Görülen Enerjinin En Yanıltıcı ve En Yıkıcı Hali
Mekanik sistemler, sahada en çok “bildiğimizi sandığımız” sistemlerdir.
Çarkı görürüz, kayışı görürüz, zinciri görürüz, yükü görürüz.
Ve tam da bu yüzden hata yaparız.
Biz mekanik enerjiyi, EKED-LOTO disiplininde en çok hafife alınan ama en ağır sonuçları doğuran enerji türü olarak tanımlarız. Çünkü mekanik sistemlerde enerji çoğu zaman hareket etmiyorken bile vardır.
Kazalar, “zaten dönmüyordu” cümlesinden sonra olur.
1. Mekanik Enerjinin Gerçek Tanımı: Hareketten Önce Vardır
Mekanik enerji yalnızca dönen bir mil, çalışan bir bant ya da hareket eden bir piston değildir.
Mekanik enerji;
- Gerilmiş bir yayda
- Askıda bir yükte
- Karşı ağırlıkta
- Kilitlenmemiş bir dişli sisteminde
- Denge noktasında tutulmuş bir kütlede
potansiyel olarak mevcuttur.
EKED-LOTO’nun mekanik sistemlerdeki temel amacı, bu potansiyeli insan iradesi dışında harekete geçemez hale getirmektir.
2. Mekanik Sistemlerde EKED-LOTO Neden Ayrı Bir Disiplindir?
Mekanik sistemlerdeki temel fark şudur:
Enerji kaynağı kapatılsa bile, hareket hâlâ mümkündür.
Elektrik kesilebilir.
Basınç boşaltılabilir.
Ama mekanik enerji çoğu zaman yerçekimi, denge ve yük ilişkisiyle varlığını sürdürür.
Bu nedenle mekanik EKED-LOTO yalnızca “kilitleme” değil;
hareketin fiziksel olarak imkânsız hale getirilmesi anlamına gelir.
3. En Tehlikeli Yanılgı – “Zaten Duruyor”
Mekanik kazaların başlangıç noktası budur.
Bir bant duruyor olabilir.
Bir pres yukarıda kalmış olabilir.
Bir yük askıda ama sabit duruyor olabilir.
Ama mekanik sistemlerde şu kural değişmez:
Duran bir sistem, güvenli bir sistem değildir.
Denge bozulduğu anda hareket başlar.
4. Mekanik EKED-LOTO’da Temel Yaklaşım
Mekanik sistemlerde EKED-LOTO şu dört temel ilkeye dayanır:
- Enerji kaynağını kes
- Hareketi kilitle
- Potansiyel enerjiyi ortadan kaldır
- Fiziksel doğrulama yap
Bu ilkelerden biri eksikse uygulama LOTO değildir.
5. Mekanik Enerji Kaynakları ve Risk Noktaları
Sahada en sık karşılaşılan mekanik enerji kaynakları şunlardır:
- Döner miller
- Kayış-kasnak sistemleri
- Zincir-dişli mekanizmaları
- Presler ve kalıplar
- Konveyörler
- Vinçler ve kaldırma sistemleri
- Yaylar ve karşı ağırlıklar
Bu sistemlerin tamamında enerji, hareket durduktan sonra da mevcuttur.
6. Mekanik Sistemlerde EKED-LOTO’nun Doğru Uygulama Adımları
6.1 Enerji Kaynağının İzolasyonu
- Elektrik, hidrolik veya pnömatik besleme kesilir
- Kilitlenir ve etiketlenir
Ancak bu yalnızca ilk adımdır.
6.2 Hareketin Fiziksel Olarak Engellenmesi
Mekanik EKED-LOTO’nun kalbi burasıdır.
- Döner parçalar pimlenir
- Bantlar sabitlenir
- Presler mekanik takozlarla desteklenir
- Karşı ağırlıklar zincirlenir
- Askıda yükler yere indirilir veya desteklenir
Kumanda seviyesinde yapılan hiçbir işlem, fiziksel engellemenin yerini tutmaz.
6.3 Potansiyel Enerjinin Ortadan Kaldırılması
- Yaylar gevşetilir
- Karşı ağırlıklar boşaltılır
- Denge noktaları kırılır
- Kütleler desteklenir
Bu yapılmadığında sistem, ilk temas anında hareket eder.
6.4 Denetleme – Test Etme
- Sistem hareket etmeye zorlanır
- Manuel müdahale ile kontrol edilir
- Hiçbir eksen, yönde veya noktada hareket olmamalıdır
Hareket varsa, LOTO yoktur.
7. Mekanik Sistemlerde Yapılan En Ölümcül Hatalar
Sahada en sık gördüğüm hatalar şunlardır:
- Mekanik takoz kullanmamak
- Geçici desteklerle çalışmak
- Askıda yük altında bakım yapmak
- Yay ve karşı ağırlıkları hesaba katmamak
- Kilitlemeyi yalnızca elektrikle sınırlamak
Bu hataların tamamı, ezilme, sıkışma ve kopma ile sonuçlanır.
8. Presler ve Ağır Mekanik Sistemler – Sıfır Tolerans Alanı
Presler, mekanik EKED-LOTO’nun en kritik uygulama alanıdır.
Pres kazalarında ikinci şans yoktur.
Bir milimetre, bir saniye, bir refleks farkı hayatla ölüm arasındaki çizgidir.
Preslerde EKED-LOTO:
- Elektrik kesilmeden
- Mekanik takoz yerleştirilmeden
- Hareket doğrulanmadan
asla tamamlanmış sayılmaz.
9. Grup Çalışmalarında Mekanik EKED-LOTO
Birden fazla kişi çalışıyorsa:
- Herkes kendi kilidini kullanır
- Mekanik kilitleme noktaları ortak görünür olmalıdır
- Kimse diğerinin güvenliğine güvenerek çalışmaz
Mekanik sistemlerde “benim işim bitti” demek, başkası için risk yaratabilir.
10. Mekanik EKED-LOTO Bir Refleks Değil, Disiplindir
Ben mekanik EKED-LOTO’yu şöyle özetlerim:
Gördüğün enerji seni kandırır.
Asıl tehlike, hareketsiz olandır.
Mekanik sistemlerde doğru uygulanmayan EKED-LOTO:
- Küçük kazalar üretmez
- Kalıcı hasar, uzuv kaybı ve ölüm üretir.
SONUÇ
MEKANİK ENERJİ GÖRÜNÜR, AMA YANILTCIDIR
Mekanik sistemlerde EKED-LOTO:
- Bir prosedür değil
- Bir kontrol listesi değil
- Bir imza süreci değildir
Bu bir hayatta kalma disiplinidir.
Ve şunu açıkça söylüyorum:
Mekanik enerjiyi kilitlemeden makineye dokunan herkes, hayatını şansa bırakıyordur.
✅ Hemen Başvurun
Yurt içi ve Yurt dışı eğitimlerimiz devam etmektedir.
📞 Bilgi ve kayıt için:
📍 Tetkik Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
📞 Eğitim Koordinatörü Telefonu: +90 530 568 42 75
📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]
🔔 Unutmayın: Bir enerji kaynağını güvenli hale getirmeden yapılan her müdahale, ciddi kaza riski demektir.
EKED – LOTO, iş güvenliğinde hayati bir kalkandır!
EKED – LOTO hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için bizi arayabilir yada internet sitemizdeki kaynakları okuyabilirsiniz..
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Doğal Yaşayın
Doğal Beslenin
Aklınıza Mukayet Olun
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Sayın okuyucu,
Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.
Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75
Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü