İlişkilerde Gölge – (Propriyoseptif Egzersiz Programı – Gölgeyle Çalışma)

İlişkilerde Gölge

  1. Romantik İlişkilerde Gölge
    • Yakınlık ve bağımlılık
    • İdealizasyon ve hayal kırıklığı
    • Gizlenen ihtiyaçlar ve öfke
  2. Aile İlişkilerinde Gölge
    • Anne-baba ile bağ
    • Kardeş rekabeti
    • Sadakat – bireysellik çatışması
  3. Egzersiz: Güven Testi
    • Partner/prova eş ile gözler kapalı yürüyüş
    • Teslim olma – yönlendirme deneyimi
    • Sonrasında paylaşım soruları
  4. Psikolojik Bağlantı: Güven – Kontrol – Teslimiyet
    • İlişkilerde kontrol etme isteği
    • Teslim olma korkusu
    • Güvenin inşası
  5. Günlük Çalışması
    • Soru: “Yakın ilişkide en çok sakladığım gölge özelliğim nedir?”
    • Yazma rehberi (örnek tetikleyiciler, duyguları açma yolları)

İlişkilerde Gölge

İlişkiler, insan yaşamının hem en zenginleştirici hem de en zorlayıcı alanlarından biridir. Çoğu zaman yakın bağlarımızda sevgi, şefkat ve paylaşım ararken; aynı zamanda anlaşmazlık, öfke, kırgınlık ve hayal kırıklığı ile de karşılaşırız. Bu karşıtlık, insan ruhunun derinliklerinde yatan bir gerçeğin işaretidir: gölge.

Carl Gustav Jung’un “gölge” kavramı, kişinin bilincinin dışında bıraktığı, reddettiği ya da görmek istemediği yönlerini anlatır. Kişiliğimizin “istenmeyen” tarafları, bastırılmış arzularımız, kabul görmeyeceğini düşündüğümüz yanlarımız gölge alanında saklanır. Fakat gölge yalnızca karanlık ve tehlikeli değildir; aynı zamanda yaşam enerjisinin, yaratıcılığın ve özgünlüğün de kaynağıdır. İlişkiler ise bu gölgeyle yüzleştiğimiz en güçlü aynalardır.

Romantik ilişkilerde çoğu zaman karşımızdaki kişiyi idealleştiririz. “Beni tamamlayan” ya da “hayalimdeki insan” gibi görür, onda görmek istediğimiz tarafları büyütürüz. Fakat zamanla, kendi gölgemizin yansımalarını da onda buluruz. Aşırı kıskançlık, kontrol etme isteği, terk edilme korkusu veya bağlanma kaygısı… Bunların çoğu, içimizde var olan ama sahiplenmediğimiz tarafların ilişki yüzeyine çıkmasıdır. Bu nedenle ilişkiler yalnızca bir “birliktelik” değil, aynı zamanda ruhsal bir laboratuvardır.

Aile ilişkileri de gölgeyle temas ettiğimiz alanlardan biridir. Çocuklukta öğrendiğimiz roller, anne-babamızdan aldığımız mesajlar, kardeşlerle olan rekabet veya sadakat duygusu… Tüm bunlar yetişkinlikte ilişkilerimize taşınır. Kimi zaman eşimize kızdığımızda aslında annemize duyduğumuz öfke canlanır; ya da kardeşimizle yaşadığımız kıyaslanma, iş arkadaşlarımızla ilişkilerimize yansır. Gölge burada geçmişin izlerini bugünün sahnesine taşır.

Bu nedenle gölgeyle çalışmak yalnızca bireysel bir süreç değil, aynı zamanda ilişkisel bir dönüşümdür. Gölgesini tanımayan bir kişi, istemeden de olsa onu partnerine, ailesine, hatta çocuklarına yansıtır. Birinin “çok bencil” olduğunu düşündüğümüzde, aslında kendi içimizde dile getirmeye çekindiğimiz ihtiyaçlar olabilir. Birini “çok tembel” bulduğumuzda, belki de kendi içimizdeki dinlenme ve yavaşlama ihtiyacını bastırıyoruzdur.

Bu yazıda gölgeyi yalnızca teorik olarak değil, deneyimsel yollarla da keşfedeceksiniz.

Bunun için egzersizler, günlük yazıları ve farkındalık uygulamaları kullandım.

Örneğin, partnerle yapılacak gözler kapalı yürüyüş egzersizi, hem güvenin hem de kontrol-teslimiyet ilişkisinin somut bir deneyimini sunar. Gözler kapandığında, yönlendiren kişiye teslim olmak zorunda kalırız. Bu basit gibi görünen deneyim, aslında ilişkilerdeki temel dinamikleri açığa çıkarır:

Ne kadar güveniyorum?

Kontrolü bırakabiliyor muyum?

Teslim olmayı korku mu yoksa özgürlük mü olarak hissediyorum?

Benzer şekilde, günlük yazma çalışmaları da içsel gölgeyi açığa çıkarmanın güvenli bir yoludur. “Yakın ilişkide en çok sakladığım gölge özelliğim nedir?” sorusu, hem cesaret hem de dürüstlük ister. Bu soruya verilen cevap, kişinin kendi içsel aynasıyla yüzleşmesini sağlar. Çoğu zaman farkında olmadan partnerimizden sakladığımız yönler, ilişkilerdeki çatışmaların da kaynağıdır.

Şunu vurgulamak gerekir: Gölgeyle çalışmak kolay değildir. İnsan genellikle görmek istemediği taraflarını inkâr etmeye eğilimlidir. Ancak gölgeyi tanımak ve onunla ilişki kurmak, ilişkilerde gerçek bir yakınlık ve derinlik yaratır. Çünkü gölgesini sahiplenmeyen, kendi yaralarını başkalarının üzerine yansıtır. Gölgesini kabul eden ise hem kendisine hem de ilişkilerine daha şefkatli yaklaşır.

Bu yazının amacı, romantik ve aile ilişkilerinde gölgeyle yüzleşmek için bir kapı açmaktır. Teori, egzersiz ve günlük çalışmalarının birleşimi, sizerin yalnızca zihinsel değil, duygusal ve bedensel düzeyde de dönüşüm yaşamasını hedefliyorum. Çünkü gölge yalnızca bir fikir değil, aynı zamanda yaşanan bir deneyimdir.

Sonuç olarak, gölgeyle çalışmak ilişkilerde daha fazla dürüstlük, güven ve teslimiyetin yolunu açar. Kendimizi saklamadan, maskelerimizin ardına gizlenmeden ilişkide var olmayı öğreniriz. Ve belki de o zaman, gölge artık tehdit olmaktan çıkar; aksine ışığın tamamlayıcısı haline gelir.

