Çalışanın İşyerinde Kalp Krizi Sebepli Ölümünde İş Güvenliği Uzmanının Ceza Alacağı Kusurları
Bir çalışanın işyerinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmesi, çoğu zaman “doğal ölüm” başlığı altında geçiştirilmeye çalışılır. Ancak ben bu tür olaylara baktığımda şunu çok net görüyorum: Bu tür ölümler, iş sağlığı ve güvenliği sistemi doğru kurulmuş olsaydı, büyük ölçüde önlenebilir ölümler sınıfındadır.
Bu nedenle olay sadece işvereni değil; tam zamanlı ya da yarı zamanlı fark etmeksizin iş güvenliği uzmanını da doğrudan ilgilendirir. Çünkü iş güvenliği uzmanı artık yalnızca “evrak düzenleyen” bir teknik personel değildir. Hukuken; riskleri gören, bildiren, yazan ve gerekirse durduran kişidir.
Sizlere, bir çalışanın işyerinde kalp krizi geçirerek ölmesi halinde tam zamanlı ve yarı zamanlı iş güvenliği uzmanının hangi durumlarda suçlu bulunabileceğini, hangi kanun ve maddeleri ihlal etmiş sayılacağını ve hangi cezalarla karşılaşabileceğini aşağıda ayrı ayrı değerlendireceğim.
1. OLAYIN HUKUKİ ÇERÇEVESİ: KALP KRİZİ VE İŞ KAZASI
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Madde 13 açık:
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen ve ölümle sonuçlanan olay iş kazasıdır.
Dolayısıyla işyerinde geçirilen kalp krizi, çoğu durumda iş kazasıdır.
Bu tespitten sonra soru şudur:
“Bu ölümde kim kusurlu?”
İşte burada iş güvenliği uzmanının yaptığı ya da yapmadığı her şey masaya yatırılır.
BÖLÜM 1
Tam Zamanlı İş Güvenliği Uzmanının Sorumluluğu
Tam zamanlı iş güvenliği uzmanı, işyerinde sürekli bulunan, iş organizasyonunu bilen, süreçlere hâkim olan kişidir. Bu nedenle sorumluluk alanı çok daha geniştir.
Tam Zamanlı Uzmanın Temel Hukuki Dayanağı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Madde 8
İş güvenliği uzmanı:
- Risk değerlendirmesine katılmak
- Tehlikeleri belirlemek
- Önlem önerilerini yazılı sunmak
- Uygulanıp uygulanmadığını izlemek
- Hayati tehlike varsa bildirim yapmak
zorundadır.
Risk Değerlendirmesi Kusuru (Tam Zamanlı)
Kalp krizine yol açabilecek riskler:
- Aşırı sıcak ortam
- Ağır fiziksel efor
- Uzun mesai
- Gece vardiyası
- Psikososyal stres
- Gürültü
- Kimyasal maruziyet
Eğer risk değerlendirmesinde:
- “Kardiyovasküler riskler” yoksa
- Vardiya ve mesai etkisi değerlendirilmemişse
- Psikososyal riskler yazılmamışsa
tam zamanlı uzman doğrudan kusurludur.
İhlal edilen mevzuat:
- 6331 Md.10
- Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6
Yazılı Uyarı Yapmamak (En Kritik Kusur)
Benim gördüğüm davalarda en yıkıcı soru şudur:
“Uzman bu riski yazılı olarak bildirdi mi?”
Eğer tam zamanlı uzman:
- Aşırı çalışmayı biliyor
- Ağır iş yükünü görüyor
- Sağlık risklerini fark ediyor
ama yazılı bildirim yapmıyorsa, artık “ihmal” değil kusur vardır.
İhlal:
- 6331 Md.8
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev Yetki Yönetmeliği
Çalışmayı Durdurma Sürecini İşletmemek
6331 sayılı Kanun
Madde 13
Hayati tehlike varsa çalışma durdurulur.
Kalp krizi riski:
- Bilinen kalp hastası
- Aşırı sıcak + ağır iş
- Uzun vardiya
birlikteyse hayati tehlikedir.
Buna rağmen tam zamanlı uzman susmuşsa:
→ Ağır kusur oluşur.
Tam Zamanlı Uzman İçin Ceza Senaryoları
Senaryo 1
Riskler yazılmamış, ölüm gerçekleşmiş
- TCK 85 – Taksirle ölüme neden olma
- 2–6 yıl hapis
Senaryo 2
Risk biliniyor, yazılı bildirim yok
- TCK 22 – Bilinçli taksir
- Ceza %50 artırılır
- 3–9 yıl hapis
Senaryo 3
Birden fazla ihmal
- TCK 85/2
- 2–15 yıl hapis
BÖLÜM 2
Yarı Zamanlı İş Güvenliği Uzmanının Sorumluluğu
Şimdi çok kritik bir noktaya geliyorum.
Yarı zamanlı iş güvenliği uzmanları arasında çok yaygın bir yanlış inanış var:
“Ben ayda birkaç saat geliyorum, sorumluluğum sınırlı.”
Bu hukuken doğru değildir.
Yarı Zamanlı Uzmanın Hukuki Statüsü
Mevzuat, tam zamanlı–yarı zamanlı ayrımı yapmaz.
Sorumluluk görev alanı ve yapılan iş üzerinden değerlendirilir.
Yani:
- Risk değerlendirmesine imza attıysan
- Deftere yazdıysan
- Tespit–öneri sunduysan
sorumlusun.
Yarı Zamanlı Uzmanın En Büyük Riski: İmza
Yarı zamanlı uzman genellikle:
- Risk değerlendirmesine imza atar
- Yıllık planları onaylar
Ama sahayı yeterince görmez.
Eğer imza attığı risk analizinde:
- Kardiyak risk yoksa
- Vardiya etkisi yoksa
ölüm halinde uzman doğrudan sorumlu olur.
“Görmedim” Savunması Neden Çöküyor?
Mahkemelerin yaklaşımı nettir:
“İmza attıysan, gördün sayılırsın.”
Yarı zamanlı uzmanın:
- İşyerine az gelmesi
- İşverene bağımlı olması
mazeret sayılmaz.
Yarı Zamanlı Uzman İçin Ceza Senaryoları
Senaryo 1
Eksik risk analizi + ölüm
- TCK 85
- 2–6 yıl hapis
Senaryo 2
Risk biliniyor, yazılı uyarı yok
- Bilinçli taksir
- 3–9 yıl hapis
Senaryo 3
Sahaya hiç girmeden imza
- Ağır kusur
- Belge iptali + hapis
Belge ve Meslek Sonuçları (Her İki Uzman İçin)
- Yetki askıya alma
- Belge iptali
- OSGB sözleşme feshi
- Mesleki itibar kaybı
Bunlar çoğu zaman hapis cezasından daha yıkıcı olur.
İş güvenliği uzmanı, “Ben söyledim ama dinlemediler” deme lüksüne sahip değildir.
Bunu yazılı hale getirmediyse, hukuken söylememiş sayılır.
Tam zamanlı ya da yarı zamanlı fark etmez.
İmza atan, sorumludur.
Bir çalışanın işyerinde kalp krizi geçirerek ölmesi halinde mahkeme şu soruyu sorar:
“Bu risk öngörülebilir miydi?”
Cevap “evet” ise, dosya kapanmaz.
Cevap “evet ama uzman yazmadıysa”, artık bu bir meslek sorumluluğu değil, ceza dosyasıdır.
Benim için en çarpıcı gerçek şudur:
İş güvenliği uzmanlığı artık teknik bir görev değil, yüksek cezai sorumluluk taşıyan bir meslektir.
Ve bu sorumluluk, sahaya girildiği gün değil; imza atıldığı an başlar.
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Doğal Yaşayın
Doğal Beslenin
Aklınıza Mukayet Olun
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Sayın okuyucu,
Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.
Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75
Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü