2 Şubat 2025

Hukukta ve İş Sağlığı – Güvenliğinde Öngörülebilir Risk

Öngörülebilir Riskin İş Sağlığı ve Güvenliğinde Hukuki ve Pratik Anlamı

Neden “öngörülebilirlik” kritik bir kavramdır?

“Öngörülebilir risk” (foreseeable risk), iş güvenliğinde bir tehlikenin önceden tahmin edilebilir, makul dikkatle görülebilir ve dolayısıyla önlenebilir olduğuna ilişkin ölçüttür. İşverenler ve tasarımcılar için bu kavram, yalnız teknik tedbirlerin değil; organizasyonel, eğitimsel ve yönetimsel tedbirlerin de bir yükümlülüğe dönüşmesini sağlar.

Hukuk sistemi açısından öngörülebilirlik, kusurun objektifleştirilmesinde (şu durumda kim hangi tedbirleri almalıydı?) merkezi bir rol oynar: eğer bir risk öngörülebilirdiyse, onun gerçekleşmesi halinde sorumluluk işverende ya da sistemde toplanır. Bu tespit, modern Yargıtay içtihatlarının da ana eksenlerinden biridir. Yargı Kararları

Öngörülebilir Risk — Tanım, Unsurlar ve Ölçütler

“Öngörülebilir risk” değerlendirmesi teknisyenler ve İş güvenliği uzmanlarının yanı sıra hukuka intikal ettiğnde de savcı ve hâkimler tarafından şu unsurlar üzerinden yapılmaktadır:

Riskin objektif varlığı: Yapı, süreç veya davranış modeli tehlikeyi barındırıyor mu?
Öngörülebilirlik: Makul bir uzman/işveren/iş güvenliği görevlisi aynı koşullar altında bu tehlikeyi öngörebilir miydi?
Önlenebilirlik: Mevcut teknoloji, maliyet ve makul makine tasarım/organizasyon çözümleri ile risk azaltılabilir veya yok edilebilir miydi?
İlişki (nedensellik): Riskin gerçekleşmesi ile işverenin tedbir eksikliği arasında uygun bir illiyet bağ var mı?

Hukuki değerlendirme bu unsurların bir kombinasyonunu ölçer; Yargıtay kararlarında da bu çerçevenin izleri belirgindir: sadece “tehlikenin varlığı” değil, “tehlikenin makul öngörülüp öngörülememesi” ve “alınabilecek makul tedbirlerin niteliği” sorgulanır. İzmir Barosu

Türk Hukukundaki Temel Yükümlülükler

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işveren; risk değerlendirmesi yapmak, tehlikeleri belirlemek, gerekli önlemleri almak ve İSG kültürünü tesis etmekle yükümlüdür. Bu hükümlerin amacı, öngörülebilir riskleri daha kazaya dönüşmeden kontrol etmektir.

Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında işverenin gözetme borcu; kusurun söz konusu olduğu tazminat davalarında önemli hukukî dayanaklardan biridir. İşverenin gözetme borcuna aykırılığı, işçinin uğradığı zararda sorumluluğun temelini oluşturur.

Ceza hukuku cephesinde; taksirle yaralama veya öldürme suçları, iş güvenliği tedbirlerinin ihlal edilmesi sonucu meydana gelen ölümlerde veya ağır yaralanmalarda gündeme gelir. Bu boyutta da “öngörülebilirlik” (müdahale ile önlenebilirlik) tartışması kararların yönünü belirler. Bu çerçeve Yargıtay kararlarında açıkça görülür. Türkiye Barolar Birliği Dergisi

Yargıtay’ın Öngörülebilirlik Yorumları — Temel Eğilimler

Yargıtay içtihatları, iş kazalarında öngörülebilir risk ve işveren sorumluluğu konusunu birkaç başlık altında tekrarlar:

Teknolojinin Gerektirdiklerini Yapmamak: Yargıtay, bir kararında “işverenin, teknolojik gelişmelerin ve emniyet standartlarının gerektirdiği önlemleri almaması”nı kusur olarak kabul etmiştir. Bu yaklaşım, yalnızca yasalara uygunluk değil, güncel teknik gereklilikleri de gözetme yükümlülüğünü vurgular. erikelpartners.com.tr

Normalleşmiş Riskler ve Kurumsal Kültür: Sürekli tekrar edilen tehlikeli uygulamalar (örn. ışık perde devre dışı bırakılması, LOTO uygulanmaması) işyerinde “normalleşmişse”, Yargıtay bunu işverenin gözetim zafiyeti ve dolayısıyla öngörülebilir kusur olarak değerlendirir. Kararlar, örgütsel kusurun bireysel kusuru gölgede bıraktığı hallerde işveren aleyhine hüküm kurma eğilimindedir. Yargı Kararları

Bilirkişi Raporlarının Ağırlığı: Yargıtay çoğu kararda teknik bilirkişi raporlarını esas alır; öngörülebilir riskin belirlenmesinde makina emniyeti, tasarım eksiklikleri, standart uyumsuzlukları ve yapılabilecek somut mühendislik tedbirleri bilirkişilerce ortaya konur. Bu raporlar, mahkeme kararının nedensellik ve önlenebilirlik tespitinde belirleyicidir. Yargı Kararları

Müteselsil Sorumluluk ve Zincir Analizi: Yargıtay, birden fazla tüzel/gerçek kişinin müdahil olduğu iş süreçlerinde asıl işveren/alt işveren/taşeron gibi aktörlerin sorumluluk paylaşımını inceler; öngörülebilir riskin zincir boyunca hangi aktör tarafından önlenebileceği analiz edilir. Bu, özellikle bakım, montaj, geçici işler veya taşeron uygulamalarında sıkça karşılaşılan değerlendirmedir. Türkiye Barolar Birliği Dergisi

Örnek Karar Temaları ve Özetleri (Mahkeme Eğilimleri)

Aşağıda Yargıtay içtihatlarında sıkça görülen, öngörülebilir riskle doğrudan ilişkili karar temalarına örnek kısa özetler veriyorum. (Özetlediğim içtihat derlemeleri ve analizlerin paralel olmasına özen gösterdim)

Emniyet Donanımı Devre Dışı — “Devre dışı bırakılan güvenlik”

Mahkemeler, optik perdelerin, emniyet kilitlerinin (interlocklarının) veya acil durdurma düzeneklerinin devre dışı bırakıldığı durumlarda işverenin ağır kusurunu tespit eder.

Öngörülebilirlik gerekçesi: makul işveren böyle bir devre dışı bırakmayı fark eder veya etmesi beklenir; dolayısıyla önleyici tedbirlerin olmaması kabul edilemez. Yargı Kararları

Uzun Vardiyalar / Yorgunluk – “İnsan faktörünün öngörülmesi”

Yargıtay; uzun çalışma süreleri, düzensiz vardiya planları ve yetersiz dinlenmenin yarattığı yorgunluk riskini, işverenin öngörmesi gereken bir unsur olarak değerlendirir. Mahkemeler, yorgunluğun neden olduğu hataların “öngörülebilir” olduğunu ve dolayısıyla organizasyonel tedbirlerin alınması gerektiğini vurgulamıştır. İzmir Barosu

Eğitim ve Talimat Eksikliği — “Bilgilendirme borcunun yetersizliği”

Eğitim ve talimatların yetersizliği sonucu ortaya çıkan hatalar çoğu içtihatta işveren kusuru olarak değerlendirilmiştir. Öngörülebilirlik açısından, işverenin işi ve tehlikeleri çalışanına öğretmesi temel yükümlülük kabul edilir. Yargı Kararları

Tedarik Zinciri / Montaj Hataları — “Üretici / montaj hatalar

Makineyi tedarik eden veya kuran taraflar da öngörülebilir risk bağlamında değerlendirilebilir; eksik teknik dokümantasyon, uygunsuz montaj veya revizyon sırasında güvenlik tedbiri alınmaması, ileride doğacak kaza bakımından öngörülebilir kabul edilmektedir. Mahkemeler, sorumluluğu aktörlere göre dağıtırken tek tek hangi tedbirlerin hangi payda olabileceğine bakar. Türkiye Barolar Birliği Dergisi

Dava Örnekleri — (Yargıtay eğilimlerine dayalı)

Aşağıdaki özetler gerçeğe uygun mahkeme temaları ve Yargıtay analizleri temelinde düzenlenmiştir; amaç ilke göstermek olup, karar numarasına dayalı doğrulama için ilgili kaynaklara bakılmalıdır.

Örnek A — Optik Perde Devre Dışı (İmalat Sanayi)

Olay: İmalat hattında optik güvenlik perdesi bakım nedeniyle geçici olarak devre dışı bırakılmış; üretim devam ettirilmiş; işçi elini makineye kaptırmış, amputasyon gerçekleşmiş.
Mahkeme/Yargıtay yaklaşımı: Optik perdenin devre dışı bırakılmasının öngörülebilir risk yarattığı; makul işverenin bakım sırasında üretimi durdurması gerektiği; işverenin kusurlu olduğu yönünde kararlar (teknik bilirkişi raporuna atıf). Yargı Kararları

Örnek B — Taşeron Montaj Hatası (İnşaat/Endüstri)

Olay: Taşeron firma, makine ile ilgili kritik bağlantıda uygunsuz montaj yapmış; ana firma bunu denetlememiş; kaza meydana gelmiş.
Mahkeme/Yargıtay yaklaşımı: Taşeron ve asıl işverenin müteselsil sorumluluğu; öngörülebilir riskin zincir boyunca izlenmesi gerektiği; denetim yükümlülüğünün atlanması işveren kusurunu güçlendirir. Türkiye Barolar Birliği Dergisi

Örnek C — Uzun Vardiya ve Yorgunluk Kaynaklı Kaza (Madencilik/Üretim)

Olay: Uzun vardiyalar ve yetersiz dinlenme periyodu bulunan işletmede, yorgunluk kaynaklı dikkatsizlik sonucu ağır kaza.
Mahkeme/Yargıtay yaklaşımı: Vardiya planlaması ve dinlenme süreleri işverenin yönetim sorumluluğunda; yorgunluğun öngörülebilir olduğu ve önlenebilir tedbirlerin alınmadığı gerekçesiyle işveren aleyhine tazminat hükmü. İzmir Barosu

(Not: Bu örnekler tematik özetlerdir; kararların ayrıntılarına ve karar numaralarına kaynak derlemelerinden ulaşılabilir.) Yargı Kararları

Öngörülebilir Riskin İşverenler İçin Pratik Anlamı — Ne Yapmalılar?