1. Romantik İlişkilerde Gölge

İnsanın kendisiyle yüzleştiği en güçlü aynalardan biri, romantik ilişkileridir. Kimi zaman aşkı büyük bir coşku ve ışık gibi yaşarız; kimi zaman da ilişkiler, ruhumuzun karanlık koridorlarına açılan kapılar haline gelir. Bu kapının ardında Jung’un tanımladığı “gölge” gizlenir. Gölge, yalnızca karanlık yanlarımızı değil, bastırılmış arzularımızı, korkularımızı ve görmek istemediğimiz bütün parçalarımızı içerir. Romantik ilişkiler, gölgeyle temas etmenin belki de en yoğun yaşandığı alandır. Çünkü sevdiğimiz insan karşısında kendimizi daha açık, daha savunmasız, daha gerçek hissederiz. Ama aynı zamanda bu açıklık, gölgemizi de gün yüzüne çıkarır.

Yakınlık ve Bağımlılık

Birine yakın olmak, aslında gölgemizi de ona açmak demektir. Ancak çoğu zaman ilişkide yakınlık ile bağımlılık arasındaki ince çizgi bulanıklaşır. İnsan sevilmek, görülmek ve anlaşılmak ister. Bu isteğin kökeni çocuklukta anne-baba ile kurulan bağına kadar gider. O ilk bağ ne kadar güvenli ve şefkatli olmuşsa, yetişkinlikte yakınlık kurmak da o kadar kolay olur. Fakat eksik kalan, yarım kalan ya da travmatik bir bağlanma deneyimi, romantik ilişkilerde bağımlılığa dönüşebilir.

Yakınlık, karşılıklı özgürlüğü koruyarak paylaşımdan doğar. Bağımlılık ise partnerin yokluğunu bir felaket gibi algılamaktan, onun onayı olmadan kendini eksik hissetmekten beslenir. İşte burada gölge devreye girer. Bağımlılık eğilimi olan kişi, genellikle kendi içindeki yalnızlık korkusunu görmek istemez. Bu korku gölgeye itilmiştir. Ama romantik ilişkide, partnerinin varlığına tutunarak bu korkuyu bastırmaya çalışır. İlişki, bir “hayatta kalma reçetesi” haline gelir.

Bağımlılık gölgesinin en önemli göstergesi, kontrol etme isteğidir. Partner nereye gidiyor, kiminle görüşüyor, mesajı neden geç cevapladı… Bu sorular yalnızca kıskançlığın değil, aynı zamanda terk edilme korkusunun dışa vurumudur. Yakınlık ile bağımlılığı ayıran çizgi, gölgeyle yüzleşip yüzleşememekle belirlenir. Kendi yalnızlığını kabullenebilen kişi, partnerine bağımlı olmadan da yakın olabilir. Oysa gölgesini reddeden kişi, sevgiyi bir bağ değil, bir zincir haline getirir.

İdealizasyon ve Hayal Kırıklığı

Romantik ilişkilerde gölgenin en çarpıcı tezahürlerinden biri de idealizasyondur. İnsan aşık olduğunda karşısındaki kişiyi adeta büyütür, kusurlarını görmez, hatta hayalinde mükemmel bir figür yaratır. Bu durum bir yönüyle doğaldır; çünkü aşk, bilinçdışının enerjisini de harekete geçirir. Fakat idealizasyonun arkasında da gölgenin ince bir oyunu vardır.

Partnerimizi idealleştirdiğimizde aslında kendi gölgemizi ona yükleriz. Onun güçlü, cesur, şefkatli ya da bilge olduğunu düşünürken, bu özelliklerin eksikliğini kendimizde fark etmek istemeyiz. Kendi içimizde sakladığımız güçsüzlük, korku ya da eksiklik duygusu, karşı tarafın yüceltilmesiyle dengelenir. Fakat zamanla bu idealize edilmiş imge yıkılır. Gerçek kişi, bizim zihnimizde yarattığımız hayale uymaz. Küçük kusurlar büyütülür, hayal kırıklıkları çoğalır.

İşte bu noktada gölge yine kendini gösterir. Aslında hayal kırıklığı, karşı tarafın kusurlu olmasından değil, bizim kendi gölgemizi ona yansıtmış olmamızdan kaynaklanır. Kendi eksiklerimizi kabul etmek yerine, onları partnerimizin mükemmelliğinde ararız. Ve o mükemmellik hayalimiz bozulduğunda, geriye öfke, kırgınlık ve umutsuzluk kalır.

Jung’un ifadesiyle gölgeyi dışarıya yansıtmak, onu kendi içimizde tanımamaktan kaynaklanır. Romantik ilişkilerde de bu yansıtmalar kaçınılmazdır. Partnerimizin bizi hayal kırıklığına uğrattığı anlarda, asıl soruyu kendimize sormamız gerekir: Onun hangi davranışı bende hangi gölgeyi tetikledi? Neden bu kusur bana tahammül edilemez geliyor? Belki de kendi içimde reddettiğim bir yönümle yüzleşmemin zamanı gelmiştir.

Gizlenen İhtiyaçlar ve Öfke

Romantik ilişkilerde gölgenin en sessiz ama en yıkıcı yüzü, gizlenen ihtiyaçlar ve bastırılmış öfkedir. İnsan sevildiğini hissetmek ister, ilgi görmek, anlaşılmak ve değer verilmek ister. Fakat bu ihtiyaçların hepsi dile getirilmez. Kimi zaman “çok şey istiyormuşum” düşüncesiyle susulur, kimi zaman “karşı taraf zaten anlamalı” beklentisiyle beklenir. Bu gizlenmiş ihtiyaçlar karşılanmadığında ise içten içe bir öfke birikir.

Öfkenin gölgeye itilmesi, onu yok etmez. Aksine, daha görünmez ve daha tehlikeli hale getirir. Sessiz küskünlükler, pasif-agresif tavırlar, söylenmeden yapılan imalar… Bunlar hep gölge öfkenin işaretleridir. Partnerin küçük bir hatası bile bu bastırılmış öfkeyi tetikler ve aslında o anla ilgisi olmayan büyük bir patlama yaşanır.

Gizlenen ihtiyaçların en büyük kaynağı, “sevilmeme korkusu”dur. Kendi ihtiyacını dile getirdiğinde reddedilmekten korkan kişi, susmayı tercih eder. Ama suskunluk gölgeyi besler. İhtiyacını söylemeyen, karşılanmadığında kırılır; kırıldığını söylemeyen, öfke biriktirir; öfkesini ifade etmeyen, sonunda patlayarak ilişkiye zarar verir.

Burada gölgeyle yüzleşmenin yolu, hem kendi ihtiyaçlarını kabul etmek hem de onları dürüstçe ifade etmektir. “Benim buna ihtiyacım var” diyebilmek, çoğu zaman göründüğünden daha cesur bir adımdır. Çünkü ihtiyaçlarımızı dile getirdiğimizde, aynı zamanda reddedilme riskini de göze alırız. Ama gölgeyle yüzleşmenin yolu, işte tam da bu riski almaktan geçer.

Sonuç

Romantik ilişkilerde gölge, yakınlık ile bağımlılık, idealizasyon ile hayal kırıklığı, gizlenen ihtiyaçlar ile öfke arasında sürekli bir oyun kurar. Bu oyun, çoğu zaman acı verici olabilir; fakat aynı zamanda insanın kendini tanımasının en güçlü yollarından biridir. Partnerimizde gördüğümüz kusurlar, aslında kendi gölgemizin aynalarıdır. Bağımlılıkla yüzleşmek, idealizasyondan vazgeçmek, ihtiyaçlarımızı ve öfkemizi dürüstçe kabul etmek… Tüm bunlar hem gölgeyle barışmanın hem de ilişkilerde daha gerçek, daha derin bir bağ kurmanın kapılarını açar.

Romantik ilişkilerde gölgeyle çalışmak, yalnızca daha sağlıklı bir ilişki yaşamak için değil, aynı zamanda kendimizle daha dürüst bir bağ kurmak için de gereklidir. Çünkü gölge yalnızca ilişkilerimizi değil, tüm yaşamımızı şekillendirir. Onu reddetmek, kendimizin bir parçasını reddetmektir. Onu kabul etmek ise, hem kendimize hem de sevdiğimiz insana daha şefkatli bir bakış sunmaktır.

2. Aile İlişkilerinde Gölge

Aile, insanın dünyaya açılan ilk aynasıdır. Bu ayna, hem sevgi ve güvenin hem de çatışma ve gölgenin kaynağıdır. Jung’un gölge arketipi bize, insanın bilinçdışında sakladığı, bastırdığı, yüzleşmek istemediği yönlerinin özellikle en yakın bağlarda kendini gösterdiğini söyler. Çocuğun ilk bağ kurduğu anne-baba, en çok kıyaslandığı kardeş ve kendini en çok sınadığı sadakat-bireysellik dengesi, gölgenin sahneye çıktığı alanlardır. Çünkü aile içinde koşulsuz sevgi beklentisiyle koşullu kabul arasındaki gerilim, insanı en derin yaralarıyla da en büyük büyüme fırsatlarıyla da karşılaştırır.

Anne-baba ile bağ

Anne ve baba, çocuğun dünyayı anlamasının ilk rehberleridir. Onların sevgisi, dikkati, koruması, çocuğun kimliğini şekillendiren temel yapı taşlarıdır. Fakat aynı zamanda gölgenin de buradan filizlenmesi kaçınılmazdır. Çocuk anne-babanın beklentilerini karşılamak için kendi bazı yönlerini bastırabilir. Örneğin, öfke duygusu “ayıp” bulunduğunda çocuk öfkesini gölgeye iter, ama ileride bu bastırılmış öfke kontrolsüz patlamalar veya pasif-agresif davranışlar olarak geri döner. Anne-babayla bağ, bu yüzden hem güvenin hem de gölgenin oluştuğu çift yönlü bir alan olarak kalır.

Bir anne aşırı koruyucu olduğunda çocuk kendini yetersiz hisseder, çünkü kendi ayakları üzerinde durma fırsatı bulamaz. Baba aşırı otoriter olduğunda çocuk kendi sesini, iradesini bastırmak zorunda kalır. Çocuğun bilinçdışı bu bastırılan yönleri gölgeye atar. Yetişkin olduğunda bu kişi ya sürekli otoriteye boyun eğer ya da otoriteye karşı aşırı isyan ederek dengesiz davranışlar sergiler. Anne-babayla bağın gölge tarafı, bireyin yetişkin yaşamındaki seçimlerinde ve ilişkilerinde kendini tekrar eder. Bir insan, partnerinde anne-babasının eksik kalan yönlerini arar; sevgi açığını kapatmak için aşırı bağımlı olabilir ya da aşırı mesafeli davranabilir.

Bu bağlamda gölgeyle yüzleşmek, anne-babanın kusurlarını suçlamak değil, onların insan olduğunu ve kendi gölgeleriyle yaşamaya çalıştıklarını görmekle mümkündür. Jung’un dediği gibi, “bilinçlenmemiş olan kuşaktan kuşağa aktarılır.” Eğer kişi anne-babadan aldığı gölgeyi fark etmezse, onu kendi çocuklarına aktarır.

Kardeş rekabeti

Aile içinde gölgenin en görünür sahnelerinden biri kardeş ilişkileridir. Kardeşler, hem en yakın oyun arkadaşı hem de en güçlü rakiptir. Anne-babanın sevgisini, ilgisini paylaşmak zorunda kalan çocuk, farkında olmadan rekabetin içine çekilir. Bu rekabet, kardeşin başarısını kıskanma, kendini yetersiz hissetme, sürekli kıyaslanma gibi gölge duygular doğurur.

Çocuğun bilinçdışında “eğer kardeşim başarılıysa ben değersizim” gibi bir inanç gelişebilir. Bu inanç ilerleyen yıllarda da kalıcı bir gölge haline gelir. Kardeşine karşı duyduğu kıskançlığı bastıran kişi, büyüdüğünde başkalarının başarısına tahammülsüzlük gösterebilir. Ya da tam tersine, sürekli kendi başarılarını ispatlama ihtiyacı hissedebilir. Bu durum, iş hayatında tükenmişliğe, ilişkilerde rekabetçi tavırlara dönüşür.

Kardeş rekabeti aynı zamanda sevgi ve nefretin iç içe geçtiği karmaşık bir alandır. Çocuk kardeşini sever ama aynı zamanda onunla yarışır. Bu ikilik, gölgenin en çarpıcı örneğidir. Çünkü gölge, çoğunlukla kabul edilemeyecek kadar çelişkili duyguların barındığı alandır. Kardeş ilişkilerinde bastırılan öfke, bilinçdışında birikir ve farklı ilişkilerde kendini yeniden gösterir.

Jungcu perspektiften bakıldığında, kardeş rekabetinin gölge boyutu kişiye aslında büyük bir fırsat sunar. Çünkü kıskançlık, kişinin kendi potansiyelini fark etmesi için bir işarettir. Kardeşin başarısı, bastırılmış arzuların aynasıdır. Eğer kişi bu kıskançlığı inkâr etmek yerine kabul ederse, kendi gölgesindeki yaratıcı gücü açığa çıkarabilir.

Sadakat – bireysellik çatışması

Ailenin sunduğu aidiyet duygusu, insan için en güçlü güven kaynaklarından biridir. Fakat aynı zamanda bireyselleşme sürecinin önünde de en büyük engellerden olabilir. Çünkü aileye sadakat, çoğu kültürde kutsal bir görev olarak görülür. Çocuk büyüdüğünde, kendi yolunu seçmek istediğinde, bilinçdışında “ailene ihanet ediyorsun” suçluluğu hissedebilir. İşte bu noktada sadakat ve bireysellik arasında bir gölge çatışması doğar.

Birey, kendi kimliğini oluşturmak için aileden farklılaşmak zorundadır. Fakat bu farklılaşma, aileye olan sevgiyi kaybetme korkusunu da beraberinde getirir. Örneğin, ailede herkes aynı mesleği seçmişse, farklı bir yol izleyen çocuk dışlanma korkusu yaşayabilir. Ya da geleneksel değerlere bağlı bir ailede farklı yaşam tercihleri olan çocuk, içsel bir suçlulukla gölgesine bu arzularını iter.

Bu çatışmanın gölge boyutu, bireyin ya tamamen ailesine bağımlı kalmasına ya da aileye öfke duyarak tamamen kopmasına yol açar. Oysa sağlıklı çözüm, sadakat ve bireyselliği aynı anda taşıyabilmektir. Jung’un “bireyleşme” kavramı, bu dengeyi işaret eder. İnsan, hem ailesinin bir parçası olduğunu hem de kendi yolunu çizme hakkına sahip olduğunu kabul ettiğinde gölgeyle yüzleşmiş olur.

Sadakat-bireysellik çatışmasının görünür olduğu anlar, genellikle aile kararlarında belirir. Evlilik, kariyer, yaşam tarzı seçimleri… Bu alanlarda aile ile bireyin beklentileri çatıştığında, gölge açığa çıkar. Birey kendi yolunu seçtiğinde suçluluk duyuyorsa, bu gölgenin işaretidir. Eğer kendi arzusunu tamamen bastırıp sadece aileye uyum sağlıyorsa, gölge yine devrededir.

Aile ilişkilerindeki gölge, insanın en derin yaralarının ve en büyük potansiyellerinin kaynağıdır. Anne-baba ile bağda bastırılan duygular, kardeş rekabetinde ortaya çıkan kıskançlıklar, sadakat-bireysellik çatışmasında yaşanan suçluluklar, hepsi gölgenin farklı yüzleridir. Jungcu yaklaşım bize şunu hatırlatır: gölgeyle yüzleşmek, onu düşman olarak görmek değil, içimizdeki eksik parçaları fark etmektir. Çünkü gölge, sadece karanlık değil, aynı zamanda büyük bir enerji ve yaratıcılık kaynağıdır. Aile içinde başlayan gölge yolculuğu, insanın kendi benliğini bulma yolculuğunun ilk adımıdır.

3. Egzersiz – Güven Testi

Güven Testi Egzersizi ve İçsel Yolculuk

İnsanın en derin yaraları ve en parlak potansiyelleri çoğu zaman ilişkilerde ortaya çıkar. Çünkü ilişkiler, kendi başımıza görmemizin zor olduğu yönlerimizi bize ayna gibi gösterir. Jung’un gölge dediği bu alan, bilinçli kimliğimizin dışında bıraktığımız, görmek istemediğimiz ya da başkalarına göstermekten çekindiğimiz parçalarımızdır. Gölge sadece bireysel iç dünyada değil, ilişkilerde de kendini güçlü biçimde gösterir. Bazen kontrol etme isteğimiz, bazen teslim olma korkumuz, bazen de güvenmeye dair derin bir huzursuzluğumuz aslında gölgeyle ilişkilidir. Bu nedenle gölgeyi sadece zihinsel olarak anlamak yetmez; onu bedensel deneyimlerle, duyularımızı ve hislerimizi devreye sokarak fark etmek çok daha dönüştürücü olabilir. İşte tam da bu noktada, gözler kapalı yapılan bir güven testi egzersizi, gölgeyi ilişkiler içinde tanımak ve onunla yüzleşmek için güçlü bir araç sunar.

Egzersiz, son derece basittir: Bir kişi gözlerini kapatır, diğeri ona rehberlik eder. Ancak basit görünen bu deneyim, insanın iç dünyasında büyük fırtınalar koparabilir. Çünkü gözlerimizi kapattığımızda kontrolü büyük ölçüde kaybederiz, yönümüzü bilemeyiz, tehlikeleri göremeyiz ve karşımızdaki kişiye güvenmek zorunda kalırız. Gölgenin saklandığı yerlerden biri de tam olarak burasıdır: kontrolü bırakmaya olan direncimiz, güvenmeye dair korkularımız ve teslim olmayı küçümsememiz. İlişkilerde sıkça gördüğümüz çatışmaların temelinde de bu dinamikler vardır. Bir partnerin sürekli kontrol etme isteği, diğerinin güvenmeyi reddetmesi ya da yönlendirilmekten korkması aslında gölgeyle bağlantılıdır.

Egzersizin amacı, güven ve teslimiyet konusunu sadece zihinsel düzeyde değil, bedenin doğrudan deneyimlediği bir süreç olarak açığa çıkarmaktır. Başlamadan önce katılımcıların içsel olarak hazır olması önemlidir. Bir çift ya da prova eş seçilir; biri gözlerini kapatır, diğeri rehberlik görevini üstlenir. Öncelikle güvenli bir alan seçilmelidir, mümkünse sessiz bir oda ya da engellerin sınırlı olduğu bir bahçe. Katılımcılara açıklanır: Burada amaç bir sınavı geçmek ya da başarılı olmak değil, kendi içlerinde ortaya çıkan duyguları gözlemlemektir. Çünkü gölge, çoğunlukla bu küçük duygusal tepkilerde saklanır: Birinin elini sıkı tutma ihtiyacı, yönlendirilirken sabırsızlanma, rehberin fazlaca kontrolcü davranması ya da rehberlik yaparken belirsizlikten kaygılanması gibi.

