6 Şubat 2026

Masa Başı Çalışanlar İçin Kan Dolaşımında Denge Rehberi – 6

6. Stres Yönetimi ve Dolaşım

İş yaşamı, hedeflerle, teslim tarihleriyle, performans baskısıyla ve yoğun bilişsel yüklerle doludur. Bu dinamiklerin merkezinde, özellikle masa başı çalışanlar için kaçınılmaz bir gerçek vardır: stres.
Stres, yalnızca zihinsel bir deneyim değil, aynı zamanda bedensel bir reaksiyonlar zinciridir. Dolaşım sistemi bu zincirin merkezinde yer alır; çünkü stres anında ilk tepkiyi kalp ve damarlar verir. Kalp atışı hızlanır, damarlar kasılır, kan basıncı artar ve dolaşım dengesi bozulur.

Bu bölüm, stresin kan dolaşımı üzerindeki etkilerini bilimsel bir çerçevede inceleyerek, masa başı çalışanların uygulayabileceği nefes, meditasyon ve gevşeme temelli dengeleme yöntemlerini detaylı biçimde açıklamaktadır.

6.1 Stresin Kan Dolaşımına Etkisi

6.1.1 Stres Fizyolojisinin Temelleri

Stres, organizmanın “savaş ya da kaç” tepkisini tetikleyen doğal bir mekanizmadır. Bu mekanizma, sempatik sinir sistemi üzerinden işleyerek, kalp atışını hızlandırır, kan damarlarını daraltır ve kaslara daha fazla oksijen taşımak için dolaşımı yeniden yönlendirir.

Kısa süreli stres (akut stres), performansı artırabilir; ancak kronik stres, dolaşım sistemine uzun vadeli zarar verir. Masa başı çalışanlarda, bu durum genellikle fark edilmeden gelişir çünkü stres sessiz, sürekli ve düşük yoğunlukludur — ama etkileri birikir.

6.1.2 Kronik Stresin Damarlar Üzerindeki Etkileri

Vazokonstriksiyon (Damar Daralması):
Adrenalin ve kortizol hormonları, damar düz kaslarını kasarak kan akışını sınırlar. Uzun süreli daralma, damar elastikiyetinin azalmasına ve hipertansiyona neden olur.
Endotel Hasarı:
Damar iç yüzeyini kaplayan endotel hücreleri, sürekli stres hormonlarına maruz kaldığında zarar görür. Bu da pıhtılaşma riskini artırır.
Kalp Atım Hızında Sürekli Artış:
Kalbin dinlenme temposu yükselir; bu da kalp kası yorgunluğuna ve uzun vadede aritmilere zemin hazırlar.
Dolaşımın Yeniden Dağılımı:
Stres anında kan, beyin ve kaslara yönlendirilir; sindirim ve periferik bölgelerde (eller, ayaklar) dolaşım azalır.
Bu nedenle stresli çalışanlarda el-ayak soğukluğu sık görülür.

6.1.3 Kortizol ve Damar Sağlığı

Kortizol, stresin ana hormonu olarak bilinir. Kısa süreli yükselmesi normaldir; ancak uzun vadede yüksek kortizol:

Kan şekeri dengesini bozar,
Yağ depolanmasını artırır,
Damar iç duvarında inflamasyona yol açar.

Bilimsel veri:
American Heart Association (2023) verilerine göre, uzun süreli stres altında çalışan bireylerde kardiyovasküler hastalık riski %40 oranında artmaktadır.

6.1.4 Türk İş Ortamında Stres Kaynakları

Türkiye’de ofis çalışanları arasında yapılan saha araştırmalarında (Sağlık Bakanlığı, 2022):

%65’i iş yükü kaynaklı stres,
%48’i ekran süresi ve dikkat bölünmesi,
%37’si performans baskısı,
%28’i ergonomik yetersizlik nedeniyle dolaşım sorunları bildirmiştir.

Bu oranlar, stres yönetiminin yalnızca psikolojik değil, fizyolojik bir gereklilik olduğunu ortaya koymaktadır.

6.1.5 Dolaşım Üzerinde Stresin Sessiz Belirtileri

Aşağıdaki belirtiler, masa başı çalışanlarda stres kaynaklı dolaşım dengesizliğinin erken uyarı işaretleridir:

Soğuk el ve ayaklar
Boyun ve omuz kaslarında gerginlik
Ellerde karıncalanma
Nefesin yüzeysel hale gelmesi
Çarpıntı veya kalp atım farkındalığı
Gün sonunda belirgin yorgunluk hissi

Bu belirtiler, ilerleyen dönemde hipertansiyon, varis veya periferik dolaşım yetmezliği gibi sorunların habercisi olabilir.

6.2 Nefes Egzersizleri

6.2.1 Nefesin Fizyolojik Gücü

Nefes, dolaşım sistemiyle doğrudan bağlantılıdır.
Her nefeste oksijen, akciğerlerden kana geçer; karbondioksit dışarı atılır. Ancak stres anında nefes yüzeyselleşir — bu da kan oksijen düzeyini düşürür, kalp ritmini bozar ve beyne giden kan akışını azaltır.

Bilimsel kanıt:
Stanford Üniversitesi (2021) araştırmasına göre, günde 5 dakika yapılan derin diyafram nefesi uygulamaları, kortizol düzeyini %30’a kadar azaltabilmektedir.

6.2.2 Diyafram Nefesi (Temel Denge Nefesi)

Uygulama Süresi: 3–5 dakika
Ortam: Sessiz, oturur pozisyon, sırt dik, omuzlar gevşek

Adımlar:

Burnunuzdan 4 saniyede derin nefes alın.
Nefesi 2 saniye tutun.
Ağzınızdan 6 saniyede yavaşça verin.
10 döngü boyunca tekrar edin.

Etki:
Parasempatik sistemi aktive eder, kalp ritmini dengeler, kan basıncını düşürür.

6.2.3 4-7-8 Nefes Tekniği (Anında Sakinleşme Yöntemi)

Yöntem:

4 saniye nefes alın,
7 saniye tutun,
8 saniye verin.

Uygulama:
Toplantı öncesi veya yüksek stres anlarında 3–4 kez tekrarlanabilir.

Fizyolojik Etki:
Kan basıncını düşürür, kalp hızını yavaşlatır, oksijenin beyne taşınmasını artırır.

6.2.4 Nefes ile Dolaşımın Entegrasyonu (Ofis Versiyonu)

Türk iş ortamına uyarlanmış 5 dakikalık uygulama:

Dakika	Eylem	Amaç
0–1	Burnundan 4 sn al, 4 sn ver	Damar gevşemesi
1–2	10 derin nefes (elleri karında tutarak)	Diyafram farkındalığı
2–3	Omuzları geriye döndür, yavaş nefes	Kas gerginliğini azaltma
3–4	4-7-8 nefes uygulaması	Sempatik baskıyı azaltma
4–5	30 sn göz kapalı otur	Kalp ritminde denge

Bu egzersiz, masada otururken dahi uygulanabilir ve kan akış hızını 5 dakikada %15’e kadar artırabilir.

6.2.5 Nefesin Dijital Çağ Versiyonu: “Ekran Molası Nefesi”

Ofis çalışanları, ekran karşısında uzun süre kesintisiz odaklanma nedeniyle nefes tutma refleksi geliştirir.
Bunu dengelemek için “Ekran Molası Nefesi” adı verilen mikro aralar uygulanabilir.

Her 30 dakikada bir:

Gözleri ekrandan ayır,
3 derin nefes al,
Ellerini başının üzerine kaldır,
Nefes verirken vücudu gevşet.

Bu yöntem, hem dolaşımı canlandırır hem de bilişsel yorgunluğu azaltır.

6.3 Kısa Meditasyon ve Rahatlama Teknikleri

6.3.1 Meditasyonun Dolaşım Üzerindeki Etkileri

Meditasyon, zihinsel odaklanmayı ve duygusal sakinliği artıran bir bilinç pratiğidir.
Dolaşım açısından en önemli etkisi, parasempatik sinir sistemini aktive ederek damar gevşemesini ve kalp hızında düzeni sağlamasıdır.

Bilimsel bulgu:
Harvard Medical School (2020) verileri, 8 haftalık düzenli meditasyon uygulamalarının dinlenme kalp atımını ortalama %10 azalttığını, dolaşım elastikiyetini ise %15 artırdığını göstermektedir.

6.3.2 5 Dakikalık Ofis Meditasyonu (Türkçe Kılavuz)

Ortam: Sessiz ofis alanı, kulaklıkla sade müzik tercih edilebilir.
Pozisyon: Sandalyede dik oturuş, ayaklar yere tam temaslı.

Adımlar:

Gözlerinizi kapatın.
Burnunuzdan yavaşça nefes alın, ağzınızdan verin.
Dikkatinizi nefesin göğsünüzdeki yükselip alçalmasına yöneltin.
Düşünceler gelirse sadece “geçiyor” deyip bırakın.
5 dakika sonunda gözlerinizi yavaşça açın.

Etki:
Kalp ritim değişkenliği (HRV) artar; bu da stresin azalması ve dolaşımın dengelenmesi anlamına gelir.

6.3.3 Türk İş Kültürüne Uygun Mikro Rahatlama Uygulamaları

“Çay Molası Farkındalığı”:
Çayı yudumlarken sadece tadına ve sıcaklığına odaklanmak. 2 dakika bile kalp hızını yavaşlatır.
“Pencere Meditasyonu”:
Gün içinde bir kez dışarıya bakarak nefes eşliğinde 1 dakika gözlem yapmak. Beynin stres merkezini (amigdala) sakinleştirir.
“Sessiz Dakika” Toplantı Öncesi:
Toplantı başlamadan önce 30 saniye sessizlik — bu uygulama Japonya ve İskandinav ülkelerinde de “mindful break” olarak uygulanmaktadır.

6.3.4 Rahatlama Teknikleri: Kas Gevşetme (Progressive Relaxation)

Uygulama Süresi: 7 dakika
Amaç: Dolaşımı engelleyen kas gerginliklerini çözmek.

Uygulama:

Ayak parmaklarını 5 saniye sık, bırak.
Baldır kaslarını sık, bırak.
Kalçayı hafifçe kas, bırak.
Omuzları yukarı çek, 5 saniye tut, bırak.
Yüz kaslarını gevşet.

Etki:
Kas içi damarlar açılır, kan akışı hızlanır, oksijen dağılımı artar.

6.3.5 İş Ortamında Uygulanabilir 10 Dakikalık “Dolaşım Reset” Protokolü

Süre	Adım	Etki
0–2 dk	Derin nefes ve esneme	Oksijenlenme
2–4 dk	Boyun ve omuz gevşetme hareketleri	Kas gerginliğini azaltma
4–6 dk	Gözleri kapat, 4-7-8 nefesi uygula	Parasempatik aktivasyon
6–8 dk	Sandalyede sessiz farkındalık	Kalp ritim dengeleme
8–10 dk	Ayağa kalk, 20 adım yürü	Periferik dolaşımı artırma

Sonuç:
10 dakikada kan basıncı ortalama 5–8 mmHg düşer, kalp ritim değişkenliği artar, stres hormonu seviyesi azalır.

6.3.6 Dijital Meditasyon Uygulamaları

Ofislerde giderek daha fazla kullanılan dijital araçlar, stres yönetimi için de entegre hale gelmiştir.
Aşağıdaki Türkçe destekli uygulamalar, masa başı çalışanlar için uygundur:

Uygulama	Özellik	Kullanım Süresi
Meditopia	Türkçe sesli rehberli meditasyonlar	5–15 dk
Breathwrk	Nefes ritim zamanlayıcısı	3 dk
Calm	Ofis ortamı sesleri + gevşeme müzikleri	İstenildiği kadar
Insight Timer	Bilimsel temelli stres azaltma protokolleri	5–30 dk

6.3.7 Kurumsal Uygulama Önerisi: “Dolaşım Farkındalığı Günü”

Şirketler, çalışan sağlığını geliştirmek amacıyla yılda 1–2 kez “Dolaşım Farkındalığı ve Stres Yönetimi Günü” düzenleyebilir.
Bu etkinlikte:

Nefes ve postür eğitimleri,
10 dakikalık meditasyon atölyeleri,
Ergonomik egzersiz gösterimleri yapılabilir.

ÇEİS veya benzeri işveren birlikleri bu tür etkinlikleri sektör düzeyinde yaygınlaştırarak kurumsal kardiyovasküler farkındalığı artırabilir.

6.4 Sonuç: Dolaşımda Zihin-Beden Dengesi

Stres, modern ofis hayatının sessiz düşmanıdır; ancak kontrol altına alınabilir.
Dolaşım sisteminin sağlıklı kalması, yalnızca fiziksel aktivite ve beslenme ile değil, zihinsel sakinlik ile de doğrudan ilişkilidir.

Bu bölümün özeti şudur:

Stres damarları daraltır, nefes ve gevşeme damarları genişletir.
Her gün 10 dakika farkındalık pratiği, kalp sağlığına uzun vadeli katkı sağlar.
Ofiste bile birkaç nefesle kalp ritmi dengelenebilir.

Kısacası, “Zihin sakinleştiğinde, kan serbestçe akar.”
Dolaşım sisteminin dengesi, stresin kontrolüyle yeniden inşa edilir

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Masa Başı Çalışanlar İçin Kan Dolaşımında Denge Rehberi yazı dizisinin tamamının Ana Başlıklar ve Ara Başlıkları aşağıdaki sıra ile yayınlanmıştır

1. Giriş – 02.01.2026

1.1 Rehberin Amacı
1.2 Hedef Kitle
1.3 Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Önemi

2. Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Etkileri – 09.01.2026

2.1 Kan Dolaşımının Temel İşlevleri
2.2 Uzun Süreli Oturmanın Fizyolojik Etkileri
2.3 Dolaşım Bozukluklarının Belirtileri

3. Günlük Alışkanlıklar ile Dolaşımı Destekleme – 16.01.2026

3.1 Düzenli Molalar ve Hareket
3.2 Ofis İçi Egzersizler
3.3 Doğru Oturma ve Postür

4. Masada Kan Dolaşımını İyileştiren Uygulamalar – 23.01.2026

4.1 Ayak ve Bacak Pozisyonları
4.2 Masa ve Sandalye Yüksekliğinin Optimizasyonu
4.3 Bilgisayar ve Monitör Düzeni

5. Beslenme ve Sıvı Alımı – 30.01.2026

5.1 Dolaşımı Destekleyen Besinler
5.2 Su Tüketimi ve Hidratasyon
5.3 Kafein ve Alkolün Etkileri

6. Stres Yönetimi ve Dolaşım – 06.02.2026

6.1 Stresin Kan Dolaşımına Etkisi
6.2 Nefes Egzersizleri
6.3 Kısa Meditasyon ve Rahatlama Teknikleri

7. Dolaşım Sorunlarının Erken Tespiti ve Önleme – 13.02.2026

7.1 Yaygın Dolaşım Problemleri
7.2 Evde ve Ofiste Basit Kontroller
7.3 Profesyonel Destek Gerektiren Durumlar

8. Özet ve Pratik Öneriler – 20.02.2026

8.1 Günlük Uygulama Planı
8.2 Hatırlatıcı ve Motivasyon Önerileri
8.3 Kaynaklar ve Ek Okuma

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#masabaşı #denge #kandolaşımı #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni6 Şubat 2026

5 Şubat 2026

Neden Siyah Çay İçmeliyiz? Ne Kadar İçmeliyiz?

Siyah çay (Camellia sinensis yapraklarının tam oksidasyona uğratılmasıyla elde edilir) dünya çapında en yaygın tüketilen içeceklerden biridir.

Siyah çay, sadece sıcak içecek konforu sağlamaz; aynı zamanda polifenoller (özellikle theaflavinler ve thearubiginler), az miktarda vitamin ve mineraller ile kafein içerir.

Son yıllarda epidemiolojik çalışmalar, randomize kontrollü denemeler ve mekanistik araştırmalar siyah çayın kardiyovasküler, metabolik ve nöropsikiyatrik alanlarda yararlı etkileri olabileceğini göstermiştir. Lakin kanıta dayalı öneri verirken hem fayda büyüklüğü hem de güvenlik (kafein ve etkileşimler) dikkate alınmalıdır. PubMed

Siyah Çayın Bileşenleri ve Etki Mekanizmaları

Siyah çayın biyolojik etkileri büyük oranda içerdiği polifenollere bağlanır. Yeşil çaydaki kateşinlerin oksidasyonu sonucu ortaya çıkan theaflavin ve thearubigin gibi bileşenler antioksidan, antiinflamatuar ve endotelyal fonksiyonu iyileştirici etkilere sahiptir. Bu bileşenler hücresel düzeyde oksidatif stres sinyallemesini ve inflamatuar yolakları modüle edebilir; bazı çalışmalarda nitrik oksit biyoyararlanımını olumlu etkileyerek damar fonksiyonunu destekleyebileceği gösterilmiştir. Ayrıca çaydaki L-theanine gibi aminoasitlerin beyin fonksiyonlarına olumlu etkisi ve kafeinin uyanıklık/odaklanma üzerine katkısı da bildirilmektedir. PubMed

Kardiyovasküler Sağlık

Epidemiyolojik çalışmalar ve meta-analizler siyah çay tüketiminin koroner kalp hastalığı riskini azaltabileceğine işaret eder. Yeni meta-analizler, düzenli siyah çay tüketimi ile koroner olaylarda azalma ilişkisi bildirmiştir. Ayrıca randomize çalışmalarda düzenli siyah çay tüketiminin küçük ama tutarlı olarak kan basıncını düşürdüğü gösterilmiştir; bu etki popülasyon düzeyinde küçük düşüşler olsa bile toplum sağlığı açısından anlamlı olabilir. Özetle, siyah çayın kardiyovasküler risk üzerinde olumlu etkileri olduğu yönünde giderek artan kanıt vardır. PubMed+1

Metabolik Sağlık (T2DM ve Prediyabet)

Çay tüketimi ile tip 2 diyabet riski arasındaki ilişki üzerine yapılan kohort çalışmalar karışık bulgular vermiştir; bazı meta-analizler düzenli çay tüketiminin (özellikle belirli türlerde ve belirli dozlarda) diyabet riskini azaltabileceğini öne sürmüştür. Bunun mekanizması insülin duyarlılığının artması, glukoz metabolizmasının düzenlenmesi ve kronik inflamasyonun azalmasıyla ilişkilendirilebilir. Ancak bu alandaki kanıtlar tamamen tutarlı değildir; dolayısıyla çay tek başına önleyici bir tedavi yerine yaşam tarzı içinde destekleyici bir rol oynayabilir. PMC

Kanser Riski

Laboratuvar ve hayvan çalışmalarında çay polifenollerinin antikanserojen etkileri gösterilmiş olsa da insan epidemiyolojisi daha kesin sonuçlar vermemektedir. Bazı çalışmalar sindirim sistemi kanserlerinde hafif azalmalar gösterirken, diğer çalışmalarda anlamlı koruyucu etki saptanmamıştır. Bu nedenle siyah çayın kanser önleyici etkileri konusunda kesin bir klinik öneri yapmak için yetersiz kanıt vardır; yine de polifenol zengini bir içecek olarak olası faydaları araştırılmaya değerdir. PubMed