Yargı eğilimleri ve İSG prensipleri birlikte düşünüldüğünde işverenlerin alabileceği somut tedbirler şunlardır:

Kapsamlı Risk Değerlendirmesi (Öngörülebilirlik Odaklı)
- Sadece “mevcut tehlikeleri” değil, “neden normalleşiyorlar?” sorusunu da cevaplayan analizler yapın.
Mühendislik Kontrolları Önceliği
- Tasarım düzeyinde riskleri ortadan kaldırma (inherently safe design).
- Emniyet kilitlerinin (interlock’larının) devredışı bırakılmasını imkânsız kılacak uygulamalar.
Saha Denetimleri ve Güvenlik Kültürü
- Normalleşen tehlikeleri tespit etmek için “yakın-kazalar” (near-miss) verilerini düzenli analiz edin.
Bilirkişi ve Teknik Raporlama Hazırlığı
- Proaktif olarak bağımsız güvenlik değerlendirmeleri yaptırın; dava anında eksiksiz delil sunmak için belgeleyin.
Vardiya Yönetimi ve Yorgunluk İzleme
- Vardiya süreleri, mola planları ve ergonomik periyotlar öngörülebilir risk faktörü olarak yönetilmelidir.
Tedarikçi ve Taşeron Yönetimi
- Montaj, bakım ve onarım süreçlerinde tedarik zinciri sorumluluklarını sözleşmelerle netleştirin.
Eğitim + Tasarım Entegrasyonu
- Eğitimler yalnız davranışa yönelik değil; tasarım sınırlarını, LOTO uygulamalarını ve “güvenli olmayan normalleşmenin” risklerini içermelidir.

Bu 7 madde ile sizlere, Yargıtay’ın öngörülebilirlik vurgusuyla doğrudan paralel bir risk-kontrol çerçevesi sunmayı amaçladım. erikelpartners.com.tr

İşverenlere ve İş Güvenliği Uzmanlarına Olası Mahkeme Savunmaları İçin Pratik İpuçları (Hukuki Hazırlık)

Dokümantasyon: Risk değerlendirme raporları, bakım kayıtları, LOTO prosedürleri, çalışan eğitim kayıtları mahkemede kritik delildir.Olası bilirkişi raporlarını destekleyecek teknik veriler önceden hazırlanmalıdır. Yargı Kararları

Hızlı Müdahale Kayıtları: Arıza/onarım gerçekleştiğinde yapılan acil müdahaleler, üretimin neden durdurulmadığına dair gerekçeler kayıt altına alınmalıdır.

İç Denetim Raporları: Normalleşen risk tespit edildiğinde yapılan iç denetimler ve düzeltici faaliyetler, işverenin öngörme ve müdahale çabası olduğunu gösterir. Yargı Kararları

Öngörülebilir Risk Özelinde Hukuk, Mühendislik ve Yönetimin Kesiştiği Nokta

“Öngörülebilir risk” kavramı, iş sağlığı ve güvenliğinde sistemsel sorumluluğun anahtarını oluşturur. Yargıtay içtihatları da açıkça göstermektedir ki; tehlikeler öngörülebilir olduğunda, bu tehlikeleri elimine etme veya makul şekilde azaltma yükümlülüğü işverene düşer; bu yükümlülük yerine getirilmediğinde hukuki sorumluluk ağırlaşır. İşverenler için pratik sonuç, risk yönetimini yalnızca gösterge tabloları ve checkbox’larla sınırlamamak; tasarım, tedarik zinciri, vardiya yönetimi, eğitim ve saha denetimlerini öngörülebilirlik ekseninde bütünleştirmektir. erikelpartners.com.tr + Yargı Kararları

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Kaynakça — Seçme Referanslar

⭐️⭐️TBB (Türkiye Barolar Birliği) ve akademik makaleler: işverenin gözetme yükümlülüğü ve müteselsil sorumluluk tartışmaları. Türkiye Barolar Birliği Dergisi

⭐️⭐️Yargıtay karar derlemeleri ve örnek içtihat analizleri. Yargı Kararları

⭐️⭐️Yargıtay kararlarının işveren sorumluluğu bağlamında değerlendirilmesi (hukuk pratiği analizleri). erikelpartners.com.tr

⭐️⭐️İzmir Barosu içtihat ve makale derlemesi: iş kazalarının hukuki değerlendirmesi. İzmir Barosu

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Bu sitede yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Paylaşılan bilgiler, bir hekim muayenesinin, tedavisinin veya profesyonel danışmanlığın yerini tutmaz. Buradaki bilgiler esas alınarak herhangi bir ilaç tedavisine başlanması, mevcut tedavinin değiştirilmesi ya da bırakılması uygun değildir.

Aynı şekilde, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili içerikler, bir iş güvenliği uzmanı, mühendis veya teknik ekip tarafından yapılması gereken değerlendirme ve kararların yerine geçemez. Bu bilgiler temel alınarak saha risk değerlendirmesi yapılması ya da mevcut sistemin değiştirilmesi önerilmez.

Sitede herhangi bir yasa dışı ilan ya da yönlendirme yapılması amacı bulunmamaktadır. İçerikler, sadece farkındalık yaratmak ve bilinçlendirme sağlamak amacıyla sunulmuştur.

⭐️⭐️⭐️

#öngörülebilir #risk #hukuk #işgüvenliği #kebat #tetkikosgb

Daha Fazla

Genel, Makaleler2 Şubat 2025

1 Şubat 2025

Kanseri Tatlandırmışlar..!

Aspartam, 1980’lerden beri yiyecek ve içeceklerde yaygın olarak kullanılan düşük kalorili bir yapay tatlandırıcıdır.

Tarihsel olarak, yapay olarak tatlandırılmış içecekler aspartama maruz kalmanın başlıca kaynağı olmuştur, ancak şu anda daha az bir ölçüdedir çünkü aspartam genellikle diğer tatlandırıcılarla karışım halinde kullanılır.

Aspartamın en yüksek konsantrasyonları sofra tatlandırıcılarında, sakızlarda ve gıda takviyelerinde bulunur. Diğer kaynaklar arasında kozmetikler ve ilaçlar bulunur.

Metilöjenol, çeşitli bitkilerin uçucu yağlarında doğal olarak bulunan bir tat ve koku bileşiğidir. Kozmetiklerde ve kişisel bakım ürünlerinde ve böcek çekici olarak kullanılır.

Avrupa Birliği ve ABD’de tatlandırıcı madde olarak kullanımı yasaklanmış olsa da, otlar ve baharatlarda doğal olarak bulunması nedeniyle çeşitli gıdalarda ve tüketici ürünlerinde hala mevcuttur.

Genel nüfus, gıda tüketimi veya kişisel bakım ürünleri kullanımı yoluyla her yerde maruz kalmaktadır.

İzoeugenol, birçok bitki türünde ve odun dumanında bulunan bir koku ve tat bileşiğidir. Gıda, kozmetik, ev ürünleri, hayvan yemi ve veteriner ilaçlarında kullanılır.

İzoeugenol sentezinde veya izoeugenol içeren ürünleri işleyen itfaiyeciler ve işçiler maruz kalabilir.

IARC Monografi Çalışma Grubu, bu ajanlara maruz kalmanın insanlar için karsinojen tehlikesini değerlendirmek amacıyla epidemiyolojik çalışmalardan, deney hayvanları üzerinde yapılan kanser biyolojik deneylerinden ve mekanistik çalışmalardan elde edilen kanıtları inceledi ve şu sonuca vardı:

Aspartam ve izoöjenolün insanlarda karsinojen olma olasılığı vardır (Grup 2B) ;
Metilöjenolün insanlar için muhtemelen karsinojen olduğu düşünülmektedir (Grup 2A) .

Tartışalım Biraz;

Zamanında bu yapay tatlandırıcı onaylı olarak hastaların – halkın kullanımına sunuldu mu?

Sunuldu…!!

Halkın yediği içtiği gıdaların içine konulmasına izin verildi mi?

Verildi…!!

1980 de başlayan kullanım hikayesi 2023 yılında yani tam 40 yıl sonra ”insanlarda karsinojen olma olasılığı vardır (Grup 2B)” olarak tescillendi mi?

Evet….Karsinojen olma olasılığı tescillendi..!!

”insanlarda karsinojen olma olasılığı vardır (Grup 2B)” olarak kim tarafından tescillendi…?

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) bir bölümü olan Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) tescilledi…!!

Aspartam, yiyecek, içeceklerde ve ilaç olarak kullanımına kim izin verdi?

FDA tarafından 1974 de gıdalarda ve takviyelerde kulanımına onay verdi.. Linkten onay metninin Türkçesini okuyabilirsiniz. https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/cfrsearch.cfm?fr=172.804

Gelelim Sonuca:

FDA tarafından halen kullanım izni devam ettirilen, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) bir bölümü olan Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) tarafından ”insanlarda karsinojen olma olasılığı vardır (Grup 2B)” riskli kategoriye alınan ve etken madde adı Aspartam olan yapay tatlandırıcı ülkemizde bir çok insan özellikle de şeker hastaları tarafından kullanıldı. 40 YIL… Evet 40 YIL…

Gördüğünüz gibi bir ilacın veya katkı maddesinin FDA veya bir başka yetkili makamdan izin alınarak piyasaya sürülmesi, satılması, kullanılmasına rağmen 40 YIL sonra aslında karsinojen olma olasılığı var tespiti ile (Avrupada) satışı ve kullanımı İPTAL EDİLİYOR…

Siz siz olun onay almış olsa bile her yeni çıkan kimyasala (Aşı, ilaç, katkılar, takviyeler vb gbi) gözü kapalı atlamayın…

Temkinli olun…

Doğal olandan şaşmayın…

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Aspartam, Metilöjenol ve İzoöjenol https://publications.iarc.who.int/627

⭐️⭐️ Aspartam tehlike ve risk değerlendirme sonuçları açıklandı https://www.iarc.who.int/featured-news/aspartame-hazard-and-risk-assessment-results-released

⭐️⭐️ Aspartam değerlendirmesinin bulgularının ortak özeti http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.iarc.who.int/wp-content/uploads/2023/07/Summary_of_findings_Aspartame.pdf

⭐️⭐️ Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) Monografi Programı’nın 134. Toplantısı ve Gıda Katkı Maddeleri Ortak FAO/WHO Uzman Komitesi’nin (JECFA) 96. Toplantısı’nda aspartamın değerlendirilmesine ilişkin bulguların özeti https://www.who.int/publications/m/item/summary-of-findings-of-the-evaluation-of-aspartame-at-the-international-agency-for-research-on-cancer-(iarc)-monographs-programme-s-134th-meeting–and-the-joint-fao-who-expert-committee-on-food-additives-(jecfa)-96th-meeting

⭐️⭐️ Aspartam’a maruz kalan insanlarda kanser üzerine yapılan epidemiyolojik çalışmalara ilişkin maruziyet değerlendirmesi incelemesi ve eleştirisi http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/file:///Users/mustafakebat/Downloads/B02-Annex1-Mono01-Section_1-Supplementary_Table_S1.2-134.pdf

⭐️⭐️ Aspartam’a maruz kalan insanlarda mekanistik çalışmalar için maruziyet değerlendirmesi incelemesi ve eleştirisi İzoöjenol http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/file:///Users/mustafakebat/Downloads/B02-Annex1-Mono01-Section_1-Supplementary_Table_S1.3-134.pdf

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni1 Şubat 2025

1 Şubat 2025

A – B – C Sınıf İş Güvenliği Uzmanları Arıyoruz

İzmir Tetkik OSGB bünyesinde, A – B – C belge sınıfındaki işlerde izmir içerisinde sahada aktif çalışabilecek iş güvenliği uzmanları arıyoruz.