Gözler kapandıktan sonra ilk fark edilen şey, görme duyusunun kaybıdır. İnsan bir anda savunmasız hisseder, adımlarını atarken içinden “ya düşersem, ya engel varsa” gibi düşünceler geçer. Bu noktada gölge, “kontrolü kaybetme korkusu” olarak yüzeye çıkar. Bazı kişiler derin bir güvensizlik hisseder, bazıları öfke ya da huzursuzluk yaşar. Jung’un belirttiği gibi, gölge sadece karanlık yanlarımızdan ibaret değildir, aynı zamanda görmezden geldiğimiz korkularımızı da barındırır. Dolayısıyla gözler kapalı yürüyüş, kişinin güvenle ilgili bastırdığı bütün duyguları açığa çıkarır.

Rehber olan kişi için de gölge deneyimi başlar. Karşısındakine yön vermek sorumluluk ister. Fazla müdahaleci olup partnerini adım adım yönlendirebilir ya da fazla gevşek davranıp onu belirsizliğe sürükleyebilir. Rehberin kendi gölgesi, “kontrol etme arzusu” ya da “yetersiz hissetme korkusu” olarak ortaya çıkabilir. Bu nedenle egzersiz, sadece gözleri kapalı yürüyen için değil, yönlendiren kişi için de güçlü bir içgörü alanı sunar. Her iki taraf da, ilişkilerinde sıklıkla sergiledikleri gölge dinamiklerini bu basit yürüyüşte görünür kılar.

Teslim olma ve yönlendirme deneyimi, aslında hayatın içindeki pek çok ilişki biçiminin minyatür bir temsili gibidir. Romantik ilişkilerde bir taraf genellikle daha çok kontrol etmeye çalışırken, diğeri teslim olmayı reddedebilir ya da tam tersi, biri sürekli yönlendirici olurken diğeri tamamen bağımlı hale gelebilir. Gözler kapalı yürüyüşte bu roller çok net ortaya çıkar. Örneğin, gözleri kapalı kişi aşırı derecede gergin ve denetim arayışında olabilir, sürekli “nereye gidiyoruz, kaç adım attık” gibi sorular sorabilir. Bu tavır, ilişkide güveni bırakmakta zorlanan gölgenin işaretidir. Diğer yandan, rehber kişi her şeyi kontrol etmeye çalışır, partnerinin tek bir adımını bile kendisine bırakmaz. Bu da ilişkide baskın olma eğilimini gösterir. Jung’un anima ve animus kavramları burada devreye girer; kadınsı tarafın teslimiyet ve sezgiyle, erkeksi tarafın yönlendirme ve eylemle nasıl dengesizleşebileceğini bu deneyimde görmek mümkündür.

Egzersiz sırasında yaşanan duygular, kişinin günlük hayatta partnerine nasıl davrandığının bir metaforudur. Eğer gözleri kapalıyken öfke, güvensizlik, kaygı açığa çıkıyorsa, muhtemelen ilişkide de benzer duygular belirli durumlarda tetikleniyordur. Rehberin fazla kontrolcü olması ise, günlük yaşamda partnerine alan tanımama eğilimini işaret edebilir. Burada önemli olan, bu duyguların bastırılmadan fark edilmesidir. Çünkü Jung’a göre gölgeyle yüzleşmenin ilk adımı, onun varlığını dürüstçe kabul etmektir.

Egzersizin ardından en kritik kısım, paylaşım sorularıyla yapılan değerlendirmedir. Katılımcılar deneyimlerini sözlü olarak ifade eder. Bu aşama, gölgenin bilince taşındığı andır. Sorular basit ama derindir: Gözler kapalıyken ne hissettim? Kontrolü bırakmak bana ne hissettirdi? Rehberlik ederken hangi duygularım öne çıktı? Partnerime güvenmek kolay mıydı, zor muydu? Hangi anlarda öfke, korku ya da huzursuzluk hissettim? Rehber olarak yönlendirme sorumluluğu bende hangi gölgeleri uyandırdı? Bu sorular, kişinin bilinçdışı tepkilerini görünür kılar.

Bazı katılımcılar, gözleri kapalı yürürken çocukluk anılarını hatırladıklarını söyler; küçükken ebeveynlerine güvenmek zorunda kalma ya da güvensiz bir ortamda büyüme deneyimleri açığa çıkabilir. Bu noktada gölge sadece kişisel değil, aynı zamanda kolektif ve ailevi bir boyut kazanır. Jung’un “kolektif bilinçdışı” kavramı, ilişkilerde aktarılan gölgelerin nesiller boyunca nasıl taşındığını hatırlatır. Örneğin, güvensiz bir ebeveynin çocuğu, ilişkilerinde daima kontrolü elinde tutmaya çalışabilir. Bu basit egzersiz, böylesi köklü gölge dinamiklerini bile görünür kılabilir.

Sonuçta, gözler kapalı yürüyüş egzersizi bir oyun değildir; kişinin en derin yaralarına dokunabilen bir çalışmadır. Bu nedenle sonrasında yapılacak paylaşımda hem empati hem de açıklık önemlidir. Partnerler, birbirlerinin gölgelerini suçlamadan, sadece gözlemleyerek dile getirmelidir. “Sen bana hiç güvenmedin” ya da “beni çok kontrol ettin” demek yerine, “Ben gözlerim kapalıyken kendimi güvensiz hissettim” ya da “Ben yönlendirirken kontrolcü davrandığımı fark ettim” gibi ifadeler kullanılmalıdır. Bu yaklaşım, gölgeyi dışa projekte etmek yerine kişinin kendi sorumluluğunu üstlenmesini sağlar.

Egzersizin uzun vadeli etkisi, ilişkilerde daha fazla empati ve anlayış geliştirmektir. Çünkü gölgeyi tanıyan kişi, partnerinin de kendi gölgesiyle mücadele ettiğini fark eder. Gözleri kapalı yürüyüşte hissedilen korku, günlük hayatta partnerin yaşadığı güvensizlikle bağdaştırılabilir. Rehberin kontrolcülüğü, ilişkinin başka alanlarında da ortaya çıkan baskınlıkla ilişkilendirilebilir. Bu farkındalık, çiftlerin birbirine daha şefkatli yaklaşmasını sağlar. Jung’un dediği gibi, gölgeyi reddetmek bizi kör eder, onu kabul etmek ise bütünlüğe götürür.

