Endüstriyel ortamlarda çalışan işçiler, sadece fiziksel güç gerektiren zorluklarla değil, aynı zamanda sinir sistemi düzeyinde karmaşık stres faktörleriyle de karşı karşıyadır. Titreşim, genellikle gözle görülmeyen, hissedilmesi zor bir fiziksel stresör olarak, işçilerin nöroseptif ve otonomik sistemlerini doğrudan etkiler. Bu etkiler, işçinin bilinçli farkındalığının ötesinde, kalp atış hızını, solunum ritmini, kas tonusunu ve dikkat kapasitesini etkileyerek, iş kazaları ve mesleki hastalık riskini artırabilir.

Hazırlanan tablo, titreşim türleri, frekans aralıkları, maruziyet süreleri ve ISO standart limitleri ile işçinin nöroseptif sistem üzerindeki olası etkilerini karşılaştırmalı olarak sunmaktadır. Tablo, iş güvenliği uzmanlarının sahadaki riskleri hızlı bir şekilde değerlendirmesine, maruziyet seviyelerini ölçmesine ve uygun önleyici tedbirleri planlamasına yardımcı olacak şekilde tasarlanmıştır.

Bu yazı, sadece mekanik veya kas-iskelet risklerini değil, aynı zamanda titreşimin sinir sistemi ve nörosepsiyon üzerindeki etkilerini de dikkate alarak iş güvenliği yaklaşımına bütüncül bir bakış kazandırmayı amaçlamaktadır. İşverenlerin ve güvenlik uzmanlarının bu verileri kullanarak, hem çalışanların fiziksel sağlığını hem de sinir sistemi temelli güvenliklerini korumaları mümkündür.

Titreşimin nörosepsiyon üzerindeki etkilerini ve maruziyet seviyelerini ISO 2631 ve ISO 5349 standartlarına uygun olarak karşılaştırmalı bir tablo ile gösterebiliriz.

Bu tablo, iş güvenliği uzmanlarının sahadaki riskleri hızlıca değerlendirmesine yardımcı olacak.

Titreşim Maruziyeti ve Nöroseptif Risk Karşılaştırması Tablosu

Titreşim Türü	Frekans Aralığı (Hz)	Maruziyet Süresi (saat/gün)	Önerilen Limit (ISO)	Nörosepsiyon Üzerindeki Olası Etki	İş Güvenliği Önerisi
El-Kol Titreşimi (HAV)	8–1000	0–2	2,5 m/s² (A-rms)	Düşük: hafif vagal değişim, konsantrasyon düşebilir	Antivibrasyon el aleti, düzenli mola
	8–1000	2–4	2,5–5 m/s²	Orta: sempatik baskın, HRV azalabilir, stres artışı	Kısa periyotlu görev rotasyonu, nefes egzersizi
	8–1000	>4	>5 m/s²	Yüksek: nöroseptif bozulma, dikkat kaybı, refleks gecikmesi	Görev değişimi, titreşim sönümleyici el aleti, sağlık takibi
Tam Vücut Titreşimi (WBV)	0,5–80	0–2	0,5 m/s²	Düşük: minimal sempatik aktivasyon	Koltuk sönümlemesi, kısa süreli kullanım
	0,5–80	2–4	0,5–1,15 m/s²	Orta: sempatik baskın, denge azalması	Aktif oturma, nefes farkındalığı
	0,5–80	>4	>1,15 m/s²	Yüksek: HRV düşüşü, vagal tonus kaybı, uyku bozukluğu	Maruziyet azaltma, nöroergonomik yeniden tasarım
Mikro Titreşim / Gürültü Tabanlı	1000–5000	Her süre	Limit yok, algısal eşik	Orta-Yüksek: trigeminal uyarım, amigdala aktivasyonu, kaygı	Gürültü izolasyonu, kısa maruziyet, molalar
Ritmik Düşük Frekans (1–10 Hz)	1–10	0–2	0,3 m/s²	Düşük: hafif refleks uyarımı	Aktif mola, farkındalık egzersizi
	1–10	2–4	0,3–0,6 m/s²	Orta: sempatik baskın, prefrontal aktivite azalması	İş rotasyonu, nefes ve gevşeme egzersizleri
	1–10	>4	>0,6 m/s²	Yüksek: nöroseptif bozulma, donma tepkisi, dikkat kaybı	Maruziyet sınırlama, nöroergonomik eğitim, sağlık takibi

Tablo Açıklamaları:

1. Frekans Aralığı: Titreşimin Hertz cinsinden ölçülen titreşim yoğunluğu.
2. Maruziyet Süresi: İşçinin titreşimli ortamda günlük olarak geçirdiği süre.
3. Önerilen Limit: ISO 5349 (HAV) ve ISO 2631 (WBV) standartları esas alınmıştır.
4. Nörosepsiyon Üzerindeki Olası Etki: HRV düşüşü, vagal tonus kaybı, sempatik baskınlık ve dikkat/refleks etkilerini içerir.
5. İş Güvenliği Önerisi: Maruziyeti azaltma ve nöroseptif dengeyi koruma yöntemleri.

Titreşim, görünmez ama etkisi derin ve çok katmanlı bir stres faktörüdür. Nörosepsiyonun bozulması, çalışanların bedensel farkındalığını, dikkatini ve refleks kabiliyetini azaltarak iş kazası ve mesleki hastalık riskini yükseltir. Bu tablo, titreşimin frekans ve maruziyet süresine bağlı olarak nöroseptif risk düzeylerini sistematik bir şekilde sunarak, iş güvenliği planlamasında somut bir araç işlevi görür.

Sonuç olarak, titreşime bağlı nöroseptif risklerin farkında olmak ve buna göre önlem almak, yalnızca fiziksel güvenlik değil, aynı zamanda nörofizyolojik güvenliği de garanti altına almak anlamına gelir. Bu yaklaşım, modern iş sağlığı ve güvenliğinin en ileri ve kapsamlı boyutunu temsil etmektedir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #interosepsiyon #nörosepsiyon #tetkikosgb #kebat