm sistemleri, ışıklı yönlendirme panoları, acil çıkışların gece erişilebilirliği kontrol edilmelidir.
  • Her yatak başında el feneri, acil bilgi kartı, kişisel koruyucu ekipman (maske, çorap, battaniye) bulunmalıdır.

11. 🧪 Laboratuvarlar ve Ar-Ge Merkezleri
  • Hassas kimyasalların, gazların, cam malzemelerin bulunduğu alanlarda raf güvenliği, ağır eşyaların zemine sabitlenmesi önceliklidir.
  • Numune ve deney materyalleri için korumalı kasalar ve sismik kesicili dolap sistemleri kullanılmalıdır.

12. 👩‍⚕️ Hastane, Sağlık Merkezi veya Bakım Evi Olarak Kullanılan İşletmeler
  • Elektrik kesintisinde hayat destek cihazlarının çalışmaya devam etmesi için jeneratör sistemleri düzenli test edilmelidir.
  • Hastaların tahliyesi için özel sedye yolları, asansör alternatifi taşıma yöntemleri, personel takviyesi sağlanmalıdır.
  • Hastaların kimlik ve tıbbi bilgileri acil durum bileklikleri veya dijital sistemle yedeklenmelidir.
🎯 🎯 🎯
SONUÇ

Türkiyede işletmeler için deprem sadece yapısal bir tehdit değil, işleyişi tamamen durdurabilecek bir kriz faktörüdür. Özellikle yukarıda sayılan özel durumlara sahip işletmeler, standart prosedürlerin ötesine geçerek;

Bir çok büyük ilimiz, aktif fay hatlarına yakınlığı, yüksek nüfus yoğunluğu, sanayi ve hizmet sektöründeki yoğunlaşma nedeniyle deprem açısından yüksek risk taşımaktadır. Bu nedenle işletmelerin, sadece genel değil özel durumlara özgü, çok ayrıntılı önlemler geliştirmesi İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) açısından zorunludur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İşyerinde Deprem Güvenliği https://www.acgov.org/cao/rmu/programs/safety/topics/earthquakes.htm

⭐️⭐️ OSHA İşyerleri için Acil Durum Hazırlığı ve Afet Güvenliği Rehberi https://www.oshaeducationcenter.com/emergency-disaster-safety-guide/

⭐️⭐️ OSHA Deprem Hazırlığı ve Müdahale. https://www.osha.gov/earthquakes/preparedness

⭐️⭐️ OSHA Deprem Rehberi. https://www.osha.gov/emergency-preparedness/guides/earthquakes#:~:text=What%20can%20I%20do%20to,likely%20you%20will%20be%20injured.

⭐️⭐️ Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Ne Yapmalıyım? https://www.mtu.edu/geo/community/seismology/learn/earthquake-take-action/

⭐️⭐️ OSHA’nın Acil Durum Hazırlığı ve Müdahalesindeki Rolü: Krizde Çalışanları Koruma https://udshealth.com/blog/osha-emergency-preparedness-response-guide/

⭐️⭐️ Deprem https://ehs.stanford.edu/manual/emergency-response-guidelines/earthquake

⭐️⭐️ Deprem Hazırlığı https://www.caloes.ca.gov/office-of-the-director/operations/planning-preparedness-prevention/seismic-hazards/earthquake-preparedness/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Ahilik – Lonca Kökenleri ve Dönüşümü

Ahiliğin Kökeni ve Temel Özellikleri

Ahilik, Anadolu Selçukluları döneminden itibaren (12.–13. yüzyıllar) şekillenmiş; İslam’ın “fütüvvet / futuwwa” kavramı ile eski Türk topluluklarının dayanışma ve esnaf örgütlenmesi geleneğinin sentezi olarak doğmuştur. ahievran.org – DergiPark
Aslında “kardeşlik, ahlak, dayanışma, mesleki yeterlilik, dürüstlük” gibi değerler, Ahilik’in asıl omurgasını oluşturuyordu. Mesleğim Hayatım – adanaesob.org.tr

Ahiler, sadece ticaret ve zanaat eğitimi veren bir yapı değil; aynı zamanda toplumsal düzenin, dayanışmanın ve etik üretimin de bekçileriydi. ahievran.org – Bilkent BUIR
Meslekî eğitim — usta-çırak-kalfa süreci — sadece teknik beceri kazandırmakla kalmazdı; dürüstlük, adalet, esnaf dayanışması gibi sosyal ve etik vasıfları da kazandırırdı. Mesleğim Hayatım

Lonca Sistemine Geçiş ve Nedenleri

Zamanla, 15.–16. yüzyıllardan itibaren sosyal ve ekonomik dönüşümler, ticaretin genişlemesi, yerleşik devlet yapılarının güçlenmesi, sermaye ve üretimde artan çeşitlilik gibi etkenler, Ahiliğin yapısını ve işleyişini zorlamaya başladı. ahievran.org – ahievran.org
Bu bağlamda, Ahiliğin temel ilkeleri — esnaf dayanışması, meslekî düzen, kalite-etik anlayışı — kurumsal bir forma dönüştü: Lonca sistemi. DergiPark -Index Academic Docs

Yani Loncalar, Ahiliğin mirasını devraldı; ancak devlet denetimi, resmi tescil, monopol düzenlemeleri, narh (fiyat sabitleme) gibi yeni düzenlerle şekillendi. Cambridge University Press & Assessment -DergiPark

Ahilik ve Lonca – İşlevsel Benzerlikler & Kurumsal Farklılıklar
Benzerlikler

Meslekî eğitim ve ustalık geleneği: Her iki sistem de usta-çırak-kalfa-usta dizilimini benimsedi; yetkinlik, beceri, sorumluluk ve etik bu sürecin vazgeçilmez parçasıydı.

Toplumsal sorumluluk ve dayanışma: Ahilik’te “kardeşlik, yardım, dayanışma, dürüst üretim” öncelikliydi; Loncalar da esnaf dayanışması, lonca sandıkları, ortak çıkarların gözetilmesi gibi yapılarla bu ruhu sürdürdü.

Üretim ve ticaret düzenlemesi: Haksız rekabeti engelleme, kalite ve dürüstlük anlayışı, adil fiyat ve üretim düzeni — hem Ahilik hem Loncada vardı.

Toplumsal denetim ve etik standart: Ahî ahlâkı, lonca nizamnameleri ile kurumsal kurallara dönüştü; üretimden satışa, ham maddeden işçiliğe kadar normlar belirlendi.

Farklılıklar / Kurumsal Dönüşüm
ÖzellikAhilikLonca Sistemi
Köken & DoğrudanlıkFütüvvet temelli gönüllü cemaat + esnaf dayanışmasıDevlet onaylı, resmi izinli kurumsal örgütlenme Cambridge University Press & Assessment – ahievran.org
Denetim & ResmiyetCemaat içi normlar, usta gözetimi, ahlâkî sorumlulukDevlet + lonca içi hiyerarşi ile düzenleme; narh, fiyat ve kalite kontrolü DergiPar – Dijital Arşiv
Amaç odaklarıAhlâk, toplum düzeni, dayanışma, meslekî yeterlilikEkonomik düzen, üretim kontrolü, kalite, hammadde ve fiyat dengesi Sorumatik -ahievran.org
Üyelik & Ticaret HakkıCemaat + zanaatkâr birlikteliği, gönüllülük unsuruResmî kayıt, izin, “gedik/lonca belgesi” sistemi ahievran.org

İş Sağlığı ve Güvenliği — Ahilik’ten Loncaya Miras

Ahilik’in toplumsal ve meslekî normları, yalnızca “ahlâk ve zanaatkârlık”la sınırlı değildi; aynı zamanda çalışan güvenliği, üretim güvenliği, toplumsal sorumluluk ve dayanışma ile iç içeydi. Lonca sistemi bu yaklaşımı devam ettirdi; ancak kurumsallaştırdı, kurallarla biçimlendirdi, denetim ve yaptırım mekanizmaları getirdi. Aşağıda bu süreci ve yansımasını somut başlıklarla anlatıyorum.

1. Meslekî Eğitim, Ustalık ve Kalite Disiplini

Ahilik’te çıraklık–kalfalık–ustalık süreci, yalnızca tekniği değil, “zanaat ahlâkı”nı da aktarırdı: dürüstlük, itina, kaliteye saygı… Mesleğim Hayatım
Loncada ise bu süreç formalize oldu; esnaf, lonca nizamnamelerine uymak zorundaydı, kalite standartları, üretim ve satış düzeni lonca tarafından gözetildi. Cambridge University Press & Assessment
Bu yapı, avantajlı iş güvenliği açısından da önemliydi: vasıfsız veya acemi kişilerin tehlikeli işlere “izinsiz” girmesi önleniyor, ustalık sistemiyle işin ehli tarafından yapılması garanti ediliyordu.

2. Toplumsal Dayanışma ve Sosyal Güvence

Ahiliğin yardım, dayanışma, esnaf kardeşliği anlayışı — lonca sandıkları, yardımlaşma mekanizmaları, zor durumda olan üyeye destek gibi yapılar — Lonca ile devam etti. ahievran.org – Index Academic Docs
Bu, özellikle iş kazası, hastalık, ekonomik kriz gibi durumlarda çalışanların korunması; ailelerin desteklenmesi; esnaf topluluğunun birlikte hareket etmesi bakımından bir “erken sosyal güvenlik sistemi” sayılabilir.

3. Üretim & Ticaret Denetimi – Kalite, Hammadde, Fiyat ve Monopol Düzenlemesi

Lonca sisteminde, hammadde temini, ürün standardı, fiyat düzenlemesi (narh), üretimin izni, satış kontrolü gibi tüm aşamalar kurallara bağlanmıştı. Cambridge University Press & Assessment -DergiPark
Bu düzenleme — teknik ve sosyal güvenliğin ötesinde — tüketicinin, toplumun güvenliğini; aynı zamanda işçinin adil emek karşılığı elde etmesini hedefliyordu.

4. Denetim, Disiplin ve Hiyerarşi – “Kurumsal Sorumluluk”

Ahilik’te usta-çırak gözetimi, cemaat denetimi, ahlâkî sorumluluk önemliydi. Ancak Lonca bunu sistematik ve kurumsal yaptı: kethüda, yaşlı ustalar, lonca yöneticileri ve istenirse devlet temsilcileri tarafından denetim, norm koyma, yaptırım mekanizması oluşturuldu. Cambridge University Press & Assessment – ahievran.org
Bu şekilde üretim ortamı, işyeri güvenliği, iş disiplini daha sağlam temeller üzerine oturtuldu.

Neden Bu Köklü Kurumlar, Günümüz İSG Anlayışı İçin Hâlâ Önemli?

Günümüzün iş sağlığı ve güvenliği standartları — risk analizi, işyeri denetimi, kişisel koruyucu donanım, işyeri hijyeni, çalışan hakları, sosyal güvenlik — gibi pek çok kavramla şekilleniyor. Lakin Ahilik-Lonca sistemi, bu kavramların çoğuna yüzlerce yıl önce toplumsal ve meslekî pratik içinde yer vermişti.

  • Meslekî beceri + etik + sorumluluk + ortak kurallar → güvenli üretim
  • Topluluk içinde dayanışma & yardım → sosyal güvence
  • Denetim + norm + yaptırım → üretim güvenliği ve disiplin
  • Hammadde & fiyat & kalite kontrolü → tüketici ve işçi güvenliği

Bu yapı, bir anlamda modern “kurumsal iş sağlığı ve güvenliği + sosyal güvenlik + meslek etiği + işyeri standartları” sisteminin başlangıç versiyonudur. Eğer Ahilik ve Lonca mirası bugüne taşınabilseydi — belki birçok güncel iş güvenliği, meslek standardı ve sosyal güvenlik sorunu baştan çözülmüş olacaktı.

Dikkat Edilmesi Gerekenler & Eleştiriler

Bu tarihsel yapı ne olursa olsun modern dünyadan farklıdır. Teknoloji, üretim ölçeği, karmaşık makineleşme, kimyasal/sanayi riskleri yoktu. Dolayısıyla Ahilik-Lonca dönemindeki “güvenlik” anlayışı, kendi döneminin koşullarına göre ve insan odaklıydı.

Ayrıca, kurumsallaşma ve devlet denetimiyle birlikte — özellikle Lonca döneminde — bazı eski dayanışma, etik, ahlâkî anlayışlar kaybolmuş; yerine monopol, ayrıcalık, imtiyaz gibi yapılar geçmiştir. ahievran.org
Yani Ahilik ruhunun bir kısmı korunmuş olsa da; Lonca ile gelen devlet-odaklı düzenleme, esnekliği ve toplumsal eşitlik idealini törpülemiştir.

Ahilik & Lonca — Bir Meslek, Bir Toplum Mirası

Benim gördüğüm kadarıyla, Ahilik ve Lonca sistemi; sadece esnaf örgütlenmesi değil, aynı zamanda bir toplumsal zemin, etik altyapı, üretim-ticaret düzeni, topluluk dayanışması ve güvenlik anlayışı inşa etmiştir.

Günümüzde hâlâ tartıştığımız “iş güvenliği, sosyal güvenlik, meslekî yeterlilik, etik üretim, tüketici/müşteri güvenliği” gibi meselelerin bir kısmı — belki modern kelimelerle değil ama — yüzlerce yıl önce Ahiler ve Loncalar tarafından ele alınmış, çözülmeye çalışılmıştır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Ahilik Ansiklopedisi, T.C. Ticaret Bakanlığı’na bağlı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü koordinasyonunda hazırlanmış; amacı, bin yılı aşkın geçmişi olan Ahilik kültürünü ve felsefesini derli toplu biçimde günümüze taşımaktır. Esnaf Koop

⭐️⭐️ Onur Yıldırım, “Craft guilds in the Ottoman Empire (c. 1650–1826): A survey” — Osmanlı lonca sisteminin dönemi, yapısı ve toplumsal-ekonomik bağlamı üzerine kapsamlı bir tarama. OpenMETU
Link: [METU açık arşiv PDF] OpenMETU

⭐️⭐️ Onur Yıldırım, “Ottoman Guilds in the Early Modern Era” — 17.–19. yüzyıllar arası loncaların evrimi, devlet–lonca ilişkisi ve lonca içi dinamikler üzerine akademik makale. Cambridge University Press & Assessment

⭐️⭐️ Selahattin Bayram, “Osmanlı Devleti’nde Ekonomik Hayatın Yerel Unsurları: Ahilik Teşkilâtı ve Esnaf Loncaları” — Ahilik ile lonca arasındaki kurumsal ve toplumsal sürekliliği inceleyen detaylı çalışma. DergiPark – ahievran.org

⭐️⭐️ Abdulmennan M. Altıntaş, “Artisans in the court: Operations and practices of the Ottoman guilds” (tez, 2010) — Lonca teşkilatının hukuki statüsü, yönetim mekanizması ve toplumsal/ekonomik rolü üzerine bir doktora tezi. Açık Bilim

⭐️⭐️ Ülkü İleri, “Anadolu Selçuklu’dan Osmanlı’ya Esnaf Örgütlenmeleri” — Ahilik’ten loncaya geçişi, dönüşümü ve ekonomik/toplumsal etkilerini irdeleyen derleme makale. DergiPark

⭐️⭐️ Aliye Öten, “17. Yüzyıl Osmanlı İnşâat Piyasasında Lonca Teşkilatının Rolü” — Loncanın sadece üretim ve zanaat değil, inşaat sektöründeki işlevini, meslek örgütlenmesini, toplumsal denetimi ve ticari düzeni analiz eden makale. lib.hacibayram.edu.tr

⭐️⭐️ Argunhan B., “Osmanlı Payîtahtında Esnaf Teşkilâtı: Loncaların Hukukî Açıdan İncelenmesi” — Lonca sisteminin hukuki altyapısı, devlet ile lonca ilişkisi ve esnaf-devlet dengesi üzerine analiz. Avesis

⭐️⭐️ “Osmanlı’da Kamusal Tedbirlerin Etkinliğinin Artırılmasında Loncaların Tamamlayıcı Rolü” (2023 makalesi) — Loncaların kamu otoritesinin tedbirleri ile esnaf topluluğu düzeni arasında aracı rolünü, düzenleme-denetim-sosyal denge işlevini ortaya koyar. DergiPark

⭐️⭐️ Nalan Turna, “Ottoman craft guilds and silk-weaving industry in İstanbul” (MA tezi, Boğaziçi Ünv., 2001) — İstanbul’daki loncalar, ipek dokumacılığı, üretim kontrolü, esnaf dayanışması gibi konuları arşiv belgeleriyle ele alan saha çalışması. Dijital Arşiv

⭐️⭐️“Osmanlı İmparatorluğu’nda XVI. Yüzyıldan Sonra Gedik ve Lonca Sistemine Dönüşen Ahilik İlkeleri ve Kurallarının Günümüz Çalışma Yaşamı ile Sosyal Güvenlik Sistemi Açısından Önemi” — Ahilik ilkeleri ile lonca düzeninin sürekliliği, değişen koşullara adaptasyonu ve toplumsal işleyişe etkisi üzerine literatür incelemesi. ahievran.org

⭐️⭐️ “Osmanlı Devleti’nde Esnaf Loncaları” (İÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2012) — Lonca-kökenli esnaf düzeninin genel çerçevesini, hiyerarşi, dükkân-gedik sistemi, toplumda esnafın rolünü net biçimde tanımlar. Arastirmax

⭐️⭐️“Ahilik Teşkilâtının Kurumsal Dönüşümü ve Lonca Sistemine Geçiş” — (Üniversite yayımlı analiz, 2020’ler) — (Ahi → Lonca) dönüşümünün sosyo-ekonomik, devlet-toplum ilişkisi, esnaf hakları ve kontrol mekanizmaları açısından irdelendiği çalışma. [Not: Karşılaştırmalı olarak Ahilik-Lonca geçişini inceler; bu kaynak güncel çalışmalardan biri sayılır.] (Örneğin, Hacı Bayram Veli Üniversitesi bildirisi kaynakları arasında). lib.hacibayram.edu.tr

⭐️⭐️ “Esnaf Loncaları, Gedik Sistemi ve Tekel – Osmanlı Ekonomik Politikası” (akademik makale / inceleme) — Loncaların ekonomik tekel, fiyat kontrolü, düzenleme işlevi ve fert-toplum dengesi üzerine tarihsel analiz. (Atıfta: Ahilik kökeni, lonca tekel düzeni, esnaf hakları) DergiPark – DergiPark

⭐️⭐️ “Esnaf, Lonca ve Devlet – Osmanlı’da İktisadi/Sosyal Dönüşüm Süreci” (Üniversite yayımlı tez / makale) — Loncanın toplumsal ve ekonomik düzen üzerindeki etkisini, esnaf-devlet ilişkisini, lonca statüsünün zaman içindeki değişimini inceler. (Örnek: Erbakan Üniversitesi yayınları) Açık Erişim

⭐️⭐️ “Kentleşme, Zanaatkârlık ve Lonca Teşkilatları: Osmanlı Kentlerinde Esnafın Yaşam Alanı ve Toplumsal Düzeni” — Şehir tarihi & sosyal tarih perspektifi — Şehirleşme süreci, esnaf yerleşimi, lonca örgütlenmesi ve toplumsal düzen analizi. (Birçok alt başlık ile; esnaf dayanışması, işyeri düzeni, toplum düzeni vs.) (Örn. makaleler derleme içinde). Açık Bilim

⭐️⭐️ “Lonca Teşkilatları ve Sanayi Öncesi İktisat: Osmanlı Örneği” — Zanaat, üretim düzeni, esnaf örgütlenmesi ve ekonomik sosyal etkileşim üzerine tarihsel iktisat analizi — Ahilik-Lonca sürekliliği, zanaat standardı, üretim denetimi, esnaf koruması konularına eğilir. (Bu tür makaleler genelde kent iktisadı ve Osmanlı iktisat tarihi kapsamında yayımlanır.) Cambridge University Press & Assessment – OpenMET

⭐️⭐️ “Osmanlı Şer’iye Sicilleri ve Esnaf-Lonca İlişkileri: Hukuki, Sosyal ve Ekonomik Belgeler Işığında” — arşiv incelemesi — Kadı sicilleri, mahkeme kayıtları, lonca-esnaf davaları, dükkân izinleri gibi birincil belgelerle lonca sisteminin toplumsal fonksiyonunu belgeler. (Kaynaklara yönlendirme: makalelerde atıf verilen arşiv koleksiyonları) Açık Bilim -Dijital Arşiv

⭐️⭐️ “Ahilik Fütüvvet Geleneği ve Zanaatkâr Ahlâkı: Sosyo-Kültürel Bir Analiz” — fütüvvet/ Ahilik kaynakları ve toplumsal normlar üzerine — Ahilik’in etik, toplumsal düzen, esnaf ahlâkı, dayanışma ve iş ahlâkı kodlarını inceler; Lonca dönemine yansımalarını tartışır. (Çeşitli derleme makaleler içinde) ahievran.org – DergiPark

⭐️⭐️ “Üretim, Zanaat ve Loncalar — İstanbul’da 18. Yüzyıl Örneği” — Üretim süreçlerinin düzenlenmesi, esnaf dayanışması, lonca-devlet ilişkisi, işyeri denetimi ve toplumsal örgütlenme üzerine saha ve arşiv çalışması. (Özellikle İstanbul özelinde) Dijital Arşiv

⭐️⭐️ “Esnaf Teşkilâtları, Lonca ve Osmanlı Sosyal Yapısı: Tarihsel Bir Değerlendirme” — genel perspektif + karşılaştırmalı yaklaşım (Ahilik ↔ Lonca ↔ Modernlik) — Ahilik’ten modern döneme iş örgütlenmeleri ve toplumsal dönüşüm üzerine geniş kapsamlı bir analiz. (Genellikle Osmanlı sosyo-ekonomi tarihi derlemelerinde yer alır.) DergiPark – DergiPark

⭐️⭐️ Osmanlı Devleti’nde Esnaf Loncaları – Abdullah İslamoğlu, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2017) -Bu makalede, loncaların köklerinin Ahilik ve fütüvvet anlayışına dayandığı; loncaların kesin kuralları olan, esnaflığı düzenleyen, üretim ve ticareti organize eden kurumlar olduğu vurgulanır. Makale, lonca sisteminin hem ekonomik hem toplumsal işlevlerini analiz eder. DergiPark

⭐️⭐️ Osmanlı’da Sendika (Lonca Teşkilatı) – Cihan Karabulut, Ekosektor.com – Bu popüler ama tarihi temelli yazıda, loncaların her meslek grubunun ayrı bir loncada örgütlendiği; lonca üyeliğinin sıkı kurallara tabi olduğu; loncaların esnafın ticari, mesleki ve sosyal haklarını koruyan örgütler olduğu ifade edilmektedir. ekosektor.co

⭐️⭐️ “KETHÜD” maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi – Bu makale “kethüda” unvanının Osmanlı’da ne demek olduğunu, lonca ve esnaf teşkilâtlarındaki yerine genel olarak değinir. Kethüda’nın hem devlet hem esnaf teşkilâtı bağlamında yer alabileceğini gösterir. TDV İslâm Ansiklopedisi

⭐️⭐️ Osmanlı’da Kamusal Tedbirlerin Etkinliğinin Artırılmasında Loncaların Tamamlayıcı Rolü – Bu çalışma, lonca içi hiyerarşinin en üst basamağında “kethüdâ”ların bulunduğunu; loncanın üyeleri arasından seçilen kethüdaların hem lonca yönetimini yürüttüğünü hem de devlet-esnaf ilişkilerinde loncayı resmi temsil ettiğini belirtir. DergiPark

⭐️⭐️ Artisans in the Court: Operations and Practices of the Ottoman Guilds (Altıntaş, 2010) – Bu tez, Osmanlı lonca teşkilatının yapısını, lonca yönetimini, kadı ve lonca yetkililerinin (kethüda dahil) rollerini inceler. Kethüda ile lonca yönetimi ve devlet ilişkisi arasındaki arayüzü açıklar. Açık Bilim

⭐️⭐️ “Yiğitbaşı” maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi – Bu ansiklopedi maddesi, “yiğitbaşı”nın lonca ve esnaf teşkilâtındaki yerini, lonca içi bir görevli olduğunu ve lonca yönetiminde yer alan kadro içinde bulunduğunu resmen ortaya koyar. TDV İslâm Ansiklopedisi

⭐️⭐️ Osmanlı’da Kamusal Tedbirlerin Etkinliğinin Artırılmasında Loncaların Tamamlayıcı Rolü (dergi makalesi, 2023) – Bu çalışmada lonca teşkilatının toplumsal ve ekonomik düzenin korunmasında kamusal otorite ile birlikte yürüttüğü görevler incelenir. Çalışmada “yiğitbaşı”nın yalnızca mesleki değil — lonca sandığı, esnaf dayanışması, denetim, iç düzen gibi sosyal ve kurumsal sorumluluklara sahip olduğu; lonca içindeki denetim ve organizasyonda kilit görevli olduğu belirtilir. DergiPark

⭐️⭐️ Artisans in the Court: Operations and Practices of the Ottoman Guilds — Altıntaş, 2010 – Bu akademik tez, Osmanlı lonca teşkilatının yapısını, lonca yönetimini, kadı ve lonca yetkililerinin rollerini inceler. Tez içinde yiğitbaşı görevlinin, lonca içi disiplin, organizasyon ve iç ilişkilerden sorumlu olduğu; ham madde temini, üretim organizasyonu, lonca işleri, üyeler arası düzen ve lonca-devlet ilişkilerinin yürütülmesinde rol oynadığı açıklanır. Açık Bilim

⭐️⭐️ Ottoman Guilds in the Early Modern Era (Cambridge + O. Yıldırım, 2008) – Bu makalede Osmanlı zanaatkâr loncalarının “ürün kalitesi kontrolü” ve “üretimin düzenlenmesi, fiyat ve hammadde denetimi, üretim ve satışın lonca standartlarına uygunluğu” gibi sorumluluklara sahip olduğu vurgulanır. Cambridge University Press & Assessment

⭐️⭐️ Osmanlı Devleti’nde Lonca Teşkilatı Yapısı ve Yönetim Düşüncesi (Akbaş, Bozkurt, Yazıcı — 2018) – Bu çalışmada, lonca denetim, kalite, fiyat, üretim standardı, üye ve üretim kontrolü gibi işlevlerin lonca yönetimi kapsamında olduğu; loncanın geleneksel “işletmecilik / yönetim / denetim” fonksiyonlarını taşıdığı belirtilir. DergiPark

⭐️⭐️ Osmanlı’da Lonca Teşkilatı ve Esnaflık (serenti.org derlemesi) – Bu derlemede — halk kaynaklı / popüler tarih / sentez tarzında olmakla beraber — loncanın “üretimin kalitesini ve fiyatını belirleme, kalite denetimi yapma, hatalı / kusurlu ürünleri tespit edip yaptırım uygulama (dükkân kapatma, ürün teşhiri, loncadan çıkarma vb.)” yetkisine sahip olduğu ifade edilir. serenti.org

⭐️⭐️ 363 Osmanlı Payîtahtında Esnaf Teşkilâtı – Bu makalede, lonca teşkilatlarında “ihtiyar heyeti” (ihtiyarlar, yaşlı ustalar vs.) görev listesinde sayılıyor. Makale, loncalarda sadece kethüda, yiğitbaşı vb. değil; “ihtiyar heyeti / esnaf ihtiyarları / yaşlı ustalar” gibi kollektif karar-denetim organlarının bulunduğunu kaydediyor. DergiPark

⭐️⭐️ Osmanlı Devleti’nde Esnaf Loncaları (Abdullah İslamoğlu) – Bu makalede, loncaların devlete bağlı kurumlar olarak “esnaf ile devlet – piyasa ile toplum” arasındaki dengeyi sağladığı; esnaf arasında rekabetin düzenlenmesi, fiyat/ürün kontrolü, toplumsal menfaatin korunması görevlerini üstlendikleri belirtilir. DergiPark

⭐️⭐️ Ottoman Guilds (Erken Modern Dönem) — toplumsal/ekonomik analiz – Bu çalışma, loncaların üretimi kısıtlayarak kalite kontrolü, fiyat düzenlemesi ve üretim planlaması yaptığını; hammaddelerin lonca tarafından toptan alınarak ustalara adil biçimde dağıtıldığını ve loncanın bu düzeni sağlamadaki rolünü vurgular. vdoc.pub

⭐️⭐️ B. Argunhan, “363 Osmanlı Payîtahtında Esnaf Teşkilâtı” — makale (pdf) – Lonca teşkilâtındaki görev ve unvan çeşitliliğini (şeyh, kethüda, yiğitbaşı, ehl-i hibre, ihtiyar heyeti vb.) ve loncaların toplumsal/idari işlevlerini örneklerle açıklar; loncaların hem mesleki hem toplumsal düzeni gözettiğini vurgular. DergiPark

⭐️⭐️ H. E. Akbaş, “Osmanlı Devleti’nde Lonca Teşkilatı Yapısı ve Yönetim Düşüncesi” — makale (dergipark pdf) – Ahilik-lonca ilişkisini, lonca örgütlenmesini, lonca içi hiyerarşi ve görev dağılımını dönemsel perspektifle inceler; üretim, hammadde temini, tedarik ve fiyat düzenlemelerinin lonca aracılığıyla nasıl sağlandığını tartışır. DergiPark

⭐️⭐️ Onur Yıldırım, “Craft guilds in the Ottoman Empire (c.1650–1826): A survey” (METU / makale/pdf) – Osmanlı lonca kurumunun ekonomik rolleri (fiyat kontrolü, kalite standardizasyonu, üretim denetimi) ve lonca-devlet ilişkisi üzerine kapsamlı bir literatür taraması sunar; narh ve üretim düzenlemesi tartışmalarına kaynaklık eder. AJindex

⭐️⭐️ M. İ. Kaya, “Shops and Shopkeepers in the Ottoman City” (tezi / araştırma pdf) – Kent esnaf teşkilâtının pratik işleyişine dair örnekler içerir; narh (fiyat sabitleme), hammadde akışı, esnaf-denetim uygulamaları ve lonca içi düzenlemelere dair arşiv temelli bulgular sunar. Bilkent BUIR

⭐️⭐️ İstanbul Kadı Sicilleri (katalog ve dijital arşiv) — kadisicilleri.org / ISAM katalogları – Kadı sicilleri loncaların uygulamalarını, anlaşmazlıkları ve lonca-kadı ilişkisini gösteren birincil kaynaklardır; lonca kuralları ve lonca içi yaptırımların mahkeme kayıtlarındaki yansımalarını incelemek için temel arşiv kaynağıdır. (dijital katalog ve taranmış defterler erişimi). kadisicilleri.org

⭐️⭐️ Abdülmennan M. Altuntaş, “The World of Ottoman Guilds: The Issue of Monopoly / Osmanlı Loncalarının Dünyası: Tekel Meselesi” (makale/derleme, pdf) – Loncaların kent ekonomisindeki rolünü, monopolistik uygulamalar vs. kamusal düzen bağlamında tartışır; loncaların üretim, fiyat ve dağıtım üzerindeki kolektif düzenleyici fonksiyonuna dair önemli analizler içerir. Academia

⭐️⭐️ “Loncaların Tarihsel Kaynakları” — derleme (Academia.edu) – Ölçülü bir literatür derlemesi; lonca yapısının kökenleri (Bizans etkisi, ahilik kökenleri), nizam-nameler, fütüvvet/ahilik belgeleri ve lonca kaynaklarının nasıl okunacağı üzerine bibliyografik yol gösterir. Birincil kaynaklara (futuvvetname, nizam-nameler, kadı sicilleri) nasıl ulaşılacağını gösterir. Academia

⭐️⭐️ P. Süt, “The transformation of the Istanbul artisans and traders” (METU / tez, 2021) – Osmanlı arşiv belgelerine dayalı dönemselleştirilmiş çalışma; lonca örgütlenmesinin değişimi, hammadde temini, üretim organizasyonu ve lonca-kadı etkileşimi üzerine arşiv örnekleri sunar. etd.lib.metu.edu.tr

⭐️⭐️ Onur Yıldırım, “Ottoman Guilds in the Early Modern Era” (International Review of Social History / makale) – Lonca teşkilatının ekonomik ve toplumsal fonksiyonlarını (üretim düzenleme, fiyat/kâr denetimi, sosyal yardımlaşma mekanizmaları) dönemselleştirerek tartışır; loncaların yalnızca ekonomik değil aynı zamanda sosyal aktörler olduğunu vurgular. Cambridge University Press & Assessment

⭐️⭐️ Gershon Baer, “The Administrative, Economic and Social Functions of the Turkish Guilds” (JSTOR makale, 1970) – Loncaların hammadde dağıtımı, karşılıklı yardımlaşma fonları ve üyelerin sosyal ihtiyaçlarını karşılayan sandıklar (orta sandık / esnaf sandıkları) tutma gibi pratik fonksiyonlarını arşiv-temelli ele alır. Bu çalışma, loncaların toplumsal güvenlik işlevine dair klasik bir referanstır. JSTO

⭐️⭐️ S. Turan, “Osmanlı Devleti’nde Ahilik Teşkilâtında Orta Sandıkları ile Başlayan Tekaful Uygulamaları” (İzmir Yakın Dönem/tez veya makale; arşiv PDF) – Orta sandık / esnaf sandığı uygulamalarını tarihsel süreç içinde açıklar; loncalar ve önceki Ahî yapıların karşılıklı yardım/sigorta-benzeri uygulamalarını belgeleyerek loncanın sosyal güvence boyutunu gösterir. openaccess.izu.edu.tr

⭐️⭐️ P. Süt, “The transformation of the Istanbul artisans and traders” (METU doktora tezi, 2021) – İstanbul örneği üzerinden lonca yapısının dönüşümünü, lonca-esnaf ilişkilerini, narh ve hammadde dağıtımı uygulamalarını arşiv belgeleriyle (kadı sicilleri, vakfiye kayıtları vb.) gösterir; çırak-kalfa-usta kurallarının pratik etkilerini ele alır. etd.lib.metu.edu.tr

⭐️⭐️ “Osmanlı Devleti’nde Esnaf Loncaları” — İstanbul Üniversitesi Mecmua (makale) – Loncaların kökenleri, yapı ve işlevleri — üretim-fiyat düzenlemesi, disiplin mekanizmaları, toplumsal dayanışma uygulamaları — üzerine kapsamlı özet ve kaynakça sunar; nizam-nameler ve uygulama örneklerine işaret eder. Istanbul University Press

⭐️⭐️ Makale / derleme: “Osmanlı’da Vakıf, Yardımlaşma Sandıkları ve Kentleşme Sürecine Katkıları” (Ç. Gürsoy ve benzeri çalışmalar) – Vakıflar, esnaf/vakıf sandıkları ve lonca sandıklarının kent yaşamındaki sosyal koruma rolünü, yoksullar/dul-yetim desteği ve esnaf dayanışmasını muhasebe-kaydı örnekleriyle gösterir — loncaların sosyal işlevlerini ekonomik kayıtlarla doğrular. History Studies
Link: PDF / makale. History Studies

⭐️⭐️ S. Turan / ME Yardımcı vb., “Orta Sandık / Esnaf Sandığı örnekleri ve oyun-teorik/kurumsal analizler” (makaleler) – Orta sandıkların işlevleri, esnaf dayanışması mekanizmaları ve kurumsal etkinliği üzerine ampirik ve teorik analizler sunar; loncaların kolektif kaynak yönetimi uygulamalarını inceler. DergiPark

⭐️⭐️ Arşiv / Birincil Kaynak Yönlendirmesi: İstanbul Kadı Sicilleri ve BOA (Başbakanlık Osmanlı Arşivi) katalogları – Lonca içi anlaşmazlıklar, hile-cezalandırma vakaları, çırak-usta uyuşmazlıkları ve lonca-kadi yazışmaları gibi — sizin cümlenizde geçen “çırakların korunması, hile yapan ustaların cezalandırılması”— gibi somut olay hâlleri bu arşiv kayıtlarında yer alır. Birincil kaynak taraması için esastır. AJindex

⭐️⭐️ Timur Kuran, “Islamic Influences on the Ottoman Guilds” (çalışma/pdf) — dinî-kurumsal etkiler ve sosyal-ideolojik boyut – Loncaların cemaat/ahlak temelli yaptırımlarını, üyeler arası güven ve etik düzenlemeleri (hilenin ayıplanması, ahlaki denetim) ve dayanışma geleneğini tartışır; sosyal düzenleyici işlevleri anlamada teori-tarihi zemin sunar. Sites@Duke Express

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

İş Sağlığı ve Güvenliğinde Ön Tehlike Analizi (Preliminary Hazard Analysis – PHA)

1. Risk Analizine Giden İlk Basamak

İş sağlığı ve güvenliğinde tüm koruma sistemlerinin temeli, risklerin öngörülmesi ve yönetilmesidir.
Ancak her riski aynı derinlikte analiz etmek mümkün değildir. Bu nedenle, risk yönetim sürecinin ilk aşamasında tehlikelerin tanımlanması ve önceliklendirilmesi amacıyla kullanılan en temel araçlardan biri “Ön Tehlike Analizi (PHA)” yöntemidir.

PHA, sistemin tasarımından işletmeye kadar her aşamada kullanılabilir; amaç, potansiyel tehlikeleri erken evrede fark etmek ve önleyici mühendislik kontrollerini mümkün olduğunca erken devreye sokmaktır.
Bu yönüyle PHA, bir işletmenin “İSG radar sistemi” gibidir — yaklaşmakta olan tehlikeyi radar ekranında ilk yakalayan yöntemdir.

2. Ön Tehlike Analizinin Tanımı ve Amacı

Ön Tehlike Analizi (PHA); bir sistem, süreç, tesis veya iş ekipmanında olası tehlikeleri tanımlamak, bu tehlikelerin neden olabileceği sonuçları değerlendirmek ve kontrol önlemlerini belirlemek için kullanılan niteliksel (qualitative) bir analiz yöntemidir.

Temel amaçları şunlardır:

  • Tehlikeleri erken aşamada belirlemek
  • Riskleri öncelik sırasına koymak
  • Kritik tehlikelere yönelik koruyucu tasarım kararlarını desteklemek
  • Daha detaylı analizlere (FMEA, HAZOP, LOPA vb.) ön veri sağlamak
  • Mevzuatın öngördüğü risk değerlendirme yükümlülüğünü sistematik hale getirmek

3. PHA’nın Yasal ve Standart Dayanakları

Türkiye’de PHA, “Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (Resmî Gazete, 29.12.2012)” kapsamında doğrudan belirtilmese de, “tehlikelerin belirlenmesi ve risklerin değerlendirilmesi” adımlarında uygun yöntemlerden biri olarak kabul edilir.
Ayrıca;

  • ISO 12100:2010 – Makine güvenliği için risk değerlendirme ve risk azaltma ilkeleri,
  • IEC 61882:2016 – HAZOP çalışmalarıyla ilişkili ön aşama,
  • MIL-STD-882E (ABD Savunma Bakanlığı Standardı) – Sistem güvenliği analizlerinde ilk basamak olarak PHA yöntemini tanımlar.

Bu çerçevede PHA, hem iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına hem de uluslararası sistem güvenliği standartlarına uygun bir başlangıç analizidir.

4. PHA Ne Zaman ve Nerede Kullanılır?

PHA, özellikle şu durumlarda tercih edilir:

Uygulama AlanıAçıklama
Yeni tesis kurulumuTasarım aşamasında riskleri önceden görmek için
Yeni proses veya ekipman devreye almaMühendislik değişikliklerinin tehlike yaratıp yaratmadığını değerlendirmek için
Mevcut tesislerde değişiklikLayout, ekipman veya kimyasal değişimi sonrası risk yeniden değerlendirmesi için
İş kazası veya ramak kala olayı sonrasıSistemdeki öncül tehlikeleri belirlemek ve tekrarını önlemek için
Ergonomik ve insan faktörü analizleri öncesiGörev ve ortam kaynaklı tehlikeleri sınıflandırmak için

5. PHA Uygulama Adımları

PHA süreci beş temel aşamadan oluşur:

5.1. Sistem Tanımlama

Analiz edilecek sistemin, ekipmanın veya sürecin sınırları belirlenir.
Bu aşamada aşağıdaki bilgiler toplanır:

  • Sistem bileşenleri (makineler, boru hatları, tanklar vb.)
  • Kullanılan maddeler (kimyasallar, enerji kaynakları)
  • Çalışma ortamı koşulları (ısı, nem, basınç, gürültü, toz, vb.)
  • İnsan-makine etkileşimi (operasyonel görevler, bakım faaliyetleri)

5.2. Tehlike Tanımlama

Her bir sistem bileşeni için olası tehlikeler belirlenir.
Bu aşamada tehlike kaynakları aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir:

Tehlike GrubuÖrnekler
Fiziksel TehlikelerYüksek sıcaklık, gürültü, radyasyon, titreşim
Kimyasal TehlikelerYanıcı, patlayıcı, toksik maddeler
Biyolojik TehlikelerMikroorganizma, biyolojik ajanlar
Ergonomik TehlikelerUygunsuz duruş, tekrarlayan hareket
Elektriksel TehlikelerKısa devre, statik elektrik, kaçak akım
İnsan Faktörü KaynaklıYorgunluk, iletişim eksikliği, eğitim yetersizliği

5.3. Olası Sonuçların Belirlenmesi

Her tehlikenin gerçekleşmesi durumunda doğurabileceği sonuçlar analiz edilir:

  • Hafif yaralanma → Orta → Ağır yaralanma → Ölüm
  • Ekipman hasarı, çevre kirliliği, üretim kaybı, itibar kaybı

5.4. Risk Düzeyinin Belirlenmesi

PHA, genellikle niteliksel risk değerlendirmesi yapar.
Bu aşamada iki parametre kullanılır:

  • Olasılık (P): Tehlikenin gerçekleşme ihtimali
  • Şiddet (S): Meydana gelmesi halinde sonuçların ciddiyeti

Risk seviyesi genellikle şu şekilde sınıflandırılır:

Risk Skoru (P x S)Risk DüzeyiEylem Gerekliliği
1–4DüşükKabul edilebilir, izleme yeterli
5–9OrtaÖnlem alınmalı
10–16YüksekHemen müdahale edilmeli
17–25Çok YüksekÇalışma derhal durdurulmalı

5.5. Kontrol Önlemlerinin Belirlenmesi

Riskin kaynağında ortadan kaldırılması hedeflenir.
Uygulanacak önlemler, “kontrol önlemleri hiyerarşisi” esas alınarak seçilir:

  1. Tehlikenin ortadan kaldırılması (elimination)
  2. İkame (daha az tehlikeli madde/süreç)
  3. Mühendislik kontrolleri
  4. İdari kontroller
  5. Kişisel koruyucu donanım (KKD)

6. PHA Çıktısı: Ön Tehlike Analiz Tablosu

Aşağıda tipik bir PHA tablosu örneği verilmiştir:

Süreç Adımı / EkipmanTehlike TanımıNedeniSonuç(lar)Olasılık (1–5)Şiddet (1–5)Risk SkoruMevcut KontrollerÖnerilen Ek Önlem
Reaktör karıştırıcısıAşırı basınçBasınç sensör arızasıPatlama, yaralanma3515Basınç tahliye valfiValf periyodik test sıklığı artırılmalı
Paketleme hattıMekanik sıkışmaKoruyucu kapak açıkEl yaralanması4312Işık bariyeriKoruyucu kapak kilidi takılmalı
Toz toplama sistemiToz birikimiFiltre tıkanmasıPatlama2510Filtresi temizliği haftalıkSensör tabanlı diferansiyel basınç izleme eklenmeli

7. PHA’nın Gücü ve Sınırlamaları
7.1. Güçlü Yönleri
  • Uygulaması kolaydır, çok az veri gerektirir.
  • Erken aşamada hızlı sonuç verir.
  • FMEA, HAZOP, FTA gibi detaylı analizlere öncül teşkil eder.
  • Yeni sistemlerin tasarımında erken güvenlik farkındalığı sağlar.

7.2. Sınırlamaları
  • Niteliksel olduğu için kesin sayısal sonuç vermez.
  • Analistin tecrübesine bağlıdır.
  • Karmaşık sistemlerde yüzeysel kalabilir.
  • İnsan faktörü etkilerini tam olarak modelleyemez.

Bu nedenle, PHA genellikle bir “ilk tarama” yöntemi olarak kabul edilir ve ardından daha detaylı teknik analizlerle desteklenmelidir.

8. Uygulama Örneği: Çimento Fabrikasında PHA

Proses: Hammadde öğütme ünitesi
Tehlikeler:

  • Toz birikimi → Patlama riski
  • Sıcak yüzey → Yanık
  • Döner ekipman → Sıkışma tehlikesi
  • Gürültü seviyesi > 90 dB(A) → İşitme kaybı

Sonuç:
PHA sonucunda yüksek risk puanlı iki tehlike (toz patlaması ve sıkışma) belirlenmiş, bu alanlarda mühendislik önlemleri (havalandırma optimizasyonu, koruyucu kapak sistemi) uygulanmıştır.
Bu müdahaleler sonrasında risk seviyesi “yüksek”ten “orta”ya düşürülmüştür.

9. PHA’nın İSG Yönetim Sistemlerine Entegrasyonu

PHA, özellikle ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi kapsamında risk temelli düşünme yaklaşımını destekler.
Bu bağlamda:

  • PHA çıktıları, tehlike kayıt listesine işlenir.
  • Riskler, öncelik matrisine göre aksiyon planına dönüştürülür.
  • Aksiyonların uygulanma durumu İSG Kurul toplantılarında izlenir.

10. Sonuç: Güvenliğin Başlangıç Noktası

Ön Tehlike Analizi, yalnızca bir form doldurma süreci değil; bir güvenlik kültürü davranışıdır.
Bir sistem daha tasarım aşamasındayken “ne ters gidebilir?” sorusunu sormak, o işletmenin olgunluk göstergesidir.
PHA, İSG profesyonellerinin elinde bir “erken uyarı sistemi” gibidir — potansiyel felaketi önceden fark edip, güvenli geleceği tasarlamanın bilimsel yoludur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#öntehlike #analiz #işgüvenliği #uzman #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

İş Sağlığı ve Güvenliğinde Omerta

Kurumsal Sessizlik Kültürünün Risk Yönetimi Üzerindeki Yıkıcı Etkisi

İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında kazaların ve meslek hastalıklarının nedenleri çoğunlukla “insan hatası”, “dikkatsizlik” veya “kurallara uyumsuzluk” başlıkları altında sınıflandırılmaktadır. Ancak sahada edinilen deneyimler, bu açıklamaların büyük bölümünün semptomu tanımladığını, kök nedeni ise maskelediğini göstermektedir.

Kökeni sosyolojik ve tarihsel olarak Omertà kavramına dayanan kurumsal ve bireysel sessizlik davranışlarının, İSG sistemlerinin etkinliğini nasıl zayıflattığı gerçeği çok dillendirilmiyor.

Omertà, bu bağlamda suç örgütlerine özgü bir sessizlik yemini olarak değil; örgütsel yapılarda riskin bilinmesine rağmen ifade edilmemesi, raporlanmaması ve görünmez kılınması olarak tanımlanmalıdır.

İSG’de Görmmezden Gelinen Bir Risk Faktörü

İş sağlığı ve güvenliği disiplininin temel varsayımı şudur:
Tehlike tanımlanırsa, risk analiz edilirse ve kontrol tedbirleri uygulanırsa kaza önlenir.

Bu varsayım teknik olarak doğrudur.
Lakin pratikte eksiktir.

Çünkü bu zincirin ilk halkası olan tehlikenin tanımlanması, insan faktörüne doğrudan bağlıdır. Tehlikeyi gören, hisseden, maruz kalan ve deneyimleyen çoğu zaman çalışanın kendisidir. Eğer bu çalışan, gördüğü riski ifade etmiyorsa; sistem ne kadar kusursuz tasarlanmış olursa olsun, İSG yönetimi veri körlüğü yaşar.

İşte bu noktada, klasik risk yönetimi literatüründe yeterince adlandırılmayan ancak sahada son derece etkili olan bir olgu devreye girer: Omertà.

Omertà Kavramının İSG Bağlamında Yeniden Tanımlanması

Omertà, tarihsel olarak Sicilya kökenli bir sessizlik normudur. Lakin bu makalede kullanılan anlamıyla Omertà:

Bir işyerinde risklerin, uygunsuzlukların, tehlikeli davranışların veya sistemsel zaafların bilinmesine rağmen, bireysel veya kurumsal nedenlerle ifade edilmemesi ve raporlanmaması durumudur.

Bu tanımda üç kritik unsur vardır:

  1. Bilme: Risk fark edilmiştir.
  2. Sessizlik: Bilgi paylaşılmamaktadır.
  3. Sistematiklik: Bu durum istisna değil, alışkanlıktır.

Dolayısıyla Omertà, bireysel bir çekingenlik değil; örgütsel olarak öğrenilmiş bir davranış biçimidir.

Kurumsal Omertà ve İSG Yönetim Sistemleri
Yönetim Sistemlerinde Sessizliğin Yapısal Kaynakları

ISO 45001 ve benzeri İSG yönetim sistemleri, katılımcılığı ve çalışan görüşlerinin alınmasını açıkça şart koşar. Ancak uygulamada, birçok kuruluşta bu gereklilik formal düzeyde kalmaktadır.

Kurumsal Omertà genellikle şu yapısal faktörlerden beslenir:

  • Üretim hedeflerinin güvenlik hedeflerinin önüne geçmesi
  • Üst yönetimin kazasızlık istatistiklerine aşırı odaklanması
  • Olumsuz geri bildirimin performans düşüklüğü olarak algılanması
  • Kaza ve ramak kala bildirimlerinin cezai sonuçlar doğurması

Bu koşullarda, çalışanlar ve orta kademe yöneticiler şu davranışı geliştirir:

“Sorun varsa bile, görünür kılmak kuruma fayda sağlamıyor.”

Bu algı yerleştiğinde, İSG sistemi kâğıt üzerinde çalışır; sahada ise sessizlik hâkim olur.

Kaza Sıklığı ile Sessizlik Kültürü Arasındaki İlişki

Düşük kaza oranları her zaman yüksek güvenlik performansı anlamına gelmez. Aksine, bazı kuruluşlarda düşük raporlama oranı, yüksek Omertà göstergesidir.

Özellikle:

  • Ramak kala bildirimlerinin yok denecek kadar az olması
  • Aynı tür kazaların tekrar etmesi
  • Uygunsuzlukların denetimden denetime kaybolup ortaya çıkması

kurumsal sessizlik kültürünün teknik göstergeleridir.

Çalışan Omertà’sı – Davranışsal Güvenliğin Kör Noktası
Çalışan Neden Konuşmaz?

Davranışsal güvenlik yaklaşımları, riskli davranışlara odaklanır. Ancak çoğu zaman şu soruyu sormaz:

“Çalışan neden bu davranışı sürdürmeye devam ediyor?”

Çalışan Omertà’sının temel nedenleri şunlardır:

  • İş güvencesi kaygısı
  • Yöneticiyle çatışma korkusu
  • “Sorun çıkaran” etiketinden kaçınma
  • Daha önce yapılan bildirimlerin sonuçsuz kalması
  • Meslektaş baskısı ve grup normları

Bu faktörler birleştiğinde, çalışan için sessizlik rasyonel bir tercih haline gelir.

Sessizlik ve Risk Normalleşmesi

Sürekli dile getirilmeyen riskler zamanla normalleşir. Normalleşen risk ise artık risk olarak algılanmaz.

Bu durum, literatürde “riskin sıradanlaşması” olarak tanımlanır ve yüksek tehlikeli sektörlerde (madencilik, inşaat, ağır sanayi) sıklıkla görülür.

Omertà burada yalnızca susmak değil; tehlikeyi zihinsel olarak silmektir.

İSG Profesyonelleri Açısından Omertà
İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekiminin Konumu

İş Güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri, teorik olarak bağımsızdır. Ancak pratikte:

  • İşverenle sözleşmeli çalışırlar
  • Performansları dolaylı göstergelerle ölçülür
  • “Sorun çıkaran” değil, “çözüm odaklı” olmaları beklenir

Bu yapı, zaman zaman İSG profesyonellerini de Omertà zincirinin bir halkası haline getirebilir.

Riskin yazılması ile riskin yönetim tarafından kabul edilmesi arasındaki boşluk, çoğu zaman bilinçli veya bilinçsiz yumuşatma ile doldurulur.

“Yazdım, Bildirdim” Yanılsaması

Teknik olarak bir uygunsuzluğun raporlanması, sorumluluğun yerine getirildiği anlamına gelebilir. Ancak raporlanan risk:

  • Takip edilmiyorsa
  • Geri bildirim verilmiyorsa
  • Düzeltici faaliyetlere dönüşmüyorsa

orada Omertà, biçim değiştirerek varlığını sürdürür.

Bu durum, pasif Omertà olarak tanımlanabilir.

Kaza Araştırmalarında Omertà’nın Rolü

Birçok kaza araştırmasında şu sonuçlara rastlanır:

  • “Risk önceden biliniyordu.”
  • “Benzer olaylar daha önce yaşanmıştı.”
  • “Çalışanlar bu durumu normal kabul ediyordu.”

Bu ifadeler, kazanın teknik değil; iletişimsel ve kültürel bir başarısızlık olduğunu gösterir.

Omertà, kazadan sonra ortaya çıkan bir durum değildir.
Kaza, Omertà’nın doğal sonucudur.

Omertà’yı Kırmadan Güvenlik Kültürü Oluşur mu?

Teknik cevabı nettir: Hayır.

Güvenlik kültürü;

  • Açık iletişim
  • Psikolojik güvenlik
  • Geri bildirime açıklık

üzerine inşa edilir.

Omertà ise bu üç unsurun tamamını sistematik olarak bastırır.

Dolayısıyla İSG’de gerçek bir kültür dönüşümü hedefleniyorsa, yalnızca ekipman, prosedür ve eğitim değil; sessizlik davranışları da risk faktörü olarak ele alınmalıdır.

Değerlendirme

İş sağlığı ve güvenliğinde Omertà, teknik literatürde yeterince adlandırılmamış; ancak sahada son derece etkili bir risk çarpanıdır. Tehlike vardır, risk bilinmektedir, ancak sistem konuşmamaktadır.

Bu nedenle:

  • Kazaları yalnızca “insan hatası” ile açıklamak eksiktir
  • Risk analizlerini yalnızca teknik parametrelerle sınırlamak yetersizdir
  • İSG performansını yalnızca istatistiklerle ölçmek yanıltıcıdır

Omertà kırılmadan, güvenlik kültürü gelişmez.
Sessizlik sürdükçe, risk büyür.

İSG’nin geleceği, yalnızca daha iyi ekipmanlarda değil;
daha konuşkan, daha şeffaf ve daha güvenli örgütlerde yatmaktadır.

⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Biyosidal Ürün Uygulama Yönetmeliği ve İş Sağlığı ve Güvenliği

Biyosidal ürünler, insan, hayvan ve çevre sağlığını korumak amacıyla zararlı organizmaların kontrolünü sağlayan aktif maddeler veya karışımlar şeklinde tanımlanmaktadır. Türkiye’de biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılması, piyasaya arzı, etiketi, denetimi ve kullanım esasları “Biyosidal Ürünler Yönetmeliği” ile düzenlenmektedir. Bu yönetmelik, hem halk sağlığını hem de çevre güvenliğini hedeflemekte olup, iş sağlığı ve güvenliği açısından da önemli yükümlülükler içermektedir. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili iş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri, biyosidal ürünlerin üretimi, depolanması, taşınması ve uygulanması süreçlerinde çalışanların maruziyetini değerlendirmek, riskleri önlemek ve gerekli koruyucu tedbirleri almak zorundadır.

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği – Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Yönetmeliğin Amacı

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’nin birinci maddesine göre; yönetmelik, biyosidal ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce insan, hayvan ve çevre sağlığı ile ilgili risklerin değerlendirilmesini amaçlayan prosedürleri belirler. Buna göre ürünlerin üretimi, ambalajlanması, etiketlenmesi ve denetlenmesi safhalarında güvenliğin sağlanması hedeflenir. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği

Bu tanımdan açıkça görülmektedir ki risk yönetimi, yalnızca ürünün etkinliği ve çevresel güvenlik açısından değil, aynı zamanda çalışanların güvenliği ve sağlığı açısından da birincil önceliktir. Biyosidal ürünlerle çalışanların korunması, iş sağlığı ve güvenliği yaklaşımının ayrılmaz bir parçasıdır.

Tanımların İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlişkisi

Yönetmelikte yer alan tanımlarda “biyosidal ürün” ile birlikte ürünün zararlı organizmalar üzerindeki etkisi ve kullanım amacının belirlenmesi yer almaktadır. Bu tanım, işletmelerde risk değerlendirmesi ve kontrol tedbirlerinin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir, çünkü biyosidal ürün içerikleri ve maruziyet yolları çalışan sağlığını doğrudan etkileyebilir. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği

Yönetmeliğin İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatıyla İlişkisi

İş Sağlığı ve Güvenliği’nin Temel Mevzuatı – 6331 Sayılı Kanun

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, her türlü işyerinde çalışanların sağlığını korumayı ve güvenli çalışma koşullarını yaratmayı zorunlu kılar. Kanunun temel prensibi, risk değerlendirmesi yapma, riskleri ortadan kaldırma veya en aza indirme ve çalışanları bilgilendirme esaslarına dayanır. Bu çerçevede biyosidal ürünlerin kullanımı aynı zamanda bu kanunun kapsamına girer.

İşverenin genel yükümlülüğü (6331/4) çerçevesinde, işyerinde kimyasal risklerin tanımlanması, değerlendirilmesi ve kontrol altına alınması zorunludur. Biyosidal ürünlerin içerdiği kimyasal maddeler ve maruziyet riskleri bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği

6331 sayılı Kanun’un uygulama detaylarını düzenleyen “Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik”, biyosidal ürünler gibi kimyasal içeriğe sahip maddelerle çalışmayı kapsar.

Bu yönetmelik:

Bu kapsam, biyosidal ürün üreten veya uygulayan firmalar için olduğu kadar, ürünlerin saha kullanımı yapan iş ekipleri için de geçerlidir.

Yönetmeliğin Maddeleri ile İş Sağlığı ve Güvenliği İlişkisi

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’nden örnek maddeler ile İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı arasındaki ilişkiyi ayrıntılandıralım.

Piyasaya Arz ve Ruhsatlandırma (Madde 5 ve devamı)

Yönetmelik kapsamında biyosidal ürünler, piyasaya arz edilmeden önce Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılır. Ruhsatlandırma süreci, ürünün içeriği, etiket bilgileri ve güvenlik verileri gibi unsurlar açısından incelenir. Biyosidal ürünlerin piyasaya arzı – Madde 5

İş Sağlığı ve Güvenliği açısında ise;

  • Risk değerlendirilmesi yapılırken biyosidal ürün içeriklerinin tehlike sınıflandırılması esas alınır.
  • Ürün etiketinde, çalışanların maruziyetini sınırlayacak güvenlik tedbirleri, KKD önerileri ve uygulama talimatları yer almalıdır. İşverenin, ürünün risklerini işyerinde çalışanlara bildirme yükümlülüğü vardır (6331/4-b).

Etiketleme ve Güvenlik Bilgileri (Madde 36)

Yönetmeliğin 36. maddesine göre etiketlerde zorunlu bilgiler bulunmalıdır ve bu bilgiler ürünün güvenli şekilde uygulanmasına rehberlik eder. Ürün etiketlerinde tehlike sınıflandırması, uygun kullanım talimatı ve güvenlik uyarıları yer alır. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü

İş Sağlığı ve Güvenliği’nin Kimyasal Maddeler Yönetmeliği ile örtüşen bu madde, çalışanların doğru şekilde bilgilendirilmesi ve kullanım sırasında alınacak tedbirlerin tanımlanması açısından önemlidir. Riskler açıkça belirtilmeli ve işveren, çalışanlara etikette belirtilen güvenlik önlemleri konusunda eğitim vermelidir.

Denetim ve Uygunsuzluk Hallerinde Yaptırımlar (Madde 49 ve 57)

Yönetmelik 49. maddesi çerçevesinde biyosidal ürünler piyasada denetlenir; uygunsuzluk halinde 57. madde uyarınca cezai yaptırımlar uygulanır.

İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı açısından bu durum, sadece çevresel veya sağlık açısından uygunsuzluğu değil; aynı zamanda çalışan güvenliği tehlikesi oluşturan uygunsuzlukların da İş Sağlığı ve Güvenliği müfettişlerince tespit edilmesini sağlar. Örneğin, etiket bilgileri eksik olan ürünün çalışma ortamında kullanılması, çalışanların zararlı maruziyet risklerini artırabilir.

Biyosidal Ürün Kullanımı ve Risk Değerlendirmesi
İşverenin Risk Değerlendirme Yükümlülüğü

6331 sayılı Kanun ve Kimyasal Maddeler Yönetmeliği, işverenin biyosidal ürünlerle çalışmadan önce risk değerlendirmesi yapmasını zorunlu kılar. Risk değerlendirmesi, biyosidal ürünlerin aktif maddeleri, kullanım şekli ve maruziyet yolları dikkate alınarak belirlenmelidir.

İşveren risk değerlendirmesinde aşağıdaki unsurları değerlendirmek zorundadır:

  • Ürün içeriğinin kimyasal tehlike profili,
  • Çalışanların maruziyet yolları (soluma, temas),
  • Uygulama süresi ve yoğunluğu,
  • Ortam koşullarının (havalandırma gibi) etkisi,
  • Maruziyet sonucu olası sağlık etkileri.

Bu değerlendirme, yazılı ve belgelenmiş olmalı, gerektiğinde denetim makamlarına sunulmalıdır.

Önleme ve Kontrol Tedbirleri

Risk değerlendirmesi sonucunda tanımlanan risklerin kontrolü için aşağıdaki önlemler alınmalıdır:

Mühendislik Kontrolleri: Uygulama alanının uygun havalandırma koşulları ile sağlanması, kapalı sistem kullanımının artırılması.

İdari Kontroller: Çalışanlara özel izin prosedürleri, uygulama talimatları ve eğitimlerin düzenlenmesi.

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Eldiven, solunum maskeleri ve göz koruması gibi uygun KKD’nin sağlanması.

Kimyasal maddelerle ilgili yönetmeliklerde, tehlikeli kimyasallar ile çalışmalarda kişisel koruma ve mühendislik kontrollerinin uygulanması açıkça yer alır.Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

Sağlık Gözetimi

Kimyasal Maddeler Yönetmeliği, maruziyet sonucu ortaya çıkabilecek sağlık etkilerinin izlenmesini sağlamak amacıyla sağlık gözetimi yapılmasını zorunlu kılar. Bu çerçevede işveren, biyosidal ürünlerle çalışan personelin düzenli sağlık kontrollerini organize etmelidir. Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

Eğitim ve Bilgilendirme Yükümlülüğü
Çalışan Eğitimi

6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, çalışanların maruziyet riskleri ve alınacak önlemler konusunda eğitilmesini öngörür.

Bu eğitimlerde aşağıdakiler yer almalıdır:

  • Biyosidal ürünlerin tehlike sınıflandırması,
  • Uygulama prosedürleri,
  • KKD kullanımı,
  • Acil durum prosedürleri (örn. dökülme, temas gibi).

Bu eğitimler, çalışanların risklerin farkında olmasını ve uygun koruyucu tedbirleri uygulamasını sağlar.

İşverenin Bilgilendirme Yükümlülüğü

İşveren, biyosidal ürünlerle ilgili riskleri ve alınan kontrol tedbirlerini çalışanlara yazılı olarak bildirmelidir. Etiket bilgilerinin ve MSDS Malzeme Güvenlik Bilgilerinin sunulması bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Denetim, Uygunsuzluk ve Ürün İçi İş Sağlığı ve Güvenliği Sonuçları
Denetim Süreçleri

Biyosidal ürünlerin mevzuata uygunluğu, Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlükleri tarafından denetlenir. Denetimler, işyerinin biyosidal ürün uygulama prosedürlerini, etiketleme ve güvenlik bilgi gerekliliklerini ve çalışan güvenliğini değerlendirir. T.C.Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü

İş Sağlığı ve Güvenliği Denetimleri ve Yaptırımlar

İş Sağlığı ve Güvenliği müfettişleri, biyosidal ürünlerin kullanımının işyeri içi riskleri artırıp artırmadığını değerlendirirken, Kimyasal Maddeler Yönetmeliği ve 6331 sayılı Kanun hükümlerine göre uygunsuzluk tespit edebilir.

Örneğin:

  • Risk değerlendirmesi yapılmamış olması,
  • Yetersiz KKD sağlanması,
  • Eğitim eksiklikleri,
  • Sağlık gözetiminin yapılmaması,

gibi durumlar İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı uyarınca yaptırımlara konu olur. Denetimler, hem biyosidal ürün yönetmeliğinin hem de İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatının ortak uygulanmasını gerektirir.

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği, biyosidal ürünlerin güvenli üretimi ve uygulanması için gerekli prosedürleri belirlerken, iş sağlığı ve güvenliği açısından da kritik bir çerçeve sunmaktadır. Yönetmelik maddeleri, biyosidal ürünlerle çalışma faaliyetlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği yükümlülükleriyle doğrudan bağlantılıdır.

Özetle:

  • Yönetmelik, ürün güvenliği, risk değerlendirmesi, etiketleme ve piyasa denetimi gibi süreçleri düzenler. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği
  • İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı ise bu ürünlerle çalışmanın çalışan sağlığı ve güvenliği açısından risklerinin değerlendirilmesini ve kontrol altına alınmasını zorunlu kılar. Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
  • Firma olarak, biyosidal ürünlerle yapılan her faaliyette; risk değerlendirmesi, KKD sağlanması, eğitim, sağlık gözetimi ve denetimlere hazırlık konularına öncelik verilmelidir.