Son olarak, bu egzersiz gölgeyle çalışmanın dönüştürücü gücünü hatırlatır. İlişkilerde güven, teslimiyet ve kontrol dinamiklerini sadece konuşarak değil, bedensel olarak deneyimlemek, bilinçdışındaki kalıpları açığa çıkarır. İnsan gözlerini kapattığında karanlıkla yüzleşir, ama yanında güvenebileceği bir partner olduğunda bu karanlık aynı zamanda iyileştirici bir yolculuğa dönüşebilir. Gölgeyle yüzleşmek cesaret ister, ama bu cesaret ilişkilerin daha derin, daha gerçek ve daha şefkatli bir zeminde yaşanmasını mümkün kılar.

Gölgemizi Tanıdıkça Işığımız Büyür yazı dizisinin devamında yer alan Propriyoseptif Egzersiz Programı – Gölgeyle Çalışmanın konu başlıkları ve yayın tarihlerini aşağıda okuyabilirsiniz.

7 Haftalık Propriyoseptif Egzersiz Programı – Gölgeyle Çalışma

Amaç: Bireyin hem zihinsel hem de bedensel farkındalığını artırarak gölge arketipiyle yüzleşmesini, iş yaşamı ve ilişkilerde gölgenin etkilerini dönüştürmesini sağlamak.

🗓 07 Eylül 2025 – Gölgemizi Tanıdıkça Işığımız Büyür
🗓 14 Eylül 2025 – “Bedenin Gölgesiyle Tanışma”
  • Jung’un gölge kavramı: Psikoterapik açıklama.
  • Propriyosepsiyon nedir? Bedende saklanan bilinçdışı ipuçları.
  • Egzersiz: Gözler kapalı ayakta durma – dengeyi kaybetmeden kendini gözlemleme.
  • Psikolojik eşlik: “Hangi korkularım dengeyi kaybettiriyor?” günlük çalışması.
🗓 21 Eylül 2025 – “Tetikleyici Anlar”
  • İş ve ilişkilerde gölgenin nasıl tetiklendiği.
  • Egzersiz: Yavaş yürüyüş (mindful walking) – her adımı sayarak yürümek.
  • Farkındalık sorusu: “Her adımda hangi duygu tetikleniyor?”
  • Günlük: Gün içinde öfkelendiğin 3 anı yaz, beden duyumlarıyla eşleştir.
🗓 28 Eylül 2025 – “Bedenin Aynası”
  • Gölgede bastırılan duyguların kaslarda ve postürde yansıması.
  • Egzersiz: Duvarda denge testi – sırtı duvara yaslayıp ayakları kapatarak 2 dk kalmak.
  • Derinleştirme: “Hangi kaslarım daha fazla direnç gösteriyor?”
  • Günlük: Çocuklukta bu gerginliği hangi durumda yaşamıştım?
🗓 5 Ekim 2025 – “İş Yaşamında Gölgeyle Dans”
  • Patron, ekip, iş arkadaşlarıyla ilişkilerde gölge projeksiyonları.
  • Egzersiz: Eller kapalı nesne tanıma – duyuları zorlamak, belirsizlikle yüzleşmek.
  • Psikolojik bağlantı: Kontrol ihtiyacı ve gölge.
  • Günlük: İş hayatında en çok zorlandığım kişi bana ne öğretiyor?
🗓 12. Ekim 2025 – “İlişkilerde Gölge”
  • Romantik ve aile ilişkilerinde gölge.
  • Egzersiz: Partner/prova eş ile gözler kapalı yürüyüş – güven testi.
  • Psikolojik bağlantı: Güven–kontrol–teslimiyet ilişkisi.
  • Günlük: “Yakın ilişkide en çok sakladığım gölge özelliğim nedir?”
🗓 19 Ekim 2025 – “Gölgede Cesaret”
  • Bastırılan korkularla yüzleşme.
  • Egzersiz: Kapalı gözle engel parkuru (odada küçük objeler) – riskle temas.
  • Psikolojik bağlantı: Belirsizliğe tahammül.
  • Günlük: Hangi riskten kaçıyorum, aslında bana neyi öğretiyor?
🗓 26 Ekim 2025 – “Gölgeyle Bütünleşme
  • Jung’un gölgenin entegrasyonu fikri.
  • Egzersiz: Tüm haftanın propriyoseptif egzersizlerinden kişisel bir akış oluşturmak.
  • Psikolojik bağlantı: Zihin–beden–gölge uyumu.
  • Günlük: “Artık gölgem bana nasıl güç veriyor?”
⭐️⭐️⭐️⭐️

Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız yöneticilerine Gölge İle Barışma – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

İşveren ve İşçi İlişkisinin Epistemolojisi

İş güvenliği alanında yıllardır sahada çalışan biri olarak, işveren ve işçi ilişkisini sadece hukuki bir çerçevede değil, deneyimlediğim pratik olaylar üzerinden değerlendirmek benim için daha anlamlı oluyor. İşçi sağlığı ve güvenliği denince genellikle yasalar, yönetmelikler ve standartlar öne çıkıyor; lakin işin özünde ilişkisel bir boyut var: bilgi, güven ve deneyim etrafında dönen bir epistemoloji. Yani “bilgi” ve “bilmenin biçimi” burada belirleyici.

İşçi-işveren ilişkisine giriş yapmadan önce, konuyu bilgi ve düşünce yapısı açısından temellendirmek gerekir. Epistemoloji, bilginin doğasını, nasıl üretildiğini, doğruluğunu ve sınırlarını sorgular. İşyerinde bilgi dediğimiz şey, yalnızca resmi prosedürler veya yönetmelikler değildir; aynı zamanda saha tecrübeleri, gözlemler, söylentiler, hatta kulaktan kulağa yayılan pratik bilgiler de bilgi kapsamında değerlendirilmelidir. İşveren ve işçi arasındaki iletişimde, bilginin nereden geldiğini, ne kadar güvenilir olduğunu ve nasıl kullanıldığını anlamak kritik.

Deneyimlerim, makine – metal işleri, tekstil, balıkçılık ve inşaat sahalarında yoğunlaşıyor. Birbirinden ne kadar da farklı sektörler – alanlar değil mi? Bu alanlarda işçi ve işveren ilişkisi çoğu zaman doğrudan “güven” üzerinden şekilleniyor. Örneğin, 2012 öncesi işyeri hekimliğini yaptığı bir işletmedeki bakım ekibinin çalışma şekli hâlâ aklımdadır: Bakım ekibindeki işçi arkadaşlarımız, yeni bir makineyi çalıştırmadan önce küçük güvenlik testlerini kendi aralarında yapıyorlardı. İşveren bunu resmi prosedür olarak görmüyordu; hatta zaman zaman işi geciktirmemeleri konusunda uyarıyordu. Buna rağmen bakımcılar, kendi deneyimlerini ve gözlemlerini kullanarak olası kazaları önlüyorlardı. Burada bilgi, sadece resmi dokümanlardan değil, işçinin sahadaki deneyiminden ve kolektif hafızasından doğuyordu.

