Yüksekte Çalışma – Position Sense (Pozisyon Algısı) Testi – Propriyosepsiyon

Position Sense (Pozisyon Algısı Testi) – Yüksekte Çalışmalarda Propriyoseptif Dengenin Anahtarı
1.Dengenin Görünmeyen Duyusu – Propriyosepsiyon

İnsan vücudunun konumunu, hareketini ve kas tonusunu algılayabilmesi, üç temel sistemin koordineli çalışmasına dayanır: vestibüler sistem, görsel sistem ve somatosensoriyel sistem (propriyoseptif sistem). Bu üçlü, merkezi sinir sisteminde özellikle beyincik (serebellum) ve parietal korteks üzerinden entegre edilir.
Propriyosepsiyon, bu sistemin en az farkında olunan ama en kritik bileşenidir. Kas, tendon, eklem kapsülü ve deri altındaki reseptörler aracılığıyla uzuvlarımızın uzayda nerede olduğunu “görmeden” bilebiliriz.
Bu yeti, özellikle yüksekte çalışma yapan kişilerde –örneğin iskele, vinç, gemi güvertesi ya da kule platformlarında çalışanlarda– hayati öneme sahiptir. Çünkü yüksek irtifada dengenin görsel girdilerden çok vücut konum algısı ile korunması gerekir.

Position Sense (Pozisyon Algısı) Testi, bu algısal mekanizmayı doğrudan değerlendiren, basit ama bilimsel olarak güçlü bir testtir. Test, bir ekstremitenin (genellikle kol veya bacak) pasif olarak belirli bir pozisyona getirilip, diğer ekstremiteyle aynı konumun taklit edilmesi prensibine dayanır.
Amaç, bireyin eklem pozisyon farkındalığını ve bu farkındalığı motor yanıtla eşleştirme becerisini ölçmektir.

2. Testin Fizyolojik Temeli

Pozisyon algısı, üç ana kaynak üzerinden beynin somatosensoriyel korteksine iletilir:

  1. Kas iğcikleri (muscle spindles): Kasın uzunluğundaki değişimleri ve değişim hızını algılar.
  2. Golgi tendon organları: Kasın ürettiği gerilimi algılar.
  3. Eklemsel ve cilt reseptörleri: Eklem açısı, yön ve hız hakkında geri bildirim sağlar.

Bu duyusal bilgiler dorsal kolon üzerinden parietal lobda (Brodmann alanı 3a, 2) işlenir.
Normal bir bireyde bu sistem, milisaniyelik zaman ölçeğinde refleksif düzeyde işler. Ancak vestibüler bozukluk, periferik nöropati, serebellar hasar ya da yaşa bağlı proprioseptif kayıplar durumunda bu hassas denge bozulur.
Yüksekte çalışanlarda yorgunluk, titreşim, alkol, uyku eksikliği veya kas-iskelet zorlanmaları da geçici proprioseptif hatalara neden olabilir. Bu nedenle pozisyon algısı testi, bu riskleri erken fark etmek için güçlü bir araçtır.

3. Testin Amacı

Position Sense Testi’nin temel amacı:

  • Uzuv konum farkındalığını ölçmek,
  • İki taraflı (sağ/sol) proprioseptif eşgüdümü değerlendirmek,
  • Görsel kontrol olmadan motor planlama yeteneğini gözlemlemek,
  • Duruş, denge ve güvenli hareket kapasitesi hakkında çıkarım yapmaktır.

Yüksekte çalışma yapacak kişilerde bu testin amacı, çalışanın:

  • Vücut farkındalığının yeterli olup olmadığını,
  • Kas-iskelet sisteminin refleksif tepkilerinin hızını,
  • Denge bozulduğunda doğru düzeltici hareketleri yapabilme becerisini ölçmektir.

4. Gerekli Malzemeler ve Ortam
  • Sessiz, düz ve güvenli bir ortam (örn. muayene odası, eğitim alanı)
  • Göz bandı (görsel girdileri elimine etmek için)
  • Standart bir sandalye veya muayene yatağı
  • Dereceli gonyometre veya işaret çubuğu (ölçüm için)
  • Test formu (gözlem kaydı ve puanlama için)

5. Uygulama Basamakları
A. Üst Ekstremite İçin (Kol Pozisyon Algısı)
  1. Başlangıç pozisyonu: Çalışan oturur pozisyonda, gözler kapalı veya göz bandı takılı halde olmalıdır.
  2. Pasif hareket: Uygulayıcı, sağ kolu belirli bir açıya (örneğin 45° abduksiyon, 90° fleksiyon) getirir ve o pozisyonda birkaç saniye tutar.
  3. Hedefin hatırlatılması: “Bu konumu hatırlayın.” denir.
  4. Diğer tarafın hareketi: Sol kol serbest bırakılır ve çalışandan, “Şimdi diğer kolunuzu aynı pozisyona getirin.” istenir.
  5. Gözlem:
    • Açı farkı (gonyometreyle ölçülür).
    • Hedefe yaklaşım süresi.
    • Kas koordinasyonu (aşırı ya da yetersiz hareket).
  6. Tekrar: Her iki taraf için 3 deneme yapılır, ortalama hata derecesi alınır.

B. Alt Ekstremite İçin (Bacak Pozisyon Algısı)
  1. Çalışan sırtüstü pozisyondadır.
  2. Uygulayıcı, sağ bacağı belirli bir açıya (örneğin kalça 30°, diz 45° fleksiyon) getirir.
  3. Bu pozisyon 3 saniye korunur.
  4. Çalışandan diğer bacağını aynı pozisyona getirmesi istenir.
  5. Gonyometre ile açı farkı ölçülür (örneğin 0–5°, 6–10°, 10°+ gibi kategoriler).
  6. 3 tekrardan ortalama hata hesaplanır.

6. Değerlendirme ve Puanlama
Açı FarkıPuanDeğerlendirmeİş Sağlığı Yorumu
0–5°0NormalGüvenli proprioseptif kontrol
6–10°1Hafif bozulmaUyarı, tekrar eğitim önerilir
11–15°2Orta düzey hataDenge eğitimi gerektirir
16°+3Belirgin proprioseptif kayıpYüksekte çalışma uygun değil

Ayrıca şu gözlemler niteliksel olarak değerlendirilir:

  • Hedefe ulaşmadan durma (hipometrik hareket)
  • Hedefi aşma (hipermetrik hareket)
  • Sürekli düzeltici mikro hareketler
  • Görsel telafi girişimi (göz açma eğilimi)

7. Yüksekte Çalışma Değerlendirmelerinde Uygulama
A. Testin İşe Alım Aşamasında Kullanımı

İşe giriş muayenelerinde, özellikle şu görevlerde uygulanması önerilir:

  • İskele montajı / sökümü
  • Vinç operatörlüğü
  • Kule ve direk bakım personeli
  • Gemi üst güvertesi çalışanları
  • Tersane donatım işçileri

Bu test, Romberg ve Unterberger testleriyle birlikte uygulandığında çalışanın hem vestibüler hem proprioseptif denge sistemleri hakkında bütüncül bir profil oluşturur.

B. Yorgunluk ve Gece Vardiyası Etkilerinin İzlenmesi

Pozisyon algısı, yorgunlukla bozulabilen bir parametredir. Bu nedenle vardiya öncesi rastgele testlerle anlık performans izlenebilir.
Örneğin:

  • Gündüz vardiyasında ortalama hata 4° iken,
  • Gece vardiyasında 9°’ye çıkmışsa, bu refleks gecikmesi ve proprioseptif zayıflama olarak yorumlanabilir.

C. Eğitim ve Rehabilitasyon Uygulamaları

Bozukluk saptanan kişilerde şu eğitimler önerilir:

  • Kapalı gözle hedefleme egzersizleri,
  • Denge tahtası (balance board) uygulamaları,
  • Göz kapalı merdiven inip çıkma eğitimleri (gözetim altında),
  • Kas kuvvetlendirme ve core stabilizasyon çalışmaları.

8. Testin Güvenlik ve Etik Boyutu
  • Test sırasında düşme riski olan bireylerde destek alınmalıdır.
  • Aşırı yorgun, alkol veya ilaç etkisi altındaki kişilerde test geçerli sonuç vermez.
  • Test, yalnızca hekim veya fizyoterapist gözetiminde yapılmalıdır.
  • Veriler gizlilik kapsamında işlenmeli, çalışan mahremiyeti korunmalıdır.

9. Klinik Örneklerle Değerlendirme
Örnek 1 – Hafif Hata (5°)

Bir vinç operatörü sağ kolunu 90° fleksiyonda doğru eşleştirmiş ancak sol kol 95°’de kalmış.
Yorum: Normal sınırda fark. Refleks ve proprioseptif duyum iyi.

Örnek 2 – Orta Hata (12°)

Bir iskele işçisi gözleri kapalıyken sağ bacak pozisyonunu taklit ederken 12° fark göstermiş.
Yorum: Denge eğitimi önerilir. Kas yorgunluğu veya nöromüsküler yavaşlama olabilir.

Örnek 3 – Belirgin Hata (20°+)

Gemi üst güvertesi çalışanı sol kolda hedef pozisyonu belirgin şekilde kaçırmış.
Yorum: Vestibüler-propriyoseptif koordinasyon zayıf.
Karar: Yüksekte çalışma geçici olarak uygun değil. Tekrar test ve uzman değerlendirmesi şart.

10. Testin Kombine Kullanımı

Position Sense Testi, tek başına değil; aşağıdaki testlerle kombinasyon halinde denge profili oluşturur:

Kombine TestÖlçtüğü SistemKlinik Yorum
RombergVestibüler + PropriyoseptifStatik denge kontrolü
Past PointingVestibüler yön farkındalığıYön sapması
UnterbergerVestibüler asimetriRotasyonel denge kaybı
Heel-to-ShinSerebellar koordinasyonMotor doğruluk
Position SensePropriyoseptif farkındalıkUzuv konum kontrolü

Bu testlerin birlikte uygulanması, yüksekte çalışma uygunluk değerlendirmesi için altın standart bir “denge tarama paketi” oluşturur.

11. Testin Avantajları ve Sınırlılıkları

Avantajları:

  • Basit, ekipmansız, hızlı uygulanabilir.
  • Subjektif şikayetlerden bağımsız objektif ölçüm sağlar.
  • Eğitimli sağlık personeli tarafından kolay yorumlanabilir.
  • Denge rehabilitasyonuna yön verir.

Sınırlılıkları:

  • Gözlemci hatası olasılığı vardır.
  • Dikkat ve yorgunluk gibi faktörler sonucu etkiler.
  • Gonyometrik ölçüm deneyim gerektirir.
  • Tek testle tanısal karar verilmemelidir (kombine test önerilir).

12. Sonuç – Yüksekte Çalışma İçin Güvenli Duruşun Temeli

Position Sense (Pozisyon Algısı) Testi, insan vücudunun farkında olma kapasitesini ölçen en yalın ama en güçlü klinik araçlardan biridir.
Yüksekte çalışma gibi denge, refleks ve yön oryantasyonunun kritik olduğu görevlerde, çalışanların proprioseptif sistemlerinin yeterliliği bu testle kolayca saptanabilir.
Testin düzenli uygulanması, sadece bireysel güvenliği değil, tüm çalışma alanının sistemsel güvenliğini artırır.

Propriyoseptif sistemin sağlıklı işlemesi, bir çalışanın gözleri kapalı bile nerede durduğunu, ne kadar eğildiğini ve ne kadar güç kullandığını doğru hissetmesi anlamına gelir.
Bu his kaybolduğunda, düşme riski, refleks gecikmesi ve yanlış düzeltici hareketler kaçınılmaz olur.

Dolayısıyla, yüksekte çalışma öncesi Position Sense Testi, yalnızca bir nörolojik değerlendirme değil; bir hayat koruma önlemi olarak görülmelidir.