Zihinsel Sağlık ve Biliş

Kafein + L-theanine kombinasyonu çay tüketimiyle huzur, dikkat ve bilişsel performansta kısa vadede olumlu etkilere yol açabilir. Bazı çalışmalarda günde 2–4 fincan siyah çay içmenin depresyon belirtilerini azaltabileceği veya ruh halini iyileştirebileceği gösterilmiştir; EFSA değerlendirmeleri de belirli kafein miktarlarının uyanıklık/odaklanma üzerine etkili olduğunu not eder. Ancak kronik nörodejeneratif hastalıklarda koruyucu etkiler konusunda daha fazla uzun süreli çalışma gereklidir. PMC+1

Ne Kadar Siyah Çay İçmeliyiz? — Kanıt Temelli Yaklaşım

Bilimsel çalışmalarda fayda ile ilişkilendirilen miktarlar genellikle günde 2–4 fincan aralığındadır. Büyük kohort çalışmaları ve meta-analizler, günde en az 2 fincan içen gruplarda daha düşük mortalite veya kardiyovasküler olay oranları bildirmiştir; kardiyovasküler kanıtlar için de 3 fincanı ve üzeri faydayla ilişkilendiren çalışmalar vardır. RCT’lerde kullanılan suplement veya standart demleme koşullarına göre değişmekle birlikte 2–4 fincan/gün makul ve güvenli bir hedef olarak görünmektedir. PMC

Kafein Güvenliği

Kafein içeriği kişiden kişiye değişen etkiler gösterir. Genel popülasyon için güvenli kabul edilen günlük kafein dozu çalışmalarda genelde ≤400 mg/gün civarındadır; bu, ortalama demlenme ve fincan hacmine göre yaklaşık 4–5 fincan siyah çaya karşılık gelebilir. Ancak gebelik, adrenal/siyokardiyal hastalık, anksiyete bozuklukları, uykusuzluk veya kafein duyarlılığı olan bireylerde limitler çok daha düşüktür ve tıbbi öneri gerektirir. Ayrıca çayın demleme süresi, tane miktarı ve fincan boyutu kafein içeriğini etkiler. PMC

Riskler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Demir Emilimi: Siyah çaydaki tanenler, özellikle yemeklerle birlikte tüketildiğinde non-hem demir emilimini azaltabilir; demir eksikliği riski olanlar yemek zamanında çay tüketimini sınırlamalıdır.

Kafein Etkileri: Uykusuzluk, taşikardi, anksiyete artışı gibi etkiler kafeinle ilişkilidir; hassas bireylerde dozu azaltmak gerekebilir.

İlaç Etkileşimleri: Bazı ilaçlarla etkileşimler (ör. bazı antikoagülanlar, psikotrop ilaçlar) olabilir; düzenli ilaç kullananların hekimine danışması gerekir.
Bu riskler göz önünde bulundurulduğunda genel öneri sağlıklı yetişkinler için günde 2–4 fincan arasında olup, özel durumlarda bu aralık hasta-hekim-eczacı işbirliğiyle kişiselleştirilmelidir. PMC

Pratik Öneriler

Günde 2–4 fincan siyah çay çoğu yetişkin için fayda/kayıp dengesini olumlu tutar. PMC
Çayı aç karnına veya yemekle birlikte yoğun miktarda içmekten kaçının (özellikle demir eksikliği riski varsa).
Kafein duyarlılığı, gebelik, kalp hastalığı gibi durumlarda miktarı sınırlandırın veya hekime danışın. PMC
Tatlandırıcı ve çok şekerli tüketim sağlık yararlarını azaltır; mümkünse şekersiz tercih edin.

Sonuç

Siyah çay, içerdiği theaflavin/thearubigin gibi polifenoller ve kafein-L-theanine kombinasyonu sayesinde kardiyovasküler, metabolik ve bilişsel alanlarda faydalı etkilere sahip olabilecek bir içecektir. Mevcut kanıtlar, toplumsal düzeyde günde 2–4 fincan tüketiminin fayda ile ilişkilendirildiğini göstermektedir; buna karşın bireysel risk faktörleri, kafein toleransı ve ilaç etkileşimleri dikkate alınmalıdır. Kesin klinik öneriler koyarken bireysel tıbbi durumlar göz önünde bulundurulmalı ve “çay mucize değil ancak sağlıklı bir diyetin yararlı bir unsuru” olarak değerlendirilmelidir. PubMed

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Wang ZM et al., Black tea consumption and the risk of coronary heart disease (Meta-analysis). PubMed

⭐️⭐️ Hodgson JM et al., Effects of black tea on blood pressure: a randomized controlled trial. Arch Intern Med. 2012. PubMed

⭐️⭐️ Greyling A et al., The effect of black tea on blood pressure: systematic review/meta-analysis. PubMed

⭐️⭐️ Jing Y et al., Tea consumption and risk of type 2 diabetes (meta-analysis). PMC

⭐️⭐️ Goldbohm RA et al., Consumption of black tea and cancer risk: a prospective study. PubMed

⭐️⭐️ Butt MS et al., Black tea polyphenols: a mechanistic treatise. PubMed

⭐️⭐️ Khan N & Mukhtar H., Tea polyphenols in promotion of human health (review). PubMed

⭐️⭐️ Temple JL., The Safety of Ingested Caffeine: A Comprehensive Review. (PMC review) PMC

⭐️⭐️ Inoue-Choi M. et al., Tea Consumption and All-Cause and Cause-Specific Mortality. (UK Biobank analysis; 2022) PMC

⭐️⭐️ Rasheed Z. et al., Molecular evidences of health benefits of drinking black tea. PMC

⭐️⭐️ Gardner EJ., Black tea—helpful or harmful? A review of the evidence. PubMed

⭐️⭐️ Ma C. et al., The effect of black tea supplementation on blood pressure (meta-analysis). PubMed

⭐️⭐️ Asil E. et al., Effects of black tea consumption and caffeine intake on depression/mental health. PMC

⭐️⭐️ Oba S. et al., Consumption of coffee, green tea, oolong tea, black tea… (diabetes relation). PubMed

⭐️⭐️ Blot WJ., Cancer rates among drinkers of black tea (epidemiology). PubMed

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Bu sitede yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Paylaşılan bilgiler, bir hekim muayenesinin, tedavisinin veya profesyonel danışmanlığın yerini tutmaz. Buradaki bilgiler esas alınarak herhangi bir ilaç tedavisine başlanması, mevcut tedavinin değiştirilmesi ya da bırakılması uygun değildir.

Aynı şekilde, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili içerikler, bir iş güvenliği uzmanı, mühendis veya teknik ekip tarafından yapılması gereken değerlendirme ve kararların yerine geçemez. Bu bilgiler temel alınarak saha risk değerlendirmesi yapılması ya da mevcut sistemin değiştirilmesi önerilmez.

Sitede herhangi bir yasa dışı ilan ya da yönlendirme yapılması amacı bulunmamaktadır. İçerikler, sadece farkındalık yaratmak ve bilinçlendirme sağlamak amacıyla sunulmuştur.

⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni5 Şubat 2026

4 Şubat 2026

Yangın Eğitimi ve Tatbikatı

🔥 Yangına Karşı Hazırlıklı, Denetimlere Karşı Güvende Olun

Sayın Yetkili,

Yangın, iş hayatında en hızlı gelişen ve en ağır sonuçlar doğuran risklerin başında gelir.
Ancak unutulmamalıdır ki yangınla mücadele, yalnızca ekipmanla değil; eğitimli, bilinçli ve soğukkanlı çalışanlarla mümkündür.

Olası bir yangında ilk dakikalar, can kayıplarını ve maddi hasarı belirleyen en kritik zaman dilimidir.
Bu sürede doğru refleksleri gösterebilen çalışanlar, ancak önceden planlanmış eğitim ve gerçekçi tatbikatlar sayesinde fark yaratır.

📌 Firmanız Gerçekten Hazır mı?

Yürürlükteki mevzuat uyarınca;

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

kapsamında işverenler;
çalışanlarına yangın eğitimi vermek,
düzenli aralıklarla yangın tatbikatı yapmak
ve bu süreçleri belgelendirmekle yükümlüdür.

Ancak asıl soru şudur:
Bu yükümlülükler yalnızca “kâğıt üzerinde” mi, yoksa gerçek hayatta işe yarar şekilde mi yerine getiriliyor?

🎓 Sunduğumuz Hizmetler

✅ Yangın Güvenliği Eğitimi

Yangının oluşum nedenleri ve sınıfları
Yangın anında doğru davranış modelleri
İlk müdahale prensipleri
Yangın söndürme cihazlarının güvenli ve etkin kullanımı
Tahliye süreçleri, duman altında hareket, panik kontrolü

✅ Uygulamalı Yangın Tatbikatı

İş yerinize özel, gerçeğe yakın senaryolar
Tahliye yollarının ve toplanma alanlarının test edilmesi
Söndürme ekipmanlarının birebir uygulamalı kullanımı
Tatbikat sonrası değerlendirme ve geri bildirim

✅ Belgelendirme ve Raporlama

Katılımcı eğitim belgeleri
Eğitmen sertifikaları
Mevzuata uygun tatbikat tutanakları
Fotoğraf ve video kayıtları ile dokümantasyon

🎯 Neden Biz?

Alanında deneyimli ve sahada aktif eğitmen kadrosu
Her sektöre ve iş koluna özel eğitim kurgusu
Gerçekçi, öğretici ve denetim odaklı tatbikatlar
Resmî denetimlerde firmanızı güçlü kılan eksiksiz belgeler

🔥 Unutmayın

Yangın anında;
bilgi eksikliği, panik ve yanlış müdahale
telafisi olmayan sonuçlara yol açar.

Yangın kader değildir; hazırlıksızlık ise ağır bir ihmaldir.

📞 Bilgi ve Rezervasyon

📧 [email protected]
📱 +90 232 265 20 65
🌐 https://tetkik.com.tr – www.tetkik.com.tr
📍 Türkiye genelinde hizmet veriyoruz.

📌 Güvenlik bir tercih değil, yasal ve insani bir sorumluluktur.

Biz, bu sorumluluğu birlikte yönetmek için yanınızdayız.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

📍 Tetkik Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
📞 Eğitim Koordinatörü Telefonu: +90 530 568 42 75

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

Daha Fazla

Genel, Haberler&Duyurular4 Şubat 2026

4 Şubat 2026

Proses Güvenliğinde Kritik Bir Bariyer – Güvenlik Enstrümanlı Sistemler (SIS)

Proses Emniyetinde Otomatik Savunma Hatları

Yüksek riskli endüstriyel tesislerde meydana gelebilecek proses kaynaklı kazaların önlenmesinde, mühendislik kontrolleri hayati önem taşır. Bunların başında yer alan Güvenlik Enstrümanlı Sistemler (SIS), kontrol sistemlerinden bağımsız olarak çalışan, otomatik bir güvenlik fonksiyonu sunan ve kaza senaryolarının aktif olarak önüne geçen sistemlerdir.

SIS, “önleyici mühendislik kontrolleri” arasında en yüksek güvenlik seviyesini sunar. Bu nedenle İş Güvenliği profesyonelleri için sadece sistemin varlığı değil, doğru tasarımı, SIL (Güvenlik Bütünlüğü Seviyesi) gereksinimlerinin karşılanması ve periyodik testleri de önem arz eder.

🧩 🧩 🧩

SIS’in Temel Yapısı – Tehdit Algılama ve Otomatik Müdahale Zinciri

Bir Güvenlik Enstrümanlı Sistem, üç ana bileşenden oluşur:

Algılayıcılar (Sensörler): Proses değişkenlerini (basınç, sıcaklık, seviye, debi vb.) sürekli izler.
Logic Solver (Mantık Çözücü – PLC veya RTU): Önceden belirlenmiş limitlerin aşılması durumunda devreye girerek karar mekanizmasını tetikler.
Final Elemanlar (Aktüatörler): Vana kapatma, sistem durdurma gibi fiziksel müdahaleyi gerçekleştirerek süreci güvenli moda çeker.

Bu zincirin tüm halkaları yüksek güvenilirlikle çalışmak zorundadır. Bir halkadaki arıza, fonksiyonun başarısızlığına ve dolayısıyla kaza oluşumuna yol açabilir.

⚙️ ⚙️ ⚙️

SIS ile DCS (Dağıtılmış Kontrol Sistemi) Arasındaki Fark

İş Güvenliği uzmanları genellikle SIS’in neden ayrı bir sistem olarak kurgulandığını sorgular. Temel fark, SIS’in sadece güvenlik fonksiyonunu yerine getirmekle yükümlü olması ve bu nedenle:

DCS’ten bağımsız çalışması,
Güvenlik seviyesine uygun donanım/yazılım sertifikasyonuna sahip olması,
Otomatik tanılama ve test kapasitesinin yüksek olmasıdır.

Bu ayrım, IEC 61508 – TS EN 61508-1 – (2010) ve IEC 61511 – TS EN 61511-1 – (2018) standartlarında net şekilde tarif edilmiştir.

🛑 🛑 🛑

Güvenlik Enstrümanlı Fonksiyon (SIF) Nedir?

Her SIS, birden fazla Güvenlik Enstrümanlı Fonksiyon (SIF) içerir.

Örnek bir SIF:

“Proses tankı sıcaklığı 120°C’yi aşarsa, SIS sıcaklık sensöründen gelen veriyi alır, mantık ünitesi kararı verir ve çıkış vanasını kapatarak tehlikeli yükselmeyi durdurur.”

Her bir SIF’in riski düşürme görevi vardır. Hangi fonksiyonun ne seviyede güvenlik sunduğu ise SIL (Safety Integrity Level) değeriyle ifade edilir.

📐 📐 📐

SIL (Güvenlik Bütünlüğü Seviyesi) – Nicel Güvenlik Performansı

SIL, bir SIF‘in başarısız olma olasılığına (PFDavg) göre sınıflandırılır:

SIL Seviyesi	Tipik Risk Azaltma	Ortalama Arıza Olasılığı (PFDavg)
SIL 1	10 – 100 kat	10⁻¹ – 10⁻²
SIL 2	100 – 1.000 kat	10⁻² – 10⁻³
SIL 3	1.000 – 10.000 kat	10⁻³ – 10⁻⁴
SIL 4	10.000+ kat	10⁻⁴ – 10⁻⁵

LOPA (Layer of Protection Analysis) ve Risk Grafikleri, SIL belirleme yöntemleri arasında en yaygın olanlardır. İş Güvenliği Uzmanı, bu analizlerin dokümantasyonuna ve uygulama kalitesine dikkat etmelidir.

📚 📚 📚

İlgili Standartlar: IEC 61508 – TS EN 61508-1 – (2010) ve IEC 61511 – TS EN 61511-1 – (2018)

SIS’in tasarım, kurulum ve işletme esasları aşağıdaki standartlara dayanır:

IEC 61508 – TS EN 61508-1 – (2010): Elektrik/elektronik/programlanabilir sistemlerin fonksiyonel güvenliği için genel çerçeve.
IEC 61511 – TS EN 61511-1 – (2018): Proses endüstrisine özel Güvenlik Enstrümanlı Sistem standartı.
IEC 62061 – TS EN IEC 62061 – (2021) / ISO 13849 – TS EN ISO 13849-1 – (2023): Makine emniyeti bağlamında kullanılır.

Bu standartlar, SIS Yaşam Döngüsü felsefesiyle sistemin ilk tasarımından, bakımına ve nihai sökümüne kadar her adımı kapsar.

🔧 🔧 🔧

İş Güvenliği Uzmanı Ne Yapmalı?

İş Güvenliği Uzmanının SIS konusunda başlıca dikkate alması gerekenler ve duruma göre de sorumlulukları şunlardır:

SIL doğrulama ve test protokollerinin varlığını denetlemek,
SIF performans raporlarını gözden geçirmek,
LOPA veya risk analiz dokümanlarının geçerliliğini izlemek,
SIS bakım ve kalibrasyon kayıtlarını takip etmek,
SIS bypass (devre dışı bırakma) işlemlerinin kontrol altında yapılmasını sağlamak.

SIS ile entegre çalışan her sistemin hata toleransı ve bakım süreci, insan faktörünü minimumda tutmak için net tanımlanmalı ve kayıt altına alınmalıdır.

✅ ✅ ✅

Güvenlik Enstrümanlı Sistemler (SIS), modern endüstride proaktif risk azaltma yaklaşımının temel taşlarından biridir. İş Güvenliği Uzmanları, bu sistemleri sadece “mevcut” olarak değil; “doğru tasarlanmış, test edilmiş ve sürdürülebilir” sistemler olarak değerlendirmelidir.

Unutulmamalıdır ki, bir SIS başarısız olduğunda, diğer tüm koruma katmanları da riske girer. Bu yüzden, SIS’e dair bilgi düzeyinin artırılması, İş Güvenliği kültürünün gelişimi açısından stratejik öneme sahiptir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği4 Şubat 2026

3 Şubat 2026

FFP Maskeleri

FFP Maskeleri – İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Kapsamlı Bilgilendirme Rehberi

Solunum yolu, birçok iş kolunda maruz kalınan kimyasal, biyolojik ve toz kökenli risklerin en hassas hedeflerinden biridir. Bu nedenle, çalışanların sağlığını korumak için en kritik kişisel koruyucu donanımlardan biri solunum koruma maskeleridir.

Özellikle Avrupa Normlarına göre tasarlanan ve Türkiye’de de yaygın olarak kullanılan FFP maskeleri, partikül tutucu filtreli yarım yüz maskeleri sınıfına girer ve doğru seçilmediği veya kullanılmadığı takdirde, korunma değil sahte bir güvenlik algısı yaratır.

FFP Nedir? Ne İşe Yarar?

FFP, İngilizce “Filtering Face Piece” (Filtreleyici Yüz Parçası) ifadesinin kısaltmasıdır. Avrupa standardı EN 149:2001+A1:2009 kapsamında üretilen FFP maskeleri, partiküllere karşı koruma sağlar ve genellikle tek kullanımlıktır.

Özellikle:

Toz
Duman
Aerosol
Mikrobiyolojik ajanlar (örneğin virüs, bakteri)
Katı ve sıvı partiküller

gibi solunabilir tehlikeli maddelere karşı etkilidir.

FFP Maskelerinin Sınıfları ve Koruma Düzeyleri

FFP maskeleri, filtrasyon verimliliklerine göre üç ana sınıfa ayrılır:

Sınıf	Filtrasyon Etkinliği	Maksimum Toplam Sızıntı	Kullanım Alanı
FFP1	≥ %80	≤ %22	Düşük toz maruziyeti (ör. inşaatta toprak, alçı), kötü kokular ama toksik olmayan maddeler
FFP2	≥ %94	≤ %8	Orta seviye tozlar, katı ve sıvı zararlı partiküller, metal dumanları
FFP3	≥ %99	≤ %2	Çok ince tozlar, bakteriler, virüsler, tehlikeli kimyasallar (ör. asbest, biyolojik ajanlar)

Not:

FFP2 maskeleri genellikle N95 eşdeğeri,
FFP3 maskeleri ise N99/N100 eşdeğeri olarak kabul edilir.

Teknik Özellikler

FFP maskeleri aşağıdaki teknik bileşenleri içerebilir:

a. Valf (Nefes Alma Vanası):

Egzoz valfli modeller, özellikle sıcak ve nemli ortamlarda nefes almayı kolaylaştırır.
Ancak enfeksiyon kontrolü gereken ortamlarda, valfsiz modeller tercih edilmelidir.

b. Burun Teli ve Köpük Yastık:

Yüze daha iyi oturması ve sızıntıyı azaltması için burun kıvrımlarına göre ayarlanabilir.

c. Baş Bantları:

Elastik yapılıdır, maskenin yüze sıkı oturmasını sağlar.
Bazı modellerde baş üstü ve ense bandı ayrı ayrı yer alır.

Hangi Durumda Hangi FFP Maskesi Kullanılır?

FFP1 Tercih Edilen Durumlar:

Düşük toz ortamları: marangoz atölyeleri, inşaat alanında alçı sıva işleri
Toksik olmayan maddelerle çalışılan alanlar
Günlük bakım onarım işleri

FFP2 Tercih Edilen Durumlar:

Metal işleme dumanı, öğütme işlemleri
Maden sahalarında kuvars içerikli tozlar
Tarımda pestisit tozları
Sağlık hizmetlerinde

FFP3 Tercih Edilen Durumlar:

Asbest söküm ve bertaraf işleri
İlaç endüstrisi üretim tesisleri
Hastanelerde verem, SARS gibi bulaşıcı hastalıkların kontrolü
Biyolojik ajanlarla doğrudan temas ihtimali olan laboratuvarlar

Doğru Kullanım Kuralları

a. Uygunluk ve Fit Test:

Maskenin yüze tam oturması sağlanmalıdır.
Sakal, bıyık gibi faktörler sızdırmazlığı azaltır. Bu nedenle sakallı çalışanlar için tam yüz maskesi veya PAPR (Powered Air-Purifying Respirator) önerilebilir.

b. Kullanım Süresi:

FFP maskeleri genellikle tek kullanımlıktır.
Nemlenmiş veya deforme olmuş maske hemen değiştirilmelidir.

c. Saklama Koşulları:

Güneş ışığından, nemden ve kirli ortamlardan uzak, orijinal ambalajında saklanmalıdır.

d. Maskenin Doğru Takılması:

Maske yüze yerleştirilir.
Burun teli bastırılarak şekil verilir.
Baş bantları sırayla geçirilir.
Pozitif/negatif basınç testi ile sızdırmazlık kontrolü yapılır.

Yasal ve Standart Referanslar

a. EN 149:2001 + A1:2009

FFP maskelerinin Avrupa standardıdır.
Maskelerin filtrasyon performansı, nefes alma direnci ve sızdırmazlık testleri bu standarda göre yapılır.

b. İSG Mevzuatı (Türkiye):

FFP Maskeleri ile Karıştırılan Diğer Solunum Koruyucular

Koruyucu Tipi	Açıklama	Kullanım Alanı
Cerrahi Maske	Sıvı damlacıklara karşı bariyer	Hasta koruma amaçlı, partikül filtrasyonu düşüktür
Yarım Yüz Maskesi (Filtre Kartuşlu)	Gaz/buhar için özel kartuşlar kullanılabilir	Organik çözücüler, asit buharları
Tam Yüz Maskesi	Gözleri de korur, yüksek riskli işler	Yüksek toksisite, biyolojik risk
PAPR	Motorlu, pozitif basınçlı sistem	Uzun süreli çalışma, yüksek konfor

Saha Örnekleri ve Uygulama Notları

İnşaat Sektörü:

Harç, çimento ve toprak işlemlerinde genelde FFP1 yeterlidir.
Ancak taş kesimi, delme gibi yüksek toz çıkaran işlemlerde FFP2 önerilir.

Sağlık Kurumları:

Enfeksiyon – salgın yönetimi, verem hastalarıyla temas durumlarında FFP2 veya FFP3 maske şarttır.
Ventilli maskeler, hasta yönü için uygun değildir.

Tersaneler ve Boya Atölyeleri:

Yüzey hazırlık ve zımpara işlemlerinde FFP2
Kimyasal sprey boya uygulamalarında, FFP maskesi yetersiz kalabilir, bu durumda kartuşlu maskeler gerekir.

İş Güvenliği Uzmanları için Öneriler

FFP maskesi seçimi risk değerlendirmesine dayalı olmalıdır.
Sahada kullanım alışkanlıkları gözlenmeli, eğitimler verilmeli ve doğru kullanım denetimleri yapılmalıdır.
Çalışanlar maskeyi neden kullanmaları gerektiğini bilmeli, maskenin ömrü ve sınırları anlatılmalıdır.
Doğru maskeye rağmen ortamın havalandırılması ve maruziyetin kaynağında önlenmesi ilk sırada yer almalıdır.

Soluduğumuz Havanın Bedeli Olmasın

İş yerlerinde solunan hava, çoğu zaman görünmeyen ama en sinsi tehlikeleri barındırır. Toz, duman, biyolojik ajanlar ve kimyasal partiküller; çalışanların sağlığına günbegün zarar veren, bazen sessizce ilerleyen meslek hastalıklarının temel nedenlerindendir. Bu nedenle FFP maskeleri yalnızca bir ekipman değil; çalışanla birlikte nefes alan, onu görünmez düşmanlardan koruyan hayati bir savunma hattıdır.

Ancak unutulmamalıdır: En iyi maske bile yanlış seçilirse, yanlış kullanılırsa ya da zamanında değiştirilmezse işe yaramaz. Bu nedenle yeni başlayan her iş güvenliği uzmanı için FFP maskesi bilgisi; teoriden öte, sahadaki gerçekleri kavrama, riskin doğasını anlama ve çalışanı bilinçle yönlendirme sorumluluğudur.

FFP1, FFP2 veya FFP3 fark etmeksizin, her maskenin arkasında bir amaç, her takılmayan maskenin ardında ise potansiyel bir trajedi vardır. İş güvenliği uzmanının görevi yalnızca uygun maskeyi temin etmek değil, aynı zamanda maskeye ihtiyaç duyan insanı görmek, ona ulaşmak ve onu korumaktır.

Çünkü bazen bir çalışanı korumak, sadece bir maske kadar yakın, ama bir ihmalkârlık kadar uzaktır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İşyerinde solunum koruyucu ekipman: Filtreli yüz parçası (FFP) maskesi için iyi uygulamalar https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31332608/

⭐️⭐️ Aerosolize edilmiş floresan, FFP maske yüz contası sızıntısını ölçebilir: Mevcut bakım noktası uyum testine uygun maliyetli bir uyarlama https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34001582/

⭐️⭐️ Gerçek Yaşam Kullanım Koşullarında Elektret Filtre Ortamlı FFP Maskelerinde Nemin Etkisi https://www.mdpi.com/2073-4433/16/1/62

⭐️⭐️ Yoğun Bakım Ünitesindeki Sağlık Çalışanlarında N95 FFP ve Kişisel Koruyucu Ekipmanların Fizyolojik Etkileri: Prospektif Bir Kohort Çalışması https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7775935/

⭐️⭐️ Parçacık Boyutu-Avrupa Standardı FFP Solunum Cihazları ve Cerrahi Maskelerin Parçacıklara Karşı Korumasının Seçici Değerlendirmesi-İnsan Denekler Üzerinde Test Edildi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5058571/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni3 Şubat 2026

2 Şubat 2026

Biyosidal Ürün Uygulayan Firmalara Özel Sağlık Raporlaması

Sahayı Bilen, Mevzuatı Yöneten İş Sağlığı ve Güvenliği Desteği

Biyosidal ürün uygulama faaliyetlerinin;
kimyasal maruziyet, personel sağlığı, saha riskleri ve sıkı mevzuat yükümlülükleri içerdiğini çok iyi biliyoruz.
Bu işin sadece kâğıt üzerindeki tarafını değil, uygulama sahasındaki gerçeklerini tanıyoruz.

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği (OSGB) olarak;
biyosidal ürün uygulayan firmalara, mevzuata tam uyumlu ve sahada gerçekten çalışan iş sağlığı ve güvenliği çözümleri sunuyoruz.

Biyosidal Mevzuatına Özel Sağlık Hizmetleri

Biyosidal ürün uygulayıcıları için zorunlu olan sağlık gözetimi süreçlerinde uçtan uca destek sağlıyoruz:

Kolinesteraz (Cholinesterase) tetkikleri
(Yönetmeliklere uygun periyodik takip ve kayıt)
Kimyasal maruziyet odaklı işe giriş ve periyodik muayeneler
Sağlık heyeti raporlarının planlanması, yönlendirilmesi ve rapor süreçlerinin takibi
Denetimlerde sorun yaşamamanız için eksiksiz sağlık dosyası ve kayıt sistemi
Personelin sahaya uygunluğunu gerçekten ölçen koruyucu sağlık yaklaşımı

İSG’de Neyi Farklı Yapıyoruz?

Biyosidal uygulama faaliyetlerine özel risk değerlendirmeleri
Kapalı alan, ilaçlama ve maruziyet risklerine uygun önleyici İSG sistemi
Denetim ve resmi kontrollerde hazır, savunulabilir ve eksiksiz dokümantasyon
Sahayı yavaşlatmayan, işi aksatmayan pratik çözümler
“Yönetmelik var diye değil, gerçekten gerekli olduğu için” yapılan İSG uygulamaları

Hizmet Bölgelerimiz

İzmir ve çevresinde faaliyet gösteren biyosidal ürün uygulayan firmalarla aktif olarak çalışıyoruz.

Amacımız Açık:

Personelinizin sağlığını gerçek anlamda korumak
Zorunlu sağlık tetkikleri ve raporlamalarda sizi riske sokmamak
Denetim süreçlerini stres olmaktan çıkarmak
İşinizi bilen, sorumluluğunuzu paylaşan bir İSG çözüm ortağı olmak

Eğer siz de;

Biyosidal uygulama sahalarını tanıyan,
Kolinesteraz ve sağlık heyeti süreçlerini doğru yöneten,
Mevzuatı sadece anlatan değil, uygulayan – uygulatan
bir OSGB ile çalışmak istiyorsanız,

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği
sizinle çalışmaya hazır.

📞 Bizimle iletişime geçin.

📍 Tetkik Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın:

İşinizi biliyoruz.
Mevzuatı yönetiyoruz.
Sağlığınızı koruyoruz.

Kolinesteraz (Cholinesterase) – Biyosidal Ürün Uygulayıcılarında Ölçüm ve Takip

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Haberler&Duyurular2 Şubat 2026

2 Şubat 2026

D Vitamini Sentezi İçin Güneşlenme Şartları

☀️ ☀️ ☀️

Ne Zaman Güneşlenmeli?

En ideal saatler: 11:00 ile 15:00 arası
Bu saatlerde güneş ışınları daha dik açıyla gelir (UVB yoğunluğu yüksektir).
Sabah erken ya da akşam saatlerinde UVB ışınları atmosferde daha fazla süzülür, D vitamini sentezi düşer.

Ne Kadar Güneşlenmeli?

Açık tenli bireyler için: 10–15 dakika
Esmer tenli bireyler için: 30–45 dakika (melanin UVB’yi filtrelediği için süre uzar)
Süre, yaşa, kiloya, cilt tipine ve mevsime göre değişebilir.

Vücutta Ne Kadarlık Alan Güneş Görmeli?

En az %20–25’lik bir vücut yüzeyi güneş görmelidir.
Örnek: Yüz, kollar, bacaklar, eller açıkta olmalı.
Sadece yüz yeterli değildir; diz ve dirsek altı gibi geniş alanlar daha etkilidir.

Güneş Işını Açısı ve Coğrafi Etki

D vitamini sentezi için UVB ışınlarının ciltle 45°–90° arasında bir açıyla gelmesi gerekir. Bu açı, güneşin gökyüzündeki konumuna bağlıdır ve yıl boyunca değişir.

🧠 Ek Bilgiler ve Tavsiyeler

Güneş kremi kullanımı: UVB’yi engelleyebilir. D vitamini sentezi için kısa süreli korumasız güneşlenme önerilir.
Cam arkasından güneşlenme: UVB geçmediği için etkisizdir.
Gölge ve bulutlu hava: UVB yoğunluğunu azaltır.
Kış aylarında İzmir’de: Güneş ışınları daha yatay geldiği için D vitamini sentezi düşer; takviye gerekebilir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Physical Determinants of Vitamin D Photosynthesis: A Review (Bu kapsamlı derleme, D vitamini sentezinde UVB ışınlarının rolünü, güneş ışını açısının etkisini, enlem, rakım, mevsim ve kişisel faktörleri ayrıntılı olarak inceler. Özellikle UVB dalga boyunun (<5% oranında) sentezdeki kritik rolü vurgulanır.) https://academic.oup.com/jbmrplus/article/5/1/e10460/7486276?login=false

⭐️⭐️ Development and Effect Analysis of UVB-LED General Lighting to Support Vitamin D Synthesis (Bu çalışma, UVB ışınlarının yapay ortamda D vitamini sentezini destekleyip desteklemediğini araştırır. UVB ışını açısının ve süresinin optimize edilmesiyle sentezin mümkün olduğu gösterilmiştir.) https://www.mdpi.com/2076-3417/10/3/889

⭐️⭐️ A Pilot Clinical Trial to Explore the Effects of UV Exposure on Vitamin D Synthesis and Inflammatory Responses (Kontrollü UVB maruziyetinin D vitamini düzeylerini nasıl artırdığını ve hangi sürelerde etkili olduğunu gösteren klinik bir çalışmadır. UVB ışını yoğunluğu ve açısı doğrudan ölçülmüştür.) https://www.nature.com/articles/s41598-025-09203-8

⭐️⭐️ Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü (2023). D Vitamini Kaynağı ve Güneşten Yararlanma. T.C. Sağlık Bakanlığı. ↪ Türkiye’de D vitamini sentezi için önerilen saat aralıkları ve vücut yüzeyi oranları hakkında resmi halk sağlığı bilgisi. https://gumushaneism.saglik.gov.tr/TR-283790/d-vitamini-kaynagi-ve-gunesten-yararlanma.html

⭐️⭐️ Wacker M & Holick MF. (2013). Sunlight and Vitamin D: A Global Perspective for Health. Dermato-Endocrinology ↪ UVB ışını açısı, enlem ve mevsimsel değişimlerin D vitamini sentezine etkisini küresel düzeyde ele alan çalışma. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3897598/

⭐️⭐️ Engelsen O. (2006). The Relationship Between Ultraviolet Radiation Exposure and Vitamin D Status. Photochemical & Photobiological Sciences ↪ UVB ışını açısı ve atmosferik koşulların D vitamini sentezine etkisini matematiksel modellemeyle analiz eder. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3257661/

⭐️⭐️ Holick MF. (2004). Vitamin D: Importance in the Prevention of Cancers, Type 1 Diabetes, Heart Disease, and Osteoporosis. American Journal of Clinical Nutrition ↪ Güneş ışını açısının D vitamini eksikliğiyle ilişkili hastalıklar üzerindeki etkisini vurgular. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0002916522038527

⭐️⭐️ Webb AR, Kline L, Holick MF. (1988). Influence of Season and Latitude on the Cutaneous Synthesis of Vitamin D3. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism ↪ Enlem ve mevsimsel güneş açılarının D vitamini sentezine etkisini deneysel olarak gösteren klasik çalışma.https://academic.oup.com/jcem/article-abstract/67/2/373/2652007

⭐️⭐️ Kimlin MG. (2008). Geographic Location and Vitamin D Synthesis. Molecular Aspects of Medicine ↪ Coğrafi konumun UVB ışını açısı üzerinden D vitamini sentezine etkisini haritalandırır. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18786559/

⭐️⭐️ Van der Mei IA et al. (2007). Latitude, Sun Exposure and Vitamin D Status in Australia. Medical Journal of Australia ↪ Enlem ve güneş ışını açısının halk sağlığı düzeyinde D vitamini durumuna etkisini gösterir.https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9955356/

⭐️⭐️ Bogh MK et al. (2010). Vitamin D Production After UVB Exposure Depends on Baseline Vitamin D and Skin Pigmentation. Journal of Investigative Dermatology ↪ UVB ışını açısı ve cilt tipi arasındaki ilişkiyi D vitamini üretimi bağlamında inceler. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022202X15347035

⭐️⭐️ D vitamini https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/

⭐️⭐️ D vitamini takviyesinin sağlık üzerindeki etkileri: İnsan çalışmalarından elde edilen kanıtlar https://www.nature.com/articles/s41574-021-00593-z

⭐️⭐️ D vitamini https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441912/

⭐️⭐️ D Vitamini Eksikliği, Takviyesi ve Ölüm ve Kronik Hastalık Riski: İsrail ve ABD’deki Eşleştirilmiş Kohortlardan Elde Edilen Kanıtlar https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2025.05.29.25328548v1

⭐️⭐️ D vitamini eksikliği https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15050-vitamin-d-vitamin-d-deficiency

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni2 Şubat 2026

1 Şubat 2026

İSG ve Sürdürülebilirlik – Çevresel Riskler ile İş Sağlığı Arasındaki Bağlantı

Çevre, sağlık ve güvenliğin entegrasyonu

Modern iş güvenliği anlayışı artık yalnızca çalışanı anlık kazalardan korumayı değil; çevresel sürdürülebilirliği, kaynak yönetimini ve uzun vadeli halk sağlığını da kapsamak zorundadır. Bu makalede çevresel risk değerlendirmesi, atık yönetimi, emisyon kontrolü ve iş sağlığı entegrasyonu; tekil başlıklar olarak değil, birbirini besleyen bütüncül bir sistem olarak ele alınmaktadır.

Neden Artık İSG Tek Başına Yeterli Değil?

Ben iş sağlığı ve güvenliğini yıllardır sahada, üretim hattında, maden ocağında, hastanede, sanayi tesisinde yaşıyorum. Ve bugün çok net bir noktadayım:

İş güvenliği artık sadece “iş kazasını önlemek” değildir.
İş güvenliği; çevresel riskleri yönetmeden, atığı kontrol etmeden, emisyonu azaltmadan, maruziyeti izleme altına almadan gerçek anlamda yapılamaz.

Çünkü çalışan; fabrikanın içinde olduğu kadar fabrikanın dışındaki çevrenin de bir parçasıdır. Soluduğu hava, temas ettiği su, üretimde ortaya çıkan atıklar ve kimyasallar; yalnızca çevre sorunu değil, doğrudan iş sağlığı sorunudur.

Bugün dünyada İSG ile sürdürülebilirliğin birleştiği yeni bir disiplin konuşuluyor:

EHS (Environment – Health – Safety)
Yani çevre, sağlık ve güvenliğin tek sistemde yönetilmesi.

Bu makalede tam olarak bu bakış açısını ortaya koyuyorum.

ÇEVRESEL RİSK = İSG RİSKİDİR

Klasik risk değerlendirmelerinde şu sorular sorulur:
– Düşer mi?
– Sıkışır mı?
– Kesilir mi?

Oysa modern risk analizinde artık şu sorular da sorulmak zorunda:

Bu proseste hangi kimyasallar açığa çıkıyor?
Bu kimyasallar hangi maruziyet yollarıyla (solunum, deri, yutma) çalışana ulaşıyor?
Bu emisyon hangi sıklıkta ve hangi yoğunlukta oluşuyor?
Bu atıklar çevreye karıştığında hangi ikincil sağlık risklerini doğuruyor?