Türkiye’de iş hukuku, işçi sağlığı ve güvenliği açısından oldukça detaylıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sorumluluklarını net bir şekilde ortaya koyar: risk değerlendirmesi yapmak, çalışanları bilgilendirmek, gerekli eğitimleri sağlamak ve uygun iş güvenliği ekipmanları temin etmek. İşçi ise bu süreçte hem kendi güvenliğini gözetmek hem de işverene doğru bilgi aktarmakla yükümlüdür. Teoride her şey net gözükse de sahada durum çoğu zaman farklıdır.

Bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse, eski bir üretim sahasında, toz maruziyetinin yüksek olduğu bir bölümde çalışıyorduk. İşveren, işçileri korumak için maske ve havalandırma sağlıyordu; ancak işçiler maskeleri doğru şekilde kullanmıyor veya yoğunluk arttığında havalandırmayı yeterince etkin kullanmıyorlardı. Bu noktada işverenin sağladığı bilgi (riskleri anlatan eğitimler, yazılı prosedürler) ile işçilerin sahadaki bilgisi (hangi alanlarda daha yoğun toz olduğunu, hangi makinelerin daha tehlikeli olduğunu gözlemleme) birbirine karışıyordu. İş güvenliği profesyoneli olarak, bilgiyi anlama ve geçerliliğini sorgulama (epistemoloji) çerçevesinde bu iki kaynağı birleştirip daha güvenli bir ortam oluşturmak benim sorumluluğumdaydı.

Güven, işveren ve işçi ilişkisini bilgi felsefesi (epistemolojik) bağlamda derinleştiren önemli bir unsurdur. İşçiler, işverene güvenmediklerinde ya da prosedürleri sahada yeterince anlamlı bulmadıklarında bilgiyi uygulama motivasyonları düşer. Örneğin, bazı işyerlerinde işçilerin maskeleri sadece “gösteriş” için taktığını, ciddi bir maruziyeti önlemek için kullanmadığını gözlemledim. Burada sorun, bilgi eksikliğinden değil, bilginin güven çerçevesinde işlevsiz kalmasından kaynaklanıyordu. İşveren, bilgi aktarımını sadece formalite ve resmi bir süreç olarak görüyorsa, işçilerin saha bilgisi ve deneyimi göz ardı ediliyor.

Türkiye’deki iş güvenliği uygulamaları açısından bu ilişkiyi daha da somutlaştırmak mümkün. İşverenler çoğu zaman risk değerlendirmelerini belgeler üzerinden yürütüyor. Risk analizi raporları hazırlanıyor, imza karşılığı işçilere dağıtılıyor; ama saha pratiğinde bu belgelerin uygulanması işçilerin deneyimine ve anlayışına bağlı kalıyor. Örneğin bir çimento fabrikasında gördüğüm uygulamada, toz ölçümleri belirli periyotlarla yapılıyordu. Ölçüm sonuçları raporlara yansıtılıyor, ama işçiler hangi bölgelerde daha yoğun toz olduğunu ve hangi ekipmanın riskli olduğunu kendi deneyimlerinden biliyordu. Epistemolojik olarak işçi bilgisi ile işveren bilgisi arasında bir uyumsuzluk vardı ve bu uyumsuzluğu köprülemek, güvenlik önlemlerini sahada işler hâle getirmek için profesyonel müdahale gerekiyordu.

İşçinin ve işverenin bilgiye yaklaşımında; bilginin ne olduğuna, nasıl öğrenildiğine, öğretildiğine ve üretildiğine dair bakış açısındaki farklılıkları, güvenlik önlemlerinin uygulamaya geçirilmesinde bir engel oluşturuyordu ve bu nedenle profesyonel bir aracılıkla bu durumun düzeltilmesi gerekiyordu.

Bilginin gelişimi perspektifinden bakınca, işverenin bilgisi genellikle kişinin ne “yapması gerektiğine” dair yönergeler belirleyen ve prosedüreldir: “Şu adımları izle, bu ekipmanı kullan, bu eğitimleri al.” İşçinin bilgisi ise pratik ve deneyimseldir: “Bu makineyi çalıştırırken şu riskler var, bu koşullarda şunlara dikkat etmeliyim.” Bu iki bilgi kaynağını birleştirmek, iş güvenliği kültürünü oluşturmak ve iş kazalarını önlemek için kritik. Çalışan ve işveren arasındaki güven ilişkisi, bilgi alışverişinin ne kadar verimli yapıldığına göre şekillenir.

Bir başka somut örnek: Bakım sırasında yüksek basınçlı sistemle çalışırken işçilerin bir kısmı prosedürleri eksik uyguluyordu. İşveren prosedürleri sıkı şekilde uygulama talimatı vermişti, ama sahadaki işçiler bazen “daha hızlı bitirmek” için sıralı işlemlerin bir kısmını atlıyorlardı. Burada sahadaki bilgi, işin hızına ve pratik gerekliliklerine dayanıyor; işverenin bilgi ise güvenlik odaklı ve teorik. Farklı bakış açılarından gelen bu iki bilgi, birbiriyle çelişerek tehlikeye yol açıyordu. Çözüm, iş güvenliği eğitimlerini sadece formal prosedürler üzerinden yürütmek değil, aynı zamanda işçilerin deneyimlerini dinlemek ve prosedürleri onların sahadaki pratiğine adapte etmekti.

Ülkemizde iş hukuku ve uygulamaları bağlamında, işverenin sorumlulukları çok net. Fakat işçilerin sahadaki bilgisi ve deneyimi göz ardı edildiğinde, hukuki çerçeve tek başına yeterli olmuyor. Örneğin, iş kazası sonrası yapılan incelemelerde sık sık gördüğüm şey, işçilerin prosedürleri bilmesine rağmen uygulamadıkları için kazaların gerçekleştiği oluyor. Bu, sadece bilgi sahibi olmakla aşılamayacak bir sorundur: Ortada bir anlama ve uygulama boşluğu var: bilgiye sahip olmak değil, onu güvenle yaymak ve faaliyete geçirmek esas olandır.