İSG’ de Position Sense (Pozisyon Algısı) Testi Uygulama ve Değerlendirme Formu
1. ÇALIŞAN BİLGİLERİ
AlanBilgi
Adı Soyadı___________________________
Yaş / Cinsiyet___________________________
Görev Ünvanı___________________________
Bölüm / Birim___________________________
Test Tarihi___________________________
Testi Uygulayan (Hekim/Fizyoterapist)___________________________

2. TESTİN AMACI VE TANIMI

Pozisyon Algısı (Position Sense) Testi, çalışanın görsel girdiler olmadan uzuv konumunu doğru algılama ve karşı ekstremiteyle eşleştirme becerisini değerlendirir.
Yüksekte çalışma gibi hassas motor kontrol gerektiren işlerde bu test, propriyoseptif duyarlılığın yeterliliğini belirlemede kullanılır.

3. TEST ORTAMI VE GEREÇLER
GereçAçıklama
Göz bandıGörsel girdiyi devre dışı bırakmak için
Sandalye veya muayene yatağıÜst/alt ekstremite uygulamaları için uygun pozisyon
GonyometreEklem açısı farkını ölçmek için
Test formuGözlem ve puanlama kaydı için

4. TEST UYGULAMA BASAMAKLARI
A. Üst Ekstremite (Kol Pozisyon Algısı)
  1. Çalışan oturur pozisyonda, göz bandı takılı olmalıdır.
  2. Uygulayıcı bir kolu (örneğin sağ) belirli bir açıda (örn. 90° omuz fleksiyonu, 45° abduksiyon) pasif olarak konumlandırır.
  3. 3 saniye bekletilip “Bu pozisyonu aklınızda tutun.” denir.
  4. Diğer koldan aynı pozisyonu taklit etmesi istenir.
  5. Gonyometreyle iki kol arasındaki açı farkı ölçülür.
  6. Aynı işlem 3 tekrar yapılır, ortalama fark hesaplanır.

B. Alt Ekstremite (Bacak Pozisyon Algısı)
  1. Çalışan sırtüstü pozisyonda olur.
  2. Uygulayıcı sağ bacağı belirli bir açıda (örneğin kalça 30°, diz 45° fleksiyon) tutar.
  3. Diğer bacakla aynı pozisyonun yapılması istenir.
  4. Açı farkı ölçülür, 3 tekrardan ortalama fark bulunur.

5. DEĞERLENDİRME TABLOSU
Ölçüm AlanıHedef PozisyonOrtalama Açı Farkı (°)Puan (0–3)Gözlem / Not
Sağ Kol___________________________________________
Sol Kol___________________________________________
Sağ Bacak___________________________________________
Sol Bacak___________________________________________

6. PUANLAMA KRİTERLERİ
Ortalama Fark (°)PuanDeğerlendirmeİş Sağlığı Yorum
0–5°0NormalGüvenli proprioseptif kontrol
6–10°1Hafif hataEğitim/izlem önerilir
11–15°2Orta hataRehabilitasyon önerilir
≥16°3Belirgin hataYüksekte çalışma uygun değil

7. NİTELİKSEL GÖZLEM (Klinik Notlar)
Gözlenen DavranışVar (✔) / Yok (✖)Açıklama
Hedef öncesi durma (hipometri)
Hedefi aşma (hipermetri)
Sürekli düzeltici mikro hareketler
Görsel kontrol girişimi (göz açma eğilimi)
Kas tonusunda asimetri
Dikkat dağınıklığı / tepki gecikmesi

8. SONUÇ VE İŞ SAĞLIĞI YORUMU
KategoriDeğerlendirmeKarar
NormalPropriyoseptif farkındalık tam, motor eşleştirme başarılıYüksekte çalışmaya uygun
Hafif bozuklukDenge kontrolü hafif zayıfTekrar eğitim ve izlem önerilir
Orta düzey bozuklukDuyusal–motor koordinasyon zayıfUzman değerlendirmesi gerekir
Belirgin bozuklukUzuv konum farkındalığı ciddi azalmışYüksekte çalışma geçici olarak uygun deği

9. SONUÇ ÖZETİ
  • Genel Test Sonucu: _______________________________
  • Ortalama Açı Farkı: _______°
  • Toplam Puan: _______
  • Yüksekte Çalışma Uygunluk Kararı: _______________________________
  • Öneriler / Rehabilitasyon Planı: _______________________________
  • Tekrar Test Tarihi: _______________________________

10. TEST GÜVENLİK NOTLARI
  • Test sırasında düşme riski olan bireyler desteklenmelidir.
  • Yorgunluk, alkol, ilaç kullanımı varsa test geçerli değildir.
  • Sonuçlar sadece klinik gözlem amaçlıdır; tanısal değer taşımaz.
  • Tüm bilgiler kişisel verilerin korunması kapsamında gizli tutulur.

Uygulayan İmza: ___________________________
Çalışan İmza: ___________________________
Tarih: ___________________________

Pozisyon Algısı Testi – Ayrıntılı Klinik Notlar ve Eğitim/Öneri Tablosu
1. Klinik Notlar Kategorileri
KategoriTanımGözlemlerKlinik İpuçları
Normal0–5° ortalama açı farkıUzuvlar hızlı ve doğru eşleşiyor; minimal düzeltici hareketYüksekte çalışma için tam uygun; standart iş güvenliği önlemleri yeterli
Hafif Bozukluk6–10°Hafif sapmalar; hedefe yaklaşım gecikmeli; göz açma eğilimiRefleks ve proprioseptif farkındalık hafif zayıf; kısa süreli ek denge egzersizi önerilir
Orta Bozukluk11–15°Tekrarlayan düzeltici mikro hareketler; hipermetri/hipometriDenge ve proprioseptif eğitim programı gerekli; yüksekte çalışmada dikkatli gözlem gerekir
Belirgin Bozukluk≥16°Uzuv konumunu doğru algılayamıyor; eşleştirme başarısızYüksekte çalışma uygun değil; fizik tedavi veya nörolojik değerlendirme önerilir

2. Eğitim / Rehabilitasyon Öneri Tablosu

Bu tablo, test sonucu bozuk çıkan çalışanlara özel hedefe yönelik egzersiz ve eğitim planlarını içermektedir.

Hedef AlanÖnerilen Egzersiz / EğitimUygulama YöntemiSıklık / Süreİzleme / Ölçüm
Propriyoseptif FarkındalıkKapalı gözle hedef uzuv eşleştirmeOturur pozisyonda veya yerde, göz bandı takarak kol/bacak eşleştirmeGünde 2–3 set, 5–10 tekrarAçı farkı ölçümü; gözlem notları
Denge ve Postür StabilizasyonDenge tahtası (balance board) uygulamalarıAyakta, gözler açık ve kapalı, hafif eğimler10 dk / gün, 3–5 gün/haftaDuruş stabilitesi, düşme riski gözlemi
Kas-İskelet KoordinasyonuDiz-bacak fleksiyon/ekstansiyon, hafif ağırlıklarlaGözler kapalı veya açık3 set x 12 tekrarKas tonusu, hareket doğruluğu
Göz-Kol KoordinasyonuHedef takip egzersizi (hareketli hedefe el uzatma)Kapalı gözle veya ışıklı hedefle2–3 set, 10 tekrarTepki süresi, doğruluk ölçümü
Fonksiyonel Yüksekte Çalışma SimülasyonuPlatform veya iskele üzerinde basit hareketlerGöz bandı veya kapalı gözle, gözetim altında5–10 dk / seansDenge kaybı, mikro düzeltici hareketler
Refleks ve Duyusal Yanıt Hızının ArtırılmasıAyak tabanı farkındalık egzersizleri (topuk-burun yürüyüşü, tek ayak denge)Yavaş ve kontrollü hareketGünde 2–3 dk, 2–3 tekrarSüre ve stabilite ölçümü

3. Klinik İzleme ve Yeniden Değerlendirme
  1. Başlangıç Ölçümü: İlk test sonucu kaydedilir (açı farkı ve puan).
  2. Ara Değerlendirme: 2–4 hafta sonra egzersiz programı tekrar test edilir.
  3. İlerleme Notu: Gelişim ≥ %50 ise yüksekte çalışma kademeli olarak artırılır.
  4. Eğitim Sonrası Test: Ortalama açı farkı ≤5° olduğunda tam uygunluk sağlanmış kabul edilir.
  5. Düşük İlerleme Durumu: Eğer fark ≥10° ise, ek fizyoterapi veya nörolojik değerlendirme gerekir.

4. Örnek Klinik Not Kaydı
Çalışan AdıBaşlangıç Açı FarkıPuanEğitim BaşlangıcıAra TestSon TestKarar
Ahmet Y.Sağ kol: 12°, Sol kol: 10°2Kapalı gözle kol eşleştirme, denge tahtası1 hafta sonra: 8°3 hafta sonra: 4°Yüksekte çalışmaya uygun, izlem devam ediyor
Ayşe K.Sağ bacak: 18°, Sol bacak: 16°3Refleks ve proprioseptif eğitim + göz bandı egzersizi1 hafta sonra: 14°3 hafta sonra: 9°Yüksekte çalışma kısıtlı; eğitim sürüyor

5. İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları
  • Eğitim programı her çalışan için kişiselleştirilmelidir.
  • Tüm egzersizler gözetim altında yapılmalıdır.
  • Güvenli ortam ve ekipman (denge tahtası, destek çubukları) sağlanmalıdır.
  • Test sonuçları periyodik olarak izlenmeli ve işyeri hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
  • Dokümantasyon: Tüm test ve eğitim notları güvenli şekilde arşivlenmelidir.

Pozisyon algısı testi, insan vücudunun en temel ve hayati duyularından biri olan propriyosepsiyonu doğrudan değerlendiren, klinik olarak güvenilir ve iş sağlığı uygulamaları için kritik bir testtir. Yüksekte çalışma ortamlarında, bireyin sadece gözlerine veya deneyimine güvenmesi yeterli değildir; vücut konumunu, eklem açısını ve uzuvların koordinasyonunu doğru algılayabilme yetisi, olası kazaların önlenmesinde hayati bir rol oynar. Bu bağlamda, pozisyon algısı testi, çalışanların kendine güvenli ve refleksif hareket edebilme kapasitesini objektif bir şekilde ölçer.

Test, sadece bir ekstremitenin konumunu diğer ekstremite ile eşleştirme yeteneğini değerlendirmekle kalmaz; aynı zamanda beyin, serebellum ve somatosensoriyel sistem arasındaki entegrasyonu, merkezi sinir sisteminin hızlı adaptasyon ve düzeltici yanıt yetisini de gözlemler. Bu nedenle, pozisyon algısı testi, yalnızca bireysel performansı değil, işyeri güvenlik kültürünü ve risk yönetimini de doğrudan etkileyen bir parametredir.

Yüksekte çalışacak kişilerde, proprioseptif farkındalığın azalması; küçük hataların bile ciddi düşme, yaralanma ve iş kazalarına dönüşmesine yol açabilir. Bu test, söz konusu riskleri önceden tespit etmeye ve gerekli önleyici eğitim ve rehabilitasyon planlarını oluşturmaya olanak sağlar. Örneğin, hafif hatalar gösteren çalışanlar, basit denge ve proprioseptif egzersizlerle uyum sağlayabilirken; orta ve belirgin bozukluk gösteren çalışanlar için ise sistematik rehabilitasyon ve gözetimli eğitim gereklidir. Bu sayede, iş sağlığı uygulamaları sadece reaktif değil, proaktif bir güvenlik yaklaşımıyla yürütülmüş olur.

Form ve değerlendirme sistemi, hem kantitatif (açı farkları, puanlama) hem de niteliksel (düzeltici hareketler, göz açma eğilimi, mikro stabilizasyon davranışları) gözlemleri içerir. Bu bütüncül yaklaşım, yalnızca basit bir test sonucu elde etmekle kalmaz; çalışanın motor ve duyusal kapasitesinin kapsamlı bir profilini sunar. Böylece, yüksekte çalışma kararı verirken, sadece gözleme dayalı subjektif değerlendirme değil, bilimsel ve objektif veriye dayalı karar alınabilir.