Çevresel risk; çoğu zaman sessiz risktir.
Kaza gibi bağırmaz.
Patlama gibi görünmez.
Ama yıllar içinde kanser olur, KOAH olur, infertilite olur, nörolojik hasar olur.

Bu nedenle çevresel risk analizi, artık İSG risk analizinin alt başlığı değil; ayrılmaz bir katmanıdır.

ÇEVRESEL RİSK DEĞERLENDİRMESİNİN İSG’YE ENTEGRASYONU

Sahada gördüğüm en büyük yapısal hata şudur:

Çevre riskleri ayrı dosyada,
İSG riskleri ayrı dosyada,
Kalite başka yerde,
Atık yönetimi başka klasörde.

Oysa gerçek güvenlik yönetimi şunu gerektirir:

Aynı prosese hem çevre gözünden hem çalışan sağlığı gözünden aynı anda bakmak.

Örneğin bir boya hattı düşünelim:

Çevre açısından risk: VOC salınımı, atık solvent, arıtma çamuru
İSG açısından risk: Solvent inhalasyonu, cilt emilimi, patlama riski

Bunları iki ayrı disiplin gibi yönetmek hatadır.
Çünkü çözüm tekildir:

Kapalı sistem
Lokal emiş
Uygun filtrasyon
Proses değişimi
Kimyasal ikamesi

İyi bir çevresel risk analizi yapılmadan iyi bir mesleki maruziyet yönetimi yapılamaz.

ATIK YÖNETİMİ – ÇEVRE FAALİYETİ DEĞİL, İŞ SAĞLIĞI FAALİYETİ

Atık çoğu işletmede “bertaraf edilecek bir problem” olarak görülür.

Benim için atık, önce şudur:

Potansiyel maruziyet kaynağıdır.

Yanlış etiketlenmiş bir varil,
ağzı açık bir atık kabı,
geçici depolamada uygunsuz bekleyen kimyasal…

Bunların her biri:

Solunum riskidir
Yanık riskidir
Zehirlenme riskidir
Patlama riskidir

Bu nedenle sürdürülebilir atık yönetimi;

Doğru sınıflandırma
Doğru etiketleme
Kaynağında ayırma
Kapalı taşıma
İzlenebilirlik
Minimizasyon

ilkeleri üzerine kurulmalıdır.

Gerçek sürdürülebilirlik, atığı sadece “elden çıkarmak” değil,
atığın oluşmasını azaltmaktır.

Bu doğrudan iş sağlığı kazanımıdır.

EMİSYON KONTROLÜ = MARUZİYET KONTROLÜ

Bir bacadan çıkan gaz sadece çevreyi kirletmez.

O gazdan önce kim etkilenir?

O tesisin çalışanı.

Bu nedenle;

Emisyon ölçümü
Ortam havası ölçümü
Kişisel maruziyet ölçümü

ayrı çalışmalar değil, aynı zincirin halkalarıdır.

Modern EHS yaklaşımında;

Çevresel emisyon verileri
İş hijyeni ölçümleri
Sağlık gözetimi sonuçları

birlikte değerlendirilir.

Bu sayede sadece “sınır değerin altında mıyız?” sorusu değil,
“bu proseste çalışan vücudu ne yaşıyor?” sorusu sorulabilir.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK = ÖNLEYİCİ İSG

Sürdürülebilirliğin özü şudur:

Bugünü kurtarırken yarını hasta etmemek.

Bu bakış açısı İSG’nin özüdür.

Kimyasal ikamesi → Daha az toksisite
Enerji verimliliği → Daha az emisyon
Kapalı devre sistemler → Daha az maruziyet
Proses otomasyonu → Daha az insan teması

Bunların tamamı sürdürülebilirlik politikası gibi görünür.
Ama sahada karşılığı şudur:

Daha az meslek hastalığı
Daha az kronik maruziyet
Daha az uzun vadeli tazminat
Daha sağlıklı iş gücü

Yani sürdürülebilirlik;
İSG’nin uzun vadeli koruyucu hekimliğidir.

YÖNETİM SİSTEMLERİNİN BİRLEŞTİRİLMESİ (EHS MODELİ)

Bugün etkin kurumlar şunu yapıyor:

ISO 14001 (Çevre)
ISO 45001 (İSG)
ISO 9001 (Kalite)

sistemlerini ayrı ayrı yürütmüyor.

Bunları tek risk diliyle konuşan bir EHS sistemi altında topluyor.

Bu ne sağlar?

Çakışan prosedürler ortadan kalkar
Risk değerlendirmeleri birleşir
Denetimler sadeleşir
Çalışan farkındalığı netleşir
Yönetim kararları veri temelli olur

Ve en önemlisi:
İSG, “yasal zorunluluk” olmaktan çıkar,
kurumsal sürdürülebilirlik aracına dönüşür.

TÜRKİYE İÇİN STRATEJİK BİR ZORUNLULUK

Türkiye sanayisi için bu entegrasyon artık tercih değil, zorunluluktur.

Çünkü:

Avrupa Yeşil Mutabakatı
Sınırda karbon düzenlemeleri
ESG raporlamaları
Tedarik zinciri denetimleri

doğrudan şunu soruyor:

“Bu üretim insan sağlığını ve çevreyi nasıl etkiliyor?”

İSG’sini çevreden kopuk yürüten işletmeler,
yakın gelecekte yalnızca denetim değil, pazar kaybı da yaşayacaktır.

SONUÇ – GELECEĞİN İŞ GÜVENLİĞİ

Benim mesleki kanaatim çok nettir:

Geleceğin iş güvenliği uzmanı;
çevreyi bilmeyen, maruziyeti ölçmeyen, sürdürülebilirliği okumayan biri olamaz.

Geleceğin İSG sistemi;

Çevresel riskleri,
İş hijyenini,
Sağlık gözetimini,
Proses güvenliğini,
Sürdürülebilirlik hedeflerini

tek bir stratejik çatı altında yönetecektir.

İSG ve sürdürülebilirlik birleştiği noktada,
iş kazaları yalnızca azalmaz…

Hastalıklar azalır.
Maliyetler azalır.
İnsan yıpranması azalır.
Kurumsal değer artar.

İşte gerçek güvenlik budur.

Cemil Tanju ANAKLI

Tetkik OSGB Genel Müdürü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Makaleler1 Şubat 2026

1 Şubat 2026

İSG’de Sualtı -2- Su Altında Fizyolojik Maruziyetler ve Termal Riskler

2. Su Altında Fizyolojik Maruziyetler ve Termal Riskler

2.1. Su Altı Ortamının İnsan Fizyolojisine Temel Etkileri

Su altı, insan organizması için doğal olmayan ve zorlayıcı bir çalışma ortamıdır. İSG açısından değerlendirdiğimizde dalgıç; aynı anda termal, hidrostatik, solunumsal ve dolaşımsal stres altındadır.

Temel fark:

Hava ortamında: Isı kaybı sınırlıdır
Su ortamında: Isı kaybı çok hızlıdır

Su, havaya kıyasla yaklaşık 25 kat daha fazla ısı iletkenliğine sahiptir.

Bu tek başına dalış elbisesini hayati bir KKD haline getirir.

2.2. Vücut Isı Dengesinin (Termoregülasyon) Temelleri

İnsan vücudu çekirdek ısısını 36,5–37,5 °C aralığında tutmaya çalışır.

Isı dengesi şu mekanizmalarla sağlanır:

Metabolik ısı üretimi
Deri damarlarının vazodilatasyonu / vazokonstriksiyonu
Terleme (suda etkisizdir)
Kas aktivitesi (titreme)

⚠️ Su altında terleme ve hava ile temas yoktur, bu nedenle ısı kaybı telafi edilemez.

2.3. Su Altında Isı Kaybı Mekanizmaları

2.3.1. İletim (Conduction)

Soğuk su, vücuttan ısıyı doğrudan çeker
Elbise yoksa veya yetersizse → çok hızlı hipotermi

Dalış elbisesi:

Su ile cilt arasına yalıtkan tabaka koyar
Isı transferini yavaşlatır

2.3.2. Konveksiyon

Elbise içine giren suyun hareketi ısı kaybını artırır
Geniş veya bol elbise → sürekli su sirkülasyonu

⚠️ İSG açısından:

“Bol elbise = daha rahat” algısı yanlıştır.

2.3.3. Radyasyon (İkincil Etki)

Su altında sınırlıdır ancak uzun dalışlarda etkisi birikir

2.3.4. Solunum Yoluyla Isı Kaybı

Soğuk ve kuru gaz solunması
Regülatör ile ısı kaybı
Uzun dalışlarda çekirdek ısıyı anlamlı düşürür

2.4. Hipotermi: Tanım, Evreler ve Klinik Önemi

2.4.1. Tanım

Hipotermi:

Çekirdek vücut ısısının 35 °C altına düşmesi

Dalışta çoğu zaman:

Hafif ama sinsi seyreder
Dalgıç fark etmeden performans kaybı yaşar

2.4.2. Hipoterminin Evreleri

Evre	Isı (°C)	Klinik Bulgular
Hafif	35–32	Titreme, refleks yavaşlama
Orta	32–28	Koordinasyon bozukluğu
Ağır	<28	Bilinç kaybı, aritmi

⚠️ Hafif hipotermi, iş kazaları açısından en tehlikeli evredir çünkü dalgıç dalışa devam eder.

2.5. Soğuğun Dolaşım Sistemi Üzerine Etkileri

2.5.1. Periferik Vazokonstriksiyon

El, ayak ve yüzde damarlar daralır
Kan çekirdeğe yönlendirilir

Sonuç:

El becerisi azalır
Ekipman kullanımı zorlaşır

İSG açısından:

Acil durumda müdahale süresi uzar.

2.5.2. Kardiyovasküler Yük

Soğuk maruziyeti:

Kalp hızını artırır
Kan basıncını yükseltir

Riskli gruplar:

Hipertansiyon
Koroner arter hastalığı öyküsü olanlar

2.6. Soğuğun Kas-İskelet Sistemi Üzerine Etkileri

Kas sertliği
Kuvvet azalması
İnce motor beceri kaybı

Bu durum:

Regülatör değişimi
Acil durum prosedürleri
İniş-çıkış kontrolü

gibi kritik görevleri etkiler.

2.7. Soğuğun Sinir Sistemi ve Bilişsel Fonksiyonlara Etkisi

Hafif hipotermide bile:

Dikkat azalır
Karar verme yavaşlar
Risk algısı bozulur

İSG açısından bu durum:

“Gizli performans düşüşü” olarak tanımlanır.

2.8. Termal Stres ve İş Kazası İlişkisi

Araştırmalar göstermektedir ki:

Soğuk maruziyet süresi arttıkça
Hata yapma oranı yükselir

Dalış elbisesi bu zincirde:

Birincil önleyici faktördür

2.9. İşyeri Hekimi Açısından Değerlendirme Kriterleri

Bir dalgıç için şu sorular sorulmalıdır:

Planlanan su sıcaklığı nedir?
Dalış süresi kaç dakikadır?
Tek mi çoklu dalış mı?
Fiziksel efor düzeyi nedir?
Dalgıcın yağ oranı / vücut kitle indeksi?

Bu parametreler elbise kalınlığını ve tipini belirler.

2.10. Termal Risklerin Önlenmesinde Dalış Elbisesinin Rolü

Dalış elbisesi:

Isı kaybını yavaşlatır
Dalgıcın emniyetli çalışma süresini uzatır
Yorgunluk ve hata riskini azaltır

İşyeri hekimi açısından:

Doğru elbise seçimi = doğrudan iş kazası önleme

2.11. Bölüm 2 de Vermek İstediğim Ana Mesajım

Su altı termal açıdan agresif bir ortamdır
Hipotermi sadece “üşüme” değildir
Performans, güvenlik ve sağlık sorunudur
Dalış elbisesi tıbbi öneme sahip KKD’dir

İSG’de Sualtı -1- Dalış Elbisesi Nedir? Koruyucu Donanım Tanımı

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni1 Şubat 2026

1 Şubat 2026

Hafta 4 — Anima & Animus: İçimizdeki Karşıt Ruh

1) Tanım

Carl Gustav Jung’a göre her insanın içinde karşı cinsin ruhsal imgesi vardır:

Erkekte → Anima (kadınsı yan, dişil ruh)
Kadında → Animus (erkeksi yan, eril ruh)

Bu kavramlar sadece biyolojik cinsiyetle ilgili değildir; her insanda hem eril hem dişil enerji bulunur.

2) Neden Önemli?

Anima & Animus, bireyin ruhsal bütünlüğe ulaşmasında köprü görevi görür.
Bilinç ile bilinçdışı arasında aracıdırlar.
İlişkilerimizde yaşadığımız yoğun aşk, hayranlık ya da nefret duygularının çoğu → bu projeksiyonların yansımasıdır.

3) Anima (Erkeğin İçindeki Kadınsı Ruh)

Duygular, sezgiler, şefkat, yaratıcılık, içsel rehberlik gibi yönleri temsil eder.
Erkek, duygusal yanıyla yüzleşmediğinde → Animası gölgede kalır ve rüyalarına “tehlikeli kadınlar” olarak girer.
Olumlu olduğunda → Anima erkeğe yaratıcılık, empati, hayal gücü verir.

📌 Rüyalarda Anima:

Gizemli kadın
Rehber kadın
Tehlikeli büyücü kadın (bastırılmış animanın gölge hali)

4) Animus (Kadının İçindeki Erkeksi Ruh)

Mantık, analiz, düşünce gücü, irade, girişimcilik gibi yönleri temsil eder.
Kadın, kendi gücünü inkâr ettiğinde → Animus’u “dışarıda güçlü erkek” figürlerine yansıtır.
Olumlu olduğunda → Kadına özgüven, karar verme gücü, bağımsızlık verir.

📌 Rüyalarda Animus:

Kahraman, savaşçı, bilge adam
Otoriter baba
Yabancı erkek toplulukları

5) Projeksiyon Mekanizması

Anima & Animus en çok aşk ilişkilerinde belirir.

Birini görürüz ve “ilk görüşte aşk” yaşarız.
Aslında karşımızdakine, kendi içimizdeki Anima/Animus’u yansıtırız.

Örneğin:

Erkek, kendi içindeki hassas ve yaratıcı yanını bir kadında gördüğünde ona aşık olur.
Kadın, kendi içindeki cesur ve özgüvenli yanını bir erkekte gördüğünde büyülenir.

👉 Bu yüzden bazen insanlar partnerlerine değil, kendi içsel imgelerine aşık olur.

6) Türk Kültüründe Anima & Animus

Erkekte duygular bastırıldığı için “ağlama, erkek adam” → Anima gölgede kalır.
Kadında güç bastırıldığı için “kadın kısmı haddini bil” → Animus gölgede kalır.

Sonuç:

Erkek, “duygusal kadına” aşırı çekilir.
Kadın, “otoriter ve güçlü erkeğe” hayran olur.
Ama aslında kendi içsel yanlarını dışarıda aramaktadırlar.

7) Olumsuz ve Olumlu Yönler

Anima’nın Olumsuz Hali

Erkekte: Aşırı duygusal patlamalar, melankoli, hayal âlemine kaçış.

Anima’nın Olumlu Hali

Yaratıcılık, sezgi, empati, ruhsal derinlik.

Animus’un Olumsuz Hali

Kadında: Aşırı mantıkçılık, inat, “ben bilirim” tavrı, saldırganlık.

Animus’un Olumlu Hali

Kararlılık, özgüven, girişimcilik, fikir üretme.

8) Bütünleşme

Jung’a göre psikolojik olgunluk, kişinin kendi Anima/Animus’u ile barışmasıyla olur.

Erkek, kendi içindeki dişil yanla barıştığında → Daha bütün bir insan olur.
Kadın, kendi içindeki eril yanla barıştığında → Gücünü bulur.

9) Rüyalarda Çalışma

Anima/Animus rüyaları, genelde “rehber figürler” olarak çıkar.
Onlarla diyalog kurmak (aktif imajinasyon yöntemi) Jung’un önerdiği bir tekniktir.

Bu Haftaki Ödeviniz

Önümüzdeki hafta pazara kadar bu haftanın konusunu, önceki haftaları ve aşağıda verdiğim ödevinizi her gün tekrar edin. Bu sayede konuyu içselleştirecek ve hayatınızın akışına adapte etmiş olacaksınız.

A) İçsel Ruh Diyaloğu

Gözlerini kapat, derin nefes al.
İçinde bir kadın figürü (erkeksen) veya bir erkek figürü (kadınsan) hayal et.
Onunla diyalog kur:
- “Sen bana neyi öğretmek istiyorsun?”
- “Bende hangi yönümü temsil ediyorsun?”

B) İlişki Yansıması

Aşık olduğun ya da hayranlık duyduğun bir kişiyi seç.
O kişide hangi özellik seni cezbediyor?
Bu özellik aslında sende bastırılmış olabilir mi?

C) Rüya Çalışması

Bu gece rüyanda çıkan kadın/erkek figürlerini kaydet.
Onların sana hangi mesajı verdiğini çözmeye çalış.

Bu hafta deneme ve uygulamalarınızı biraz daha genişletebilmeniz için bir egzersiz daha veriyorum. Adımları sakin bir şekilde uygulayın.

Anima & Animus İçsel Diyalog Meditasyonu

1) Hazırlık

Sessiz bir yere geç.
Telefonu sessize al.
Dik bir sandalyeye ya da rahat bir mindere otur.
Gözlerini kapat, 3 derin nefes al (burundan al, ağızdan yavaşça ver).

2) İçsel Mekâna Yolculuk

Şimdi kendini güvenli bir yerde hayal et.
Bu bir orman, sahil, mağara ya da çocukken en sevdiğin yer olabilir.
Ortamda huzurlu bir ışık var.

3) Karşıt Ruh’un Belirişi

Uzakta bir figürün sana doğru yaklaştığını gör.
Eğer erkeksen → bir kadın figürü (Anima).
Eğer kadınsan → bir erkek figürü (Animus).
Onun dış görünüşüne dikkat et:
- Ne giyiyor?
- Yüz ifadesi nasıl?
- Sıcak mı, soğuk mu hissediyorsun?

4) İlk Diyalog

Şimdi ona sor:

“Sen benim hangi yanımı temsil ediyorsun?”
“Bana hangi mesajı getirdin?”
“Hayatımda hangi yönümü görmemi istiyorsun?”

Bir süre sessizce bekle, zihnine gelen ilk cevabı kabul et.

5) Teşekkür Et

Ona teşekkür et.
Figür yavaşça uzaklaşsın, tekrar güvenli alanında yalnız kal.
3 derin nefes daha al ve gözlerini aç.

6) Meditasyon Sonrası

Gördüğün figürü defterine çiz (çöp adam bile olur).
Onun sana verdiği mesajı bir cümle ile yaz.
Bu mesajı gün içinde hatırlamaya çalış.

Bu uygulamayı birkaç gün tekrar ederseniz, Anima & Animus figürleriniz daha netleşir ve daha derin mesajlar verebilir.

Dr. Mustafa KEBAT

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sitede herhangi bir yasa dışı ilan ya da yönlendirme yapılması amacı bulunmamaktadır. İçerikler, sadece farkındalık yaratmak ve bilinçlendirme sağlamak amacıyla sunulmuştur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Makaleler1 Şubat 2026