Aranan özellikler

Aktif araç kullanabilme ve B sınıfı sürücü belgesi sahibi olma.
Başvuru anında İzmir ilinde ikamet ediyor olma.
Başvuru anında iş güvenliği uzmanı belgesine ve İSG Katip sisteminde atama yapılabilir olma
Günlük firma ziyaret bilgilendirme maili yollayabilme ve programlı çalışma yeterliliğinde olma
Bilgisayar ve MS Office ( Power Point, Excel, Word) uygulamalarını etkin kullanabilen
Tercihen sahada aktif olarak denetim ve gözlem yapabilen ve bu konuda deneyim sahibi
Tercihen daha önce bakanlık onaylı İSG yazılımı kullanmış

Başvuru: [email protected]

Dr. Mustafa KEBAT

İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

0 530 568 42 75

Daha Fazla

Genel, Haberler&Duyurular1 Şubat 2025

31 Ocak 2025

Niye Bu Yıl Herkes Gripten Kırılıyor?

Gerçekten ne oldu da insanlar artık hastalıkları çok yoğun yaşıyor?

Etraf kırılıyor…

Peki Grip misiniz? Soğuk Algınlığı mı geçiriyorsunuz? Yoksa Nezle mi oldunuz?

Aaaaa hepsi aynı şey değil miydi?…

Tabi ki değil…

Nezle varlığı yokluğu belli olmayan ateş (37,5 ve altı) çok hafif kırgınlık aslen burun akıntısı ile karakterizedir.

Soğuk Algınlığı kırgınlık halsizlik nezleye göre daha fazladır. Burun akıntısı, hapşırma, gözlerde sulanma ve hafif kızarıklık, üşüme, hafif titreme olup ateş 37,5 – 37.8 aralığındadır.

Grip 38,5 ve üzeri ateş ağır halsizlik – bitkinlik genel vücut ağrıları kas – kemiklerde sızlama ile karakterize olup kişinin kronik hastalıklarının varlığında ölüme sebebiyet verebilmektedir.

Artık lütfen bu ayrımı öğrenin…

Peki bu yıl ne oldu da grip tpik özelliklerinin dışında da belirtilerle kendini gösteriyor.

Etraf kırılıyor…

Çok normal değil mi yani…Hele o iki yıl evlere kapanma, ardından ekonomik sorunlar, zaten giderek kötüleşen beslenme alışkanlıkları ve yanı sıra işlenmiş gıda çılgınlığı…. İnsanlarda vücut direnci mi kaldı?!!

Bakın çevrenize dökülüyor insanlar. Ateş, eklem ağrıları – kas ağrıları öksürük, boğazda yanma ağrı yutma güçlüğü, kulaklarda ağrı zonklama şişme….

Sizin de çevrenizde söylüyorlar mı? ”Ne gripmiş yahu, kamyon çarpmışa döndüm”…”Ailecek dökülüyoruz” … ”Evde herkes hasta yatıyor” .. ”Ev revire döndü”

Koenfeksiyon

Aslında çok da haklılar… Çünkü Koenfeksiyon yaşıyorlar..

O da ne ki yeni bir salgın mı?

Koenfeksiyon: Bir hücre/doku/kişinin aynı anda birden fazla patojenle enfekte olması.

Yani aynı annda birden fazla mikrop – virüs ile karşılaşıyor ve hasta oluyorsunuz.

Ortadoğudaki herhangi bir ülkede bulunan ajanların sayısı kadar çok mudur virüslerin çeşidi bilinmez. Lakin bu kış ortada dolaşanlar belli. Peki neler var?

Nörovirus var.

İnfluenza A ve B var.

Respirutavar Sinsistyal Virüs var.

Adenovirus var,

Rhinovirus var,

H1N1 var,

Corona virüs (covid) var….. Yani var oğlu varlar…..

Mesela bir mizansen yapalım; İşyerinde tuvalete gittiniz ve temiz zannettiğiniz klozete oturdunuz. Ne yazık ki sizden önce ishali olan bir kişi kullanmış ve iyi temizlememiş. Kapının kolunu tutarak başladınız almaya, Virüs havaya karışmış siz tuvalette nefes alıp verdikçe de aldınız Nörovirus‘ü hadi bakalım 12-48 saat içinde karın ağrısı, şiddetli bir ishal ateşiniz 40 derece olacak mı…!!

Çıktınız tuvaletten yıkadınız ellerinizi lakin nafile artık Nörovirus aktivasyonu başladı.. Koridorda, asansörde, girdiğiniz veya çalıştığınız odada salya sümük biri hapşurup öksürüyor damlacıkları havada asılı ve siz de orada nefes alıp verirken aldınız mı İnfluenza A veya B virüsünü…. Haydeee.. 2-4 gün içerisinde 38.5 civarı ateş, eklem ve kas ağrısı kırgınlık yorgunluk hali başlayacak…

Bir de beslemeniz kötüyse; bol bol işlenmiş gıda tüketiyorsanız, besin değeri düşük lezzeti bol ve katkılı gıdalarsa tercihiniz… üzgünüm 15 gün iptal durumda olacaksınız… O da bu iki virüsün üzerine bir de bakteriyel bir enfeksiyon biner de iç organlarınıza yayılım olursa eyvah eyvah…

Nasıl mı?

Bağışıklığınız biraz bile düşük olduğunda, H

ele bir de yaşınız 55 üzerindeyse ise,

Bağışıklıkğınız baskılayacak ilaçlardan birini kullanıyorsanız

Diyabetiniz varsa

Hipertansiyonunuz varsa

Kardiyovasküler hastalıklardan biri var ise

Savaşa hazır olmayan bir bağışıklık sistemi ile en kanlı çatışmaya girdiniz sağ kaldığınıza şükredin…

Daha yukarıda saydığım diğer virüsler de ortalıkta ve onlar da benzer sorunlara yol açıyorlar. Hani öldüğünüz bittiğiniz corona virüs de eskiden de vardı halen var…

Ateş var
Kulak – Burun – Boğaz enfeksiyonları var m
Mide – Bağırsak enfeksiyonları var
Akciğer enfeksiyonları var
Kas ağrıları – Eklem ağrıları var
İshal bolca var
Beyin Sisi… Evet Beyin Sisi de bolca var…. Aptal gibi hissetme – Kararsızlık – Çaresizlik

Gerçek Gripte Ne Yapmalısınız?

Hekiminiz Vermeden Antibiyotik Kullanmayın

Antibiyotikler yerinde ve doğru kullanıldığında hayat kurtarırken ve enfeksiyonları bertaraf ederken bile vücuda zarar verirler. Vücudumuzda aynı zamanda bizlere faydası olan (simbiotik) mikroorganizmalar da bulunur. Antibiyotikler bu yararlı bakterilere de etki ederek bertaraf ederler. Örneğin bağırsaklarda K vitamini yapımı bu sebeple zarar görür.

Aklınıza geldiği gibi ‘özellikle de ”önceden iyi gelmişti” savıyla kullandığınız antibiyotiklerle geleceğinize zarar verdiğinizi bilmelisiniz.

Hekiminiz Vermeden Antiviral Kullanmayın

Oseltamir etken maddeli antiviral ilaçlar virüslerin hücreye yapışmasını sağlayan ”Nöraminidaz” yapısını bozar. Bu sayede hücreye girişi ve dolayısı ile enfeksiyon yapması engellenmiş olur. (Hatırlayın ilk kuş gribi zamanı boca telaffuz edildi. Hastane kapılarında kutu kutu dağıtıldı)

Oseltamir, hastalık başladığı andan itibaren ilk 48 saat içerisinde kulanılmalıdır. Aksi takdirde etkinliği çok düşüktür. 5 günden fazla da kullanılmaz.

Antihistaminik Kullanmalı mısınız?

Düşünün vücudunuza virüs girdi. Vücut bu durumu nasıl anlar?

Tabi ki her virüs ”Viral protein” içerir. İşte bu sayede vücut savunma sistemini harekete geçirmek için içeri giren yabancıların (protein yapısı) işaretlenmesi ve yok edilmesinde görevli bir sinyal proteini olan Histamin‘i kan yolu ile virüslerin girdiği ortama yollar.

Ammaaa.. Her zaman dengeli salınmaz. Bazen vücut dengeyi kaçırır ve fazlaca işaretleyici protein Histamin salınımı olur.

Tabi ki devamında başlar kaşıntı, kızarıklık, geniz ve burun akıntısı, öksürük ve benzeri belirtiler…

Bu durumun da vücutta çaresi mevcut. Fazla için Histamin için diamin oksidaz (DAO) isimli bir enzim salınır ve Histamin‘i parçalar.

İşte burada insanoğlu tıp bilimi le devreye girerek ANTİHİSTAMİNİK ilaçları buldu. (İlaç ismi vermeyeceğim çok çeşit var..)

Bunu da öğrendik hemen kulanalım demeyin sakın. Gözlerinizde yaşarma, kızarma, geniz burun akıntınız yoksa gereksiz şekilde grip için kullanmayın..

Öksürük İçin Ne Yapmalısınız?

Öncelikle vurgulamalıyım. Öksürük bir hastalık DEĞİLDİR. Öksürük sadece reaksiyondur. Çoğu zaman ciğerin temizlenmesine katkı sağlar.

Öksürük şurubu – ilacı deyip geçiyorsunuz ya..

Yazıver doktorum en iyisinden bir öksürük şurubu…

Devamını okuyunca istediğinizin ne kadar olduğunu öğreneceksiniz.

Mukolitikler – Mukokinetikler

Ekspektoran ilaçlar, bronşlarda biriken balgamın atılmasını kolaylaştırmak için kullanılan ilaçlardır. Mukokinetik ve mukolitik ilaçlar olmak üzere ikiye ayrılır.

Mukokinetik ilaçlar, balgamı sulandırıp viskozitesini azaltırlar,

Mukolitikler ise proteolitik etkileri ile balgamı parçalayıp atılmasını kolaylaştırırlar. Balgam söktürücü olarak düşünebilirsiniz.

Asetilsistin, Karbosistein, Erdostein gibi etken maddeler içerirler.

Balgam yok, Mukus yok; lakin bu ilaçları kullanırsanız akciğerlerinizi temizlemeye yarayan mukosilier yapılara zarar verdiğiniz gibi hastalığınızın şiddetini de arttırabilirsiniz.

Antitussüfler – Öksürük Şurupları

Bu grup ilaçlar çok dikkatli kulanılmalıdır. Çok gerekmedikçe uzak durulmalıdır. Hele hele kişide balgam veya mukus varsa kesinlikle kulanmayın.

Bırakın bu ilaçların kullanılacağı zamanın kararını hekiminiz versin. Sağlığınız için…

Ağrı Kesici ve Ateş Düşürücüleri Nasıl Kullanalım

Ateş bir hastalık DEĞİLDİR.

Vücutta ısı yükselmesi bir reaksiyondur.

Niçin bu reaksiyonu verir vücut?

Çünkü virüs, bakteri ve benzeri vücuda giren yabancıların bulunduğu yere bağışıklık hücrelerinin daha hızlı ve kolay gitmesini sağlamak için ısıyı yükseltir.

Hekim olarak bizler 38,3 e kadar olan ateşin vücudun korunması için faydalı olduğunu bilir ve takip etmeyi isteriz. 38.3 derecelik vücut ısısı insana zararlı değildir (Özel durumlar haricinde) o yüzden takip edilmesi daha sağlıklıdır.

Ammaaa ateş 38.5 ve üzeri çıkarsa ve kalırsa bu durumda ateşi düşürmek gerekir.

Sanırım ateş 38 derece olduğunda ateş düşürücü vererek yarardan çok zarar verdiğinizi, bağışıklığınızın tepkisini yavaşlattığınızı anladınız..!!

Buraya bir de not düşeyim çocuğunuz ateşlenir ve Aspirin verirseniz, Reye Sendromu‘na yol açabilirisiniz.

Ağrı Kesmek ve Ateşi Düşürmek İçin Non Steroid Anti İnflamatuvar

Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar. Soğuk algınlığı, Nezle özelikle de Grip gibi rahatsızlıklarda semptomları baskılamada oldukça etkilidir.

🔹 Bu ilaçlar ne yaparlar?

Ağrıyı keserler
Ateşi düşürürler
İnflamasyonu yani enfeksiyonu önlerler

🔹 Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçların zararı var mı?

Alınan doza – miktara bağlı olarak mide-barsak sorunlarına yol açabilirler.
Bağımlılık yapmasalar da uzun süreli kullanımlarında sistemik yan etkileri ve zararları vardır.

Gripte Vitamin – Mineral – Antioksidan Kullanalım mı?

İşte geldik en önemli bölüme…

Çünkü önceki tüm ilaçlar şikayetleri yani semptomları baskılamak için kullanılır.

Asıl tedavi virüsleri yok etmek – vücuttan atmaktır. Ki bu işi Bağışıklık Sistemimiz Yapar.

Bağışıklık Sistemimiz İçin Vitaminler – Mineraller – Flavonoidler – Enzimler

D-Vitamini
C vitamini (Bağışıklık sistemi)
B1 Vitamini – Benfotiamin (Nöronlar, Sinirler, Beyin sisi)
B6 Vitamini
B9 Vitamini
B12 Vitamini
Magnezyum
Çinko
Glutatyon, Resveratrol (Antioksidan)
Hesperidin (Endotel hasar,pıhtılaşma)
R-Lipoik asit (Hücre zarları, kas/kemik)
Koenzim Q10 (Enerji, mitokondri için)
Omega-3 (Hücre zarı oksidasyonu)

Bu grupta yer alan Vitaminler – Mineraller – Flavonoidler – Enzimler vücut direnciniz – bağışıklık sisteminiz için çok önemlidir.

Özellikle grip yoğunluğu olan dönem gelmeden önce doğal gıdalar yolu ile vücudunuzu takviye etmelisiniz.

Tabi ki takviyeler de bir alternatif. Öncelikli olan doğal gıdalar olmalıdır.

Asla Demir (Fe) kullanılmaz. Çünkü virüsler çoğalmak için Demir (Fe) kullanır. Kan Demir (Fe) değeriniz ne kadar düşük olursa olsun gripal bir enfeksiyonda Demir (Fe) acınıza ara verin.

Gripte Hangi Bitkileri Kullanalım?

Anason

Anason, Anetol etken maddesi ile balgam sökücü ve mide bağırsakta spazm giderici etkisi vardır.

Anason tozundan yada Çiçeğinden 1 Tatlı Kaşığı miktarı 300 gram bal ile karıştırın.

Her gün sabah 2 (iki) tatlı kaşığı tüketin.

UYARI: Kullandığınız bir ilaç var ise arasında 4 saat olacak şekilde tüketin.

Sarmaşık

Duvar Sarmaşığı olarak da bilinir.

Sarmaşık bitkisinin yaprakları Triterpen Saponin içerir.

Etken maddesi Hederakozit C‘dir..

Sarmaşığın yaprak ekstresi öksürük ve balgam söktürmede etkilidir.

Sarmaşık tozundan yada Çiçeğinden 1 Tatlı Kaşığı miktarı 300 gram bal ile karıştırın.

Her gün sabah 2 (iki) tatlı kaşığı tüketin.

UYARI: Kullandığınız bir ilaç var ise arasında 4 saat olacak şekilde tüketin.

Teke Sakalı – Ergeç Sakalı

Teke Sakalı – Ergeç Sakalı çiçekleri Salisilat içerir. Bu sayede antimikrobik, antipiretik (ateş düşürücü) anti-enflamatuar ve astrenjan (Kas / Eklem ağrıları) etkilidir.

Teke Sakalı – Ergeç Sakalı tozundan yada Çiçeğinden 1 Tatlı Kaşığı miktarı 300 gram bal ile karıştırın.

Her gün sabah 2 (iki) tatlı kaşığı tüketin.

UYARI: Kullandığınız bir ilaç var ise arasında 4 saat olacak şekilde tüketin.

Tutya – Ayı Kulağı

Tutya – Ayı Kulağı çiçekleri ve yaprakları Primula Saponin 1, Primula Saponin 2, Primula Asit içerir.

Anti-enflamatuvar
Mukolitik (Kronik Bronşitte kullanılır)
Diüretik (Oldukça etkilidir)

Etkileri ile gripte çok yararlıdır.

Tutya – Ayı Kulağı tozundan yada Çiçeğinden 1 Tatlı Kaşığı miktarı 300 gram bal ile karıştırın.

Her gün sabah 2 (iki) tatlı kaşığı tüketin.

UYARI: Kullandığınız bir ilaç var ise arasında 4 saat olacak şekilde tüketin.

Sıtma Ağacı – Okaluptus

Sıtma Ağacı – Okaluptus yaprakları, Kardiyotonik Heterozit, Fenoller, Balsam, Monoterpenler, Siyanojenik Heterozitler ve Triterpenler içerir.

Sıtma Ağacı – Okaluptus yaprakları, Soğuk algınlığı, ishal, Öksürük tedavisinde kullanılır.

Sıtma Ağacı – Okaluptus yaprakları, tozundan 1 Tatlı Kaşığı yada Çiçeğini, 300 gram bal ile karıştırın.

Her gün sabah 2 (iki) tatlı kaşığı tüketin.

UYARI: Kullandığınız bir ilaç var ise arasında 4 saat olacak şekilde tüketin.

Grip Gelmeden

Bağışıklığınızı güçlü tutarsanız, virüsler vücudunuzun epitel hücrelerinden içeri bile girmeden yok edebilirsiniz.

Yukarıdakiler ek olarak

Yeterli uyku uyumalısınız

Hafif egzersiz ile zinde kalın

Sofradan doymadan kalkın

Gece asla tok yatmayın

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni31 Ocak 2025

30 Ocak 2025

Kalp Dostu Nitrik Oksit – Karbonhidrat – Yağlar

Karbonhidratlar

Glikoz

Nitrik Oksit üretimi glikoza (NADPH kaynağı olarak) bağlıdır, ancak hiperglisemi büyük damarlarda NOS3 tarafından Nitrik Oksit üretimini engeller (glukozamin-sentetik yolu aktive ederek) ve kılcal damarlarda Nitrik Oksit‘i uyarır; NOS2 aracılı Nitrik Oksit üretiminin engellenmesini (inhibisyonu) sağlar.

Hipergliseminin diyabette endotel disfonksiyonunun gelişimi ve ilerlemesinde ve insülin duyarsızlığının indüklenmesinde rolü vardır; diyabette retina degradasyonu, beta hücre disfonksiyonu ve nefropati patogenezinde rolü vardır.

Sonuç: Damarlarda Nitrik Oksit üretimi için gerekli olan glikoz (kan şekeriniz) normalin üzerine çıktığında da damarlarda Nitrik Oksit üretimi durur.

Fruktoz

Endotelyal Nitrik Oksit‘nin inhibisyonu, BH4 eksikliğinden kaynaklandığı düşünümektedir. NOS2 aracılı Nitrik Oksit üretiminin inhibisyonuna neden olur.

Fruktoz damar gevşemesini, hipertansiyonu ve insülin direncini bozar.

Sonuç: Fruktoz, damarlarda Nitrik Oksit üretimini durdurur.

Yağlar

Doymuş Yağlar ve Trigliseridemi

Daha düşük NOS3 fosforilasyonu ve insülin aracılı vazodilatasyon ile bozulmuş endotelyal Nitrik Oksit üretimi; NOS2 aktivitesini arttırır.

Hiperkolesterolemi hastalarında endotel disfonksiyonu ile birlikte Nitrik Oksit üretimi azalmıştır; Doymuş yağ asitleri, kolesterol ve LDL’nin beta hücre yıkımı veya disfonksiyonunun ve karaciğer, gastrointestinal, vasküler (hipertansiyon dahil) ve nörolojik hastalıkların patogenezinde rolü mevcuttur.

Sonuç: Doymuş yağ asitleri, kolesterol, LDL ve Trigliserid kan değerleri yükseldiğinde damarlarda Nitrik Oksit üretimini baskılar.

Doymamış yağ asitleri: n-3 (Balık yağı, EPA, DHA); n-6 (Linoleik asit); n-9 (Oleik asit)

n-3 ve n-6 PUFA, endotel hücreleri tarafından Nitrik Oksit üretimini artırır; n-9 PUFA, NOS3 aktivitesini azaltarak Nitrik Oksit üretimini engeller.

Hücresel n-3 ve n-6 FA konsantrasyonunun oranı, NOS2 tarafından Nitrik Oksit üretimi için önemli bir belirleyicidir.

PUFA’lar, Nitrik Oksit üretimindeki değişiklikler yoluyla kısmen vasküler endotel fonksiyonunu düzenler; Balık yağı, DHA ve EPA’nın kardiyovasküler fonksiyon için yararlı olduğu düşünülmektedir; n-9 FA’nın plazma konsantrasyonlarının artması, endotel disfonksiyonunun patogenezine katkıda bulunabilir; inflamatuar yanıtta rol oynar.

Sonuç: Balık yağı, EPA, DHA ve Linoleik asit değerleri arttıkça damarlarda Nitrik Oksit üretimi artarken, Oleik asit arttıkça da damarlarda Nitrik Oksit üretimi azalır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni30 Ocak 2025

29 Ocak 2025

Saçlarınıza Kekik Süprizi

Saçların daha gür çıkması, uzaması için kapı kapı dolaşmalar, kutu kutu kullanılan şampuanlar besleyiciler…

Burada saymakla bitmeyecek yöntemler uygulamalar ve harcanan paralar..

Veee.. Uğrunda ne zamanlar harcanıyor..

Öncelikle tarifi vermeden önce bilmeniz gereken önemli bazı noktalar var.

Tarlanın Toprağı Bozuksa, Suyu Eksikse Ot Bitmez

Saçlarınızın kökleri kafa derinizin içindedir. Ve saçlarınız kafa derinizden beslenir. İyi beslenebilmesi için;
- Saçlı derinizin iyi hava alması gerekir.
- Saçlarınız ve dolayısı ile derinizin nemli kalmaması gerekir.
- Damarlarınızdaki kanın içeriğinin sağlıklı ve dengeli olması gerekir. Bu yüzden beslenmenizde özellikle aşağıdaki vitamin ve mineralleri alabileceğiniz gıdaları tercih etmelisiniz.
  - A Vitamini
  - Niasin (B3 Vitamini)
  - Pantotenik Asit (B5 Vitamini )
  - Piridoksin (B6 Vitamini)
  - Biotin (B7 Vitamini
  - Folik Asit (B9 Vitamini)
  - B12 Vitamini
  - A Vitamini
  - C Vitamini
  - E Vitamini
  - Çinko
  - Demir
  - Selenyum
  - L-Sistein
  - L-Lizin
- İdrarınızın rengi şeffaf olacak şekilde su içmenizi ayarlamalısınız
Kronik hastalıklarınız var ise tedavi – diyet ve kontrollerinizi gerektiği gib yapmalısınız.
- Tiroid hastalıkları
- Böbrek üstü bezi hastalıkları
- Romatizmal hastalıklar
- Hormonal rahatsızlıklar
- İnsülin direnci
- Diyabet
- Anemi
- Lupus hastalığı
Kullandığınız ilaçları kontrol etmelisiniz. Çünkü bazı ilaçlar saç dökülmesine sebep olur.
- Mide koruyucu adı altında kullanılan PPİ lar
- Steroidler
- Antibiyotikler – Antihelmentikler
  - Paraminosalisilatlar
  - Benzimidazoller (albendazole,mebendazole)
  - Kloramfenikol
  - Isoniazid Telojen Effluvium
  - Antiretrovirals (Indinavir) Telojen Effluvium
- Doğum kontrol hapları kullanmak veya bazen de kesmek
- Endokrin İlaçlar
  - Bromokriptin
  - Karbimazole
  - Klomid
  - Danazol
  - Thiouracil
  - Oral Kontraseptiflerin Bırakılması Telojen Effluvium
  - Testosteron Androgenetik Alopesi (AGA)
  - Anabolik steroidler Androgenetik Alopesi (AGA)
  - DHEA Androgenetik Alopesi (AGA)
  - Levonorgestrel (Mirena,bazı doğum kontrol hapları) Androgenetik Alopesi (AGA)
- Antikoagülanlar (Kan sulandırıcılar)
  - Heparin
  - Kumarin
  - Fenindion
  - LMW heparinler Telojen Effluvium
  - (enoksaparin, dalteparin) Telojen Effluvium
  - Warfarin Telojen Effluvium
- Kardiyavasküler İlaçlar
  - Amiodaron
  - Kaptopril Telojen Effluvium
  - Enalapril
  - Metildopa
  - Metoprolol Telojen Effluvium
  - Propranolol Telojen Effluvium
- Antidepresanlar
- Antikonvülzanlar
  - Pentosan polisulfat
  - Amfetaminler
  - Karbamazepin
  - Lityum Telojen Effluvium
  - Sodyum Valproat Telojen Effluvium
  - SSRI’lar (Fluoxetin) Telojen Effluvium
- Antihipertansif ilaçlar (Tansiyon ilaçları)
- Antiromatizmal ilaçlar
  - Allopurinol
  - Antimalarialler (klorokin, mepakrin)
  - Kolşisin
  - Penisillamin
- Analjezik – Antienflamatuvarlar (Ağrı kesiciler)
  - İndometazin
  - ibuprofen
  - Naproksen
- Tiroid tedavileri
- Beta blokerler
- Bazı kolesterol önleyici ilaçlar
- Lityum
- Retinoid içeren ilaçlar.
- Kanser kemoterapisi
  - Azathioprine
  - Bleomycin
  - Chlorambucil (nadir)
  - Siklofosfamid
  - Sitarabine
  - Dekarbazin
  - Daunorubicin
  - İdarubisin
  - paklitaksel
  - doketaksel
  - vinblastin
  - vincristine
  - Etoposit
  - Topotekan
  - İrinotekan
  - Gemcitobine
  - Aktinomisin D
  - Busulphan
  - Radyasyon

Yukarıdaki bilgilerden almanız gereken en önemli ders, kullandığınız ilaçları yan etkilerini düşünerek hekiminiz gerek görmeden en ufak sorun için ilaç kullanmamalısınız…

Evveeettt geldik tarifimize:

Lavanta yağı + Biberiye yağı + Kekik yağı karışımı genel olarak saçları %44 oranında uzatırken, %17 oranında da saç çıkarıyor

Kullanmadan önce Dermatoloji / Cilt Hastalıkları uzmanınıza danışmanızı tavsiye ederim.

İçeriğindeki herhangi bir maddeye (Lavanta yağı + Biberiye yağı + Kekik yağı + Aspir yağı) alerjisi olanlar kesinlikle bu uygulamayı yapmamalıdır.

Ağzı kapaklı cam bir kavanoza hepsini koyup karıştırdıktan sonra uygulayabilirsiniz

10 Damla Biberiye Yağı

10 Damla Lavanta Yağı

2 Damla Kekik Yağı

50 ml Aspir Yağı

Uygulamayı akşam yapın.

Saç diplerinize saçlı derinize zarar vermeden lakin sürterek (friksiyon) uygulayın.

Gün ışığında yapmayınız – uygulama yaptıktan sonra güneşe çıkmayınız

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Verilen tarifi kullanmadan önce Dermatoloji / Cilt Hastalıkları uzmanınıza danışmanızı tavsiye ederim.

İçeriğindeki herhangi bir maddeye (Lavanta yağı + Biberiye yağı + Kekik yağı + Aspir yağı) allerjisi olanlar kesinlikle bu uygulamayı yapmamalıdır.
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni29 Ocak 2025

28 Ocak 2025

Ne Zaman Kanser Yapar?

Ne zaman” kanser yapar?

Sorusunu okuduğunuzda akla ilk gelen yine bir soru ”Kim?” veya ”Ne?”

Burada olması gereken soru ”Ne?”

”Ne?” kanser yapar?

Karsinojen kanser yapar ve Karsinojen, kanser yapıcı şeylerin genel adıdır.

“Karsinojen” kelimesi, “Carcino-genesis” den (kanser oluşumu) gelmektedir. Yani “kanser oluşturan” da diyebiliriz.

Karsinojen, kanser yapıcı “şeyler” bir madde de olabilir bir yaşam tarzı şekli de (sigara, Human Papilloma Virüs, güneş ışınları, kuaförlük mesleği vb).

Eveeeet girişi yaptık asıl soruya dönelim…

Ne zaman kanser yapar?

Doğal ve yapay kanser yapıcı etkisi olan o kadar çok madde ile birlikte yaşamaktayız ki.. Neden bu kadar az kanser hastası var diyebilirsiniz…

İşte geldik sorduğumuz ”Ne zaman kanser yapar?”sorusunun cevabının anahtarına…

Karsinojenin Dozuna ve Maruz Kalma Süresine Bağlıdır

Karsinojenlerin ortak özelliği doza ve maruz kalma süresine bağlı kanser meydana getirmeleridir.

Zararlı / toksik olmanın ana belirleyicisi “Doz (şiddet) X Süre” dir. Lakin konumuz insan olduğu için işimiz bu kadar basit olmuyor maalesef. Çünkü insanın yapısının karmaşıklığının yanı sıra yaşamın her anında sayılamayacak kadar çok etkene maruziyetin olması belirsizliğin artmasına yol açmaktadır.

Karsinojenlerin öncelikli etkisi olan DNA’nın hücresel tamir kapasitesi de insandan insana farklıdır. Temeli genetik farklılıklarımızdır.Bu farklılık karsinojenlerden daha az veya fazla etkilenmenin de sebebidir.

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) bir alt kuruluşu olan Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (International Agency of Research Cancer-IARC), karsinojen – ürünlerin içeriklerinin veya yaşam biçimlerinin kanser riskini belirlemekle sorumludur. Pek tabi ki birçok ülke kendi ulusal örgütlenmeleri ile çalışmalar yaptığını da hatırlatmalıyım.

Başa dönüp kanser için yapılmış tanımlardan birini tekrar okuyalım…

”Kanser, doğal seçilim yoluyla evrime tabi olan dönüştürülmüş hücreler tarafından kontrolsüz çoğalma hastalığıdır.”

Yada

“Kanser, doğal seçilim yoluyla evrimleşen, dönüşmüş hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan bir hastalıktır”

Kontrolsüz çoğalma…!! Evet..kritik nokta burası – – ”Kontrolsüz çoğalma…!!’‘

Ne zaman kanser yapar? diye sorarak başlamıştım…

Hatırlayın ”DNA’nın hücresel tamir kapasitesi” kişisel farklıklar gösteriyor yazmıştım…

Kontrolsüz çoğalma, DNA’nın hücresel tamir kapasitesi‘ ni geçtiği anda artık kritik eşik aşılmıştır. Sistem yenilmiştir. Ve işte o an kanser başlar.

Ne zaman kanser yapar? sorusunun cevabını bulduk.

O aşamadan sonra giderek artan bir hızla kanser hücreleri hakimiyeti alır. Bu süreci Hanahan ve Weinberg 2000 yılında sıralamışlardı.

Hanahan ve Weinberg kanser hücresinin temel fonksiyonel özelliklerini 6 maddede özetlediler;

Kanser hücresi kendi çoğalma sinyallerini kendisi oluşturur (otokrin stimülasyon),
Büyümeyi baskılayan sinyallere karşı duyarsızdır,
Sınırsız çoğalma potansiyeli vardır,
Apoptozisten kaçar,
Doku invazyonu ve metastaz yapar,
Kendisine yeni damar oluşturur.

Yeri gelmişken hayal etmek yerine gözünüzde canlanması için devam edin…Bilimsel kelimelere de çok da takılmayın..

Şematik olarak hücrelerin kansere dönüşümünü izleyin…

Kanser Öncü Hücreleri ve Metastatik Kanserin İlerlemesi

a : Sarı noktalı altıgenler normal hücreleri temsil eder;
b : Soluk yeşil, sarı noktalı bozuk altıgenler kanser öncü hücrelerini temsil eder;
c : Öncü hücrelerin sayısı artmaktadır;
d : Yıldız benzeri kahverengi hücreler kanser hücrelerinin metastatik formunu, öncü ve yetişkin hücrelerin karışık bir popülasyonunu temsil eder;
e : Metastatik hücrelerin aşırı büyümesi;
f : Hem metastatik hem de yetişkin öncü hücreler bölgeyi terk eder. İlerleme: Kanser öncü hücreleri normal hücrelerden gelişir (a’dan b’ye );

Büyüme sonrasında (b’den c’ye ),

EMT’ye uğrarlar (c’den d’ ye);

Farklılaşma sinyalleri azalır ve büyüme sinyalleri artar, öncü ve yetişkin metastatik kanser hücrelerinin bir kombinasyonunu üretir (d’ den e’ye );

Metastatik hücrelerin büyümesinden sonra uzak bir yere taşınma meydana gelir (e’den f’ye);

Dereceye özgü kanserlerin gelişimi için modeli aşağıda.

Kanser öncü hücreleri her farklılaşma derecesinde duraklar ve daha fazla farklılaşma yeteneğini korurken o dereceden itibaren çoğalır

Dereceye özgü kanserlerin gelişimine ilişkin model aşağıda.

Bazı hücreler diğerlerinden daha fazla farklılaşma yoluyla ilerler, farklılaşmayı durdurur ve sonra çoğalır ve farklı derecelerde klonlanmış kanser hücresi popülasyonlarına yol açar.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni28 Ocak 2025

27 Ocak 2025

Diyabetliler Nasıl Dalış Yapmalı?

Öncelikle herhangi bir kronik hastalığı olan her dalıcının hastalığının dalışa ve dalışın hastalığına etkilerini iyi öğrenmesi ve hekiminden tıbbi izin almadan dalış yapmaması gerekir.

Tabi ki olmazsa olmaz genel tıbbi değerlendirmelerden de geçmelidir.

Tüplü dalış eğitimini tamamlamanın yanı sıra kronik hastalığı olanların genele göre daha temkinli olması ve daha az derinliklerde tecrübe kazanması gerekmektedir.

Bu yazıdaki konumuz diyabetlilerin – şeker hastalarının dalış yapması olduğu için, diyabetik dalış protokolünü öğrenmeleri ve uymaları hayati önem arz eder.

O sebeple öncelikle diyabetik kişinin dalış yapıp yapamayacağına karar verelim.

Çünkü;

Diyabet, dalgıç için en azından göreceli bir kontrendikasyondur çünkü bilinç bozukluğu dalgıcın kendisine veya dalış partnerine bakma yeteneğini etkiler ve potansiyel olarak sağlık veya yaşam için önemli bir risk oluşturur.

Diyabetik Kişinin Dalış Başvurusunda Onay Kriterlerimiz Ne Olmalı ?

Yaşı 18 ve 18’den büyük olmalıdır. Özel bir eğitim programında ve veli onayı varsa 16 yaş ve yukarı olmalıdır.
Diyabet için ilaç yeni başlanmışsa veya yeni değiştirilmiş ise;
- Oral hipoglisemik ilaçlarla (OHA) üç ay dalışı erteleyin.
- İnsülin tedavisinin başlamasından sonra bir yıl dalışı erteleyin.
En az son bir yıl içerisinde başkasının yardımı – müdahalesini gerektiren hipoglisemi veya hiperglisemi atağı yaşamamış olmalıdır. Olmuşsa son olay tarihinden itibaren bir yıl dalışı erteleyin.
Hipoglisemi farkındalığına ve kendi kendine erken müdahale edebilme becerisi sorgulanmalı – beceri eksikliğinde dalış onayı verilmemelidir.
Son bir ay içerisinde yapılmış olan Kan HbA1c ≤9 % olmalıdır.
- >%9’luk değerlerde dalış izni verilmemelidir.
Diyabet hastalığına bağlı gelişmiş başka sorunlar (ikincil komplikasyonlar) var ise dalış izni verilmemelidir.
Diyabet hastalığı için takibini yapan hekim tarafından en az yıllık inceleme yapmalı ve dalgıcın hastalığının süreci ve dalış egzersizinin hastalığına etkisi hakkında takibi yapılmalı onayı alınmalıdır. Onay alınamadığı durumda dalış izni verilmemelidir.
- Gerektiğinde su altı uzman hekiminden görüş alınmalıdır.
40 yaşınnın üzerindeki dalış adaylarında kapta sessiz iskemi değerlendirmesi yapılmalıdır.
- İlk değerlendirmeden sonra onay verilse dahi, diyabetlilerde sessiz iskemi için periyodik kontrol (kardiyoloji uzmanı aksini belirtmedikçe en az 6 ay aralıklarla) yapılması istenmelidir.

Diyabetik Dalıcılar Dalış Planlamasında Nelere Dikkat Etmeli

Konforlu çevre koşullarında dalmalıdırlar.
Dalışları deniz suyunda 30 metre derinliği geçmemelidir.
Dalış 60 dakikadan az sürmelidir.
Dalış zorunlu dekompresyon durakları içermemelidir.
Dalış arkadaşı – budy’si durumu hakkında (diyabetik olduğu) bilgi sahibi olmalıdır.
Dalış arkadaşı – budy’si hipoglisemi durumunda ne yapılacağını bilmelidir.
Dalış arkadaşı – budy’sinin diyabet veya dalışta risk teşkil eden bir hastalığı olmamalıdır.

Diyabetliler Dalış Günü Ne Yapmalı

Diyabet hastası olanlar, yaptıkları egzersiz, tükettikleri gıdalar veya kullandıkları ilaçlar sebei ile hipoglisemi riski taşırlar.Bu riski en aza indirmek maksadı ile dalış günü de sistemli olmaları ve önceden belirlenmiş bir protokol kullanmalıdırlar.

Dalış planlanan günden önceki gün;
- Yaşantısı – egzersizler dengeli olmalıdır.
- Beslenmesine – sıvı alım dengesine dikkat etmelidir.
- İlaçlarını (Oral antidiyabetik haplar veya insülin dozlarını) saatinde almalıdır.
- Önceden dalış deneyimi varsa, dalıştan önceki gün içinden başlayarak oral antidiyabetik veya insülin dozunda ayarlama – düzenleme yapılabilir.
Dalış planlanan gün sabahtan itibaren dalış anına kadar kendi öz değerlendirmesi yapmalıdır.
Diyabetli dalgıçların dalış günlerinde yeterli sıvı alımına özellikle dikkat etmeleri şarttır. Yüksek kan şekeri, artan diüreze yol açacaktır. Veriler sınırlı olsa da, diyabetli dalgıçlardan dalış sonrası gözlemlenen hematokrit artışının (dehidratasyona işaret eder) kasıtlı sıvı alımıyla önlenebileceğine dair bazı kanıtlar vardır.
Dalış sırasında glikoz değişkenliğini azaltmak için dalıştan en az 1,5 ila 2 saat, tercihen 3 saat önce bir öğün tüketilmelidir.
Dalış öncesi suya girmeden önce;
- Kan şekeri ölçümünde ≥150 mg·dL -1 (8,3 mmol·L-1) sabit veya yükselme eğiliminde olmalıdır.
- Kan şekeri eğilimin değerlendirmek için aralıklara en az üç kan şekeri ölçümü yapılmalıdır. (60 dakika, 30 dakika ve dalıştan hemen önce)
Dalış öncesi suya girmeden önce kan şekeri değerleri;
- <150 mg·dL-1 (8,3 mmol·L-1) ise dalışı geciktirin veya iptal edin.
- >300 mg·dL-1 (16,7 mmol·L-1) ise dalışı geciktirin veya iptal edin.
Dalış yapılacak yerde (Teknede – botta vb gibi) Acil durumlara karşı;
- Kolayca erişilebilen ve kullanılabilen oral glikoz bulundurulması gerekir.
- Kolayca erişilebilen ve kullanıma hazır parenteral glukagon bulundurulması gerekir.
- Dalış arkadaşı veya yüzeydeki başka bir kişi parenteral glukagon kullanımı konusunda bilgili olmalıdır.
Şüpheli hipoglisemi için bir sinyal olarak her iki elin baş ve işaret parmaklarıyla bir “L” işareti kullanılması önerilir.
Dalış esnasında su altındayken hipoglisemi emareleri olması durumunda, dalıcı budy’si ile yüzeye çıkmalıdır. (dalgıç arkadaşıyla birlikte), yüzeyde pozitif yüzdürme sağlamalı, derhal glikoz almalı ve sudan çıkmalıdır.
Dalıştan sonra 12-15 saat boyunca kan şekerini sık sık kontrol edilmelidir.
Tüm dalış bilgileri kaydedilmelidir. (Kan şekeri ölçüm değerleri, beslenme ve ilaç alımı )
Diyabetli dalgıçlar tüm dalış ayrıntılarını, olası kan şekeri müdahalelerini ve dalışla ilişkili olarak yapılan tüm kan şekeri değerlerini kaydetmelidir. Bu kayıt, dalışla ilgili gelecekteki planlamayı iyileştirmek için kullanılmalıdır.

Şeker hastaları doğru yaşam tarzı ile her sporu yapabilirler.

Hayatın keyfini doğruları yaparak çıkarın

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Tip 1 ve tip 2 diyabetli kişilerde rekreasyonel dalış: Yeteneklerin ve önerilerin geliştirilmesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7481121/

⭐️⭐️ Diyabetli tüplü dalış – İngiltere deneyimi 1991-2001 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15796312/

⭐️⭐️ İnsülin gerektiren diyabetli rekreasyonel dalgıçlarda plazma glikoz tepkileri https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15568417/

⭐️⭐️ Diyabetik bir tüplü dalgıç grubunda kan şekerinin kontrolü https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9308144/

⭐️⭐️ Sürekli Glikoz İzleme Dalış ve Diyabet: İsveç Tavsiyelerinin Güncellenmesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30712367/

⭐️⭐️ İnsülin gerektiren diyabetli acemi genç dalgıçlarda eğlence amaçlı dalışa plazma glikoz tepkisi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16716063/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni27 Ocak 2025

26 Ocak 2025

Mucize İksir Alıç Sirkesi

İnsanoğlunun tarihi kadar eski olan sihirli iksir arayışı belki sizlerin de hayallerini süslüyor…

Hayalleri gerçekleştiren bir sıvı, içiyorsun ve istediğin oluyor… Ne güzel olurdu değil mi?

Metafizik konuları veya henüz keşfedilmemiş bilimsel verileri hayallerimizle birlikte bir kenara bırakarak günümüz gerçekliğine dönelim.

Evet.. Elimizde mucize bir iksir var..

Lakin öncelikle anlamanız ve bilmeniz gereken önemli hususlara bakalım.

Beslenme Genetiğinin Bileşenleri

Beslenme şekli pek çok hastalığın gelişiminde önemli bir risk faktörüdür.
Gıda bileşenleri genomu (genlerin, proteinlerin ifadesini) doğrudan veya dolaylı olarak etkiler.
Beslenmenin tüketicinin sağlığı üzerindeki etkisi, tüketicinin genetik özelliklerine bağlıdır.
İşlevleri besin bileşenlerinden etkilenen genler, birçok kronik hastalığın ortaya çıkması, ilerlemesi ve şiddetlenmesinde risk faktörüdür.
Kişisel beslenmenin koruyucu, tedavi edici bir yönü vardır.

Dönelim mucize bir iksirimiz Alıç Sirkesine

Aslında Çin tıbbında Alıç çok eskiden beri,
▪︎Hipertansiyon hastalarında tansiyonu düşürme etkisi için
▪︎Diyabet hastalarında kan şekerini düşürme etkisi için
▪︎İnsülin kullanan hastalarda tedaviye katkı için
▪︎Kan, Trigliserit ve kolesterol değerlerin düşürmek için kullanıyorlar… Ayrıca Kalp yetmezliğinde semptomları ve ölümleri azaltma etkisinden faydalanıyorlar.

Bizde yöresel bir çok maksatlı kullanım mevcut.

Ayrıca;

2011 yılında Bolu İzzet Baysal Üniversitesi Gıda mühendisliğinden Zehra KADAS Yüksek Lisans tezi konusu olarak ”Alıç Sirkesinin Biyoaktif Özelliklerinin Ve Metabolik Etkilerinin İncelenmesi” tezini yayınladı.

Tezin çalışma aşamasında ne yapılmış?

Alıç sirkesinin metabolik etkilerini araştırmak amacıyla çalışmanın bu kısmı Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji bölümünde yürütülmüş.

Bu amaçla 37 (21 kadın 6 erkek) gönüllü hasta seçilmiş ve bütün hastaların medikal geçmişleri ve fiziksel sorgulamaları yapılmış.

Hastaların hepsi Tip 2 diyabet olup ağızdan ilaç kullanıyorlar.

Bu kişiler diyabet hastası oldukları gibi bir kısmında hipertansiyon ve obezite de mevcutmuş.

37 gönüllü yemeklerden sonra yani günde 3 kez 40 ml (4 yemek kaşığı) suyun içine, 20 ml (2 yemek kaşığı) alıç sirkesi koyarak bir ay (4 hafta) süre ile içmeleri istenmiş.

Deneklerden elde edilen sonuçlar;

Bel cevresinden 1.5-2.5 kilo zayıflamış
Vücut kitle indeksleri düşmüş
Kan şekerleri (glikoz) 10-30 mg arası düşmüş
Tansiyonları 1.5-2 puan düşmüş
Kolesterol ve LDL kan değerleri düşmüş
HDL (iyi) yükselmiş

Olarak elde edilmiş.

Alıç Sirkesi bu etkilerini içeriğindeki;

Fenoller
Antosiyanin
Antioksidanlar vasıtası ile gerçekleştiriyor.

Dikkat ettiğiniz gibi bu maddeler aynı zamanda kalp hastalıklarını önleyici etkilidirler.

Öneri…

Elde edilen bulgular eşliğinde; Eğer Alıç’a veya Alıç Sirkesi’ne allerjiniz veya intoleransınız yok ise;

Hekiminize danışarak ve onayını aldıktan sonra kan değerlerinizi ölçtürüp,

Sabah kahvaltı sonrası

Öğlen yemeği sonrası

Akşam yemeği sonrası

4 yemek kaşığı suya 2 yemek kaşığı alıç sirkesi koyup içebilirsiniz.

4 hafta uygulayıp, sonra tekrar kan değerlerinizi ölçtürüp hekiminiz ile birlikte sonuçları değerlendirebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ ALIÇ SİRKESİNİN BİYOAKTİF ÖZELLİKLERİNİN VE METABOLİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ ZEHRA KADAŞ http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/583045/yokAcikBilim_447216.pdf?sequence=1&isAllowed=y

⭐️⭐️ Bağışıklık Tepkilerine Odaklanarak Sağlıkta Alıç Sirkesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38931223/

⭐️⭐️ Yeni Bir Alternatif Besin Kaynağı Alıç Sirkesi: Protein, Glikoz ve GLP-1 ile Nasıl Etkileşime Girer https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11243100/

⭐️⭐️ Bağışıklık Tepkilerine Odaklanarak Sağlıkta Alıç Sirkesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11206889/

⭐️⭐️ Alıç ve Ekstraktlarının Ateroskleroz Üzerindeki Rolü ve Mekanizmaları: Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7047282/

⭐️⭐️ Kalp ve Damar Hastalıklarının Önlenmesi ve Tedavisi İçin Meyveler https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28608832/

⭐️⭐️ Seçilmiş Beslenmeyle Aterosklerozla Mücadele https://www.mdpi.com/1422-0067/23/15/8233

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni26 Ocak 2025

25 Ocak 2025

Hava Almak mı ? Oksijen Vermek mi ?

Oksijen yaşam için elzem..

İlkokul bilgileriniz aklınıza geldiğinde havada % 21 Oksijen olduğunu hemen hatırlayacaksınız.

Lise bilgilerinize göre, “Dalton Kanunu‘ na göre bir gaz karışımı basıncı içeriğinde bulunan her bir bileşenin ayrı ayrı basınçlarının toplamıdır.” Yine aynı bilgilerinize göre, ”Atmosfer basıncı 760 mmHg”

Üniversite de ilgili bir bölüm okuyan, ”Atmosfer basıncı 760 mmHg iken soluduğumuz hava içinde; %78 Azot, % 21 Oksijen, %0,97’si argon, neon, helyum ve metan gibi eser elementler, %0.03 Karbondioksit bulunduğunu biliyor.

Konumuza gelecek olursak, sağlık kuruluşlarında, ambulanslarda, revirlerde hatta bazen ”bu niye burada?” diyeceğimiz yerlerde tıbbi oksijen tüpleri görüyoruz. Ve tabi ki sağlıkçıların olduğu pekçok yerde de oksijen uygulamalarına şahit oluyoruz.

Gelelim sorulara

Hasta hava mı alacak yoksa siz oksijen mi vereceksiniz?

Hangi hastaya oksijen uygulaması yapılmalı?

Oksijen uygularken miktar nasıl ayarlanmalı?

Ne ile oksijen verilmeli?

Ne kadar süreli oksijen verilmeli?

Soruları çoğaltmak mümkün… Gelin oksijen kullanım bilgilerinizi tekrar edelim…

İşyerlerinizin Revirlerinde Oksijeni Nasıl Doğru ve Etkili Kullanabilirsiniz?

Önce Zarar Verme

Her ne kadar tıbbın felsefesi olarak söylense de aslında hayatın felsefesi olmalıdır. Önce Zarar Verme.

Yüksek konsantrasyonda oksijene maruziyetin potansiyel yan etkileri, normal fizyolojik fonksiyonlarda değişiklikler, oksijene bağlı doku hasarı / oksijen toksisitesi ve karbondioksit birikimidir.

Lakin…

Revirlerde; özel sebepleriniz ve ekipmanlarınız yoksa yüksek konsantrasyonlu oksijen vermeyeceğiniz, acil durumlarda ilk – geçici müdahale için kısa süreli kullanacağınız, uzun süreli oksijen vermeyeceğiniz için oksjien tedavisinin riski yok denecek kadar azdır.

Yine de önemli ve maalesef ihmal edilebilen bir konu olduğu için hatırlatayım; Oksijen tüplerinizi uygun bir yere muhakkak sabitleyin. Bu konuda iş güvenliği uzmanınızdan bilgi ve öneri alabilirsiniz.

Revir çalışmalarında hastaya oksijen vermeye karar verdiğiniz veya işyeri hekimi tarafından oksijen verilmesi istediğinde yapılacakları inceleyelim. (Oksijen verilmesi gerekli durumlara başka bir yazı konusudur.)

Hastanın başına geldik.

Oksijen Flowmetresi (Debimetresi)’ ni ayarlayama zamanı…

Flowmetre ile göz göze geldik. Hızla ayrıntılarına bakıyoruz.

Herhangi bir hasar sorun var mı? Yok… Devam

Gaz prizi oksijen tüpüne takılı mı? Evet… Devam

Nemlendirici şişede yeterli suyumuz var mı? Evet…Seviye ortanın üstünde… Devam

Oksijen çıkışı kanül / maske hortumuna takılı mı? Evet… Devam

Tercihen önce oksijeni açın – vermeye başlayın sonra oksijen kanülünü veya oksijen maskesini hastaya takın. Neden mi?

Çünkü

Oksijen açık değil iken taktığınızda; hasta burnunun / burun ve ağzının kapanması ile ve üstüne üstük de oksijen (hava) gelmediği endişesi ile anksiyeteye girebilir.

”Bundan oksijen (hava) gelmiyor” uyarısı ile karşılaşmanız ve sizin hata yaptığınız unuttuğunuz vb gibi gereksiz ithamlara maruz kalabilirsiniz.

Bu hususlar acillerin sık yaşanılan gereksiz gerginlik sebepleridir. Tavsiyem ayrıntılara dikkat edin.

Geldik Flowmetrede son adımınıza;

Gözünüz oksijenin dakikadaki litre miktarını gösterecek üst biberondaki bilyede, eliniz de oksijenin dakikadaki litre miktarını ayarlayacağınız akış kontrol düğmesinde…

Varsayalım revirde tek sağlıkçı sizsiniz. Oksijeni ayarlayacağınız L/dk nın kararını da siz vereceksiniz..

Kafanızdan geçecekleri yazmaya çalışacağım.. Eksiklerimi siz uygulamada tamamlarsınız.

Hastaya oksijen verirken dikkat edilmesi gereken iki husus var

Oksijen akış hızı
Fi0₂

Oksijen akış hızı: Oksijen akış ölçer cihazımızda gördüğümüz sayıdır, genellikle 1-15 L/dk arasındadır.

Fi0₂ (Fraction of inspired oxygen)(Solunan Oksijenin Kesri): Solunan havanın oksijen yüzdesi anlamına gelir. Solunan her 100 hava molekülünün kaç tanesinin Oksijen olduğunu gösteren sayıdır. Normalde bu sayı 21 iken hastalarda bu ihtiyaç artmaktadır.

Fi – hesaplamalarımızda kullanılan “21” değeri atmosferde bulunan % 21 Oksijen den gelmektedir.

%100 Oksijen verilen bir kişi de tahmini Fi0₂ değeri Hesabı: 21 + (L / dk Oksijen X 4) = % değer

Örnek: 5 L/dk O2 verilen bir hasta için Fi0₂ = 21 + (5 x 4) = %41 = 0,41

Eğer oksijen akış hızını 1L/dk olarak ayarlarsanız, hastaya %100 oksijenden 1L/dk verirsiniz.
Eğer oksijen akış hızını 5L/dk olarak ayarlarsanız, hastaya %100 oksijenden 5L/dk verirsiniz.
Eğer oksijen akış hızını 10L/dk olarak ayarlarsanız, hastaya %100 oksijenden 10L/dk verirsiniz.
Eğer oksijen akış hızını 15L/dk olarak ayarlarsanız, hastaya %100 oksijenden 15L/dk verirsiniz.

Evet.. Siz %100 oksijen veriyorsunuz da...

Hasta Gerçekte Ne Kadar Oksijen Soluyor

Siz %100 oksijen veriyorsunuz. Lakin hastanın soluduğu gerçek Fi0₂ hastanın akış gereksinimlerine dayanır…

Haydaaa… Siz zaten gereksinimi olduğu için hastaya oksijen veriyordunuz.

Hastanın gereksinimi de ne demek ?

Bu hususu açıklamak için en yüksek inspirasyon (nefes alma – akciğerlerin hava ile dolması) akışımızı hatırlayalım.

Dış ortamdan (Atmosfer) alınan hava (oksijen) akciğerlere ortalama belirli bir hız ile ulaşır. Bu sırada yani normal solunum hızında nefes aldığımızda solunum kaslarımız rahat çalışır ve kişiye yorgunluk hissettirmez. Normal en yüksek inspirasyon akışımız 20-30L/dak arasında değişir.

Maske kullanımında; CO2 birikimini engellemek için minimum akım 5lt/dk olmalı.

Kişinin solunum hızının aynı oksijen tedavisinin farklı olduğu üç farklı durum inceleyelim.

1. İnspirasyon akışı 30L/dak olan ve oksijen uygulaması yapılmayan kişi

Kişinin hedef inspirasyon akışı hızını en üst normal değer olan 30 L / dak olmasını kabul ediyoruz.

Burada kişinin herhangi bir sorunu olmadığı için oksijen tedavisi verilmiyor. Odanı içerisinde normal hava olduğuna göre Fi0₂ = %21 dir.

Kişinin solunumla aldığı oksijenin hesabının formülü:

Solunan Oksijenin Konsantrasyonu = Solunan Oksijenin Konsantrasyonu X Dakikada Solunan Litre / Dakikada Solunan Litre

Birinci kişinin Soluduğu / Aldığı Oksijenin Konsantrasyonu = 21 X 30 / 30

Birinci kişinin Soluduğu / Aldığı Oksijenin Konsantrasyonu = 21 X 30 = 630

Birinci kişinin Soluduğu / Aldığı Oksijenin Konsantrasyonu = 630 ÷ 30 = %21

Birinci kişinin Soluduğu / Aldığı Oksijenin Konsantrasyonu = Fi0₂ %21 (dakikada aldığı)

Burada sonuç baştan belliydi lakin hesabı yapmaya normal solunumlu oksijen tedavisi verilmeyen bir kişi ile başlayarak karşılaştırma yapılabilirsiniz.

2. İnspirasyon akışı 30L/dak olan ve 10 L/dk oksijen uygulaması yapılan kişi

Kişinin hedef inspirasyon akışı hızını en üst normal değer olan 30 L / dak olmasını kabul ediyoruz.

Fi0₂ = % 100 oksijen tüpünden kanül / maske yolu ile 10 L / dak olacak şekilde ayarlama yaparak oksijen verdiğinizde hastanızın aldığı oksijenin konsantrasyonunu hesaplayalım.

Kişi dakikada 30 Litre solunum (inspirasyon) yapıyor: Dakikada 10 Litresi % 100 lük oksijen veriliyor.

Kişi dakikada 30 Litre solunum (inspirasyon) yapıyor: Dakikada 20 Litresi % 21 lik bulunduğu odanın havasını (oksijeni) kendisi soluyarak alacak.

(10 x 100) + (20 x 21) = 1420

1420 ÷ 30 = Fi0₂ %47 dakikada aldığı oksijenin konsantrasyonu bulduk.

3. İnspirasyon akışı 30L/dak olan ve 15 L/dk oksijen uygulaması yapılan kişi

Kişinin hedef inspirasyon akışı hızını en üst normal değer olan 30 L / dak olmasını kabul ediyoruz.

Fi0₂ = % 100 oksijen tüpünden kanül / maske yolu ile 15 L / dak olacak şekilde ayarlama yaparak oksijen verdiğinizde hastanızın aldığı oksijenin konsantrasyonunu hesaplayalım. (Revirlerinizde yer alan Flowmetre üst biberonu 15 L/dk)

Kişi dakikada 30 Litre solunum (inspirasyon) yapıyor: Dakikada 15 Litresi % 100 lük oksijen veriliyor.

Kişi dakikada 30 Litre solunum (inspirasyon) yapıyor: Dakikada 15 Litresi % 21 lik bulunduğu odanın havasını (oksijeni) kendisi soluyarak alacak.

(15 x 100) + (15 x 21) = 1815

1815 ÷ 30 = Fi0₂ %60,5 dakikada aldığı oksijenin konsantrasyonu bulduk.

Kişinin solunum hızının farklı oksijen tedavisinin aynı olduğu üç farklı durum inceleyelim.

1. İnspirasyon akışı 50 L/dak olan ve oksijen uygulaması yapılmayan kişi

Kişinin hedef inspirasyon akışı hızını en üst normal değer olan 50 L / dak olmasını kabul ediyoruz.

Burada kişinin herhangi bir sorunu olmadığı için oksijen tedavisi verilmiyor. Odanın içerisinde normal hava olduğuna göre Fi0₂ = %21 dir.

Kişinin solunumla aldığı oksijenin hesabının formülü:

Solunan Oksijenin Konsantrasyonu = Solunan Oksijenin Konsantrasyonu X Dakikada Solunan Litre / Dakikada Solunan Litre

Birinci kişinin Soluduğu / Aldığı Oksijenin Konsantrasyonu = 21 X 50 / 50

Birinci kişinin Soluduğu / Aldığı Oksijenin Konsantrasyonu = 21 X 50 = 1050

Birinci kişinin Soluduğu / Aldığı Oksijenin Konsantrasyonu = 1050 ÷ 50 = %21

Birinci kişinin Soluduğu / Aldığı Oksijenin Konsantrasyonu = Fi0₂ %21 (dakikada aldığı)

Solunum hızı artmış fakat oksijen tedavisi verilmeyen kişi ile başladık önceki gibi…

2. İnspirasyon akışı 50L/dak olan ve 15 L/dk oksijen uygulaması yapılan kişi

Kişinin inspirasyon akışı hızı herhangi bir sebep ile 50 L / dak olarak revire geldi.

Kişi dakikada 50 Litre solunum (inspirasyon) yapıyor: Dakikada 15 Litresi % 100 lük oksijen veriliyor.

Kişi dakikada 50 Litre solunum (inspirasyon) yapıyor: Dakikada 35 Litresi % 21 lik bulunduğu odanın havasını (oksijeni) kendisi soluyarak alacak.

(15 x 100) + (35 x 21) = 2235

2235 ÷ 50 = Fi0₂ %44,7 dakikada aldığı oksijenin konsantrasyonu bulduk.

⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️ ⭐️⭐️⭐️⭐️

15 L / dak hızla %100 oksijen verdiğiniz iki durumu görmüş olduk (Yukarıya tekrar bakın)

Kişinin İnspirasyon akışı 30L/dak olduğunda 15 L / dak hızla %100 oksijen verirseniz Fi0₂ %60,5

Kişinin İnspirasyon akışı 50L/dak olduğunda 15 L / dak hızla %100 oksijen verirseniz Fi0₂ %44,7

Gördüğünüz gibi hastanın solunum hızı arttıkça aynı hızda verdiğiniz oksijenden aldığı oksijen verimi düşüyor.

3. İnspirasyon akışı 15 L/dak olan ve 15 L/dk oksijen uygulaması yapılan kişi

Kişinin inspirasyon akışı hızı herhangi bir sebep ile 15 L / dak olarak revire geldi.

Kişi dakikada 15 Litre solunum (inspirasyon) yapıyor: Dakikada 15 Litresi % 100 lük oksijen veriliyor.

Kişi dakikada 15 Litre solunum (inspirasyon) yapıyor: Dakikada 0 Litresi % 21 lik bulunduğu odanın havasını (oksijeni) kendisi soluyarak alacak.

(15 x 100) + (0 x 21) = 1500

1500 ÷ 15 = Fi0₂ %100 dakikada aldığı oksijenin konsantrasyonu bulduk.

Bu Bilgileri ve Oksijeni Nasıl Kullanmalısınız?

⭐️ Oksijen tedavisinin hedefi olan hastanın oksijen satürasyonunu arttıran; verilen oksijenin hızı değil FiO2‘deki artıştır.

⭐️ Hastanın inspirasyon hızı değiştiğinde Fi0₂ yi korumak için oksijen akış hızını da değiştirmek gerekir.

⭐️ Doğru ve etkili oksijen tedavisi için, hastanın normal oksijen satürasyonuna ulaşması için gereken en düşük Fi0₂ dengesini sağlamak gerekir.

⭐️ Revir şartlarında oksijen tüpleri ile saf oksijen belirli (15 L/dk) bir akım hızında uygulanabilirse de hastanın dakikada aldığı havanın akciğerin içine ve dışına hareketinin (ventilasyonun) kalan kısmı oda havasından karşılanmaktadır.

⭐️ Bu nedenle değişken ventilasyonu olan hastalarda bu cihazlarla sabit bir Fi0₂ verilmesi mümkün olmamaktadır.

⭐️ İşte bu nedenle sabit Fi0₂ ihtiyacı olan hastalarda düşük akımlı oksijen sistemleri uygulanırken dikkatli olunmalıdır.

Dikkat;

Nazal kanül, Basit yüz maskesi ve Rezervuarlı maske ile oksijen tedavisi uygularken özel durumlar (hastalıklar) haricinde aşağıdaki tabloda yer alan akım hızlarını (L/dk) uygulayabilirsiniz.

Düşük Akımla Oksijen Veren Sistemler ve Tahmini Oksijen Fraksiyonları Tablosu

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni25 Ocak 2025