Sonuç olarak, pozisyon algısı testi, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında bir “erken uyarı sistemi” olarak işlev görür. Düzenli uygulama, çalışanların proprioseptif yeteneklerindeki değişimleri izlemenin yanı sıra, eğitimlerin etkinliğini de ölçer. Ayrıca test sonuçları, yüksekte çalışma öncesi risk değerlendirmeleri ve periyodik sağlık gözetimi süreçlerinde standart bir referans oluşturur.

Bu form ve testin etkin kullanımı, sadece bireysel güvenliği artırmakla kalmaz; işyeri ortamında toplam güvenlik kültürünü güçlendirir, olası iş kazalarının önlenmesine ve çalışanların güvenli, bilinçli bir şekilde görev yapmasına doğrudan katkı sağlar.

Bu nedenle, Position Sense Testi, yüksekte çalışmalarda hem bir değerlendirme aracı hem de bir eğitim ve geliştirme platformu olarak benimsenmeli, tüm iş sağlığı uygulamaları ve periyodik muayenelerde standart bir bileşen haline getirilmelidir. Testin sonuçları, doğru yorumlandığında ve uygun önlemlerle desteklendiğinde, çalışanların güvenliğini maksimize eder, iş kazalarını minimize eder ve işyeri performansını optimize eder.

Son söz olarak, pozisyon algısı testi, yalnızca bir nörolojik değerlendirme değil; çalışanların yaşamını ve iş güvenliğini koruyan bir önlem olarak görülmeli ve İş Sağlığı ve Güvenliği uygulama protokollerinde kritik bir rol oynamalıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #positionsense #yüksekteçalışma #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Lipoprotein(a), Kolesterol ve Kalp Krizi

Kalbin Sessiz Düşmanı
Kolesterol Denilince Aklımıza Sadece “LDL” Gelmesin

Kolesterol dendiğinde genellikle herkesin aklına “iyi” ve “kötü” kolesterol gelir:

  • HDL (High Density Lipoprotein) → Vücudunuz Üretir
  • LDL (Low Density Lipoprotein) → Vücudunuz Üretir
İyi Kolesterol – Kötü Kolesterol Olmaz

HDL ve LDL vücudunuz tarafından üretilir. Vücudunuz ihtiyaç duyduğu maddeleri üretir. Siz vücudunuzun sistemini bozduğunuzda ihtiyacından fazla üretmeye başladığı maddeler yine vücuda zarar verebilir.

Dikkat; fazla üretilen maddeye (Burada LDL) kötü demek bilimsellikten ve doğruluktan uzak bir yaklaşımdır.

Kötü olan: Vücudun düzenini bozan davranış yada vücudunun düzenini bozandır.

Asıl gözden kaçan tehlike, bir kolesterol alt türü olan ve genetik geçişli bir risk faktörü olarak kalp krizlerinin perde arkasındaki suçlusu sayılan: Lipoprotein(a) [kısaca Lp(a)]

🩸 🩸 🩸
Lipoprotein(a) Nedir?

Lp(a), LDL kolesterolüne çok benzer bir yapıya sahiptir, ancak bir farkla:
ApoB100 proteinine ek olarak, üzerinde apolipoprotein(a) denilen özel bir protein daha taşır. Bu yapı:

  • Yapışkan ve yoğun hale gelmesine neden olur
  • Damarlarda birikme eğilimini artırır
  • Fibrinolizi engelleyerek pıhtı oluşumuna zemin hazırlar

🔎 Lipoprotein(a) – Lp(a) = LDL + Apo(a) = Aterojen + Trombojenik yapı

Lipoprotein(a) – Lp(a) ve Kalp Krizi Arasındaki Bağlantı
Lipoprotein(a) – Lp(a)’nin 3 Ölümcül Etkisi
  1. Endotelyal hasarı kolaylaştırır
  2. Damarda kolesterol plaklarının oluşumunu artırır
  3. Pıhtılaşma sistemini sabote eder (Plazminojen ile yapısal benzerliği nedeniyle fibrin yıkımını engeller)

Bunlar bir araya geldiğinde:

  • Koroner damar duvarlarında sertleşme
  • Daralmış damar lümeni
  • Ani pıhtı oluşumu

💥 Sonuç: Miyokard enfarktüsü (kalp krizi)

👨‍⚕️ 👨‍⚕️ 👨‍⚕️
Çarpıcı Bir Örnek – Genetik Yükle Gelen Tehlike

Ahmet, 42 yaşında, zayıf, sigara içmiyor, spor yapıyor.
Ancak ailesinde 3 kişi 50 yaş altı kalp krizi geçirmiş.
Tüm kan değerleri normal, sadece bir tanesi dışında: Lipoprotein(a)Lp(a): 165 mg/dL (Referans: <30 mg/dL)

🔴 Ne oldu?
Ahmet koşu sırasında göğüs ağrısı yaşadı. Anjiyografi sonucu:
Sol ön inen arter (LAD) %90 tıkalı.
Ve buna sebep olan şey neydi? Lipoprotein(a)- Lp(a)’nin damarda yaptığı sinsi birikimler ve pıhtılaşma eğilimi.

Lipoprotein(a) – Lp(a) vs. Diğer Kolesterol Türleri
ÖzellikLDLHDLLp(a)
Aterojenik mi?EvetHayırEvet
Genetik mi?KısmenHayır%90 Genetik
Diyetle değişir mi?EvetEvetHayır!
Pıhtı riskini artırır mı?DolaylıHayırEvet – direkt olarak
İlaçla düşürülmesi kolay mı?Statinlerle evet
(Bedeli olduğunu unutmadan)
Niacin vb.Zor – çoğu ilaca dirençli

Lipoprotein(a) – Lp(a) Neden Tehlikeli?

Lipoprotein(a) – Lp(a)’nin üzerinde taşıdığı Apo(a), vücutta doğal olarak bulunan plazminojen proteini ile yapısal benzerlik gösterir.
Ancak plazminojen normalde pıhtıları çözmekle görevliyken, Apo(a) bu sistemin işleyişini bozar.

➡️ Yani Lipoprotein(a) – Lp(a) yüksek olduğunda:

  • Damar daralması + pıhtı oluşumu aynı anda gerçekleşebilir
  • Kalp krizi riski normal LDL seviyesi olsa bile yüksek olabilir
🔬 🔬 🔬
Lipoprotein(a) – Lp(a) Testi Neden Herkese Yapılmalı?
Ne yazık ki:
  • Rutin kolesterol panellerinde Lipoprotein(a) – Lp(a) ölçülmez
  • LDL’si normal olan bireylerde bile gizli risk olabilir
  • Ailesel kalp hastalığı öyküsü olan bireylerde özellikle bakılmalıdır

📌 Amerikan Kalp Derneği (AHA) ve Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC), Lipoprotein(a) – Lp(a) ölçümünü özellikle:

  • Genç kalp krizi geçirenlerde
  • Aile öyküsü güçlü olanlarda
  • Sebepsiz yüksek LDL görülenlerde
    öneriyor.
🍏 🍏 🍏
Peki Ne Yapabiliriz?
Kötü Haber:
  • Lipoprotein(a) – Lp(a) seviyesi çoğunlukla genetik belirlenmiştir
  • Diyetle veya egzersizle Lipoprotein(a) – Lp(a) ciddi oranda düşmez

İyi Haber:
  • LDL ve inflamasyon kontrol altına alınarak risk azaltılabilir
  • Yeni nesil ilaçlar (örneğin antisens oligonükleotid tedavileri, Pelacarsen gibi) geliştirilme aşamasında
  • Niasin (B3 vitamini) bazı kişilerde Lipoprotein(a) – Lp(a)’yı %20-30 oranında azaltabilir
  • Omega-3 yağ asitleri, damar sağlığı üzerinde koruyucu etki sağlar
🥗 🥗 🥗
Beslenme ve Yaşam Önerileri
StratejiAçıklama
Trans yağlardan uzak durEndotelyal inflamasyonu ve LDL oksidasyonunu artırır
Anti-inflamatuar gıdalarZeytinyağı, yeşil yapraklılar, yaban mersini
Sigarayı kesinlikle bırakLipoprotein(a) – Lp(a) etkisini katlar
Kilo kontrolü sağlaİnsülin direnciyle birleştiğinde risk ikiye katlanır
Günde en az 30 dk yürüyüşHDL’yi artırır, vasküler fonksiyonu destekler
🔚 🔚 🔚
Sessiz ama Güçlü Bir Risk Faktörü

Lipoprotein(a), yüksek tansiyon ya da kolesterol kadar medyada yer bulmasa da, kalp krizlerinin %20-25’inde bağımsız risk faktörü olarak karşımıza çıkar.
Üstelik bu durum, zayıf, aktif, sağlıklı bireylerde bile görülebilir.

🧠 🧠 🧠

Unutmayın:

“Kalbinizi sadece LDL’den değil, Lipoprotein(a) -Lp(a)’den de koruyun. Genetik yatkınlık kader değildir; ama fark edilmezse felaket olabilir.”

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Lipoprotein A https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34033383/

⭐️⭐️ Lipoprotein A https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK570621/

⭐️⭐️ Lipoprotein(a) hakkında bilmemiz gereken her şey https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38759878/

⭐️⭐️ Çok Etnikli Birleştirilmiş Prospektif Kohortta Lipoprotein(a) ve Uzun Vadeli Kardiyovasküler Risk https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38631771/

⭐️⭐️ Lp(a) – göz ardı edilen bir risk faktörü https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36681362/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Gerilme Refleksi (Miyotatik Refleks) Nedir?

“Neden Esnedikçe Açılmıyoruz?”

Yıllardır bize söylenen bir şey var:
“Kasın gerginse esne.”
“Spor öncesi esne, rahatla.”
“Ağrın varsa biraz daha çek.”

Ama sahada, klinikte ve günlük hayatta şunu görüyorum:
👉 İnsanlar esniyor…
👉 Çekiyor…
👉 Masaj yaptırıyor…
👉 Ama bir süre sonra aynı gerginlik, aynı ağrı, aynı sertlik geri geliyor.

Peki neden?

Çünkü vücudumuz sandığımız kadar “söz dinleyen” bir makine değil.
Kaslarımıza zorla ne yaparsak yapalım, son sözü sinir sistemi söylüyor.

İşte burada devreye gerilme refleksi, yani teknik adıyla miyotatik refleks giriyor.

Vücut Kendini Korumaya Programlıdır

Şunu çok net söyleyeyim:
Vücudumuz kasları “açmak” için değil, yırtılmamak için tasarlanmıştır.

Bir kası zorla çektiğinizde, vücut bunu şöyle algılar:

“Tehlike var. Bir şey kopabilir.”

Ve anında otomatik bir savunma başlatır.

Kasın içinde bulunan çok hassas algılayıcılar vardır. Bunlara kas iğcikleri diyoruz.
Bu yapılar, kasın ne kadar uzadığını anında ölçer.

Kas ani ya da zorlayıcı şekilde uzatıldığında:

  • Kas iğcikleri alarm verir
  • Omuriliğe sinyal gider
  • Omurilik kaslara “KASIL!” komutu gönderir

Sonuç?
👉 Siz açmaya çalıştıkça kas daha çok kasılır.

İşte bu otomatik savunmaya gerilme refleksi diyoruz.

Neden Esnerken Rahatlıyoruz Ama Kalıcı Olmuyor?

Bunu çok soruyorlar:

“Madem işe yaramıyor, neden esneyince iyi hissediyoruz?”

Çünkü:

  • Sinir sistemi kısa süreliğine “dikkati başka yere” kaydırıyor
  • Dolaşım artıyor
  • Beyin “oh” hissi veriyor

Ama bu kalıcı bir yeniden ayarlama değil.
Sadece geçici bir rahatlama.

