Depolama Prosedürü

Lityum-iyon bataryalar, yüksek enerji yoğunlukları sayesinde modern endüstrinin vazgeçilmez bileşenleri hâline gelmiştir. Ancak bu avantaj, uygun koşullar sağlanmadığında ciddi yangın, patlama ve kimyasal maruziyet risklerini de beraberinde getirmektedir. Özellikle depolama aşaması, termal kaçak (thermal runaway) ve zincirleme reaksiyonlar açısından kritik bir kontrol noktasıdır.

Bu prosedürü; uluslararası kabul görmüş standartları, yetkili kuruluş kılavuzlarını ve hakemli bilimsel yayınları temel alarak hazırladım. (Yazımdaki kilit iddiaların arkasındaki kaynakları dipnotlarla alıntıladığım kaynakların linkleri ile yine yazıların devamına ekledim — bu kaynaklar, standartlar ve son yıllarda yayımlanmış hakemli incelemelerdir.)

Lityum-iyon bataryaların güvenli depolanmasına yönelik yaptığım çaalışmada asgari teknik ve idari gereklilikleri bulmaya – belirlemeye çalıştım. Biliyorum ki zaman geçtikçe ilerleyen bilgiler ve yaşanan acı tecrübeler ile burada yer alan bilgiler eksik kalacak veya geçersiz olacaklar. Bu sebeplerle ileride bu konuda geri dönüşler yapmanız hem bu yazının hem de bilgilerimizin revize edilmesini sağlayacaktır.

Dr. Mustafa KEBAT

Aşağıda, literatür ve kabul görmüş standartlar temel alınarak hazırlanmış Lityum-İyon Bataryaların Depolanması Prosedürü (işyerine uygulanabilir, adım-adım) yer almaktadır. Prosedürü doğrudan tesisinize uyarlamak için son bölümde kısa bir “yerel uygulama/denetim” checklist’i ve sahada kullanılabilecek formlar da ekledim.

Önemli: Aşağıdaki prosedürde genel kabul görmüş uygulamaları ve literatür sonuçlarını özetledim; Lakin mevzuatımızda zaman içerisinde değişiklikler olacağı unutulmamalıdır. Yine bu prosedürü kullanmak isteyeceğiniz bina/alan şartlarını ve üretici teknik verilerini de (MSDS, üretici saklama tavsiyeleri) mutlaka dikkate almalısınız.

Lityum-İyon Batarya Depolama Prosedürü

1. Kapsam ve amaç

Bu prosedür, şarjlı ya da kısmen deşarjlı lityum-iyon hücre/pack modüllerinin güvenli depolanması, hasarlı/şüpheli hücrelerin ayrılması, yangın yayılımının önlenmesi ve acil müdahale hazırlığı amacıyla hazırlanmıştır.

Temel dayanak: ulusal/uluslararası güvenlik standartları ve termal kaçak (thermal runaway) üzerine hakemli literatür.https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm

2. Sınıflama ve Kabul (Inbound kontrol)

1. Gelen partinin kontrolü: Her palet/kolinin üretici bilgisi, model, seri no, tarih, test sertifikaları (IEC/UL) ve MSDS ile eşleştirilmesi. IEC/UL sertifikaları ve üretici saklama talimatı yoksa kabul edilmez veya izolasyona alınır.https://webstore.iec.ch/en/publication/32662?utm
2. Hasar kontrolü: Fiziksel hasar (göçme, şişme, delik, yanık), sızıntı, olağandışı koku tespitinde paket açılmadan “şüpheli” etiketiyle ayrı bir izolasyon alanına yönlendir. (Hasarlı hücre protokolü bkz. §6). https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm

3. Depolama Alanı Tasarımı ve Fiziksel Düzen

1. Ayrılmış depolama odaları: Bataryalar için yalnızca iyon batarya depolamasına ayrılmış, yangına dayanıklı bölmeler (hangar/oda) kullanın; bu alanın HVAC, sprinkler ve yangın algılama sistemleri batarya tipine göre tasarlanmalıdır. NFPA 855 ve ilgili ulusal yangın kodlarına uygunluk sağlanmalıdır.https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm
2. Setback & ayrım mesafeleri: Paketler/raflar arasında üretici ve NFPA/UL gereksinimlerine göre mesafe bırakılmalı; tesis içindeki diğer işlevlerden (çalışma alanları, ofis, yataklı alanlar) yeterli uzaklık/ayrım sağlanmalıdır.https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm
3. Raflama ve paletleme: Düşme/çarpma riskini azaltan, titreşimleri minimize eden raflama; metal-metal kısa devre riskine karşı yalıtkan yüzey (ör. yalıtkan palet) önerilir. Raf etiketleri: içerik, kapasite, maksimum SOC.http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/file:///Users/mustafakebat/Downloads/JRC135870_01.pdf
4. Termal bariyerler ve bölme: Büyük hacimli depolarda modül seviyesinde termal bariyer (yangın geciktirici paneller/ayırıcılar) ve yangın yayılımını engelleyen bölmeler kullanılması literatürde TR-propagasyonu azaltıcı önlem olarak tavsiye edilir.https://link.springer.com/article/10.1007/s13272-025-00917-z?utm

4. Çevresel Koşullar (Sıcaklık, Nem, SOC)

1. Sıcaklık kontrolü: Uzun süreli depolama için ideal aralık genelde 10–25 °C civarıdır; yüksek sıcaklıklardan kaçının (özellikle >40 °C). Bu aralığın seçimi üretici tavsiyesine göre kesinleştirilmeli. Yüksek sıcaklık TR tetikleyici riskini artırır.https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm
2. Nem kontrolü: Yüksek nem korozyon ve paket bozulması riskini artırır; üretici verisine bağlı olmakla beraber rutin nem kontrolü (örn. %30–60 RH hedefi) önerilir. https://webstore.iec.ch/en/publication/32662?utm
3. State-of-Charge (SOC) yönetimi: Uzun süre depolama için çoğu uygulamada yaklaşık %30–50 SOC (üretici tavsiyesiyle uyarlanmış) ideal kabul edilir — çok yüksek SOC uzun vadede bozulma ve TR riskini artırır; çok düşük SOC da hücre bozulmasına yol açabilir. Her parti için depo girişinde SOC bilgisi kaydedilmeli. (Bu aralık üreticiye göre değişir; kesin değer üretici dokümanında aranmalıdır). https://webstore.iec.ch/en/publication/32662?utm

5. Elektriksel Güvenlik ve İzolasyon

1. Kısa devre koruması: Raf üzerinde veya paletleme sırasında paketlerin birbirine temasını engelleyin; metal yüzeylerle temas yalıtılmalıdır.
2. Enerji kesme: Depolama alanında ona ait tek hatlı bir LOTO/kurcalamayı önleme prosedürü uygulanmalı; muayene ve bakım sırasında paketler devre dışı bırakılmalı. https://www.ul.com/services/energy-storage-system-testing-and-certification?utm
3. Şarj/deşarj işlemleri: Depo alanında gözetimsiz şarj yapılmamalı; eğer yapılacaksa özel şarj odaları, BMS ile izlenen ve onaylı şarj ekipmanı kullanılmalıdır. https://webstore.iec.ch/en/publication/32662?utm

6. Hasarlı / Şüpheli Bataryaların Elleçlenmesi

1. İzolasyon: Hasarlı veya şüpheli bataryalar derhal belirtilen “karantina” odasına alınmalı; burada metalden uzak, yanıcı olmayan yüzeye ve yangın-izolasyonuna sahip konteynerlerde saklanmalı. https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm
2. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Hasarlı hücrelerle çalışan personel, kimyasal göz/solunum koruması, kimyasal eldiven ve FR giysi kullanmalı. https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm
3. İzleme: Karantina süresince sıcaklık/smoke sensörleriyle izleme; 24–72 saat boyunca pasif/aktif soğutma ve izleme tavsiye edilir (olaya göre değişir). https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm

7. Yangın Algılama ve Söndürme

1. Algılama: Erken uyarı için sıcaklık ve gaz/duman algılama (local heat detectors + aspiration smoke detection) kullanılmalı. Literatür termal artışı/ gaz çıkışını TR öngöstergecisi olarak vurgular. https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm
2. Söndürme stratejisi: Sistem tipine göre su sisi (water mist), CO₂ veya özel ajanlar tavsiye edilebilir; büyük enerji depolama sistemleri için NFPA/UL/FM kılavuzları takip edilmeli. UL 9540A test prosedürleri ve NFPA 855 gereksinimleri, hangi söndürme/tescis kombinasyonlarının uygun olduğunu belirlemede referans alınmalıdır. https://www.ul.com/services/energy-storage-system-testing-and-certification?utm
3. İtfaiye koordinasyonu: Tesis itfaiye planı, batarya özellikleri ve muhtemel gaz riskleri hakkında yerel itfaiye ile ortak tatbikatlar içermelidir. https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm

8. İzleme, Kayıt ve Denetim

1. Sıcaklık/SOC loglama: Her depolama ünitesi için sıcaklık ve SOC günlük/haftalık logları tutulmalı; sapma halinde otomatik alarmlar üretici-onaylı eşiğe göre çalışmalı. https://webstore.iec.ch/en/publication/32662?utm
2. Ramak-kala ve olay kaydı: Tüm anormal olaylar, ramak-kala ve gerçek olaylar kayıt altına alınmalı; kök neden analizi (RCA) yapılmalı. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/file:///Users/mustafakebat/Downloads/JRC135870_01.pdf
3. Periyodik denetim: Depo düzeni, raf yapısı, yangın koruma sistemleri ve havalandırma yıllık denetimlere tabi tutulmalı; büyük sistemlerde 3-yıllık kapsamlı uyum denetimi önerilir. https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm

9. Eğitim ve İzinli İşler

1. Çalışan eğitimi: Depolama personeline hücre özellikleri, termal kaçak belirtileri, acil tahliye ve hasarlı hücre protokolleri eğitimi verilmeli ve yılda en az bir kez tazeleme yapılmalı.
2. İzin prosedürü: Hasarlı hücre müdahaleleri, yüksek riskli bakım işlemleri için yazılı iş izni (permit to work) sistemi zorunlu olmalı. https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm

10. Acil Durum Prosedürleri (Özet akış)

1. Belirti tespiti: Şişme, koku, duman, sıcaklık artışı → personel uzaklaştır, alarmı tetikle.
2. İzole etme: Alanı kapat, ilgili elektrik beslemelerini güvenli şekilde kes (LOTO).
3. Soğutma/izleme: Mümkünse yangın söndürme sistemini devreye al; soğutma ve minimum 24 saat izleme.
4. İtfaiye çağrısı: Yerel itfaiye çağrılırken batarya tipi ve tehlike bilgileri bildirilir. https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm

11. Düzenleyici ve Standart Referansları Bir Kısmı

• NFPA 855 — Standard for the Installation of Stationary Energy Storage Systems. (tesis/yangın koruma kuralları). https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm
• IEC 62133 (ve ilişkili IEC/UL test standartları) — Portable sealed secondary cells and batteries safety testing. (hücre/pack test ve kullanım sınırları). https://webstore.iec.ch/en/publication/32662?utm
• UL 1973 / UL 9540 / UL 9540A — Energy storage system certification and thermal runaway propagation testing. https://www.ul.com/services/energy-storage-system-testing-and-certification?utm
• JRC / European overview on standards for stationary BESS — “Overview of battery safety tests in standards for stationary systems”. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/file:///Users/mustafakebat/Downloads/JRC135870_01.pdf
• Son yılların hakemli derleme makaleleri — termal kaçak mekanizmaları ve yayılım/önleme yöntemleri (ör. MDPI, ScienceDirect derlemeleri). https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm

Hızlı Uygulama Saha Kontrol Listesi

(İlk kabul / günlük / aylık)

İlk Kabul:

• Üretici dokümanları ve sertifikalar var mı? (IEC/UL). https://webstore.iec.ch/en/publication/32662?utm
• Fiziksel hasar kontrolü yapıldı mı?
• SOC kaydı alındı mı? (hedef %30–50 önerilir). https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm

Günlük (depo operatörü):

• Sıcaklık alarm veya sapma var mı?
• Nem/ventilasyon çalışıyor mu?
• Hasarlı parti izole edildi mi?

Aylık:

• Yangın algılama ve sprinkler testleri (fonksiyon). https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm
• Raf/olarak yapı kontrolü (sabitlenme, işaretleme).

Ek: Örnek formlar

1. Gelen Parti Kontrol Formu: Ürün bilgisi, üretici, seri, SOC, fiziksel hasar (E/H), MSDS var mı (E/H), kabul (E/H).
2. Hasarlı Batarya Raporu: Parti no, tespit tarihi, gözlem (şişme/koku/duman), karantina yeri, sorumlu personel, izleme (sıcaklık/günlük).
3. Acil Durum Bilgi Kartı: Batarya tipi, kimyasal riskler (MSDS özeti), itfaiye bilgilendirme metni.

Lityum-iyon bataryaların güvenli depolanması, yalnızca teknik bir gereklilik değil; aynı zamanda çalışan sağlığının, tesis güvenliğinin ve iş sürekliliğinin korunması açısından stratejik bir zorunluluktur. Bilimsel literatür ve uluslararası standartlar, uygun sıcaklık-SOC yönetimi, fiziksel ayrım, erken algılama ve etkin acil durum planlaması olmadan depolama risklerinin kabul edilebilir seviyeye indirilemeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır.
Bu prosedürün, tesis özelinde düzenli olarak gözden geçirilmesi, güncel standart ve teknolojik gelişmelere göre revize edilmesi ve uygulamanın sahada etkin şekilde denetlenmesi; lityum-iyon bataryalar kaynaklı kazaların önlenmesinde en kritik başarı faktörüdür.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ NFPA 855, Sabit Enerji Depolama Sistemlerinin Kurulumu Standardı (2026) https://www.nfpa.org/product/nfpa-855-standard/p0855code?utm

⭐️⭐️ IEC 62133-2 https://webstore.iec.ch/en/publication/32662?utm

⭐️⭐️ Lityum İyon Pillerin Isı Kaçışını Azaltmaya Yönelik Güvenlik Yöntemleri – Bir İnceleme https://www.mdpi.com/2571-6255/8/6/223?utm

⭐️⭐️Overview of battery safety tests in standards for stationary battery energy storage systems http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/file:///Users/mustafakebat/Downloads/JRC135870_01.pdf

⭐️⭐️ Kentsel hava taşımacılığında batarya termal kaçak yayılımının güvenlik değerlendirmesi https://link.springer.com/article/10.1007/s13272-025-00917-z?utm

⭐️⭐️. Enerji Depolama Sistemi Testi ve Sertifikasyonu https://www.ul.com/services/energy-storage-system-testing-and-certification?utm

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️