Günlük pratiğimde karşılaştığım durumlardan biri de:
Hasta elinde tahlil sonucu ile geliyor.
TSH yüksek.
T3 düşük.
Ve çoğu zaman daha detaylı değerlendirme yapılmadan hemen
tiroid ilacı (levotiroksin) başlanmış oluyor.
Oysa her TSH yüksekliği gerçek hipotiroidi anlamına gelmez.
Önce Tiroid Nasıl Çalışır Onu Anlayalım
Tiroid bezimiz boynumuzda küçük bir organdır ama tüm metabolizmayı yönetir.
Bu bez kandan iyot alır ve iki temel hormon üretir:
- %80 oranında T4
- %20 oranında T3
Burada önemli nokta şudur:
Asıl aktif hormon T3’tür.
T3 hücrelere girer ve:
- Enerji üretimini
- Metabolizma hızını
- Isı üretimini
- Kalp hızını
- Beyin fonksiyonlarını
yönetir.
T4 ise depo hormon gibidir.
Gerektiğinde vücutta T3’e çevrilir.
T4 → T3 Dönüşümü: Asıl Kritik Nokta
Vücutta T4’ü alıp T3’e çeviren özel enzimler vardır.
Bunlara 5-deiyodinaz enzimleri diyoruz.
Bu enzimlerin tipleri:
- D1
- D2
Görevleri:
T4 al → T3 üret → hücreye ver
Bu sistem çalıştığında metabolizma hızlanır.
Ama Vücut Her Zaman Hızlanmak İstemez
Vücut son derece akıllı bir sistemdir.
Her zaman “hızlan” demez.
Bazen de “yavaşla ve enerji koru” der.
Özellikle şu durumlarda:
- Enfeksiyon (virüs, bakteri, mantar)
- Yoğun inflamasyon
- Otoimmün hastalıklar
- Ağır stres
- Ameliyat sonrası dönem
- Kronik hastalıklar
vücut metabolizmayı bilinçli şekilde yavaşlatabilir.
İnflamasyon Varsa Ne Olur?
Vücutta enfeksiyon veya inflamasyon olduğunda bağışıklık sistemi aktifleşir.
Sitokin dediğimiz maddeler artar:
- IL-6
- TNF-alfa
- İnflamatuar proteinler
Bu maddeler sadece enfeksiyonla savaşmaz.
Aynı zamanda metabolizmayı da düzenler.
Ve çok kritik bir etki yaparlar:
T4 → T3 dönüşümünü yapan D1 ve D2 enzimlerini baskılarlar.
Sonuç ne olur?
T3 düşer.
Metabolizma yavaşlar.
Enerji tüketimi azalır.
Oksidatif stres azalır.
Yani vücut adeta frene basar.
Bu Bir Hastalık mı, Yoksa Savunma Mekanizması mı?
Çoğu zaman bu bir hastalık değil,
vücudun koruma mekanizmasıdır.
Vücut şunu der:
“Şu anda enfeksiyon var.
Enerjiyi bağışıklığa ayır.
Metabolizmayı yavaşlat.”
Bu durum tıpta şu isimle bilinir:
Non-tiroidal illness sendromu
ya da
Euthyroid sick syndrome
Yani:
Tiroid hasta değil
ama hormon dengesi geçici değişmiş.
Laboratuvarda Ne Görürüz?
Bu durumda tahlilde:
- T3 düşük
- TSH hafif yüksek
veya normal
görülebilir.
İşte en çok hata burada yapılır.
Sadece sonuca bakılır:
“TSH yüksek → hipotiroidi → ilaç başla”
Oysa bu gerçek hipotiroidi olmayabilir.
Gerçek Hipotiroidi Nasıl Anlaşılır?
Gerçek tiroid yetmezliğinde:
- TSH yüksek
- T4 düşük
- Anti-TPO yüksek
- Anti-TG yüksek
olur.
Özellikle Hashimoto tiroiditi varsa bu değerler belirginleşir.
Bu durumda ilaç gerekir.
Ama her TSH yüksekliği Hashimoto değildir.
Otoimmün Hastalıklarda da Aynı Mekanizma
Şu hastalıklarda inflamasyon sürekli yüksektir:
- Romatoid artrit
- Lupus
- Ankilozan spondilit
- Ülseratif kolit
- Sedef hastalığı
Bu hastalarda sitokinler sürekli yüksek olduğu için
T4 → T3 dönüşümü baskılanabilir.
T3 düşer.
TSH yükselir.
Ama bu gerçek tiroid yetmezliği değildir.
Sistem yine frendedir.
Selenyum – Herkese Verilmeli mi?
Selenyum çok önemli bir mineraldir.
Çünkü T4’ü T3’e çeviren deiyodinaz enzimlerinin kofaktörüdür.
Ama burada kritik bir nokta var:
Eğer vücut bilinçli olarak frene basmışsa
selenium verip bu sistemi zorlamak doğru olmayabilir.
Özellikle:
- Aktif enfeksiyon
- Yoğun inflamasyon
- Otoimmün alevlenme
varsa önce neden bulunmalıdır.
Selenyum en çok şu durumda faydalıdır:
Hashimoto tiroiditi ve otoimmün tiroid hastalığında.
Hemen İlaç Başlamak Neden Yanlış Olabilir?
Gerçek hipotiroidi yoksa ve
sadece inflamasyona bağlı T3 düşüklüğü varsa:
Erken levotiroksin başlanması:
- Gereksiz ilaç kullanımı
- Çarpıntı
- Kaygı artışı
- Kalp ritim sorunları
- Uzun süre gereksiz ilaç bağımlılığı
oluşturabilir.
Hastalarıma Nasıl Yaklaşıyorum?
TSH yüksek gördüğümde hemen ilaç yazmam.
Şunlara bakarım:
- T3
- T4
- Anti-TPO
- Anti-TG
- CRP
- Sedimentasyon
- Ferritin
- B12
- D vitamini
Eğer inflamasyon varsa önce nedeni araştırırım.
Çünkü bazen sorun tiroid değil,
vücudun başka bir yerindeki gizli enfeksiyon veya inflamasyondur.
SONUÇ
Her TSH yüksekliği hipotiroidi değildir.
Her T3 düşüklüğü ilaç gerektirmez.
Her durumda selenyum kullanılmaz.
Önce şunu anlamak gerekir:
Vücut gerçekten tiroid yetmezliği mi yaşıyor
yoksa bilinçli olarak metabolik frene mi basıyor?
Doğru tedavi ancak doğru yorumla mümkündür.
Tahlil kağıdı değil,
vücudun verdiği mesaj okunmalıdır.
Dr. Mustafa Kebat
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Doğal Yaşayın
Doğal Beslenin
Aklınıza Mukayet Olun
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Sayın okuyucu,
Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.
Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75
Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