İşçi ve işveren arasındaki ilişkinin bilgi oluşturma boyutu incelenirken bu ilişkinin bilginin nasıl ortaya çıktığı yönünden ele alınmasında, ortaklaşa bilgi yaratma kavramı da büyük önem taşır. Saha tecrübeleri, işçilerin gözlemleri, uyarıları ve deneyimleri bir araya geldiğinde, güvenliği artıran yeni bilgi üretimi ortaya çıkıyor. Örneğin bir vardiyada bir işçi, belirli bir makinenin belirli bir koşulda tehlikeli olabileceğini fark ediyor ve diğer işçilere söylüyor. İşveren bu bilgiyi prosedürlere adapte ediyor. Bu, işveren ve işçi bilgisinin ortak bir zeminde birleştiği aşamadır.

İş güvenliği profesyoneli olarak benim görevim, bu bilgi akışını yönetmek, Anlama ve uygulama farklılıklarını bulmak ve bilginin uygulama alanında hayata geçirilmesini garantilemek. İşverenin prosedürel bilgisi ile işçinin pratik bilgisi arasında bir köprü kurmak, riskleri azaltmanın temel yolu. Türkiye’deki uygulamalardan örnek vermek gerekirse, bir fabrikada maruziyet ölçümleri ve eğitimler yeterince yapılmış olmasına rağmen, işçiler belirli alanlarda maskeleri çıkarmak zorunda kalıyordu; sebep ise işçilerin pratik ihtiyaçları ve prosedürlerin sahadaki uygulanabilirliği arasındaki çatışmaydı. Bu durumda, güvenlik kültürünü güçlendirmek için hem prosedürleri revize etmek hem de işçilerin deneyimlerini dinlemek gerekiyordu.

Sonuç olarak, işveren ve işçi arasındaki bağ, hukuki zorunlulukları aşarak, bilgiyi üretme ve ortaklaştırma üzerine kurulu bir yapıya sahiptir.İşverenin sağladığı eğitim ile işçilerin pratik bilgisi ve çalışma ortamındaki tespitleri dengelenmelidir; aksi takdirde bilgi sadece kağıt üzerinde kalır ve işe yaramaz. Türkiye’deki iş hukuku ve işyeri pratikleri, yasal gerekliliklerin ve pratik saha bilgisinin ortak kullanılmaması durumunda güvenlik kültürünün zayıf kaldığını ortaya koyuyor.

Deneyimlerime dayanarak şunu net bir şekilde ifade edebilirim: İşveren ve işçi arasındaki anlayış ve bilgi paylaşımı ilişkisini sağlamlaştırmak için atılması gereken üç temel adım bulunmaktadır:

  1. Bilgiyi Karşılıklı Açıklıkla Paylaşmak:
    • Çalışanların tecrübeleri ve işverenin hazırladığı kurallar, birbirine açık olmalıdır. Sahada yapılan gözlemler ve hazırlanan raporlar düzenli olarak karşılıklı paylaşılmalıdır.
  2. Güven Ortamı Oluşturmak:
    • Çalışanlar, güvenlik kurallarını sadece “yapılması zorunlu” bir iş olarak değil, kendi can güvenlikleri için bir gereklilik olarak görmelidir. İşveren ise, sahadan gelen pratik bilgileri ciddiye alıp dikkate katmalıdır.
  3. Kuralları Sahaya Uygun Hale Getirmek:
    • Kitap bilgileri ile sahadaki gerçek deneyimler birleştirilmelidir. Risk analizleri ve eğitimler, çalışanların günlük iş yapış biçimlerine ve pratiklerine uyacak şekilde düzenlenmelidir.

Bu yaklaşım, iş güvenliği profesyoneli olarak bizim görevimizi de çok net ortaya koyuyor: Biz sadece kuralları uygulayan memurlar değiliz. Biz, farklı bilgileri birleştiren köprüler kuran, bilgi eksiklerini gideren ve güvenli bir çalışma ortamı kültürü yaratan kişileriz. İşveren ve işçi ilişkisine bu bilgi alışverişi penceresinden bakmak, aslında iş sağlığı ve güvenliği yönetiminin temelini anlamaktır: doğru bilgi, karşılıklı güven ve uygulamanın el ele yürüdüğü bir süreç.

Türkiye’de sahadaki en başarılı örneklere baktığımızda şunu görüyoruz: Üretim hattındaki çalışanlar, kendi gözlemleriyle tehlikeleri tespit edip çözüm önerileri sunuyorlar ve işveren bu önerileri dikkate alarak kuralları yeniliyor. Bu sayede kazalar ciddi ölçüde azalıyor. İşte o teknik dille anlattığımız bilgi birleşimi, burada gerçeğe dönüşüyor: bilginin üretildiği, paylaşıldığı ve hemen uygulamaya konduğu kesintisiz bir döngü.

Sonuç olarak şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim: İşveren ve işçi arasındaki ilişkiyi sadece imzalanmış sözleşmeler ve yasal kurallarla değerlendirmek, büyük bir resmi atlamak demektir. Sahada gözlemlediğimiz, yaşadığımız ve hayata geçirdiğimiz pratik bilgi, güçlü bir güvenlik kültürünün gerçek temelidir. İşveren ve işçi bilgisi mutlaka birbirini tamamlamalı, aralarındaki anlama köprüleri kurulmalıdır; aksi halde en iyi kurallar bile kâğıt üzerinde kalır ve tehlikeler sürmeye devam eder. Biz iş güvenliği profesyonelleri olarak, bu köprüleri kurmak ve bilginin işyerinde can bulmasını sağlamak için varız.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Bu sitede yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Paylaşılan bilgiler, bir hekim muayenesinin, tedavisinin veya profesyonel danışmanlığın yerini tutmaz. Buradaki bilgiler esas alınarak herhangi bir ilaç tedavisine başlanması, mevcut tedavinin değiştirilmesi ya da bırakılması uygun değildir.

Aynı şekilde, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili içerikler, bir iş güvenliği uzmanı, mühendis veya teknik ekip tarafından yapılması gereken değerlendirme ve kararların yerine geçemez. Bu bilgiler temel alınarak saha risk değerlendirmesi yapılması ya da mevcut sistemin değiştirilmesi önerilmez.

Sitede herhangi bir yasa dışı ilan ya da yönlendirme yapılması amacı bulunmamaktadır. İçerikler, sadece farkındalık yaratmak ve bilinçlendirme sağlamak amacıyla sunulmuştur.

⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla