4 Ağustos 2025

Biyosidal Ürün Uygulayıcılarında Görülebilecek Cilt Hastalıkları ve Deri Bulguları

Biyosidal ürün uygulama işi, çoğu zaman yalnızca solunum riskleri üzerinden değerlendirilir. Oysa sahada çalışan herkes bilir ki bu işte ilk temas eden organ cilttir. Eldivenin altı, tulumun içi, yüz, boyun ve el bilekleri; kimyasal maddelere en sık ve en uzun süre maruz kalan alanlardır.

Biyosidal ürün uygulayıcılarında en sık karşılaştığımız sağlık sorunlarından birinin cilt ve deri hastalıkları olduğunu özellikle vurgulamak istiyorum. Çünkü ciltte başlayan birçok bulgu, zamanında fark edilmezse kalıcı hastalıklara dönüşebilmektedir.

Cilt Neden Bu Kadar Hassastır?

Cilt yalnızca bizi dış ortamdan ayıran bir kaplama değildir.
Aynı zamanda;

Kimyasalları emebilen
Isı ve nemle geçirgenliği artan
Hasar gördüğünde toksinleri daha hızlı içeri alan

canlı bir organdır.

Biyosidal ürünlerin büyük bir kısmı;

Yağda çözünebilen
Tahriş edici
Alerjen özellik taşıyan

maddelerdir. Özellikle terleme, uzun çalışma saatleri ve uygun olmayan koruyucu ekipman kullanımı, cilt temasını kaçınılmaz hale getirir.

En Sık Görülen Cilt Bulguları

Biyosidal ürün uygulayıcılarında erken dönemde ortaya çıkabilen deri bulguları şunlardır:

Kızarıklık
Kaşıntı
Yanma ve batma hissi
Kuruluk ve pullanma
Deride çatlaklar
Su toplama veya kabarcıklar
Ciltte renk değişiklikleri

Bu bulgular çoğu zaman “basit bir tahriş” olarak değerlendirilir. Ancak bu belirtiler, çoğu vakada mesleki cilt hastalığının ilk habercisidir.

Görülebilecek Cilt ve Deri Hastalıkları

1. İrritan Kontakt Dermatit

En sık görülen cilt hastalığıdır. Kimyasalın cilde doğrudan zarar vermesiyle oluşur.

Kızarıklık
Yanma hissi
Deride soyulma

özellikle ellerde ve ön kollarda görülür. Tekrarlayan maruziyetle kronikleşir.

2. Alerjik Kontakt Dermatit

Bağışıklık sisteminin kimyasala karşı hassasiyet geliştirmesi sonucu oluşur.

Şiddetli kaşıntı
Kabarcıklar
Yaygın kızarıklık

temas kesilse bile uzun süre devam edebilir. Bir kez geliştikten sonra aynı maddeye tekrar maruziyet daha ağır reaksiyonlara yol açar.

3. Kimyasal Yanıklar

Yoğun veya yanlış kullanım sonucu ortaya çıkabilir.

Deride ani ağrı
Su toplama
Açık yara oluşumu

acil tıbbi müdahale gerektirir ve iz bırakma riski yüksektir.

4. Kronik Cilt Kuruluğu ve Çatlaklar

Sürekli kimyasal temas ve sık el yıkama sonucunda görülür.

Derin çatlaklar
Kanama
Enfeksiyona açık yaralar

oluşabilir. Bu durum hem iş gücünü düşürür hem de ikincil enfeksiyon riskini artırır.

5. Pigmentasyon Bozuklukları (Ciltte Renk Değişiklikleri)

Uzun süreli maruziyet sonrası bazı bölgelerde:

Koyulaşma
Lekelenme
Matlaşma

görülebilir. Bu değişiklikler bazen kalıcıdır.

6. Cilt Üzerinden Sistemik Etkiler

Ciltte oluşan hasar sadece yüzeysel bir sorun değildir. Hasarlı cilt, kimyasalların kana geçişini kolaylaştırır.

Bu durum;

Nörolojik etkiler
Karaciğer yüklenmesi
Genel toksik etkilere

zemin hazırlayabilir.

Bu Bulgular Neden Hafife Alınmamalıdır?

Cilt hastalıkları genellikle sessiz ilerler. Çalışanlar çoğu zaman:

“Geçer” diye düşünür
İşten geri kalmamak için önemsemez
Kendi kendine krem kullanarak durumu bastırır

Oysa mesleki cilt hastalıkları erken tanınmazsa kalıcı hale gelir ve kişinin mesleğini yapmasını bile engelleyebilir.

Biz Bu Konuya Neden Özellikle Dikkat Ediyoruz?

Benim için cilt bulguları, sahada yapılan işin en erken uyarı sistemidir.
Ciltte başlayan sorunlar bize şunu söyler:

“Bu çalışan, bu kimyasala bu şekilde maruz kalmamalı.”

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği olarak yaklaşımımız;

Hastalık oluştuğunda raporlamak değil
Hastalık oluşmadan önce fark etmek
Çalışanı korurken işvereni de hukuki ve insani risklerden uzak tutmaktır

Cilt, bize en erken sinyali veren organdır.
Bu sinyalleri görmezden gelmek, daha ağır sağlık sorunlarına davetiye çıkarmaktır.

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği
sizinle çalışmaya hazır.

Amacımız Açık:

Personelinizin sağlığını gerçek anlamda korumak

Zorunlu sağlık tetkikleri ve raporlamalarda sizi riske sokmamak

Denetim süreçlerini stres olmaktan çıkarmak

İşinizi bilen, sorumluluğunuzu paylaşan bir İSG çözüm ortağı olmak

Eğer siz de;

Biyosidal uygulama sahalarını tanıyan,

Kolinesteraz ve sağlık heyeti süreçlerini doğru yöneten,

Mevzuatı sadece anlatan değil, uygulayan – uygulatan
bir OSGB ile çalışmak istiyorsanız,

📞 Bizimle iletişime geçin.

📍 Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği: Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın:

İşinizi biliyoruz.
Mevzuatı yönetiyoruz.
Sağlığınızı koruyoruz.

Biyosidal Ürün Uygulayıcıları İçin Yıllık Zorunlu Tetkik ve Tahlil Planlaması

Biyosidal Ürün Uygulayan Firmalara Özel Sağlık Hizmetlerimiz

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni4 Ağustos 2025

4 Ağustos 2025

Çalışanlarda KKD Harici Giysilerin İş Süreçleri ve İş Kazaları Üzerindeki Etkileri

İş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, sadece kişisel koruyucu donanımlar (KKD) ile sınırlı de değildir. Çalışanın iş ortamında giydiği iç çamaşırından, günlük elbisesine kadar her detay, fark edilmeyen ancak kritik öneme sahip risk faktörleri yaratabilir.

KKD haricindeki giysi seçimlerinin çalışma süreçlerine ve iş kazalarına olan etkisini teknik, fizyolojik ve ergonomik açılardan birlikte değerlendirelim.

Giysilerin seçimi, vücut sıcaklığının korunması, terin dışarı atılması, statik elektrik birikiminin önlenmesi, hareket kabiliyetinin sınırlanmaması ve yangın, kesik ya da kimyasal gibi maruziyetlere karşı koruma sağlaması gibi işlevsel roller üstlenir. Bu fonksiyonlar yeterince karşılanmadığında çalışan hem fiziksel yorgunluk hem de ani kazalarla karşı karşıya kalabilir.

İç Çamaşırı Seçiminin Çalışanın Fizyolojisine Etkileri

Termal Konfor ve Terletme

İç çamaşırının yapıldığı kumaş türü (pamuk, polyester, bambu vb.), terin vücuttan uzaklaştırılmasını etkiler. Sentetik kumaşlar teri emmek yerine vücut yüzeyinde tutar, bu da cilt irritasyonlarına, mantar enfeksiyonlarına ve termal rahatsızlığa neden olur. Termal rahatsızlık ise çalışma performansını düşürür.

Kas Destek ve Dolaşım Etkisi

Bazı ısıya duyarlı sıkı giysiler, kan dolaşımını engelleyerek yorgunluk hissini artırabilir. Sıkı çamaşırlar ayrıca böbrek bölgesinde ısı birikimine neden olur, bu da böbrek sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Cinsel ve Hormonal Sağlık Etkileri

Özellikle sıkı ve sentetik iç çamaşırları testislerde sıcaklık artışına ve sperm kalitesinde azalma gibi uzun vadeli etkiler yaratabilir. Kadınlarda hava almayan giysiler vajinal flora dengesini bozarak mantar enfeksiyonlarına yol açabilir.

Günlük Elbiselerin İş Kazalarına Etkisi

Gevşek, Bol ve Uzun Giysiler

Makineyle çalışılan alanlarda gevşek kol, paça veya kemer bölgesi, hareketli parçalara takılarak uzuv kopması, ezilme ve çekilme gibi ciddi kazalara neden olabilir.

Cep, Aksesuar ve Metal Detaylar

Fazla cepli, metal fermuarlı veya süs eklentili giysiler, kaynak, elektrik veya kimyasal ortamlarda ark oluşumuna, ısı iletimine veya ark atlamasına neden olabilir.

Yanıcı Kumaşlar

Pamuk gibi doğal kumaşlar yumuşak ve rahat olsa da açık alevle temas ettiğinde hızlı yayılabilir. Alev geciktirici işlem görmüş kumaşlar tercih edilmelidir.

Renk ve Görünürlük

Yetersiz aydınlatmalı ortamlarda koyu renk giysiler çalışanın fark edilmesini zorlaştırır. Bu da forklift, vinç gibi hareketli ekipmanlar tarafından görülmeyerek ezilme kazalarının artmasına neden olabilir.

Giysinin Ergonomik Etkileri

Hareket Kabiliyeti

Vücudu sıkan, elastikiyetsiz ya da esnemez kumaşların kullanımı çalışanın eğilme, uzanma ve yük kaldırma hareketlerini zorlaştırır. Bu da bel fıtığı, kas yırtığı gibi meslek hastalıklarının gelişimine zemin hazırlar.

Psikososyal Etki

Giysinin vücuda oturmaması, ter kokusu oluşturması ya da çekici olmaması gibi sosyal etkenler, çalışanın özgüvenini etkileyerek iş performansını düşürebilir.

Statik Elektrik ve Giysi Materyali

Sentetik kumaşlar statik elektrik oluşturarak toz, kimyasal zerrecik ya da yanıcı gaz ortamlarında çalışanlar için çok tehlikeli hale gelir. Özellikle solvent buharlarının bulunduğu ortamlarda bu durum patlama riski yaratabilir.

Sektörel Örnekler

Gıda İşleme Tesisleri

İç çamaşırının toz oluşturan veya tüylü yapıda olması, ürün kontaminasyonu riski taşır. Aşırı sıcak ortamda teri tutan kumaşlar gıda hijyenine zarar verir.

Kimya Sektörü

Kimyasallarla temas eden yüzeylerin üstüne sızdırmaz üst giyim olsa dahi, iç giysiler yanıcı, emici ya da tutucu ise içten maruziyet yaratabilir. Hızlı müdahale gerektiren durumlarda giysinin çıkmasını zorlaştıran modeller hayati risk taşır.

Elektrik-Elektronik Üretim

Statik elektrik birikimini önleyici giysiler tercih edilmelidir. Sentetik, metal parçalı ya da dokuma şeklinde işlem görmüş kumaşlar riskli olabilir.

Çözüm ve Standartlar

İç çamaşırında pamuk-bambu karışım nefes alabilir, antibakteriyel kumaşlar tercih edilmelidir.
Giysi dikişleri ve yapısı hareket kısıtlamayacak şekilde ergonomik tasarlanmalıdır.
Cepsiz, fermuarsız, yansıtıcısız, süs içermeyen sınırlı giyim sektörel farklılıklara uygun şekilde standartlaştırılmalıdır.
EN ISO 13688 ve sektöre özgü giysi standartları dikkate alınmalıdır.

İş kazalarının önlenmesinde KKD kadar çalışanın giydiği KKD-dışı giysiler de kritik rol oynar. Vücut sıcaklığını, hareket serbestisini, cilt sağlığını ve maruziyet risklerini doğrudan etkileyen bu faktörler, iş yeri risk analizlerine mutlaka dahil edilmelidir. Giyimin bir tercihten öte, sistemli bir çalışma parçası olduğu unutulmamalıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği4 Ağustos 2025

3 Ağustos 2025

Güneş Altında Saat Saat Vücudunuz!

👷‍♂️ Dışarıda Güneş Altında Çalışan İşçinin 8 Saatlik Vücudunun Yolculuğu

İnşaatta, tarlada, madende ya da yol kenarında…
Direkt güneşin altında çalışan (güneşlenen) bir bedenin saat ilerledikçe adım adım neler yaşadığını hiç merak ettiniz mi?

Güneşin altında çalışan bir işçinin organlarında saat saat gelişen değişimin hikâyesi…

🕘 🕘 🕘

Başlangıç (0. Saat) – Günaydın Güneş!

🧠 Beyin:

Enerjik hissedersiniz. Serotonin yükselir, biraz neşe gelir.
Göz bebekleri kısılır; ışık yoğunluğu arttıkça odak azalır.

❤️ Kalp-Damar Sistemi:

Güneşten gelen sıcaklıkla damarlar genişler.
Kan basıncı (tansiyon) hafif düşer ama kalp biraz daha hızlı çalışmaya başlar.

🕶️ Belirti:

Hafif terleme başlar. Güne başlamaya hazırsınız.

🕘 🕘 🕘

1. Saat – Vücut Motoru Isınıyor

🌡️ Deri:

Ter bezleri aktifleşir.
Deri yüzey sıcaklığı 37°C’yi geçmeye başlar.

💦 Böbrek:

Vücut su kaybettiğini fark eder.
Böbrekler “idrar üretimini azaltalım” sinyali verir.

🧠 Beyin:

Güneş ışığındaki UV ve ısı artışıyla dikkat dağılabilir.
Baş ağrısı oluşmaya başlayabilir.

🕶️ Belirti:

Alnınız ıslak, şapka takmadıysanız başınızda baskı hissi vardır.
Susuzluk sinyalleri ilk kez belirginleşir.

🕘 🕘 🕘

2. Saat – Tehlike Sessizce Yaklaşıyor

💨 Akciğer:

Hızlı nefes alma başlar, çünkü vücut ısı üretimini dengelemeye çalışır.
Nemli hava varsa oksijen alımı zorlaşır.

🧠 Beyin:

Beyindeki hipotalamus, vücut ısısını düşürmek için sinyal yollar.
Konsantrasyon bozulur. Refleksler yavaşlar.

🕶️ Belirti:

Halsizlik başlar.
“Bir gölge bulsam iyi olacak” düşüncesi ilk kez belirir.

🕘 🕘 🕘

4. Saat – Vücut Alarm Veriyor

❤️ Kalp:

Nabız hızlanır. Kalp günde 10.000 fazladan atış yapabilir.
Vücut sıvısız kalırsa tansiyon ani düşebilir.

🧠 Beyin:

Baş dönmesi, görmede bulanıklık başlar.
Güneş çarpması (ısı bitkinliği) riski oluşur.

🦠 Bağışıklık Sistemi:

UV ışınları, derideki savunma hücrelerini baskılar.
Güneş yanığı riski başlar.

🕶️ Belirti:

Yürürken sendeleme hissi olur.
Ağız kurur, idrar rengi koyulaşır.
Cilt kızarır ve “yanıyor” gibi hissedilir.

🕘 🕘 🕘

6. Saat – Organlar Streste

🧠 Beyin:

Karar alma yetisi bozulur.
Hatalı ekipman kullanımı veya kazaya yatkınlık başlar.

🧬 Kaslar:

Kaslara kan akışı azalır, kramp başlar.
Özellikle baldır ve karın kaslarında istemsiz kasılmalar görülür.

🧠 Beyin:

Vücut ısısı 39°C’yi geçebilir → Bilinç bulanıklığı, mide bulantısı.

🕶️ Belirti:

Terleme azalır: Bu kötü işarettir. Vücut artık susuzluktan çalışmayı bırakıyor olabilir.
Baş ağrısı şiddetlenir. Gözler kararıyor olabilir.

🕘 🕘 🕘

8. Saat – Güneşin Zirvesinde Yorgun Beden

🧠 Beyin:

Güneş çarpması sınırındadır. Vücut ısısı 40°C’ye yaklaşırsa hayati tehlike başlar.
Serinletilmezse bilinç kaybı yaşanabilir.

💨 Solunum:

Nefes düzensizleşir. Sıvı kaybı nedeniyle kan koyulaşmıştır, oksijen taşıma zayıflar.

🩸 Karaciğer ve Böbrek:

Aşırı sıvı kaybı ve yüksek sıcaklık, karaciğer enzimlerini yükseltir.
Böbrekler alarm verir → “Akut böbrek hasarı” bile gelişebilir.

🕶️ Belirti:

Göz kararması, bayılma, mide bulantısı, kas seğirmesi ve hayal görme hissi oluşabilir.

🔚 🔚 🔚

Güneşin Sessiz Hasarı

☀️ Güneş altında geçirilen uzun saatler yalnızca ciltte bronzluk bırakmaz…

Kronik UV maruziyeti, cilt kanseri riskini artırır.
Sık sık dehidratasyon, böbrek taşı riskini yükseltir.
Beyin sürekli strese girerse, hafıza ve karar verme mekanizması zayıflar.

✅ ✅ ✅

Çözüm – Akıllı Güneş Stratejisi

Önlem	Açıklama
🧢 Geniş kenarlı şapka	Baş ve enseyi korur.
🥤 30 dakikada bir su içme	Günde 2,5-3 litre arası.
👕 UV koruyucu kıyafet	Cilt hasarını azaltır.
😎 Güneş gözlüğü (UV400)	Göz sağlığını korur.
🕒 11:00–16:00 arasında mola	Gölgelik alan önerilir.

🎯 🎯 🎯

Unutmayın!

Direkt güneşin altında geçen her saat, sadece terlettiğiniz bir zaman değil, organlarınıza stres yüklediğiniz bir dilimdir.

🌡️ Vücudunuz sizi uyarır… ama bazen çok geç olabilir.
Korunun, fark edin, serin kalın!

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Güneşe Maruz Kalma ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Güneşe Maruz Kalmanın Obezite ve Kardiyometabolik Disfonksiyon Geliştirme Riskini Azaltabileceği Mekanizmalar https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5086738/

⭐️⭐️ Güneşe Maruz Kalma – Tehlikeler ve Faydalar https://ar.iiarjournals.org/content/42/4/1671

⭐️⭐️ Güneş yanığı https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534837/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni3 Ağustos 2025

3 Ağustos 2025

Teflonun Şaşırtıcı Hikâyesi

Tavadan Uzaya

Her şey bir “kazayla” başladı…

Yıl 1938. Amerika Birleşik Devletleri’nin New Jersey eyaletinde, Roy Plunkett adında genç bir kimyager, soğutucu gazlarla ilgili deneyler yapıyordu. Bu deneylerde tüplerden birinde, normalde gaz hâlinde olması gereken madde beklenmedik şekilde beyaz, mumsu bir katıya dönüşmüştü. Ne olduğunu anlamaya çalıştı. Madde yanmıyor, suyu itiyor, ısıya da oldukça dayanıklıydı. Bu tuhaf maddeye sonradan “Politetrafloroetilen” (PTFE) adı verildi. Ancak hepimizin bildiği adıyla o bir TEFLON’du!

Plunkett bu keşfi ilk başta soğutucu gaz üretiminde kullanmak istese de, zamanla bu maddenin eşsiz özellikleri fark edildi:

Yapışmaz,
Isıya dayanıklı,
Kimyasallara karşı dirençli,
Neredeyse hiçbir şeye tepki vermiyor.

Ve işte teflonun yolculuğu başlamış oldu…

☢️ ☢️ ☢️

Önce Savaş, Sonra Mutfak!

Teflon, ilk yıllarında mutfaklarda değil, laboratuvarlarda ve askeri sanayide kullanıldı. Özellikle Manhattan Projesi (atom bombası geliştirme programı) sırasında, nükleer materyallerle çalışan bilim insanları için güvenli kaplama malzemesi arandığında, teflon kimyasal tepkimeye girmeyen yapısıyla ideal bulundu.

1950’li yıllarda uzay yarışları başladığında, NASA da teflonu keşfetti. Uzay araçlarının yalıtımında, astronot kıyafetlerinde ve elektrik kablolarının kaplamasında kullanıldı. Çünkü ısıya ve radyasyona dayanıklıydı.

Ancak mutfağa gelişi biraz zaman aldı…

🍳 🍳 🍳

1960’lar – Teflon Tavaların Mutfaklarla Tanışması

1961 yılında Fransız bir mühendis, teflon kaplı ilk yapışmaz tavayı üretmeyi başardı. Bu devrim niteliğinde bir yenilikti. Artık yumurta tavaya yapışmıyor, balık dağılmadan kızarıyor, temizlik kolaylaşıyordu.

Kısa sürede Amerika ve Avrupa’daki evlerde teflon tencereler ve tavalar vazgeçilmez hâle geldi. Üreticiler bu yeni mucize kaplamayı “modern mutfağın mucizesi” diye pazarladı. Gerçekten de hayatı kolaylaştırıyordu.

❗ ❗ ❗

Derken 1990’larda Sorular Artmaya Başladı…

Teflon kaplamaların üretiminde kullanılan bazı maddelerin (özellikle PFOA) doğada birikici olduğu ve vücutta kalabildiği fark edildi.

Bu maddelerin:

Karaciğer ve böbrek sorunlarına,
Doğurganlık problemlerine,
Bazı kanser türlerine neden olabileceğine dair araştırmalar yapılmaya başlandı.

Üstelik 260°C üzerinde ısındığında, teflonun bozulduğu ve zehirli dumanlar yaydığı da tespit edildi. Bu dumanların, özellikle küçük kuşlar ve solunum problemi yaşayanlar için ölümcül olabileceği görüldü.

🔄 🔄 🔄

2000’ler – Yeniden Yapılanma ve Güvenlik Tartışmaları

Bu gelişmeler sonrası pek çok teflon üreticisi, PFOA gibi maddeleri üretimden çıkardı. 2015 itibarıyla birçok ülkede PFOA kullanımı yasaklandı. Ancak bazı eski tavalarda bu risk hâlâ mevcut.

Bugün piyasada satılan teflon ürünlerinin çoğu PFOA içermiyor. Ancak yine de aşırı ısıya maruz bırakmak, çizilmiş tavalarda yemek pişirmek, yanlış temizlik yöntemleri kullanmak, hâlâ sağlık açısından risk oluşturabiliyor.

☠️ ☠️ ☠️

Dünya Sağlık Örgütü: PFOA’yı insanlar için kanserojen (Grup 1) ve PFOS’u da insanlar için olası kanserojen (Grup 2B) olarak sınıflandırdı.

THE LANCET Oncology – Perflorooktanoik asit ve perflorooktansülfonik asidin kanserojenliği

☠️ ☠️ ☠️

İlginç Bilgiler

Teflon, Guinness Rekorlar Kitabı’na “en kaygan madde” olarak girmiştir.
Sinekler bile teflon yüzeyde yürüyemez çünkü tutunamazlar!
Uzay mekiği Columbia’nın bazı parçaları teflonla kaplıydı.
Teflon, diş ipliği ve saç düzleştiricilerde bile kullanılmıştır.

🎯 🎯 🎯

Mucize mi, Tehlike mi?

Teflon, doğru kullanıldığında yaşamı kolaylaştıran harika bir buluştur. Ancak bu kolaylığın arkasındaki kimyasal gerçeği bilmek, özellikle evde yemek yapanlar, çocuklarına gıda hazırlayanlar ve sağlık konusunda duyarlı bireyler için çok önemlidir.

Unutmayın

Teflon çizildiyse, veda etme vakti gelmiştir.
Tavanız ısınıp duman çıkartıyorsa, sadece yemeğiniz değil sağlığınız da yanıyor olabilir.
Seramik, döküm, çelik gibi alternatifleri değerlendirin.

Teflonun hikâyesi bir kazayla başladı, ama nasıl bittiği bizim seçimlerimize bağlı.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Perflorooktanoik asit https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Perfluorooctanoic-acid

⭐️⭐️ Perflorooktanoik asit ve perflorooktansülfonik asidin kanserojenliği https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38043561/

⭐️⭐️ Gıdalarda perflorooktan sülfonik asit ve perflorooktanoik asitin bulunmasıyla ilgili insan sağlığı riski https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32625773/

⭐️⭐️ Perflorooktanoik Asit (PFOA) ve Perflorooktan Sülfonatın (PFOS) İki Yeşil Mikroalg Türü Üzerindeki Toksisite Etkileri https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36768770/

⭐️⭐️ Perflorooktanoik asit (PFOA), perflorooktan sülfonik asit (PFOS) ve perflorononanoik asit (PFNA), insan HepaRG karaciğer hücrelerinde trigliserit düzeylerini artırır ve kolesterol gen ekspresyonunu azaltır https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32588087/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Makaleler3 Ağustos 2025

3 Ağustos 2025

Beynin Sağ ve Sol Yarımküresi Arasında Farklar

İnsan beyni, mucizevi bir denge ve uyum ustasıdır. Dışarıdan bakıldığında simetrik bir yapı gibi görünse de, aslında her yarısı farklı düşünür, farklı hisseder ve farklı yollarla dünyayı algılar.

Beynin sağ ve sol yarımküreleri arasındaki farkları keşfederek kendi zihinsel eğilimlerimizi daha iyi anlayabiliriz. Kimimiz duygularla düşünür, kimimiz mantıkla karar veririz; kimimiz renkleriyle konuşur, kimimiz sayılarla. İşte bu farklar, hem bireysel yaratıcılığımızın hem de toplumsal çeşitliliğimizin temelini oluşturur. Hazırsanız, beynimizin iki yakasını karşılaştıralım…

🧠 🧠 🧠

Dil – Konuşma Yetisi

Sol beyin: Cümle kurar, yazı yazar, grameri anlar.
Sağ beyin: Ses tonunu, mimikleri, duygusal alt tonu çözer.
🔹 Örnek: Birisi “İyiyim” dediğinde sol beyin kelimeyi anlar, sağ beyin “Aslında üzgün” olduğunu hisseder.

Vücut Kontrolü

Sol beyin: Vücudun sağını yönetir.
Sağ beyin: Vücudun solunu yönetir.
🔹 Örnek: Sol beyin – Sağ eliyle yazı yazan çocuklarda sol beyin daha baskındır.Sağ beyin – Sol eliyle resim çizen bir çocuk daha çok sağ beynini kullanıyor olabilir.

Rüyaların İçeriği

Sol beyin: Olay örgüsüne sahip rüyalar görür.
Sağ beyin: Soyut ve duygusal rüyalar görür.
🔹 Örnek: Sol beyin – “Dün rüyamda önce okula gittim, sonra sınava girdim, sonra eve döndüm.” Sağ beyin – “Rüyamda renkli kuşlar gökyüzünde ağlıyordu, ama konuşuyorlardı da!”

Analitik Düşünme vs. Sanatsal Yaratıcılık

Sol beyin: Matematik, mantık, hesaplama işlerini yürütür.
Sağ beyin: Resim yapar, hayal kurar, müziği hisseder.
🔹 Örnek: Hesap makinesine benzetilen sol beyin, boya paletiyle oynayan sağ beyinle tam bir zıt karakterdir.

İletişim Biçimi

Sol beyin: Sözcükleri dikkatli seçer.
Sağ beyin: Tonlama ve beden diliyle iletişim kurar.
🔹 Örnek: Sol beyin – Proje sunarken konuşmasını yazılı metne uygun şekilde sunar. Sağ beyin – Sunumda heyecanını ses tonu, el hareketleri ve mimikleriyle belli eder.

Zaman Algısı

Sol beyin: Dakiktir, zamanlamaya dikkat eder.
Sağ beyin: Zamanı unutabilir, “an”da yaşar.
🔹 Örnek: Sol beyin – randevuya erken gitmek ister, sağ beyin yolda kuşları izlemeye dalar.

Problem Çözme Yöntemi

Sol beyin: Adım adım çözer.
Sağ beyin: Sezgisel çözüm üretir.
🔹 Örnek:Sol beyin – Matematik problemi çözerken önce problemi okur, sonra işlemleri sırayla yazar. Sağ beyin – “Bir şey eksik gibi, cevabı bu ama bir yer atlanmış” diyerek kontrol eder ve farklı yöntem dener.

Detay vs. Bütün Görüntü

Sol beyin: Parçaları tek tek inceler.
Sağ beyin: Bütünü, genel resmi kavrar.
🔹 Örnek: Sol beyin ağaca bakar, sağ beyin ormanı görür.

Düzen ve Sıralama

Sol beyin: Liste yapar, sıralama ve organizasyondan hoşlanır.
Sağ beyin: Kaotik olsa da yaratıcıdır, sıraya takılmaz.
🔹 Örnek: Sol beyin gardırobu renklere göre dizer, sağ beyin “ilhamla” ne bulursa giyer.

İçsel Diyalog ve Akıl Yürütme

Sol beyin: İçinden sürekli konuşur, neden-sonuç düşünür.
Sağ beyin: Görsel düşünür, kelimesiz hayal kurar.
🔹 Örnek: Sol beyin – “Bu işi neden yapıyorum?” derken, sağ beyin – bir kelebekle uzaklara gider.

Öğrenme Tarzı

Sol beyin: Okuyarak öğrenir.
Sağ beyin: Görsel ve deneyerek öğrenir.
🔹 Örnek: Sol beyin – Tarih konularını okuyup özet çıkarır. Sağ beyin – Tarih konularını dramatize ederek ya da canlandırma yaparak öğrenir.

Yeni Bilgiye Yaklaşım

Sol beyin: Bilgiyi listeleyerek, analiz ederek öğrenir.
Sağ beyin: Bilgiyi görselleştirerek öğrenir.
🔹 Örnek: Sol beyin – Fen dersinde su döngüsünü aşama aşama yazar. Sağ beyin -Su döngüsünü renkli bir çizimle ve oklarla anlatır.

Empati Kurma Biçimi

Sol beyin: Mantıkla empati kurar.
Sağ beyin: Duyguyla empati kurar.
🔹 Örnek: Sol beyin – “Arkadaşım ödevini yapmamış çünkü evde misafiri vardı” diye düşünür. Sağ beyin – “Arkadaşım üzgün gibi, sarılayım ona” diyerek yaklaşır.

Okuma-Yazma vs. Yüz Tanıma

Sol beyin: Yazılı metinleri çözer.
Sağ beyin: Yüzleri tanır, mimikleri okur.
🔹 Örnek: Sol beyin kitabı okur, sağ beyin öğretmenin suratından sınavın zor olacağını anlar.

İrade vs. İçgüdü

Sol beyin: Plan yapar, kontrol eder.
Sağ beyin: Sezgilere dayanır, spontane davranır.
🔹 Örnek: Sol beyin diyet listesi yazar, sağ beyin pastayı görünce “bir dilimden bir şey olmaz” der.

Sözel Zeka vs. Görsel Zeka

Sol beyin: Sözcüklerle güçlüdür.
Sağ beyin: Renk, şekil, mekan algısıyla çalışır.
🔹 Örnek: Sol beyin sudoku çözer, sağ beyin görsel hafızayla labirent bulur.

Mizah Anlayışı

Sol beyin: Kelime oyunlarına güler.
Sağ beyin: Görsel şakalara güler.
🔹 Örnek: Sol beyin – “Anne neden bilgisayarı yıkadın?” – “Çünkü virüs bulaşmış!” gibi esprilerde güler. Sağ beyin – Bir çocuğun yanlışlıkla şemsiyeyi ters açması ya da komik dansı, sağ beyni güldürür.

Geçmiş ve Gelecek vs. Şu An

Sol beyin: Geçmişi analiz eder, geleceği planlar.
Sağ beyin: Anı yaşar, hisseder.
🔹 Örnek: Sol beyin “Yarın ne giyeceğim?” diye düşünürken, sağ beyin o anki güneşi hissetmeye odaklanır.

Dikkat Türü

Sol beyin: Detaylara odaklanır.
Sağ beyin: Büyük resmi görür.
🔹 Örnek: Sol beyin – Bir yazı tahtasında yazım yanlışı gören öğrenci “ö” yerine “o” yazıldığını hemen fark eder. Sağ beyin – Sınıfa girip kimsenin gülümsemediğini fark eden bir çocuk “Bir şey olmuş gibi, hava çok tuhaf” diyebilir.

🎯 🎯 🎯

Özellik	Sol Beyin	Sağ Beyin
Dil	Konuşur, yazar	Tonlamayı, mimikleri çözer
Zeka Türü	Mantıksal, sözel	Görsel, sezgisel
Zaman Algısı	Geçmiş ve gelecek	Şu an
Odak	Parça, detay	Bütün, genel görünüm
Karakter	Planlı, titiz	Yaratıcı, özgür

Beynin sağ ve sol yarımküresi, biri olmadan diğerinin eksik kalacağı iki kardeş gibidir. Her birimizin düşünme, öğrenme ve ifade biçimi bu eşsiz ikilinin ortak çalışmasına dayanır.

Sol yarımküre hesap yaparken sağ yarımküre hayal kurar; biri geçmişi düzenlerken diğeri geleceği düşler. Bu farklar bizi bölmek için değil, tamamlamak için vardır.

Önemli olan, hangi yarımkürenin baskın olduğundan çok, her ikisini de tanıyıp birlikte çalıştırabilmektir. Çünkü gerçek zekâ, dengede saklıdır.

Unutmayın

Ne tamamen sağ beyinlisiniz, ne tamamen sol.

Siz her şeyin birazısınız – tıpkı beyniniz gibi eşsiz ve mükemmel bir dengeye sahip.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni3 Ağustos 2025

2 Ağustos 2025

İyot, Tiroid ve Vücudun Hikâyesi

Tiroid bezimiz, boynun önünde yer alan kelebek şeklinde bir organ. Bizi düzenleyen, enerji veren, metabolizmamızı hızlandıran *T4 ve T3 hormonlarını üretir.

Peki bu hormonlar nasıl oluşur?

Tiroid Hormonu Simülasyonu

Beyindeki hipotalamus, TRH diye bir mesaj yollar.
Bu mesaj hipofizi uyarır, o da TSH hormonunu üretir.
TSHtiroidi uyarır, o da hormon üretir: T4 & T3.
Denge bozulursa ortaya çıkar: Diyelim az üretim → hipotiroidi/Haşimato; çok üretim → hipertiroidi/Graves.

İyot Ne İşe Yarar?

İyot, T4 ve T3’ün yapı taşıdır. Kanımızda dolaşır, tiroid bezine girer. Ama işte öyle bir şey var ki: İyot fazla olduğunda bile bu süreç durabilir.

Lugol iyot: İlave iyot.
Ama fazla alınca tiroit “dur!” diye sinyal verir, hormon üretimi düşer, TSH yükselir → hipotiroidi benzeri tablo görülebilir.

Haşimato’da İyot Kullanılır mı?

Haşimato, tiroitin yavaş çalışmasıdır ve bu durumda genelde iyottan kaçınılmalıdır. İlave iyot almak, hormon üretimini engelleyip TSH’ı daha da yükseltebilir. Özellikle Haşimato hastaları için Lugol iyot kesinlikle önerilmez.

Gluten, Anti-TPO ve Tiroid İlişkisi

Tiroid🤝Gluten:

Gluten, içinde bulunan gliadin ile tiroiddeki tiroit peroksidaz (TPO) enzimine benzeyebilir.
Vücudumuz bazen TPO için saldırgan davranıp Anti‑TPO antikoru üretir ve bu da tiroid hasarına yol açar.

Sonuç:

Haşimato hastaları, özellikle glutenli besinlerden (buğday, arpa, çavdar, yulaf vs.) uzak durmalı.

Guatrojenik Besinler Dikkat Edilmesi Gerekenler

Guatrojenik demek: Tiroid hormon üretimini yavaşlatma etkisi olan besinler demek.
Öne çıkanlar: lahana, ıspanak, soya, keten tohumu, turp, çilek, şeftali, armut, gibi.

Haşimato → Bu besinlerden uzakta durun.
Hayden: Hipertiroidi durumunda bu gribi besinler, tiroidi yavaşlatmada faydalıdır.

Selenyum’un Rolü: T4’ü T3’e Çeviren Destekçi

T4 inaktif hormondur, vücutta aktif hale dönüşürken T3’e dönüşür. Bu dönüşümü sağlayan 5’-deyodinaz enziminin çalışması için Selenyum gerekiyor.

Selenyum eksikse: T4 → T3 dönüşümü zayıf olur, metabolizma yavaşlar, kilo verme zorlaşır.
Özellikle Haşimato/hipotiroidi durumunda selenyum takviyesi destek olabilir.

Uygulamalı Sonuçlar

İyot, sihirli bir enerji verici değil, hormon üretim düzenleyicisidir. Rastgele iyot almak TSH’ı yükseltip metabolizmayı da yavaşlatabilir.
Haşimato hastaları kişiye özel planla iyot ilavesinden uzak durmalı.
Hipotiroidi varsa, selenyum desteği T4 → T3 dönüşümü için kritik rol oynar.
Gluten ve guatrojenik gıdaları sınırlamak, tiroid dostu bir beslenme demektir.

Vücudunuza En İyi Reçeteyi Hekim Yazar

Bu yazının amacı, merakınızı bilimsel bilgilerle desteklemek. Lakin unutmayın ki her türlü takviye, hekim gözetimiyle kullanılmalıdır.

Lugol iyot almak “iyi gelir” demeyin,
Herkesin kullanacağı doz ihtiyacına göredir,
Haşimato ile iyot tuzuna dikkat etmek gerek,
Ölçüm yoksa uygunsuz selenyum alımı da sorun yaratır.

📅 Yıllık kontrollerle TSH, T4, T3, Anti‑TPO, Anti‑TG, selenium düzeyi ölçümlerinize dikkat,
🧭 Böylece “iyot enerjik yapar” klişisinden öte, tiroidinizin karmaşık dengesine akılcı yaklaşmış olursunuz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni2 Ağustos 2025

2 Ağustos 2025

İlk Ziyaret Öncesi Hazırlıklar – Bilgi, Donanım, Farkındalık

İş güvenliği uzmanı olarak ilk kez çok tehlikeli sınıf bir işletmeye gidecek bir uzmanın, kendi sağlığı ve can güvenliği açısından yapması gereken hazırlıklar hem mesleki sorumluluk hem de kişisel korunma bakımından kritik önemdedir.

Ziyaret öncesi süreci adım adım detaylandırıp, teknik öncelikleri değerlendirelim.

1. 📚 İşletmeye Dair Ön Bilgi Toplama

İşletmenin faaliyet konusu, tehlikeli maddeler, kullanılan makine ve ekipmanlar öğrenilmelidir.
Yangın, patlama, toksik yayılım gibi büyük kaza risklerine dair geçmiş olaylara (varsa) bakılmalı.
Daha önce yapılmış risk değerlendirmesi, acil durum planı, saha krokisi gibi dokümanlar incelenmelidir.

2. 📄 Kendi Kişisel Risk Değerlendirmesini Yapmak

İş güvenliği uzmanı olarak ziyaret ettiğiniz alanlara göre kendi maruziyet risklerinizi (kimyasal, biyolojik, fiziksel) ayrı ayrı değerlendirin.
Sahaya girmeden önce mutlaka “ziyaret planı” çıkarın: Nereler gezilecek, ne kadar süre kalınacak, kim eşlik edecek?

3. 🧰 Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Seçimi

İlk giriş için standart ama gelişmiş bir KKD seti ile donanmak gerekir:

Risk Türü	KKD
Mekanik – düşme/çarpma	Çelik burunlu iş ayakkabısı, baret
Kimyasal	Kartuşlu maske (A-B-E-K tipi), kimyasal gözlük, nitril eldiven
Gürültü	Kulak tıkacı veya kulaklık
Toz/partikül	FFP3 maske (varsa ventilli)
Saha genel	Fosforlu reflektörlü iş kıyafeti, sahada uzun kollu tercih edilmeli
Elektriksel risk	Dielektrik eldiven/ayakkabı, izoleli zemin önlemi (gerekiyorsa)

🚷 Sahaya Giriş Sırasında – İlk Temas Anında Dikkat Edilecekler

1. 📋 Ziyaretçi Prosedürüne Uygun Hareket Edin

Ziyaretçi kartı, kayıt formu, KKD teslim belgesi gibi prosedürleri eksiksiz uygulayın.
Girişte tesisin kendi iş güvenliği personelinden saha bilgilendirmesi talep edin (acil durum çıkışları, toplanma alanları, yasaklı bölgeler vs.).

2. 👣 Rehbersiz Saha Gezinmeyin

İlk ziyarette yalnız dolaşmak asla önerilmez. Ekip şefi, saha sorumlusu veya başka bir yetkili eşliğinde sahada bulunulmalıdır.
Yüksek, kapalı, dar veya patlayıcı alanlara izinsiz ya da bilgilendirme yapılmadan girilmemelidir.

3. 📶 Acil Durum Bilgilerini Öğrenin

Girişte şu bilgileri öğrenmek hayati önem taşır:
- En yakın ilk yardım noktası
- Yangın tüplerinin konumu
- En kısa acil çıkış rotası
- Acil durumda kimlerle irtibata geçileceği

Saha Gözleminde Dikkatli ve Etik Olun

İlk ziyarette gözlem yaparken, çalışanlarla konuşmadan önce yetkili amirden izin alın.
Fotoğraf, video veya belge toplarken mutlaka bilgilendirme ve onay alın.
Tehlikeyi gösteren ama utandırıcı olmayan notlar alın; ilk izlenim önemlidir ama çalışanların psikolojik güvenliği de ihmal edilmemelidir.

Zihinsel ve Psikolojik Hazırlık

Çok tehlikeli sınıfta bir işyerine girerken, zihinsel farkındalık yüksek olmalıdır. Aşırı güven veya “ben uzmanım” rehaveti, sahada tehlikeye davetiye çıkarabilir.
Aşağıdaki refleksleri içselleştirin:
- Tehlikeyi görmeden müdahale etme
- Bilmediğiniz makinaya yaklaşmama
- İşveren ve çalışana güven ama kontrol ederek güven

Kendi Güvenliğini Sağlayamayan, Başkasına Rehberlik Edemez

Bir iş güvenliği uzmanı olarak ilk ziyaret, sadece saha keşfi değil, aynı zamanda güvenlik kültürü testidir. İş güvenliği uzmanının ilk davranışları, işletme yöneticisinin gözünde onun ciddiyetini ve güvenilirliğini belirler.

👉 Kendi sağlığınızı riske atarak örnek olamazsınız.
👉 Önce kendi KKD’nizi takın, sonra sahadakine takmasını öğütleyin.
👉 Kendi davranışınız, eğitimden daha etkili bir mesaj taşır.

Bu ilke ile hazırlıklı, sistematik ve profesyonel bir giriş yaptığınızda; hem kendi güvenliğinizi korur, hem de kuruma daha ilk andan itibaren güven verirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği2 Ağustos 2025

2 Ağustos 2025

Demirim Yüksek Ama Kansızım!

Peki Neden Hâlâ Yorgun, Solgun ve Nefessizim?

Çok tanıdık bir hikâye:
“Kan tahlili yaptırdım, demirim normalin üstünde ama hemoglobinim hâlâ düşük. Hekim ‘kansızsın’ diyor. Peki nasıl olur bu?”

İşte cevabı:
Kansızlık sadece demir eksikliğinden olmaz.
Bazen vücudunuzda demir var, ama o demir yerine ulaşamıyor.

Demir Nasıl Oksijen Taşıyan Süper Güce Dönüşür?

Vücudumuzda “oksijen taşıma süper kahramanı” kimdir diye sorsak, cevabı hemoglobin olur.
Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinin (eritrositlerin) içindeki özel proteindir ve nefesle aldığımız oksijeni tutup tüm hücrelere dağıtır.

🔴 İşte bu hemoglobinin merkezi, demir atomudur.
Ama demirin bu yapıya bağlanabilmesi için araya biri daha gerekir:
PORFİRİN halkası.

Ve işte esas sürpriz burada:
🟢 Porfirin halkasını oluşturmak için B6 vitaminine (piridoksin) ihtiyaç vardır.

Süreç Nasıl İşliyor? Adım Adım Anlatalım

1️⃣ Hücre içinde glisin ve süksinil-CoA adlı iki molekül birleşir.
2️⃣ Bu birleşim için görevli bir enzim vardır: ALA sentaz.
3️⃣ Bu enzimin çalışabilmesi için B6 vitamini (P5P formu) gereklidir.
4️⃣ ALA oluşur, zincirleme reaksiyonlarla porfirin halkası yapılır.
5️⃣ Demir bu halkaya yerleşir → hem adı verilir.
6️⃣ Hem, globin proteinine bağlanır → hemoglobin oluşur!

🔴 Ama! B6 vitamini eksikse…

ALA oluşmaz,
Porfirin üretilmez,
Demir ortada kalır ama bağlanamaz,
Hemoglobin oluşmaz → Anemi gelişir.

“Demirim Yüksek Ama Hemoglobinin Düşük” Ne Demek?

İşte cevabı:
Demir kanınızda dolaşıyor ama hemoglobin yapısına bağlanamıyor.
Yani: Yedek kulübesinde bekliyor ama oyuna alınamıyor.
Neden?

Çünkü B6 vitamininiz eksik veya aktif hale geçemiyor.

Sadece Demir Almak Yeterli Değil!

Anemi tedavisi denince herkes hemen demir, B12, folik asit (B9) alır.
Ama B6 unutulur.

Hâlbuki:

B6 yoksa porfirin yok,
Porfirin yoksa demir tutunamaz,
Demir tutunamazsa hemoglobin düşer.

Sonuç: Kansızlık devam eder.

B6 Vitamininin Aktif Hali: P5P Nedir?

B6 vitamini, aktif formu olan P5P (Piridoksal-5-Fosfat) haline dönüşmeden işe yaramaz.
Ama bazı kişilerde genetik yatkınlık ya da karaciğer sorunları nedeniyle bu dönüşüm eksik veya yetersiz olabilir.

Bu durumda:
✅ Direkt P5P formunda B6 vitamini alınması gerekir.
(Bu form, aktif olduğu için doğrudan işe yarar.)

Kimler Bu Duruma Dikkat Etmeli?

Sürekli kansızlık yaşayanlar
Demir düzeyi normal ya da yüksek olup HGB hâlâ düşük olanlar
Et yemesine rağmen yorgun, solgun, nefessiz kalanlar
Hamileler
Emziren anneler
Sık adet gören kadınlar
Spor yapan ama toparlanamayan bireyler

Çözüm Önerileri: Ne Yapmalı?

✅ Demir, B12, B9 ile birlikte B6 düzeyinizi de kontrol ettirin.
✅ Eğer hemoglobin düşük ama demir normalden yüksekse, P5P formunda B6 desteği alınabilir (hekim önerisiyle!).
✅ Sindirim sistemi sorunları varsa B6 emilimini de etkileyebilir.
✅ Karaciğer destekleyici takviyelerle dönüşüm sürecini destekleyin.
✅ İşlenmiş gıdalardan uzak durun; çünkü B6 hassas bir vitamindir, kolayca parçalanır.

Kanın Hikâyesi Sadece Demirle Yazılmaz

Kansızlık bazen demir eksikliğinden olur… ama her zaman sadece demirle düzelmez.
Vücut bir orkestradır. Her vitamin ve mineral bir enstrümandır.
Ve B6 olmadan bu orkestra şarkıyı tamamlayamaz.

Unutmayın:

“Demir dolu ama nefessizim” diyorsanız, gözünüz B6’da olsun!
Ve en önemlisi: Takviye değil, denge önemli. Bu dengeyi de ancak bilinçli ve bilimsel bir yaklaşım sağlar.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ B6 Vitamini Eksikliği https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470579/

⭐️⭐️ Aneminin önlenmesi ve kontrolünde vitaminlerin rolü https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10948381/

⭐️⭐️ Pankreatikoduodenektomi sonrası hastalarda B6 vitamini eksikliğine bağlı anemi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25543166/

⭐️⭐️ B6 Vitamini Eksikliği ve Bağımlılığı https://www.msdmanuals.com/professional/nutritional-disorders/vitamin-deficiency-dependency-and-toxicity/vitamin-b6-deficiency-and-dependency

⭐️⭐️ B6 vitamini https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB6-HealthProfessional/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni2 Ağustos 2025

1 Ağustos 2025

EKED – LOTO (Etiketleme – Kilitleme) Eğitimi Öncesi Katılımcı Bilgilendirme

İş sağlığı ve güvenliği (İSG), endüstriyel faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından en kritik alanlardan biridir. Özellikle enerji kaynaklarının kontrolsüz şekilde devre dışı bırakılması ya da yanlışlıkla yeniden devreye alınması, ağır iş kazalarına ve hatta ölümcül sonuçlara yol açabilmektedir. Bu tür risklerin yönetilmesinde en etkili yöntemlerden biri EKED – LOTO (Etiketleme – Kilitleme) sistemidir.

Bu bilgilendirme metni, eğitime katılmadan önce katılımcıların temel kavramları, uygulama alanlarını, mevzuat boyutunu, riskleri ve iyi uygulama örneklerini kavrayabilmeleri amacıyla hazırlanmıştır. Eğitim sırasında uygulamalı çalışmalarla pekiştirilecek bu içerik, teorik temeli oluşturur.

1. EKED – LOTO Nedir?

EKED, “Etiketle – Kilitle – Enerjiyi Durdur” yaklaşımının kısaltmasıdır.
LOTO ise İngilizce kökenli Lockout – Tagout ifadesinin Türkçeleştirilmiş biçimidir.

Kısaca, bakım-onarım, temizlik, ayar veya arıza giderme çalışmaları sırasında makine ve ekipmanların enerji kaynaklarından tamamen izole edilmesi ve izole edilen bu durumun kilitleme cihazları ile fiziksel olarak güvence altına alınması, ayrıca etiketleme ile görsel/işitsel uyarı verilmesi sürecidir.

Temel Amaç

Enerjinin kontrolsüz şekilde açılmasını önlemek
Çalışanların elektrik çarpması, sıkışma, ezilme, kesilme veya yanma gibi risklerden korunmasını sağlamak
Sıfır enerji durumunu garanti altına almak

2. Neden EKED – LOTO Gerekli?

2.1. Kaza İstatistikleri

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, endüstride meydana gelen kazaların %10’a yakını, enerji izolasyonu yapılmadan gerçekleştirilen bakım-onarım işlemleri sırasında gerçekleşmektedir.
Amerika’da OSHA raporlarına göre, LOTO prosedürüne uyulmaması nedeniyle her yıl yüzlerce ölüm ve binlerce ağır yaralanma meydana gelmektedir.
Türkiye’de de elektrik çarpması, mekanik sıkışma ve hidrolik basınç patlamaları gibi kazaların önemli bir kısmı, izolasyon ve kilitleme yapılmadan başlanan çalışmalar sonucunda yaşanmaktadır.

2.2. Enerji Kaynaklarının Çeşitliliği

Birçok çalışan LOTO’yu sadece elektrikle ilişkilendirse de aslında izolasyonu yapılması gereken enerji türleri şunlardır:

Elektrik enerjisi
Mekanik enerji (dönen parçalar, yaylar, kayışlar)
Basınçlı hava
Hidrolik sistemler
Buhar ve sıcak sıvılar
Kimyasal enerji (reaktif maddeler)
Yerçekimi potansiyeli (yüksekte duran ekipman)

Her bir enerji türü, kontrol altına alınmadığında ölümcül risk yaratabilir.

3. Mevzuat Boyutu

3.1. Türkiye’de Mevzuat

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenin, çalışanları ciddi ve yakın tehlikelere karşı koruma yükümlülüğünü tanımlar.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: Enerji izolasyonunun yapılmadan bakım/onarım işlemine başlanamayacağını vurgular.
Elektrik Tesislerinde İş Güvenliği Yönetmeliği: Elektrik enerjisi altında çalışmanın yasak olduğunu, izolasyon ve topraklama yapılması gerektiğini belirtir.

3.2. Uluslararası Standartlar

OSHA 29 CFR 1910.147: ABD’de LOTO için en bilinen düzenlemedir.
NFPA 70E: Elektrik güvenliği standartları ile uyumlu şekilde LOTO uygulamalarını tanımlar.
ISO 14118: Makinaların enerjisiz hale getirilmesi ve yeniden başlatmaya karşı korunma için uluslararası standarttır.

4. EKED – LOTO Uygulama Adımları

LOTO süreci, basit görünen ama titizlik isteyen bir dizi adımdan oluşur.

4.1. Hazırlık

Çalışılacak makine ve ekipman belirlenir.
Enerji kaynaklarının türü ve noktaları tespit edilir.
Kullanılacak kilitleme ve etiketleme ekipmanı hazır edilir.

4.2. Bildirim

Tüm çalışanlara, ekipmanın bakım/onarım nedeniyle devre dışı bırakılacağı duyurulur.

4.3. Durdurma

Makine kontrollü şekilde durdurulur.
Normal kapatma prosedürleri uygulanır.

4.4. İzolasyon

Elektrik şalterleri kapatılır.
Vanalar kapatılır.
Basınç boşaltılır.

4.5. Kilitleme

Her enerji kaynağına uygun kilit cihazı takılır.
Kilit sadece yetkili kişi tarafından açılabilir.

4.6. Etiketleme

Kilidin üzerine, kimin tarafından, hangi tarihte ve hangi işlem için takıldığı belirtilen etiket asılır.
Bu etiket, uyarı ve iletişim aracıdır.

4.7. Sıfır Enerji Doğrulaması

İzolasyon sonrası, makinenin enerjisiz olduğu test edilir.
Voltaj test cihazı, basınç göstergesi veya mekanik hareket testi yapılır.

4.8. Çalışma ve Tamamlama

Bakım veya onarım güvenli şekilde yapılır.
İş bitiminde tüm araçlar ve çalışanlar güvenli şekilde çekilir.

4.9. Enerji Yeniden Verme

Kilit ve etiket, sadece takan kişi tarafından çıkarılır.
Çalışanlara uyarı yapılır ve sistem yeniden devreye alınır.

5. Roller ve Sorumluluklar

İşveren: LOTO prosedürünü oluşturmak, gerekli ekipmanları sağlamak, çalışanları eğitmek.
Bakım Personeli: Kilitleme ve etiketleme işlemlerini doğru şekilde yapmak, sıfır enerji durumunu doğrulamak.
Üretim Personeli: LOTO sürecine müdahale etmemek, etiketli ekipmanları çalıştırmaya teşebbüs etmemek.
İSG Uzmanı: LOTO prosedürünün uygulanmasını denetlemek ve kayıt altına almak.

6. LOTO Ekipmanları

Kilitler: Kişisel anahtarlı, dayanıklı, standart renk kodlu.
Etiketler: Üzerine isim, tarih ve işlem bilgisi yazılabilen, kolay görünür.
Kilit askıları (hasp): Birden fazla çalışanın aynı noktaya kilit takabilmesini sağlar.
Valf ve şalter kilitleme aparatları: Enerji türüne uygun olarak tasarlanmış özel ekipmanlar.

7. Gerçek Olaylardan Dersler

Bir fabrikada, basınçlı hava hattı izole edilmeden bakım yapılmış, hortum patlaması sonucu çalışan ağır yaralanmıştır.
Elektrik panosunda LOTO uygulanmadan yapılan çalışmada, başka bir çalışanın şalteri yanlışlıkla açması sonucu elektrik çarpması yaşanmıştır.
Döner ekipmanda kilitleme yapılmadan müdahale eden işçi, makinenin ani hareketi ile ciddi ezilme yaşamıştır.

Bu kazaların tamamı, basit bir LOTO uygulaması ile önlenebilirdi.

8. İyi Uygulama Önerileri

Her çalışan için kişisel kilit sağlanmalı, anahtar kopyası bulunmamalı.
Renk kodlaması ile departmanlara özel kilit ve etiket kullanılmalı.
Enerji kaynaklarının bulunduğu her noktada LOTO prosedür talimatları görsel olarak asılmalı.
Eğitimler düzenli aralıklarla tekrarlanmalı.
Uygulamalar denetlenmeli, uygunsuzluklar raporlanmalı.

9. Eğitimden Beklenen Kazanımlar

Bu eğitime katılan çalışanlar:

EKED – LOTO kavramlarını ve önemini öğrenecek,
Farklı enerji türlerini ve tehlikelerini tanıyacak,
Adım adım LOTO uygulama prosedürünü kavrayacak,
Kullanılacak ekipmanları tanıyacak,
Olası iş kazalarını önlemede aktif rol üstlenecek.

Sonuç

EKED – LOTO sistemi, yalnızca bir prosedür değil, yaşam kurtaran bir güvenlik kültürüdür. İşverenin sağladığı prosedür, çalışanların gösterdiği dikkat ve İSG uzmanlarının takibi bir bütünlük oluşturduğunda, iş kazaları büyük oranda önlenebilir.

Bu bilgilendirme metni, eğitim öncesinde katılımcıların temel bilgiye sahip olmaları için hazırlanmıştır. Eğitim sırasında gerçek vaka analizleri, uygulamalı kilitleme-etiketleme çalışmaları ve ekipman kullanımlarıyla bilgiler pekiştirilecektir.

Unutmayın:
“LOTO olmadan bakım olmaz, enerji kontrol edilmeden güvenlik sağlanmaz.”

🚀 Siz de ekibinizi iş kazalarına karşı güçlendirin, güvenliği en üst seviyeye taşıyın.

✅ Eğitim İçin Hemen Başvurun

📞 Bilgi ve kayıt için:

📍 Tetkik Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
📞 Eğitim Koordinatörü Telefonu: +90 530 568 42 75

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın: Bir enerji kaynağını güvenli hale getirmeden yapılan her müdahale, ciddi kaza riski demektir.
EKED – LOTO, iş güvenliğinde hayati bir kalkandır!

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

#eked #loto #kilitleme #etiketleme #eğitim #tetkikosgb #tetkikdanışmanlık #mustafakebat

Daha Fazla

Genel, Haberler&Duyurular, İş Güvenliği1 Ağustos 2025

1 Ağustos 2025

Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Kullanımında En Sık Yapılan Hatalar

“Düşmek kader değil, ihmalin sonucudur.”

Yüksekte çalışmalarda en hayati kişisel koruyucu donanımlardan biri olan paraşüt tipi emniyet kemeri, yalnızca takılmasıyla değil, doğru seçimi, uygun bağlantısı, sistem bütünlüğü ve etkin kurtarma planlarıyla anlam kazanır.
Sahada sıklıkla gözlenen; kemerin yanlış ayarlanması, uygunsuz ankraj seçimi ya da düşme sonrası tekrar kullanımı gibi uygulama hataları, ne yazık ki ölümle sonuçlanan kazaların temel nedenleri arasında yer almaktadır.

Paraşüt tipi emniyet kemeri kullanımında yapılan en sık hataları, bunların sahadaki yansımalarını ve önleme stratejilerini yer vermeye çalıştım. Amacım, yalnızca ekipman bilgisi sunmak değil; aynı zamanda bu bilginin doğru alışkanlık ve sistematik davranışlara dönüşmesine öncülük etmektir.

İş güvenliği uzmanlarının, mühendislerin ve saha sorumlularının bu içerikleri çoğaltarak riskleri yönetebilir hale gelmeleri ve ölümcül düşmeleri sıfırlamaya yönelik farkındalık yaratmaları çabalarına destek olabilirsem ne mutlu..

Saygılarımla

Dr. Mustafa KEBAT

📌 📌 📌

Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Kullanımında En Sık Yapılan Hatalar, Sonuçları ve Önlemler

🔧 1. Kemerin Kullanım Öncesi Kontrolünün Yapılmaması

Sonuç: Aşınmış, yırtılmış ya da bozulmuş ekipman kullanımına bağlı düşme anında işlev kaybı.
Önlem: Her kullanım öncesi “gözle ve elle” kontrol prosedürü uygulanmalı; deformasyon, dikiş açılması, metal parça paslanması kontrol edilmelidir.

🔧 2. Sertifikasız veya CE/EN Normlarına Uygun Olmayan Kemeri Kullanmak

Sonuç: Düşme sırasında ekipmanın işlevini yerine getirememesi, ölümcül yaralanma riski.
Önlem: EN 361 standardına uygunluk belgesi kontrol edilmeli; sahada yalnızca sertifikalı ekipman kullanılmalıdır.

🔧 3. Kemerin Beden Ölçüsüne Uygun Olmaması

Sonuç: Düşme sırasında vücutta kesme etkisi yaratabilir, düşme kuvveti vücuda düzgün dağılmaz.
Önlem: Kemerin vücuda tam oturması sağlanmalı, ayar kayışları çalışanın boy ve kilosuna göre ayarlanmalıdır.

🔧 4. Düşüş Durdurucu Sistemle Uyumlu Olmayan Bağlantı Elemanları Kullanmak

Sonuç: Karabina açılması, kopma veya sistem uyumsuzluğu nedeniyle düşme.
Önlem: Karabina, lanyard ve ankraj sistemleri birbiriyle uyumlu ve sertifikalı olmalıdır (EN 362, EN 355, EN 795).

🔧 5. Sırt D-Ring Dışında Farklı Noktalardan Bağlanmak

Sonuç: Denge kaybı, vücuda ters kuvvet aktarımı ve ciddi iç organ yaralanmaları.
Önlem: Sadece sırt D-halkası (fall arrest D-ring) üzerinden bağlantı yapılmalı, diğer halkalar sadece pozisyonlandırma için kullanılmalıdır.

🔧 6. Yetersiz Serbest Düşüş Mesafesi Bırakmak

Sonuç: Düşüş anında yerle temas, ciddi yaralanma veya ölüm.
Önlem: Lanyard uzunluğu, şok emici açılımı ve kullanıcı boyu dahil edilerek minimum 6,75 m net serbest düşüş mesafesi hesaplanmalıdır.

🔧 7. Düşme Sonrası Kullanılan Kemeri Yeniden Kullanmak

Sonuç: Şok yükü almış emniyet kemeri gizli hasar barındırabilir, sonraki kullanımda arıza riski taşır.
Önlem: Düşüş sonrası tüm sistem “kullanılamaz” statüsüne alınmalı ve üretici talimatına göre incelenmelidir.

🔧 8. Kemerin Üzerinde Ek Yük veya Aksesuar Taşımak

Sonuç: Denge kaybı, düşme kuvvetinin vücuda uygunsuz dağılması.
Önlem: Alet kemeri paraşüt tipi kemerden ayrı olmalı, maksimum taşıma kapasitesi aşılmamalıdır.

🔧 9. Yanlış Ankraj Noktası Seçmek (Zayıf yüzey, alt seviye, geçici sistemler)

Sonuç: Ankrajın kopmasıyla düşmenin engellenememesi.
Önlem: Ankraj noktası 12 kN kuvveti taşımalı ve tercihen baş üstü hizasında olmalıdır. EN 795 standardına uygunluk aranmalıdır.

🔧 10. Geri Sarımlı Düşüş Durdurucunun Yatay Kullanılması

Sonuç: Yetersiz frenleme, sistemin ani yükle açılması.
Önlem: SRL’ler (Self-Retracting Lifeline) sadece üretici tarafından belirtilen pozisyonlarda kullanılmalıdır. Yatay kullanım için özel SRL gerekir (SRL-LE).

🔧 11. Lanyardın Ayak Altında veya Sarkan Şekilde Kullanımı

Sonuç: Salınım etkisi (pendulum), yanal çarpma sonucu yaralanma.
Önlem: Lanyard sabit, dikey hatta olacak şekilde ve en kısa mesafede bağlanmalıdır.

🔧 12. Sistemde Şok Emici Kullanılmaması

Sonuç: Düşme anında 6 kN’den fazla kuvvetin doğrudan kullanıcıya iletilmesi.
Önlem: Enerji absorplayıcı sistem (şok emici) mutlaka lanyard sistemine dahil edilmelidir.

🔧 13. Güvenli Kullanım Eğitiminin Alınmaması

Sonuç: Donanım yanlış bağlanabilir, yanlış ankraj seçilebilir.
Önlem: Yılda en az bir defa “yüksekte çalışma ve emniyet kemeri kullanımı eğitimi” verilmeli, belgelendirilmelidir.

🔧 14. Kemerin Bel Yükseğinde Takılması (Yukarıya çıkmadan önce)

Sonuç: Yüksekte çalışmaya başlandığında sırt D-halkası uygunsuz konuma gelir.
Önlem: Kemer yere inmeden önce uygun konumda giyilmeli ve bağlantı yukarıya göre ayarlanmalıdır.

🔧 15. Kirlilik veya Yağ ile Kirlenmiş Kemer Kullanmak

Sonuç: Malzeme elastikiyetinin bozulması, kimyasal zayıflama.
Önlem: Ekipmanlar kuru, temiz ve serin ortamlarda saklanmalı; temizlik sadece üretici tarafından onaylı malzemelerle yapılmalıdır.

🔧 16. Lanyard Üzerinden Düğümler Atmak

Sonuç: Düğüm bölgesinde yüklenme ve mukavemet kaybı.
Önlem: Lanyard sabitleme işlemi yalnızca orijinal bağlantı ekipmanlarıyla yapılmalı, düğüm atılmamalıdır.

🔧 17. Kemer Etiketinin Silinmiş veya Kopmuş Olması

Sonuç: Üretim tarihi, sertifika kodları bilinmez; denetimde uygunsuzluk.
Önlem: Etiketi hasarlı ekipman kullanılmamalıdır; yenisiyle değiştirilmelidir.

🔧 18. Kullanım Süresinin (Servis Ömrünün) Aşılmış Olması

Sonuç: Malzeme yorulması nedeniyle sistemde beklenmedik arızalar.
Önlem: Üreticinin belirlediği maksimum kullanım süresi (genellikle 5 yıl) aşılmadan ekipman emekli edilmelidir.

🔧 19. Kemerin Sadece Gövde Altına Yük Verecek Şekilde Ayarlanması

Sonuç: Düşüşte bacak askısı doğru konumda değilse, damar kesilmesi ve askı travması.
Önlem: Bacak askıları bel hizasında sabit olmalı; rahat ama sıkı oturmalıdır (iki parmak geçecek boşluk idealdir).

🔧 20. Acil Durum Planında Kurtarma Prosedürünün Olmaması

Sonuç: Düşüş sonrası askıda kalma süresinin uzaması → Askı sendromu → Bilinç kaybı → Ölüm.
Önlem: Kurtarma planı yazılı ve tatbik edilmiş olmalı; düşen çalışana en geç 10 dakikada müdahale edecek ekip hazır olmalıdır.

📍 📍 📍

“Takmak” Yetmez, Doğru Kullanmak Gerekir

Paraşüt tipi emniyet kemerleri, düşmeyi değil, düşme sonrası hayatta kalmayı sağlar. Ancak yanlış uygulamalar, bu güvenlik hattını bir illüzyona çevirebilir.
İş güvenliği uzmanlarının görevi sadece denetlemek değil, her ekipmanın doğru bağlanmasını, her işçinin doğru anlamasını sağlamaktır.

Unutulmamalıdır ki: “Kemerin varlığı değil, doğru kullanımı hayat kurtarır.”

“Hayat, bir karabinanın ucunda sallanmaz; bilginin, tedbirin ve sorumluluğun omuzlarında taşınır.”

Yüksekte çalışma kazalarının çoğu, teknik ekipman eksikliğinden değil, yanlış kullanım davranışlarından kaynaklanmaktadır. Emniyet kemeri, düşmeyi engellemese de düşme sonrası hayatta kalmanın anahtarıdır. Ancak bu anahtar, doğru kapıyı açmadığı sürece işe yaramaz.

Bu yazı, sadece teknik hataların bir dökümünü değil, aynı zamanda bu hataların önlenebilirliğini de ortaya koymaktadır.
Her iş güvenliği uzmanı şunu bilmelidir:

“Bir emniyet kemeri yalnızca bedenleri değil, aileleri, gelecekleri ve iş etiğini de korur.”

Eğitim, denetim, doğru ekipman ve disiplinli uygulama; yüksekte çalışmanın görünmeyen dört emniyet halatıdır.
Bu yazının, sahada bilinçli bir emniyet kültürünün oluşmasına katkı sunması dileğiyle…“Hayat, bir karabinanın ucunda sallanmaz; bilginin, tedbirin ve sorumluluğun omuzlarında taşınır.”

Bu yazı, sadece teknik hataların bir dökümünü değil, aynı zamanda bu hataların önlenebilirliğini de ortaya koymaktadır.
Her iş güvenliği uzmanı şunu bilmelidir:

“Bir emniyet kemeri yalnızca bedenleri değil, aileleri, gelecekleri ve iş etiğini de korur.”

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ TS EN 361 – Kişisel koruyucu donanım – Belirli bir yükseklikten düşmeye karşı – Tam vücut kemer sistemleri https://intweb.tse.org.tr/standard/standard/Standard.aspx?081118051115108051104119110104055047105102120088111043113104073082083083075105069114047049121122

⭐️⭐️ ANSI/ASSP Z359.2-2023: Düşmeye Karşı Koruma Programı Gereksinimleri https://blog.ansi.org/ansi-assp-z359-2-2023-fall-protection-program/

⭐️⭐️ İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18318&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği1 Ağustos 2025