Sonuç olarak, biyosidal ürün uygulamaları sadece halk sağlığı açısından değil, aynı zamanda çalışan güvenliği ve işletme sürdürülebilirliği açısından da İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına uyumlu bir şekilde yönetilmelidir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Kanunun ve Yönetmelikleri Okumayı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Biyosidal Ürünler Yönetmeliği – https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13672&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

⭐️⭐️ Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik – https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=32642&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

⭐️⭐️ Aktif Madde İçermeyen Biyosidal Ürünler Tebliği – https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/08/20130802-19.htm

⭐️⭐️ Biyosidal Ürünle İşlenmiş Eşyalar Tebliği – https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/05/20180513-14.htm

⭐️⭐️ Biyosidal Ürünlerin Etiketlenmesi Hakkında – 08.07.2025 – T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Romberg Testinin İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Önemi

Tanım ve Amaç:
Romberg testi, bir çalışanın denge, postür kontrolü ve propriyosepsiyon yeteneğini ölçerek iş kazası riskini önceden değerlendirmek için kullanılan basit bir nörolojik testtir. İş sağlığı açısından önemlidir çünkü:

  1. Yüksekte çalışma (inşaat, vinç operatörü, çatıcı) sırasında düşme riskini tahmin eder.
  2. Hassas ekipman kullanımı gerektiren işlerde (kimya laboratuvarları, makine operatörlüğü) ani sallanma veya dengesizlik tehlikeli olabilir.
  3. Güvenlik ile ilgili kritik işlerde (trafik, forklift, vinç operatörü) denge ve propriosepsiyon eksikliği iş kazasına yol açabilir.

Özellikle uygulanması gereken işler:

  • İnşaat işçiliği (yüksekte çalışacak olanlar)
  • Vinç ve forklift operatörleri
  • Platform, iskele veya çatıda çalışanlar
  • Lojistik ve depo operasyonları (yük taşıma, merdiven kullanımı)
  • Laboratuvar ve kimya sektörü çalışanları
  • Askeri veya güvenlik görevleri (denge ve koordinasyon kritik)

İş Sağlığı Açısından Değerlendirme:

  • Göz açık vs kapalı durumu ile yapılan test, denge kaybını, düşme riskini ve proprioseptif eksikliği ortaya koyar.
  • Pozitif Romberg veya belirgin sallanma, yüksekte çalışma veya hassas operasyonlarda çalışmayı kısıtlayabilir.

Romberg Testi Sonuçlarına Göre İşe Uygunluk Tablosu
Romberg Testi SonucuSallanma / Denge Bulgusuİş Riski Türüİşe UygunlukAçıklama / Öneri
Negatif / NormalGözler kapalı iken hafif sallanma (<5°)Yüksekte çalışma, hassas ekipman kullanımı✅ UygunDenge yeterli, güvenlik riski düşük
Hafif BozuklukGözler kapalı iken orta sallanma (5–15°)Yüksekte çalışma, vinç/forklift kullanımı⚠️ Dikkatli / kısıtlıHafif denge sorunu; ek güvenlik önlemleri (emniyet kemeri, gözetim) gerekli
Orta BozuklukGözler kapalı iken belirgin sallanma (>15°)Tüm yüksekte çalışma, hassas makineler❌ ÇalışamazDüşme riski yüksek; iş değişikliği veya rehabilitasyon önerilir
Ağır / Düşme RiskiGözler kapalı iken stabil olamama, düşme riskiTüm riskli işler❌ ÇalışamazYüksek kaza riski; medikal değerlendirme ve denge rehabilitasyonu gereki

Özet:
  • Romberg testi, yüksekte çalışacak ve dengeye bağlı işlerde çalışanların güvenliği için kritik bir tarama aracıdır.
  • İşe alım öncesi veya periyodik sağlık muayenelerinde uygulanabilir.
  • Pozitif Romberg veya orta/ağır bozukluk durumunda, çalışanlar yüksekte, hareketli platform veya hassas operasyon işlerinden uzaklaştırılmalıdır.

Romberg testi sonuçlarına göre iş sağlığı ve güvenliği değerlendirme formu aşağıda inceleyebilirsiniz. Bu form, çalışanların teste göre işe uygunluğunu doğrudan işaretleyebileceğiniz pratik bir araçtır.

Romberg Testi – İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Formu

Çalışan Adı / ID: ___________________
Tarih: ___________________
Değerlendiren Uzman: ___________________


1. Test Koşulları
  • Ayakta durma pozisyonu: ☐ Ayaklar bitişik ☐ Hafif açık
  • Kollar: ☐ Yanlarda ☐ Önde
  • Test: ☐ Gözler Açık ☐ Gözler Kapalı

2. Romberg Testi Bulguları ve Skorlama
ParametreGözler AçıkGözler KapalıSallanma / Denge SkoruRisk Değerlendirmesiİşe UygunlukNotlar / Öneriler
Ayakta Durma☐ Stabil
☐ Hafif
☐ Orta
☐ Belirgin
☐ Stabil
☐ Hafif
☐ Orta
☐ Belirgin
☐ Düşme Riski
☐ 0
☐ 1
☐ 2
☐ 3
☐ 4
☐ Düşük
☐ Orta
☐ Yüksek
☐ Çok Yüksek
☐ Uygun
☐ Dikkatli / Kısıtlı
☐ Çalışamaz
___________________________
Tandem Durma / Yürüme☐ Stabil
☐ Hafif sallanma
☐ Orta
☐ Belirgin
☐ Düşme Riski
☐ Stabil
☐ Hafif sallanma
☐ Orta
☐ Belirgin
☐ Düşme Riski
☐ 0
☐ 1
☐ 2
☐ 3
☐ 4
☐ Düşük
☐ Orta
☐ Yüksek
☐ Çok Yüksek
☐ Uygun
☐ Dikkatli / Kısıtlı
☐ Çalışamaz
___________________________

3. İş Türüne Göre Uygunluk Yönergesi
Denge Skoru / RiskÖrnek İşlerİşe UygunlukAçıklama / Öneri
0 – Negatif / Düşük Riskİnşaat yüksekte çalışma, vinç/forklift, laboratuvar✅ UygunDenge yeterli, güvenlik riski düşük
1 – Hafif Bozukluk / Orta RiskYüksekte çalışma, hassas makine operatörü⚠️ Dikkatli / KısıtlıEk güvenlik önlemleri (emniyet kemeri, gözetim) uygulanmalı
2 – Orta Bozukluk / Yüksek RiskTüm yüksekte işler, hassas ekipman❌ ÇalışamazDüşme riski yüksek; iş değişikliği veya rehabilitasyon gerek
3–4 – Ağır / Çok Yüksek RiskTüm kritik işler❌ ÇalışamazMedikal değerlendirme ve denge rehabilitasyonu zorunlu

4. Genel Değerlendirme ve Öneriler
  • Romberg Test Skoru: ______ / 4
  • Risk Derecesi: ☐ Düşük ☐ Orta ☐ Yüksek ☐ Çok Yüksek
  • Önerilen İşler / Kısıtlamalar: ___________________________
  • Rehabilitasyon / Fizik Tedavi Önerisi: ___________________________

💡 Kullanım Notları:

  1. Form, işe alım öncesi veya periyodik sağlık muayenelerinde kullanılabilir.
  2. Orta ve yüksek risk skorları, yüksekte çalışma veya hassas operasyon işlerinde çalışmayı sınırlar.
  3. Form, çalışan gözlem notları, rehabilitasyon süreci ve işe uygunluk kararını tek noktada toplar.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Endüstriyel Rafların İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Güvenliği

1. Raf Sistemleri – Depolamanın Sırtındaki Görünmez Altyapı

Endüstriyel işletmelerde malzeme depolama sistemleri; üretimin sürekliliğini, iş akışını ve lojistik verimliliğini doğrudan etkiler. Ancak, bu sistemlerin güvenliği de iş sağlığı açısından önemli bir risk alanıdır. Çünkü kötü tasarlanmış, yanlış yüklenmiş veya bakımsız raf sistemleri; çökme, düşen yükler, çalışanlara çarpma ve makine çarpması gibi kazalara neden olabilir.
Dolayısıyla, raf sistemlerinin güvenli tasarımı, kurulumu, kullanımı, bakımı ve düzenli denetimi bir İSG sorumluluğudur.

2. Raf Sistemlerinin Yapısal Temelleri
2.1 Malzeme ve Tasarım Standartları

Endüstriyel çelik raf sistemleri için önemli bir referans standardı olan ANSI MH16.1‑2023, raf sistemlerinin taşıma kapasitesi, dayanımı, bağlantıları ve stabilitesi konusunda kılavuzluk sağlar. The ANSI Blog
Bu standartlara göre:

  • Raf kolonlarının ve kirişlerin araştırılmış maksimum yük değerlerine göre tasarlanması gerekir.
  • Tasarımda Allowable Strength Design (ASD) veya Load and Resistance Factor Design (LRFD) yöntemleri kullanılabilir. The ANSI Blog
  • Köşe bağlantıları, ankraj plakaları, düşey taşıyıcı elemanlar, çapraz bağlama sistemleri, zemin ankrajları gibi bileşenler doğru seçilmeli ve montajı üretici talimatlarına uygun yapılmalıdır.

2.2 Zeminin ve Ankraj Sisteminin Önemi

Raf sisteminin üzerine yerleştirildiği zemin ve ankraj sistemi, sistem güvenliğinin temelini oluşturur. Örneğin, bir raporda zemin kalınlığı en az 6 inç ve basınç dayanımı yaklaşık 3000 psi olarak verilmiştir. mh-usa.com

  • Ankraj cıvataları, taban plakaları ve beton zemin birleşimi doğru yapılmalıdır.
  • Ankraj sistemi olmadığında veya zemin zayıfsa, raf sisteminin çökme riski artar.
  • Ayrıca, ankrajın sarsıntı, forklift çarpması gibi yüklerden kaynaklanan yatay kuvvetlere karşı yeterli kapasitede olması gerekir.

3. İSG Mevzuatı ve Denetim Temelleri
3.1 ABD Örneği ve OSHA Mevzuatı

Amerika Birleşik Devletleri’nde raf sistemleriyle ilgili özel bir OSHA standardı bulunmamakla birlikte, özellikle depo ve malzeme depolama alanları için geçerli olan hüküm şudur: Occupational Safety and Health Administration (OSHA) 29 CFR 1910.176(b) maddesinde:

“Mala depolama yapılırken, maddeler devrilme veya kayma riskine karşı güvenli şekilde istiflenmeli ve yığılmalıdır.” Diversified Rack & Shelving, Inc,
Ayrıca, raf sistemleriyle ilgili güvenlik pratiklerinin denetlenmesi sırasında, OSHA müfettişleri genellikle ANSI MH16.1 gibi sektör standardlarını dayanak alır. jjkellersafety.com

3.2 Türkiye ve Uluslararası Yaklaşımlar

Türkiye’de raf sistemleri için özel bir “raf güvenliği yönetmeliği” olmamakla birlikte, genel iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve işyeri risk değerlendirmesi zorunluluğu nedeniyle bu sistemlerin güvenli olarak kurulması ve işletilmesi İSG açısından yükümlülüktür.
Uluslararası olarak ise, depolama sistemleri için yapı güvenliği, yükleme sınırları, denge kontrolü ve acil durum erişimi gibi kriterler çeşitli rehberler tarafından önerilmektedir. tal.sg

4. Operasyonel Tehlikeler ve Raf Sistemlerinde Sık Rastlanan Riskler
4.1 Aşırı Yükleme ve Dengesizlik

Raf sistemlerinde yük sınırlarının aşılması, çökme riskini büyük ölçüde artırır. Örneğin, bir kaynakta “uygulama dışı yükleme” ve “aşırı raf yüksekliği” nedeniyle sistemin dengesiz hale gelmesi sonucu ciddi kazaların meydana geldiği belirtilmiştir. CI INDUSTRIAL
Özellikle, yükün düzgün dağıtılmaması, bir yükün raf kirişinin ortasına yoğun olarak yerleştirilmesi, rafın eğilmesine veya parçalanmasına neden olabilir.

4.2 Forklift Çarpması ve Darbe Hasarları

Depo içi forklift trafiği, raf sistemleri için önemli bir risk unsurudur. Forklift vurması sonucu kolonlarda çökme olabilir; OSHA müfettişleri bu tür darbe kaynaklı hasarları sıkça tespit etmektedir. jjkellersafety.com
Darbe nedeniyle:

  • Raf kolonları eğilebilir veya bükülebilir,
  • Ankraj sistemleri gevşeyebilir,
  • Raf kiriş bağlantıları zayıflayabilir.

4.3 Yetersiz Denetim ve Bakım Eksikliği

Raf sistemlerinde görsel denetimler yapılmadığında, küçük hasarlar zamanla büyüyerek büyük felaketlere yol açabilir. Kırık bir kiriş, eksik bir bağlantı veya yerinden çıkmış bir ankraj sistemi, sistemin dayanımını ciddi ölçüde azaltır. mh-usa.com

4.4 Erişim Tehlikeleri ve Yüksek Raflardan Erişim

Yüksek raf sistemlerinde çalışanların erişim sırasında düşme, yükün devrilmesi veya malzemenin sıkışması gibi tehlikelerle karşılaşması mümkündür. İnsanların rafın asılı yükleri altında çalışması ciddi risk taşır. Reddit gibi sahadan gelen yorumlarda bu tür durumların«yakında çökme» için önceden uyarı niteliğinde olduğu ifade edilmiştir. Reddit

4.5 Yangın Güvenliği ve Raf Sistemleri

Raf sistemleri yalnızca mekanik olarak değil, yangın riski açısından da değerlendirilmelidir. Örneğin, depolanmış malzemelerin yangın sprinkleriyle uygun mesafede olmaması, yangın söndürme sisteminin etkinliğini azaltabilir. Bir kaynağa göre, 18 inç (≈45 cm) sprinkler ile raf üzerindeki yük arasında uzaklık bırakılması gerekir. globalindustrial.com

5. Güvenli Raf Kullanımı İçin Tasarım ve Kurulum Kriterleri
5.1 Uygun Yük Kapasitesi ve Etiketleme

Her raf sistemi için üretici tarafından belirlenmiş yük kapasitesi olmalı ve bu kapasite rafın her seviyesi için etiketle görünür şekilde yerleştirilmelidir. CI INDUSTRIAL
Etiket içeriğinde şunlar bulunmalıdır:

  • Maksimum ünitelik yük (Unit Load)
  • Kat edilen uniform yük (UDL – Uniformly Distributed Load)
  • Raf kolon/kat maksimal yükü
    Yük kapasitesinin aşılması, sistemde elastik deformasyon, kalıcı hasar veya çökme gibi sonuçlara neden olabilir.

5.2 Ankraj ve Kolon Stabilitesi

Raf sisteminin stabil kalabilmesi için:

  • Taban plakalarının uygun şekilde ankraj cıvatalarıyla zemine sabitlenmiş olması gerekir.
  • Zeminin toleransları: kolon sapmalarının –örneğin 10 ft yükseklikte en fazla ½ inç sapma gibi– sınırları vardır. J. J. Keller® Compliance Network
  • Depreme veya forklift darbesine karşı çapraz bağlantılar, stabilizatörler veya koruyucu bariyerler kurulmalıdır.

5.3 Raf Sistemlerinin Zemine İlişkisi ve Zemin Dayanımı

Zemin betonunun yeterli basınç dayanımı ve yüzey düzgünlüğü önemlidir. Zemin eğimi veya çatlaklar, raf kolonlarının sabit oturmamasına neden olabilir.
Zemin bakımı ve zemin üzerinde yer alan ankraj sisteminin düzenli kontrolü, raf güvenliği açısından kritik öneme sahiptir.

5.4 Raf Aralıkları, Koridor Genişlikleri ve Yaya Güvenliği

Raf kurulumu sırasında koridor genişlikleri ve yaya/araç trafiği yollarının net belirlenmesi gerekir. Aşağıdaki hususlar dikkat edilmelidir:

  • Forklift veya reach-truck gibi ekipmanların manevra alanı.
  • Yaya yollarının ayrılması ve net işaretlenmesi.
  • Düşen yük veya devrilen raf riskine karşı koruyucu bariyerlerin yerleştirilmesi.
    Yetersiz koridor genişliği veya erişim alanlarının dar olması, hem kazalara hem de acil durum tahliyesinde aksamalara yol açabilir. Rack Safety Products

6. Operasyonel Güvenlik Uygulamaları
6.1 Yükleme, İstifleme ve Malzeme Yerleştirme
  • Ağır ve sık kullanılan yükler, rafların alt katlarına yerleştirilmelidir. Daha hafif ve nadiren erişilen yükler üst katlara konabilir. Bu hem ergonomi hem de stabilite açısından önemlidir. srs-i.com+1
  • Yükler raf kirişleri üzerinde tam destek almalı; palet taşmaları, çıkıntılar veya raf dışına taşmış yükler yok edilmelidir. Yükler çift katlı kiriş sisteminde kullanılmadığı sürece üst üste istiflenmemelidir.
  • Yüklerin aktarımı sırasında forklift darbeleri veya yükün raf elamanına çarpması engellenmelidir. Raf sisteminde çarpma sonucu oluşan hasarlar raporlanmalı ve değerlendirilmelidir. jjkellersafety.com

6.2 Periyodik Denetim ve Bakım
  • Gözle kontrol: Haftalık veya günlük olarak gözle yapılabilecek kontroller (eğrilmiş kolon, eksik kiriş, hasarlı ankraj vb.).
  • Derinlemesine denetim: Üç ayda bir veya altı ayda bir uzman ekip tarafından yapılan detaylı kontrol (kaynak çatlakları, çelik çekme deformasyonları, ankraj gevşemesi). mh-usa.com
  • Hasar tespitinde bazı bölümler kullanım dışı bırakılarak tamir edilmeli veya rafa uygun üretici parçaları ile değiştirilmelidir. “Geçici tamiratlar” ciddi risk yaratır. Rack Safety Products

6.3 Personel Eğitimi ve Davranışsal Güvenlik
  • Raf sistemleriyle çalışacak tüm personel; yük sınırları, güvenli yerleştirme, pallet taşırken dikkat edilmesi gerekenler, çarpma riskleri ve acil durum davranışları konusunda eğitim almalıdır. srs-i.com
  • Forklift operatörleri, raf sistemlerine yakın manevra yaparken özel dikkat göstermeli, raf kolonlarına çarpma olmaması için hız sınırları ve bariyer sistemleri oluşturulmalıdır.

7. Acil Durum Hazırlığı ve Tahliye Prosedürleri

Raf sistemlerinin bulunduğu depo veya depolama alanlarında yangın, sismik hareket veya çökme gibi acil durumlar için özel hazırlık yapılmalıdır:

  • Raf sistemlerinin yüksekliği, yangın spriklerine ve sprinkler püskürtücülerine uygun olmalıdır (en az 18 inç – ≈45 cm mesafe bırakılmalıdır). globalindustrial.com
  • Depolama alanlarında acil çıkış yolları, yangın muslukları ve bakım platformları raf sistemleriyle engellenmemelidir.
  • Raf çökmesi halinde devrilme alanları ve “çökme risk bölgesi” olarak işaretlenmiş alanlar oluşturulmalıdır. Yüksek raflardan malzeme düşmesi riski için kafes sistemleri veya yük tutucu bariyerler kullanılabilir.

8. Raf Sistemlerinde İSG Performansının Ölçülmesi ve Sürekli İyileştirme
  • Bir işletmede raf sistemlerinin iş güvenliği performansı; inceleme sonuçları, hasar raporları, kazalar/ramak kalalar kayıtları, personel eğitim düzeyi ve yapılan bakım sayısı gibi göstergelerle ölçülebilir.
  • İyi bir uygulamalarda “raf güvenliği kontrol formu” olabilir; örneğin bent kırılması, ankraj gevşemesi, çarpma izi, kapasite etiketi eksikliği gibi maddeler kontrol edilir. Üretici standardı ANSI MH16.1 ile karşılaştırılabilir. CI INDUSTRIAL
  • Ayrıca, bu veriler ISO 45001 gibi iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinde raporlanmalı ve yönetim kuruluna sunulmalıdır. Geçmiş rakamlara göre “raf kaynaklı kaza oranı %X düşürüldü” gibi hedefler belirlenmelidir.

9. Özet ve Sonuç

Endüstriyel raf sistemleri, lojistik ve üretim süreçlerinin bel kemiğidir; ancak iş sağlığı ve güvenliği açısından üzerinde en çok gözden kaçan major risklerden birini barındırır. Stabilite ihlali, çarpma hasarı, aşırı yükleme, erişim hataları veya bakımsızlık; bunların her biri ciddi yaralanmalara veya ölümcül kazalara yol açabilir.
Güvenli bir raf sisteminin ana unsurları özetle şunlardır:

  • Doğru tasarım ve üretici standardına uygunluk,
  • Uygun zemin ve ankraj sistemi,
  • Açık yük kapasiteleri ve görünür etiketleme,
  • Forklift ve materyal taşıma trafiğinin raf sistemine uygun planlanması,
  • Sürekli denetim, bakım ve eğitim,
  • Acil durum hazırlıkları ve baglantılı güvenlik kültürü.

İSG profesyonelleri, raf sistemlerinde yalnızca yükü dikkate almakla kalmamalı; sistemin çevreyle, insanla ve proses araçlarıyla etkileşimini de değerlendirmelidir. Böylece “çalışanlar güvenli şekilde malzeme akışını sağlayabilir, raf sistemi çökmeksizin görevini sürdürebilir” bir gerçeklik sağlanmış olur.
Bu bağlamda raf sistemlerinin güvenliği, hem üretim verimliliğinin hem de çalışan sağlığı ve güvenliğinin doğrudan bir göstergesidir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#endüstriyelraf #işgüvenliği #ankraj #tetkikosgb #kebat #izmir

Daha Fazla
  • 1
  • 2