Yani:

  • Kasın temel gerginlik ayarı değişmiyor
  • Sinir sistemi “bu kas gergin kalmalı” kararını geri çekmiyor

Bu yüzden:

  • Sabah açılırsınız
  • Öğlene doğru tekrar sertleşirsiniz
  • Akşam yine aynı ağrı başlar
Gerilme Refleksi Aslında Dostumuzdur

Gerilme refleksi olmasaydı:

  • Ayağımız kaydığında düşerdik
  • Dik duramazdık
  • Kaslarımız çok kolay yırtılırdı

Örneğin diz refleksi…
Doktor diz kapağınızın altına vurur, bacak aniden kalkar.
Bu refleks çalışmıyorsa, sinir sistemiyle ilgili ciddi bir sorun düşünülür.

Yani sorun refleksin varlığı değil.
Sorun şu:

👉 Biz bu refleksi sürekli tetikliyoruz
👉 Sonra da “neden kaslarım açılmıyor?” diye şaşırıyoruz

Asıl Soru Şu: Kaslar Neden Sürekli Gergin?

Kaslar durup dururken gerilmez.

Şunlar kası gergin hale getirir:

  • Uzun süre aynı pozisyonda çalışmak
  • Tekrarlayan işler
  • Stres
  • Ağrıdan kaçınma
  • Hareketsizlik

Sinir sistemi zamanla şunu öğrenir:

“Bu kas hep çalışıyor, hep tetikte olsun.”

Ve kasın dinlenme gerginliği yükselir.

İşte burada şunu çok net söylemem lazım:

👉 Bu gerginliği çekerek, bastırarak, zorlayarak düşüremezsiniz.
👉 Çünkü karar kasın değil, sinir sisteminindir.

Çözüm Nerede?
Pandikülasyon Neden Fark Yaratıyor?

Pandikülasyon şudur:

Kasını bilinçli olarak kasarsın,
Sonra çok yavaş ve kontrollü şekilde bırakırsın.

Bu sırada sinir sistemine şu mesaj gider:

“Bu kas şu kadar gergin, ama artık buna gerek yok.”

Yani:

  • Kasla kavga etmiyorsun
  • Sinir sistemine veri veriyorsun
  • Gerginliğin “ayarını” yeniden öğretiyorsun

Bu yüzden pandikülasyon:

  • Gerilme refleksini tetiklemez
  • Aksine, onu sakinleştirir
  • Kasın temel gerginliğini düşürür

Ve en önemlisi:
👉 Kalıcı etki bırakır

Sahada Gördüğüm Gerçek Şu

Esneyen çok…
Açılan az.

Pandikülasyon yapan az…
Ama yapan gerçekten rahatlıyor.

İş güvenliği sahasında, üretimde, ofiste, direksiyon başında:

  • Boyun
  • Bel
  • Omuz
  • Baldır
  • El–bilek

Bu bölgelerin kronik gerginliği çekerek değil,
sinir sistemini yeniden eğiterek çözülüyor.

Kaslar inatçı değildir.
Kaslar korkaktır.

Onları zorladıkça kendilerini daha çok korurlar.
Ama doğru şekilde dinlerseniz, kendiliğinden bırakırlar.

Gerilme refleksi bize düşman değil.
Yanlış yöntemler düşman.

Vücut bağırarak değil,
anlayarak rahatlar.

Dr. Mustafa KEBAT

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Yüksekte Çalışma – Dix–Hallpike Manevrası – Propriyosepsiyon

Dix–Hallpike Manevrası – Yüksekte Çalışanlarda Vestibüler Değerlendirme Kılavuzu
1. DİX–HALLİPİKE MANEVRASI

İş sağlığı ve güvenliği bağlamında dengenin korunması, özellikle yüksekte çalışma yapan personel için kritik öneme sahiptir. Baş dönmesi, vertigo veya vestibüler disfonksiyon, çalışanlarda ciddi düşme ve yaralanma riskleri oluşturabilir.

Dix–Hallpike Manevrası (DHM), benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) tanısında altın standart olarak kabul edilen bir testtir. BPPV, iç kulaktaki yarım daire kanallarındaki otolitlerin yanlış yerde hareket etmesi sonucu oluşan, baş hareketine bağlı kısa süreli vertigo atakları ile karakterizedir.

İş sağlığı uygulamaları bağlamında, DHM ile yapılan değerlendirme, çalışanların yüksekte güvenle çalışabilirlikleri, düşme riski ve denge reflekslerinin yeterliliği konusunda somut veri sağlar.

2. VESTİBÜLER SİSTEMİN TEMELİ

Dix–Hallpike Manevrası, vestibüler sistemin posterior yarım daire kanalının işlevselliğini test eder.

2.1 İç Kulak Anatomisi
  • Utrikül ve Sakkül: Lineer hız ve yerçekimi algılar.
  • Yarım Daire Kanalları: Angular hız ve yön değişikliklerini algılar.
  • Otolitler (Kristaller): Endolenf içindeki kalsiyum karbonat kristalleri; hareket sırasında kanalın uyarılmasını sağlar.

BPPV’de, otolitler yerlerinden kopar ve yarım daire kanallarının endolenfinde serbest yüzer. Bu durum, baş belirli bir pozisyona geldiğinde saniyeler süren vertigo ve nistagmus ile kendini gösterir.

2.2 Fizyoloji ve Patofizyoloji
  • Normal koşul: Baş hareketi sırasında endolenf ve ampulladaki tüy hücreleri uyarılır, beyin göz hareketlerini ve dengenin korunmasını sağlar.
  • BPPV durumu: Otolitler kanal içinde serbest hareket eder ve anormal uyarı gönderir.
  • Klinik sonuç: Kısa süreli, pozisyona bağlı vertigo ve nistagmus. İş güvenliği açısından risklidir, özellikle yüksekte çalışırken.

3. DIX–HALLPIKE MANEVRASININ UYGULANMASI

DHM, klinik gözlem ve objektif ölçüm temelli bir testtir. İş sağlığı değerlendirmelerinde prosedür, güvenlik ve çalışan konforu ön plandadır.

3.1 Uygulama Öncesi Hazırlık
  1. Çalışan Bilgileri: Adı, pozisyonu, mevcut baş dönmesi hikayesi, düşme öyküsü kaydedilir.
  2. Ortam Hazırlığı: Test, güvenli bir yatak veya klinik masa üzerinde yapılır. Yüksekte çalışanlarda yere yakın, emniyetli bir alan tercih edilir.
  3. Ekipman: Gerekirse göz hareketleri videonistagmografi (VNG) ile kaydedilebilir. Elbise rahat olmalı, ayakkabılar çıkartılmalıdır.
  4. Uyarılar: Test sırasında vertigo, bulantı, düşme riski olabileceği çalışanla paylaşılır. Yardımcı personel hazır bulunur.

3.2 Adım Adım Manevra
  1. Başlangıç Pozisyonu
    • Kişi test masasına oturtulur.
    • Baş 45° sağa veya sola döndürülür (kanal tarafına göre).
    • Ayaklar düz şekilde, eller kenarda veya göğüste tutulur.
  2. Hızlı Sırt Üzerine Yatırma
    • Baş pozisyonunu koruyarak, çalışan sırt üstü yatırılır.
    • Boyun, yaklaşık 20° hiper ekstansiyona getirilir.
    • Test sırasında gözler açık veya gözlük kapalı olarak gözlenir.
  3. Göz Hareketlerinin Gözlemlenmesi
    • Nistagmus yönü ve süresi kaydedilir.
    • Vertigo şiddeti ve süresi not edilir.
    • Göz hareketleri genellikle üst göz kaslarının hızlı ritmik hareketi şeklinde görülür.
  4. Testin Tekrarı
    • Aynı prosedür diğer tarafa uygulanır.
    • Her iki tarafın karşılaştırması, asimetri veya unilateral disfonksiyon hakkında bilgi verir.

3.3 Güvenlik Önlemleri
  • Baş ve boyun yaralanmaları olan kişilerde dikkatli olunmalıdır.
  • Test sırasında çalışanı destekleyen ikinci kişi hazır bulunmalıdır.
  • Yüksekte çalışanlar için teste zeminde, yumuşak altlık üzerinde başlanır.
  • Şiddetli vertigo durumunda test derhal durdurulur.

4. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

DHM’de gözlenen parametreler şunlardır:

ParametreNormal BulgularPatolojik Bulgularİş Sağlığı Yorumu
Nistagmus süresi0–1 sn minimal>5–10 sn pozisyona bağlıUzun süreli nistagmus = vestibüler bozukluk, yüksekte riskli
Nistagmus yönüYok veya minimalYatay-rotator veya torsiyonelTek taraflı asimetri = BPPV
Vertigo şiddetiYok veya hafifŞiddetli baş dönmesi, bulantıŞiddetli vertigo = yüksekte çalışamaz
Baş tarafı etkilenmesiSimetrikTek taraflıKanala göre risk değerlendirmesi yapılır

Not: İş güvenliği perspektifinde, DHM bulgusu yüksekte çalışma uygunluğu kriterlerinden biridir. Pozitif test sonucu, çalışan için geçici iş kısıtlaması ve denge rehabilitasyonu gerektirir.

5. ÖRNEKLER
Örnek 1: Sağ Posterior Kanal BPPV
  • Baş sağa döndürülür ve sırt üstü yatırılır.
  • Göz hareketi: torsiyonel nistagmus sağ üst göz kaslarında başlar.
  • Vertigo süresi: 8 saniye.
  • İş güvenliği yorumu: Sağ posterior kanal BPPV pozitif. Yüksekte çalışma yasak, vestibüler rehabilitasyon gerekir.

Örnek 2: Sol Posterior Kanal BPPV
  • Baş sola döndürülür, sırt üstü yatırılır.
  • Göz hareketi: torsiyonel nistagmus sol üst göz kaslarında.
  • Vertigo: hafif, 4 saniye.
  • İş güvenliği yorumu: Minimal disfonksiyon. Çalışma öncesi denge egzersizi ve gözlemle test tekrarı yapılabilir.

Örnek 3: Bilateral Vestibüler Disfonksiyon
  • Baş her iki tarafa yatırıldığında nispeten az nistagmus, ancak vertigo eşlik eder.
  • İş güvenliği yorumu: Yüksekte çalışma riskli; dikkatli gözetim ve fizik tedavi önerilir.

6. UYGULAMA VE İSG ENTEGRASYONU
6.1 Risk Değerlendirmesi

DHM bulguları, işyeri risk analizi ile entegre edilmelidir:

DHM SonucuYüksekte Çalışma KararıÖnerilen Önlemler
Negatif / NormalÇalışabilirRutin denge takibi
Hafif VertigoÇalışabilir, gözetim altındaGünlük denge egzersizi, ara kontroller
Pozitif / Şiddetli VertigoGeçici uygun değilVestibüler rehabilitasyon, tekrar test sonrası karar

6.2 Eğitim ve Rehabilitasyon
  • Pozitif DHM sonucu olan çalışanlara BPPV egzersizleri (Epley manevrası vb.) öğretilir.
  • İş sağlığı birimi, test sonrası takip ve kayıt yapmalıdır.
  • Düzenli DHM uygulaması, yüksekte çalışanlarda düşme riskini azaltan proaktif bir önlemdir.

7. SONUÇ

Dix–Hallpike Manevrası, yüksekte çalışacak personelin vestibüler fonksiyonlarını objektif şekilde değerlendiren kritik bir testtir.

Önemli noktalar:

  1. Vestibüler fonksiyon bozukluğu, yüksekte çalışma için doğrudan bir risk faktörüdür.
  2. DHM, BPPV ve unilateral posterior kanal disfonksiyonunu tespit eder.
  3. İş sağlığı uygulamasında DHM bulguları, yüksekte çalışma uygunluğu, geçici iş kısıtlaması ve rehabilitasyon planlaması ile doğrudan ilişkilidir.
  4. Test, güvenli bir ortamda, yardım ve dikkatli gözlemle uygulanmalıdır.
  5. Bulgular kayıt altına alınmalı ve çalışan takibi sağlanmalıdır.

DHM’nin iş sağlığı perspektifi, sadece bir tanı testi değil, çalışan güvenliğini artıran ve iş kazalarını önleyen bir önleyici uygulamadır. Bu nedenle düzenli DHM uygulaması ve takip sistemi, yüksekte çalışacak personel için standardize edilmiş bir güvenlik protokolü olmalıdır.

DIX–HALLPIKE MANEVRASI UYGULAMA VE DEĞERLENDİRME FORMU

Belge No: DHM-01  Revizyon No: 00  Tarih: ……/……/20…

1. ÇALIŞAN BİLGİLERİ
AlanBilgi
Adı Soyadı
TC Kimlik No
Yaş / Cinsiyet
Departman / Görev
Çalışma Ortamı
Maruz Kalınan Faktörler (Titreşim, Gürültü, Yükseklik vb.)
Testi Uygulayan Hekim / Uzman

2. TESTİN AMACI

Dix–Hallpike manevrası, benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) şüphesinde, özellikle posterior veya anterior semisirküler kanal tutulumu değerlendirmesi için kullanılan standart vestibüler testtir.
İşyeri hekimliği açısından, yüksekte çalışma, vinç kabinleri, iskele, direk üstü bakım ve kapalı alan çalışmaları gibi pozisyon değişikliğinin sık olduğu işlerde vestibüler sistem bütünlüğünü değerlendirmede kullanılır.

3. TEST ÖNCESİ HAZIRLIK
AdımUygulamaAçıklama
1Çalışan bilgilendirilirBaş dönmesi, mide bulantısı hissi olabileceği anlatılır.
2Kontrendikasyonlar sorgulanırServikal travma, ciddi boyun hareket kısıtlılığı, retinal dekolman, ileri yaşta düşme riski varsa test yapılmaz.
3Güvenlik önlemleri alınırTest yatağına baş hizasında minder konur, personel gerekirse destek olur.
4Gözlem formu hazırlanırGöz ve baş hareketleri not edilecektir.

4. UYGULAMA BASAMAKLARI

Amaç: Baş hareketi ile birlikte ortaya çıkan nistagmus ve vertigo belirtilerini değerlendirmek.

AşamaUygulama AdımıKlinik Gözlem
1Çalışan oturur, baş 45° sağa çevrilir.Baş yönü test edilecek kulak tarafına göre belirlenir.
2Test uygulayıcısı destek olarak çalışanın baş ve omzundan tutar.Güvenli geçiş için destek sağlanır.
3Hızlı bir hareketle çalışan sırtüstü yatırılır, başı yatağın kenarından 20–30° aşağıda kalacak şekilde pozisyonlanır.Vestibüler kanalların uyarılması sağlanır.
4Göz hareketleri (nistagmus) 30 sn boyunca gözlenir.Gözler açık kalmalı, nistagmus yönü (yukarı, aşağı, torsiyonel) not edilir.
5Test tamamlanınca kişi yavaşça oturur pozisyona getirilir.Dönme hissi veya mide bulantısı gözlenir.
6Aynı işlem diğer taraf için tekrarlanır.İki taraf arasında belirgin fark varsa pozitif kabul edilir

5. GÖZLEM VE KAYIT TABLOSU
ParametreSağ TarafSol TarafAçıklama
Vertigo Hissi“Var” veya “Yok” olarak işaretlenir.
Nistagmus Başlangıç SüresiBaş pozisyonundan sonra saniye cinsinden ölçülür.
Nistagmus SüresiOrtalama 5–30 sn arası sürer.
Nistagmus YönüYukarı, aşağı, torsiyonel yön kaydedilir.
Şiddet (subjektif)1: hafif – 2: orta – 3: şiddetli
Test Sonrası DengesizlikDuruşta salınım, göz kararması vb. not edilir

6. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ
BulgularKlinik AnlamıYorum
Nistagmus + Vertigo (aynı tarafta)Pozitif Dix–Hallpike – Posterior kanal BPPVYüksekte çalışma uygun değildir; ileri tetkik gerekir.
Vertigo var, nistagmus yokPsikojenik veya santral vertigo olasılığıNörolojik değerlendirme önerilir.
Nistagmus var, vertigo yokGörsel vestibüler uyumsuzlukGörsel ve postüral değerlendirme yapılmalı.
Her iki testte negatifNormal vestibüler yanıtÇalışan yüksekte çalışmaya aday olabilir.

7. YÜKSEKTE ÇALIŞMA AÇISINDAN DEĞERLENDİRME
Değerlendirme AlanıBulgularİş Sağlığı Yorumu
Vestibüler Denge
Baş Hareketine Tolerans
Göz Odak Stabilitesi
Duruşta Denetim
Reaksiyon Süresi
Genel Uygunluk“Uygun / Şartlı Uygun / Uygun Değil” seçeneklerinden biri işaretlenir.

8. GÜVENLİK VE İŞ SAĞLIĞI NOTLARI
  • Pozitif test sonucu alınan çalışanlar yükseklik, kapalı alan, hareketli platform veya denge gerektiren işlerde çalıştırılmamalıdır.
  • Çalışanın vertigo nedeni belirlenmeden yüksekliğe çıkması yasaktır.
  • Negatif test sonucu olsa dahi, tekrarlayan baş dönmesi, dengesizlik veya ani pozisyon değişikliklerinde rahatsızlık bildiren çalışanlar yeniden değerlendirilmeli.
  • Test sonrası bulantı veya baş dönmesi gelişen çalışanlar 15–20 dk gözlem altında tutulmalıdır.

9. GÖZLEM VE DEĞERLENDİRME NOTLARI
TarihUygulayıcı AdıBulgularYorum / Notlarİmza

10. SONUÇ VE KARAR
Sonuçİş Sağlığı Değerlendirmesi
NegatifVestibüler yanıt normal. Yüksekte çalışma için engel yoktur.
Şartlı UygunHafif vertigo veya kısa süreli nistagmus gözlenmiştir. Klinik takip ve gerekirse KBB / nöroloji değerlendirmesi önerilir.
PozitifPosterior kanal kaynaklı pozisyonel vertigo tespit edilmiştir. Yüksekte çalışma uygun değildir. Tedavi ve kontrol sonrası yeniden değerlendirme gerekir.

11. FORMU DOLDURAN
Ad SoyadGörevİmza

12. SON SÖZ – KLİNİK VE İŞ SAĞLIĞI YORUMU

Dix–Hallpike manevrası, yalnızca vestibüler kanal tutulumunu saptayan bir test değildir; aynı zamanda çalışanın postüral kontrol, denge stratejisi ve görsel-vestibüler koordinasyon becerisinin de dolaylı göstergesidir.
İşyeri ortamında özellikle yüksekte çalışanlar için bu testin değeri, dengesizliğe neden olabilecek iç kulak kökenli sorunları erken tespit etmesi açısından büyüktür.
Vertigo veya nistagmus gözlenen bir çalışanın bu durumu yalnızca “baş dönmesi” olarak değerlendirilmemeli; iş kazası riski ve düşme potansiyeli yüksek bir uyarı olarak kabul edilmelidir.

Kapsamlı bir iş sağlığı değerlendirmesinde, Dix–Hallpike sonucu;

  • Romberg, Unterberger, Past Pointing, Fukuda, Tandem Walk testleriyle birlikte yorumlanmalı,
  • Çalışanın vestibüler-propriyoseptif bütünlüğü dinamik postürografi veya denge platformu testleriyle desteklenmelidir.

Sonuçta, bu form yalnızca bir test kaydı değil; iş güvenliğini doğrudan etkileyen nöro-duyusal risklerin izlenebilir bir belgesidir.

Denge, insanın çevre ile güvenli etkileşimini sağlayan en karmaşık nörofizyolojik işlevlerden biridir. Günlük yaşamda çoğu zaman farkına varılmadan sürdürülen bu denge kontrolü, iş yaşamında –özellikle yüksekte, hareketli platformlarda, iskelelerde, vinç kabinlerinde veya gemi güvertelerinde çalışan bireyler için– hayati bir öneme sahiptir.
Dengenin korunması; vestibüler sistem (iç kulak), proprioseptif sistem (kas, eklem ve tendon algısı) ve görsel sistemin uyum içinde çalışmasına bağlıdır. Bu üçlüden birinde meydana gelen bozukluk, kişinin postüral stabilitesini azaltır ve düşme riskini ciddi biçimde artırır.

Dix–Hallpike Manevrası, vestibüler sistemdeki yarım daire kanallarının, özellikle de posterior kanalın pozisyon değişikliklerine verdiği yanıtı ölçmek amacıyla geliştirilmiş, tıbbi geçerliliği yüksek bir değerlendirme yöntemidir. Klinik olarak, benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) tanısında temel testlerden biridir.
Ancak son yıllarda, bu manevra yalnızca hastalık tanısı koymak için değil; iş sağlığı değerlendirmelerinde vestibüler yanıtın bütünlüğünü anlamak amacıyla da kullanılmaktadır.

İşyerinde yükseklik, basınç değişimi, titreşim, yüksek hızda dönen makineler veya sürekli pozisyon değişimi gerektiren görevlerde çalışan bireylerin vestibüler sistemleri, günlük yaşam koşullarına göre çok daha yüksek stres altındadır. Bu nedenle, çalışma öncesi periyodik muayenelerde Dix–Hallpike testi, dengenin temel bileşenlerinden birinin fonksiyonel sağlamlığını objektif olarak ölçme fırsatı sunar.

Bu form, Dix–Hallpike manevrasının standartlaştırılmış biçimde uygulanmasını, gözlem bulgularının kayıt altına alınmasını ve sonuçların iş güvenliği açısından yorumlanmasını amaçlamaktadır.
Formun uygulanması sırasında elde edilen veriler, yalnızca vestibüler sistemdeki olası bir bozukluğun tespitiyle sınırlı kalmamalı; çalışanın yüksekten düşme, refleks yavaşlaması, baş pozisyonu değişiminde dengesizlik gibi risk faktörlerinin de belirlenmesine katkı sağlamalıdır.

İş sağlığı profesyonelleri için bu formun en önemli işlevi, biyolojik sistemler arası bütünlüğü gözlemlemektir. Vestibüler sistemin beyin sapı, serebellum ve proprioseptif ağlarla kurduğu hassas bağlantılar, bir çalışanın sadece “denge duruşunu” değil, aynı zamanda iş kazalarına karşı korunma kapasitesini de belirler.
Bu nedenle Dix–Hallpike Manevrası, tek başına bir klinik test değil, iş güvenliği kültürünün fizyolojik bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir.

Formun yapılandırılmış bölümleri —çalışan bilgileri, test öncesi hazırlık, uygulama adımları, gözlem alanları, puanlama tablosu ve sonuç değerlendirmesi—;
• Testin tekrarlanabilirliğini,
• Farklı hekim veya sağlık personeli tarafından standart gözlem yapılabilmesini,
• Bulguların objektif olarak kayıt altına alınmasını sağlar.

Sonuçların yorumlanması aşamasında, testte nistagmus ve vertigo varlığı yüksekte çalışmanın güvenliği açısından doğrudan uyarı kabul edilmelidir. Testin pozitif çıktığı çalışanlar, tedavi ve rehabilitasyon süreci tamamlanmadan yüksekte veya dengesiz zeminli ortamlarda görevlendirilmemelidir.
Negatif test sonucu ise, vestibüler bütünlüğün iş güvenliği açısından uygun olduğunu gösterir; ancak bu durum periyodik aralıklarla yeniden doğrulanmalıdır.

Bu formun uygulanmasıyla, işyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları yalnızca bir tıbbi test sonucu elde etmezler; aynı zamanda çalışanın nörosensoriyel denge kapasitesine dair objektif bir veri tabanı oluştururlar. Bu veriler, iş kazası analizlerinde, rehabilitasyon planlamalarında ve yüksekte çalışma eğitimlerinde referans olarak kullanılabilir.

Sonuç olarak;
Dix–Hallpike Manevrası Uygulama ve Değerlendirme Formu, hem klinik doğruluğu hem de iş sağlığı açısından pratik uygulanabilirliğiyle, denge, güvenlik ve mesleki uygunluk değerlendirmelerinin bütüncül bir parçası olmayı hedeflemektedir.
Her bir kayıt, yalnızca bir test sonucu değil; aynı zamanda bir çalışanın güvenli yaşama ve çalışma hakkının bilimsel teminatıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #dix–hallpikemanevrası #yüksekteçalışma #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Görme Bozuklukları ve Gözlük Kullanımının Propriyosepsiyon Üzerindeki Etkileri

1. Propriyosepsiyon

Propriyosepsiyon, vücudun uzayda nerede olduğunu, hangi kasın ne kadar gerildiğini ve hareketlerin koordinasyon düzeyini beyne bildiren “içsel konum duyusu”dur. Bu sistem; kas iğcikleri, tendon organları, eklem reseptörleri ve vestibüler yapıların sürekli olarak gönderdiği sinyallerin görsel ve işitsel girdilerle bütünleşmesiyle işler.
Görme sistemi, propriyoseptif döngünün “harici kalibrasyon” mekanizmasıdır — yani bedenin kendi konum algısını çevreden gelen görsel referanslarla sürekli karşılaştırır. Dolayısıyla, görme bozuklukları veya optik düzeltmeler (gözlük, lens, cerrahi müdahaleler) bu dengeyi doğrudan etkileyebilir.

2. Görme Bozukluklarının Propriyosepsiyon Üzerindeki Etkileri
2.1. Miyopi (Uzağı Görememe)

Miyop bireylerde uzak mesafedeki nesnelerin bulanık algılanması, uzaysal farkındalığın daralmasına neden olur.

Bu durum:

  • Derinlik algısının azalmasına,
  • Hareket eden nesnelerin hız ve yön tayininde zorluklara,
  • Özellikle yürürken veya yük taşırken çevresel engellerin yanlış tahmin edilmesine
    yol açar.
    Sonuçta, kişi vücudunun hareketlerini içsel duyularla değil, tahminle yönlendirmeye başlar. Bu da propriyoseptif hata payını artırır.

2.2. Hipermetropi (Yakını Görememe)

Hipermetrop bireyler özellikle yakın mesafe işlerde (okuma, montaj, makine göstergesi takibi) göz kaslarını fazla kullanır. Gözdeki sürekli akomodasyon (odaklanma çabası), oküloomotor kaslar ve boyun kasları arasında gerilim zinciri oluşturur.
Bu kas zincirindeki gerilim, boyun propriyoseptörlerinin sinyal doğruluğunu bozar. Boyun propriyoseptörleri, vücut-uzay oryantasyonunda önemli rol oynadığından, bu durum genel denge hissini zayıflatır.

2.3. Astigmatizma

Astigmatta kornea veya lens yüzeyinin düzensizliği, gelen ışığın retina üzerinde net bir odak oluşturmasını engeller. Görsel alanın farklı bölgelerinde netlik farkı oluştuğu için, bireyin beyninde “sabit olmayan bir çevresel harita” oluşur.
Bu sürekli mikrodüzeydeki görsel uyumsuzluk, beynin propriyoseptif sistemdeki güvenilirlik sıralamasını değiştirir: Görsel veriler az güvenilir hale geldiği için kişi daha çok kas ve eklem duyularına bağımlı olur — bu da koordinasyon bozukluklarını tetikleyebilir.

2.4. Strabismus (Göz Kayması) ve Binoküler Dengesizlik

Her iki gözün aynı noktaya odaklanamaması sonucu oluşan binoküler kaymalar, görsel-vestibüler entegrasyonu zayıflatır. Bu durumda:

  • Gözlerden biri baskın hale gelir (monoküler kompansasyon),
  • Denge, baş pozisyonu ve yön tayininde hatalar artar,
  • Vestibüler sistem propriyosepsiyonu “fazla düzeltme” eğilimiyle dengelemeye çalışır.
    Bu kişilerde baş dönmesi, yürüme sırasında sapma veya yavaş postür değişimlerine adaptasyon güçlüğü sık görülür.

3. Gözlük Kullanımının Propriyoseptif Sisteme Etkileri
3.1. Yeni Gözlük Adaptasyon Süreci

Yeni reçeteli gözlükler özellikle ilk 1–3 gün içinde propriyoseptif sistemde “geçici kararsızlık” yaratır. Çünkü:

  • Görsel büyütme veya küçültme oranı (magnifikasyon) değişir,
  • Çevresel alanın kıvrımı (prizma etkisi) farklılaşır,
  • Beyin eski kas-eklem verilerini yeni görsel referansla eşleştirmekte zorlanır.

Örneğin, yüksek astigmatizmalı gözlüklerde zeminin eğik veya merdivenlerin kaykılmış algılanması, proprioseptif sistemin yeniden kalibrasyon sürecinin tipik göstergesidir.

3.2. Multifokal veya Progresif Camlar

Bu tip gözlüklerde farklı bölgeler farklı odak uzaklıklarına sahiptir. Baş ve göz hareketlerinin koordinasyonu bu nedenle değişir.
Progresif cam kullanıcıları ilk günlerde genellikle:

  • Baş döndürme refleksinde gecikme,
  • Boyun sertliği,
  • Hafif yön tayini bozukluğu
    yaşarlar. Bu da servikal propriyoseptif algı ile görsel referans arasındaki senkronu geçici olarak bozar.

3.3. Yanlış Gözlük Kullanımı veya Eski Reçeteler

Yanlış derece veya hizasız cam merkezleri, sürekli mikrodüzeyde bir “optik stres” yaratır.

Bu stres:

  • Göz kaslarının tonus dengesini değiştirir,
  • Boyun kaslarında kompansatuar kasılmalara yol açar,
  • Bu da postüral propriyosepsiyonun sapmasına neden olur.

Bu tür kronik mikrostresler, özellikle ayakta uzun süre çalışan (örneğin çimento torbalama, forklift sürücüsü, operatör vb.) kişilerde bel-boyun ağrısı ve dengesizlik hissine dönüşebilir.

4. İş Sağlığı Bağlamında Sonuçlar ve Öneriler
Risk FaktörüPropriyoseptif Etkisiİş Ortamı SonucuÖnerilen Önlem
MiyopiDerinlik algısı azalırNesneye çarpma, dengesiz taşımaAydınlatma optimizasyonu, mesafe belirteçleri
AstigmatGörsel alan bozukluğuBasamak, platform hatasıGözlük uyum sürecinde görev değişimi
Progresif gözlükGörsel-fiziksel senkron kaybıBaş dönmesi, postüral dengesizlikEğitimli adaptasyon süreci, deneme alanı
Eski gözlük kullanımıKas tonusu asimetrisiBoyun ve sırt yorgunluğuPeriyodik göz muayenesi
StrabismusGörsel-vestibüler entegrasyon bozukBaş pozisyon hatalarıRehabilitasyon desteği, egzersiz

5. Sonuç

Görme sistemi propriyosepsiyonun “görsel kalibratörü”dür. Görsel bozukluklar veya optik düzeltmelerdeki değişimler, vücudun uzaydaki konum hissini doğrudan etkiler.
Bu nedenle propriyoseptif performansın değerlendirildiği her durumda (denge testleri, refleks ölçümleri, postür analizi vb.) katılımcının görsel durumu, gözlük kullanımı ve adaptasyon süresi mutlaka kayıt altına alınmalıdır.

Ayrıca çimento fabrikası, tersane, demir-çelik fabrikaları veya endüstriyel alanlarda çalışan bireylerde propriyoseptif güvenliğin sağlanması için:

  • Gözlük değişimi sonrası 1–2 günlük adaptasyon izni,
  • Görme ve denge testlerinin birlikte yapılması,
  • Aydınlatma – zemin kontrast optimizasyonu
    önemli koruyucu uygulamalardır.
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

İşletmelerin Deprem Riskine Karşı İş Sağlığı ve Güvenliği Tedbirleri – I (Yasal ve Organizasyonel Tedbirler)

İşletmelerin Deprem Riskine Karşı İş Sağlığı ve Güvenliği Tedbirleri yazımın – çalışmamın birinci bölümünü değerlendirmenize sunuyorum…

Türkiye aktif fay hatları üzerinde yer alması nedeniyle yüksek deprem riski taşıyan bir ülke. Bu nedenle, ülkemizdeki işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kapsamında deprem öncesi, sırası ve sonrası alınması gereken önleyici ve koruyucu tedbirleri çok ayrıntılı şekilde uygulaması hayati önem taşır.

Aşağıda işletmelerin İSG perspektifiyle almaları gereken ayrıntılı deprem tedbirleri, yasal yükümlülükler, eğitim, altyapı, acil durum planlaması ve personel yönetimi gibi başlıklar altında detaylandırılmıştır:

🏛️ 🏛️ 🏛️
1. Yasal ve Organizasyonel Tedbirler
✔️ 1.1. Yasal Uyum
🏛️ 1.1.1. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Bu yasa, Türkiye’de tüm kamu ve özel sektör işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili yükümlülükleri tanımlar.

İşverene düşen yükümlülükler:

  • Risk değerlendirmesi yapmak (Madde 10)
  • Acil durum planı hazırlamak (Madde 11)
  • İlk yardım, yangınla mücadele, tahliye ve benzeri acil durum organizasyonunu kurmak
  • Çalışanları bilgilendirmek ve eğitmek (Madde 16)
  • İş sağlığı ve güvenliği hizmeti almak (işyeri hekimi ve İş Güvenliği uzmanı görevlendirmek)

🛑 Deprem, doğrudan “acil durum” olarak tanımlandığı için işverenin tüm bu önlemleri alma zorunluluğu vardır.

📄 📄 📄

1.1.2. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği
  • Binaların yapısal güvenliği, tahliye yolları, toplanma alanları, acil aydınlatma ve yönlendirme sistemleri gibi konular düzenlenir.
  • Deprem bölgesindeki işletmeler, yapı ruhsatlarının ve kullanım izinlerinin bu yönetmeliğe uygun olmasına dikkat etmelidir.

🧯 🧯 🧯

1.1.3. Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik

Deprem, yangın, gaz kaçağı, kimyasal sızıntı gibi durumları kapsar.

Bu yönetmeliğe göre:

  • Deprem riskine özgü acil durum eylem planı hazırlanmalı,
  • Acil durum ekipleri kurulmalı (ilkyardım, arama-kurtarma, yangın),
  • Yılda en az bir kez tatbikat yapılmalı,
  • Planlar ve görevlendirmeler yazılı olarak belgelenmeli.

🏗️ 🏗️ 🏗️

1.1.4. Deprem Yönetmeliği (Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve Ekleri)

İşyeri binaları ve eklentileri için:

  • Deprem dayanıklılığı raporu istenebilir.
  • Riskli yapıların tespiti ve güçlendirilmesi gerekir.
  • İzmir gibi 1. derece deprem bölgelerinde, bu raporların olmaması ağır idari ve cezai sorumluluklara neden olabilir.

📌 📌 📌

1.1.5. İşyeri Tehlike Sınıfı ve İSG Profesyoneli Atamaları
  • Az Tehlikeli, Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan tüm işletmelerde yönetmeliğe uygun sınıfta (C-B-A) İş Güvenliği uzmanı ile işyeri hekimi görevlendirilmesi yasal zorunluluktur.
  • Bu profesyonellerin görev tanımları içinde doğal afetlere hazırlık da bulunur.

📋 📋 📋

1.1.6. İşyeri Risk Değerlendirme Yönetmeliği

İşverenin, faaliyet alanı ve bölgesine göre doğal afetleri (örneğin deprem) risk etkeni olarak değerlendirmesi zorunludur.

Risk Değerlendirmesinde aşağıdakiler yer almalıdır:

  • Yapı güvenliği
  • Deprem sırasında devrilme/çökme riski olan ekipmanlar
  • Elektrik-gaz-patlama riskleri
  • Tahliye süreleri
  • Toplanma alanlarının erişilebilirliği
  • Engelli çalışanların durumu

🧾 🧾 🧾

1.1.7. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği
  • İşyerinin bulunduğu binanın depreme dayanıklı olması gereklidir.
  • Belediyeler ruhsat vermeden önce bu uygunluğu teknik raporlarla denetleyebilir.

🧑‍⚖️ 🧑‍⚖️ 🧑‍⚖️

1.1.8. Yasal Sorumluluklar ve Cezai Yaptırımlar
  • Deprem sonrası yaşanacak iş kazalarında veya can kaybında, alınmayan önlemler belgelenirse:
    • İşveren hakkında TCK 85 (taksirle yaralama) ve TCK 81 (taksirle ölüm) hükümleri uygulanabilir.
    • SGK’ya bildirilmeyen risk değerlendirmesi ve planlar varsa, idari para cezaları uygulanır.

📈 📈 📈

1.1.9. İSG Kayıt ve Belgelendirme Yükümlülükleri
  • Deprem tatbikatları, eğitimler, ekip görevlendirmeleri, plan ve raporlar kayıt altına alınmalı.
  • Denetimlerde sunulmak üzere iş güvenliği dosyasında saklanmalı.

📊 📊 📊

1.1.10. Yasal Uyumun Kurumsal Faydaları
  • Denetimlerde “hazırlıklı işletme” puanı alarak prestij sağlar.
  • Afet sonrası iş sürekliliği sağlar.
  • Çalışanların güven duygusunu artırır, moral motivasyonu yükseltir.
  • SGK ve yargı süreçlerinde cezai yükümlülüklerden korur.

✔️ 1.2. İSG Kurulunun Deprem Riskine Karşı Görevleri

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kurulu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılan İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik kapsamında kurulması zorunlu olan ve işyerinde İSG faaliyetlerinin planlanmasını, denetlenmesini ve iyileştirilmesini sağlayan yasal bir organdır.

1.2.1. Deprem Risk Analizi ve Acil Durum Planlamasına Katkı Sağlamak
  • Deprem riskiyle ilgili risk değerlendirmesi çalışmasının yapılmasını sağlar.
  • Depreme özgü acil durum planlarının (tahliye, toplanma alanı, acil ekip görevleri) hazırlanmasını denetler.
  • Binaların statik yapı analizleri yapılıyor mu diye kontrol eder; gerekli görülen takviye ve güçlendirme önerilerini gündeme taşır.

📌 📌 📌

1.2.2. Deprem Acil Durum Eylem Planlarının Oluşturulması
  • İşyerinde görevli acil durum ekiplerinin belirlenmesini sağlar (yangın, ilkyardım, kurtarma, tahliye).
  • Acil durum senaryolarının içine deprem özel senaryolarını dahil eder.
  • Toplanma alanları ile ilgili yönlendirme levhaları, ulaşım yolları, aydınlatmalar, tahliye rotalarının sürekli kontrolünü sağlar.

🎗️ 🎗️ 🎗️

1.2.3. Eğitim ve Farkındalık Faaliyetleri Yürütmek
  • Tüm çalışanlara yönelik deprem farkındalık eğitimleri verilmesini sağlar.
    • Güvenli davranışlar (çök-kapan-tutun),
    • Bina içinde güvenli alanların seçimi,
    • Deprem anı ve sonrası yapılacaklar.
  • Acil durum ekipleri için özel, uygulamalı tatbikatlar ve görev tanımlı eğitimlerin periyodik olarak yapılmasını organize eder.

🧯 🧯 🧯

1.2.4. Deprem Tatbikatlarını Planlamak ve İzlemek
  • En az yılda bir kez deprem tatbikatı yapılmasını önerir ve takip eder.
  • Tatbikat sonrası gözlemlerle iyileştirme önerileri geliştirir.
  • Toplanma alanına varış süresi, panik seviyesi, tahliye sırasındaki aksaklıklar gibi konuları raporlar.

👀 👀 👀

1.2.5. Yapısal ve Yapısal Olmayan Tehlikelerin Belirlenmesini Sağlamak
  • Binada devrilebilecek makineler, raflar, panolar, cam yüzeyler gibi yapısal olmayan tehlikeleri tespit ettirir.
  • Sabitleme, koruma bariyeri, raf sabitleyici, yangın önleyici sistem kontrolü gibi teknik önlemleri gündeme alır.
  • Asma tavan, aydınlatma elemanları, elektrik panoları gibi düşme riski olan parçaların kontrolünü düzenli hale getirir.

🔥 🔥 🔥

1.2.6. Deprem Sonrası Müdahale Planlarını Geliştirmek
  • Deprem sonrası iletişim zinciri, görev dağılımı, ilk müdahale ve hasar tespit görevlerinin tanımlanmasını sağlar.
  • İlk yardım dolaplarının, arama kurtarma malzemelerinin düzenli kontrol edilmesini gündeme alır.
  • Deprem sonrası personel yoklaması, yaralı ve kayıp tespiti gibi prosedürleri içeren yazılı planları oluşturur.

🎯 🎯 🎯

1.2.7. Depremle İlgili Malzeme, Ekipman ve Altyapı Kontrolünü Denetlemek
  • Acil durum çantaları, el fenerleri, megafonlar, telsizler, çadırlar ve içme suyu gibi malzemelerin işyerinde bulunup bulunmadığını denetler.
  • Bu malzemelerin erişilebilir, düzenli ve çalışanlarca bilinir olmasını sağlar.
  • Jeneratörlerin, acil aydınlatmaların, yangın sistemlerinin ve asansörlerin deprem anında otomatik kapanma sistemlerinin kontrolünü takip eder.

🏵️ 🏵️ 🏵️

1.2.8. İş Sürekliliği Planlamasında Destek Sağlamak
  • İşletmenin deprem sonrası ne kadar sürede faaliyet gösterebileceğiyle ilgili analizlerin yapılmasını önerir.
  • Kritik üretim süreçlerinin yedeklenmesi, veri yedekleme, uzaktan erişim sistemleri gibi iş sürekliliği adımlarının planlanmasını destekler.
  • Çalışanların psikolojik etkilenmelerine karşı destek sistemleri kurulmasını önerir (psikolojik ilk yardım gibi).

♟️ ♟️ ♟️

1.2.9. Kurumsal Sorumluluk ve Yasal Uyum Takibi
  • İşverenin 6331 sayılı kanun kapsamında deprem riskine karşı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini izler.
  • Belediyelerden veya yapı denetim firmalarından alınması gereken risk raporları, zemin etütleri ve bina güvenlik belgeleri konularında hatırlatmalar yapar.
  • Yılda en az bir kez kurula özel olarak “deprem hazırlıkları gündemiyle” toplanılmasını önerir.

🔆 🔆 🔆

1.2.10. Çalışanların Katılımını ve Geri Bildirimini Sağlamak
  • Çalışanlardan gelen depremle ilgili tehlike bildirimlerini değerlendirir.
  • Binalarda hissedilen sarsıntılar, çatlak gözlemleri gibi konularda çalışanların gözlemlerini kayıt altına aldırır.
  • Depremle ilgili anketler, öneri kutuları, kurum içi eğitim forumları düzenlenmesini destekler.

🎯 🎯 🎯

Kurulun Deprem Görevlerini Sürdürmek İçin Ek Araçlar
  • 📊 Aylık Deprem Takip Çizelgesi (önlemler ve kontroller için)
  • 🗂️ Acil Durum Görev Kartları (kişiye özel sorumluluk dağılımları)
  • 📷 Görsel Risk Haritaları (riskli alanların işaretlendiği planlar)
  • 📋 Tatbikat Gözlem ve Değerlendirme Formları
  • 📚 Eğitim Kayıt Defteri (katılım, süre, içerik takibi)

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ İşyerinde Deprem Güvenliği https://www.acgov.org/cao/rmu/programs/safety/topics/earthquakes.htm

⭐️⭐️ OSHA İşyerleri için Acil Durum Hazırlığı ve Afet Güvenliği Rehberi https://www.oshaeducationcenter.com/emergency-disaster-safety-guide/

⭐️⭐️ OSHA Deprem Hazırlığı ve Müdahale. https://www.osha.gov/earthquakes/preparedness

⭐️⭐️ OSHA Deprem Rehberi. https://www.osha.gov/emergency-preparedness/guides/earthquakes#:~:text=What%20can%20I%20do%20to,likely%20you%20will%20be%20injured.

⭐️⭐️ Deprem Öncesinde, Sırasında ve Sonrasında Ne Yapmalıyım? https://www.mtu.edu/geo/community/seismology/learn/earthquake-take-action/

⭐️⭐️ OSHA’nın Acil Durum Hazırlığı ve Müdahalesindeki Rolü: Krizde Çalışanları Koruma https://udshealth.com/blog/osha-emergency-preparedness-response-guide/

⭐️⭐️ Deprem https://ehs.stanford.edu/manual/emergency-response-guidelines/earthquake

⭐️⭐️ Deprem Hazırlığı https://www.caloes.ca.gov/office-of-the-director/operations/planning-preparedness-prevention/seismic-hazards/earthquake-preparedness/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Parlayan Gökyüzü İksiri Masalı – Küçük Gençlere

Selamlar, genç maceracılar! Ben Sihirli Profesör, bilgelik ve mucizelerin büyücüsüyüm, ve şimdi size gizemli gece gökyüzü altında bir masal anlatacağım!

Pazar sabaha karşı 03:39, ve dışarıda derin, rüya gibi bir sessizlik var. Gökyüzü, sanki geniş bir kadife pelerin gibi masmavi ve kapkaranlık, binlerce parlayan yıldızla süslenmiş, adeta altın tozu serpilmiş gibi! Ay yüksekte, yuvarlak ve parlak, gümüş ışıklarıyla ağaç tepelerinde dans ediyor ve kulak verenlere sırlar fısıldıyor. Bugün bu masal sizinle burada canlanacak. Bu büyülü dünyaya benimle adım atmaya hazır mısınız?

Köyün kalbinde, her gün elleriyle ve yürekleriyle çalışan cesur kahramanlar yaşıyordu—çiftçiler, inşaatçılar ve zanaatkârlar. Onlar bu toprakların en güçlüleriydi; ağır taşları kaldırıyor, tarlaları ekiyor ve dünyayı şekillendiriyorlardı. Ama bir gün, yedikleri yiyeceklerle ve yukarıdaki parlayan gökyüzüyle bağlantılı tuhaf bir sihir bedenlerinde uyanmaya başladı. Gelin, onların hikayesini dinleyelim ve bu yolculukta bilimle dolu bir mucizeyi keşfedelim!

Bir sabah, köy hasat bayramı için büyük bir şölen düzenledi. Masalar lezzetli yiyeceklerle dolup taşıyordu—kabarık ekmekler, baldan yapılmış tatlı kekler, sulu meyveler, ve köpüren, minik büyü iksirleri gibi içecekler. Köyün çocukları, meraklı kız Ece ve akıllı arkadaşı Mert, kahkahalar atarak tabaklarını doldurdu. “Yiyin, gençler!” diye seslendi Sihirli Profesör, yıldız ışığıyla bir girdap içinde belirerek, gümüş sakalı parıldıyordu. “Ama bakalım ne olacak!”

Ece sıcak bir ekmek lokmasını ısırdığında, Sihirli Profesör asasını salladı ve gözlerinin önünde minik bir büyü sahnesi belirdi. “Yakından bak!” dedi, gözleri parlayarak. Ekmek, havada dans eden altın rengi kırıntılara dönüştü. “Bu ekmek, karbonhidrat denen özel bir enerji yiyeceğinden yapılmış!” diye açıkladı. “Çiğnediğinde, ağzın onu küçük parçalara ayırır ve sonra—poff!—vücudun onu bir yolculuğa çıkarır!”

Ece’nin midesinde, karbonhidrat enzimlerin—küçük mutfak şefleri gibi çalışan sihirli yardımcılar—sayesinde parçalanmaya başladı. Bu şefler karbonhidratı, kaslarını, beynini ve her maceranı güçlendiren glukoz denen minik şeker parçalarına doğradı. “Glukoz, bedeninin makinelerini çalıştırmak için kullandığın parlak madeni paralar gibi!” diye güldü Profesör. Mert heyecanla sordu: “Peki, bu paralar nereye gidiyor?” Profesör, “Kaslarına, beynine, her yerine!” diye yanıtladı. “Ama fazla parayı kontrol etmezsek, bir sorun çıkabilir!”

Şölenin keyfi sürerken, köy kahramanları tatlılara doymadı. Bal kekleri üst üste yendi, köpüklü içecekler bardak bardak içildi. Birkaç gün sonra, kahramanlar yavaşlamaya başladı. İnşaatçı Ali Amca taşları zor kaldırıyordu, çiftçi Ayşe Teyze tarlada nefes nefese kalıyordu. “Ne oluyor?” diye merak etti Ece. Sihirli Profesör asasını salladı ve önlerinde parıldayan bir görüntü belirdi—içinde hemoglobin denen cesur bir kuryeyle birlikte minik bir kırmızı kan hücresi. Hemoglobin, akciğerlerden oksijeni taşıyan bir kahramandı.

Ama fazla glukoz kana dolunca, glukoz hemoglobine bal gibi yapışarak HbA1c yarattı. “Hemoglobini bir uçurtma gibi düşün,” dedi Profesör. “Fazla bal olunca uçamaz!” HbA1c seviyeleri yükseldikçe, kahramanların kaslarına oksijen ulaşması zorlaştı. Ece şaşkınlıkla sordu: “Bu onların nefes alamayacağı anlamına mı geliyor?” Profesör gülümsedi: “Hayır, ama kasları yorulur, tıpkı ağır bir çantayla koşmak gibi!”

HbA1c’nin yükselişiyle köyde gölgeli bir büyü başladı. Ali Amca, bir gün büyük bir taşı kaldırırken kollarında ağrı hissetti ve taş yere düştü. Ayşe Teyze, tarlayı sürmeye çalışırken bacakları titredi. Mert, “Bu bir lanet mi?” diye sordu. Sihirli Profesör, kahramanların kaslarını minik atölyeler gibi gösterdi. “Oksijen olmadan, bu atölyeler kapanır,” dedi. Bu eksiklik şunlara yol açtı:

  • Hızlı Yorgunluk: Kahramanlar kısa sürede tükeniyordu, tag oynayıp bir turda durmak gibi.
  • Kas Ağrıları: Bacaklar ve kollar kramplıyordu, gremlinler çimdikliyormuş gibi.
  • Azalan Güç: Ağır yükler zorlaştı, dağları kaşıkla taşımak gibi.
  • Dikkat Dağılması: Yorulunca aletler düşebiliyordu, tehlikeli işlerde risk artıyordu.

Profesör, “Bu büyüyü bozabiliriz,” dedi ve gökyüzü daha gizemli bir hal aldı.

Ece ve Mert, kahramanlara yardım etmeye karar verdi. Profesöre sordular: “Bunu nasıl düzeltebiliriz?” Büyücü, onları parlayan bir bahçeye götürdü; havuçlar, elmalar ve tam tahıllar büyüyordu. “Glukozu dengelemek önemli,” dedi. “Fazla tatlı, iksire fazla sim dökmek gibi!” Sebzeler, işlenmemiş tahıllar glukozu yavaşça veriyordu, egzersiz ise bunu kullanıyordu. Kahramanlar bu tavsiyeyi uyguladı; Ali Amca yulaflı kahvaltı, Ayşe Teyze yürüyüş yaptı. Yavaşça güçleri geri geldi.

Ali Amca bir gün, “Taşları yine kaldıramıyorum,” dedi. Ece ve Mert, Profesörle bir plan yaptı. “Bir denge bulmalıyız!” dedi Profesör ve bir bulmaca sundu: “Hangi yiyecek glukozu yavaş verir?” Çocuklar ekşi elma ve tam buğday ekmeğini seçti. Ali bunları yedi ve ertesi gün taşı kolayca kaldırdı. “Sihir bu!” diye güldü.

Ayşe Teyze, tarlayı sürmekte zorlanıyordu. Mert, “Hareket edelim!” dedi ve Profesör bir oyun önerdi: Tarlada zıplama yarışı! Ayşe zıpladı, terledi ve glukozunu kullandı. Ertesi gün tarlası daha hızlı bitti. “Bu bir büyü!” dedi şaşkınlıkla.

Bir gece, yıldızlar parladı ve ay ışığı şelale gibi aktı. Profesör, “Bu Gökyüzü İksiri,” dedi. Işık kahramanlara dokundu, kaslarını güçlendirdi. Köy bir festival düzenledi; şarkılar, danslar ve sağlıklı yiyecekler vardı. Kahramanlar dinç uyandı, köy mutlulukla doldu.

Profesör, çocuklara döndü: “Bedeniniz bir büyü toprağıdır. Glukozu dengede tutun, oksijen aksın!” Ece ve Mert, “Biz de kahraman olabilir miyiz?” diye sordu. “Elbette,” dedi Profesör, “sağlıklı beslenip hareket ederek!” Gece gökyüzü onlara göz kırptı, masal sonsuza dek sürdü.

Aşağıda sizin için hikayemizin ingilizcesi de mevcut…. İyi okumalar

The Glittering Sky Potion Tale

Hello, young adventurers! I am the Magical Professor, a wizard of wisdom and wonders, and today I’ll tell you a magical tale under the mysterious night sky! It’s just past midnight—let’s say 3:39 AM—and outside, there’s a deep, dreamy silence. The sky is like a huge, velvety blanket, dark blue and sprinkled with thousands of twinkling stars that look like golden dust scattered by a playful wind! The moon hangs high, round and bright, casting a soft silver glow that dances on the treetops and whispers secrets to those who listen. It’s Sunday, let this tale come alive with you! Are you ready to step into this enchanted world with me?

Deep in the heart of a lively village lived brave heroes—farmers, builders, and craftspeople—who worked with their hands and hearts every day. They were the strongest in the land, lifting heavy stones, planting fields, and shaping the world with their mighty muscles. But one day, a strange magic began to stir in their bodies, linked to the food they ate and the glittering sky above. Come, let’s dive into their story and discover a miracle filled with science along the way!

The Adventure Begins with a Magical Feast

One sunny morning, the village held a grand feast to celebrate the harvest. Tables were piled high with delicious treats—fluffy bread, sweet honey cakes, juicy fruits, and fizzy drinks that bubbled like tiny magic potions. The village children, curious Ece and her clever friend Mert, laughed as they filled their plates. “Eat up, young ones!” called the Magical Professor, appearing in a swirl of starlight, his silver beard sparkling. “But let’s see what happens!”

As Ece took a bite of warm bread, the Magical Professor waved his wand, and a tiny magical scene popped up before her eyes. “Look closely!” he said with a twinkle. The bread turned into a flurry of golden crumbs dancing in the air. “This bread is made of something called carbohydrates—a special energy food!” he explained. “When you chew it, your mouth breaks it into tiny pieces, and then—poof!—your body sends it on a journey!”

Inside Ece’s tummy, the carbohydrates started to break apart, thanks to tiny magical helpers called enzymes—little kitchen chefs at work! These chefs chopped the carbohydrates into small sugar bits called glucose, the fuel that powers your muscles, brain, and every adventure you go on! “Glucose is like the shiny coins you use to run your body’s machines!” the Professor chuckled. Mert asked excitedly, “So where do these coins go?” The Professor replied, “To your muscles, your brain, everywhere! But if we don’t control the extra coins, trouble might start!”

The Glittering Sky Potion and the HbA1c Mystery

While the feast was in full swing, the village heroes couldn’t get enough of the sweets. They stacked honey cakes high and gulped down fizzy drinks by the glass. A few days later, the heroes began to slow down. Builder Uncle Ali struggled to lift stones, and Farmer Aunt Ayşe was out of breath in the fields. “What’s happening?” wondered Ece. The Magical Professor waved his wand again, and a shimmering image appeared—a tiny red blood cell with a brave courier inside called hemoglobin, which carries oxygen (the air that keeps you strong) from your lungs to every part of your body.

But when too much glucose flooded their blood, something strange happened. The glucose stuck to hemoglobin like sticky honey, creating what we call HbA1c. “Think of hemoglobin like a kite flying high with oxygen,” said the Professor. “But with too much honey—oops, glucose—it can’t fly as well!” As HbA1c levels rose because the heroes ate too many sweets without balancing them, it became harder for oxygen to reach their muscles. Ece asked in surprise, “Does that mean they can’t breathe?” The Professor smiled, “Not exactly, but their muscles get tired, like running with a heavy backpack!”

The Shadow of the Oxygen Spell

As HbA1c levels crept up in the heroes’ blood, a shadowy spell began to affect the village. One day, Uncle Ali felt a sharp pain in his arms while lifting a big stone, and it crashed to the ground. Aunt Ayşe’s legs trembled as she tried to plow the field. “Is this a curse?” asked Mert, his eyes wide. The Magical Professor conjured a vision of the heroes’ muscles, like tiny workshops needing oxygen to keep their fires burning. “Without enough oxygen,” he explained, “these workshops slow down.” This oxygen shortage caused:

  • Quick Fatigue: The heroes felt exhausted after just a short time, like stopping tag after one round because you’re out of breath!
  • Muscle Aches: Their legs and arms cramped, as if tiny gremlins were pinching them. Ouch!
  • Less Strength: Lifting heavy loads became tougher, like trying to move a mountain with a spoon.
  • Tricky Focus: Tiredness made them clumsy, and they might drop tools, which could be dangerous when working high up or with big machines.

The Professor said, “We can break this spell,” and the sky above turned even more mysterious.

The Heroes’ Quest for Balance

Ece and Mert decided to help their village heroes. They asked the Magical Professor, “How can we fix this oxygen spell?” The wise wizard smiled and led them to a glowing garden where magical plants grew—carrots, apples, and whole grains that shimmered with health. “The key,” he said, “is to balance the glucose with the right foods and movements!”

He explained that eating too many sweets was like pouring too much glitter into a potion—it sparkled at first but soon made a mess. Instead, they needed foods that released glucose slowly, like a steady stream of magic. “Try fruits and veggies,” he suggested. “They’re like little energy spells that last all day!” Exercise was a powerful charm too—running, jumping, or even dancing helped the body use glucose wisely, keeping HbA1c from sticking to hemoglobin like unwanted glue.

The heroes took this advice to heart. Uncle Ali started his days with hearty oatmeal and fresh apples, while Aunt Ayşe took short walks to stretch her legs. Slowly, the shadowy spell lifted. Their muscles felt stronger, and they could work longer without tiring. The Magical Professor beamed, “See? A little balance goes a long way!”

Uncle Ali’s Stone Challenge

One day, Uncle Ali sighed, “I still can’t lift those stones.” Ece and Mert teamed up with the Professor to make a plan. “We need to find balance!” said the Professor, presenting a puzzle: “Which food gives glucose slowly?” The children picked apples and whole wheat bread. Uncle Ali ate them and, the next day, lifted the stone with ease. “This is magic!” he laughed.

Aunt Ayşe’s Field Race

Aunt Ayşe struggled to plow her field. Mert said, “Let’s move!” and the Professor suggested a game: a jumping race in the field! Ayşe jumped, sweated, and used up her glucose. The next day, she finished her field work faster. “This feels like magic!” she said in amazement.

The Night Sky’s Gift

One night, as the village slept under the starry sky, a miraculous event unfolded. The stars glowed brighter, and moonlight poured down like a waterfall, touching the resting heroes. The Magical Professor appeared, his robe glittering with golden stars. “This is the Glittering Sky Potion,” he declared. “It’s nature’s way of reminding you to care for your bodies. When you balance your food and move every day, your hemoglobin kites can fly high again, carrying oxygen to every corner of your kingdom!”

Ece and Mert watched in awe as the starlight wove a protective spell around the village. The heroes woke up refreshed, their strength renewed. The village held a festival with songs, dances, and healthy treats. Everyone felt happy and strong, and the village buzzed with joy.

The Moral of the Magic

The Magical Professor turned to the children. “Your body is a magical land, and you are its guardians. Keep your glucose balanced, and let oxygen flow like a river of light!” Ece and Mert asked, “Can we be heroes too?” “Of course,” said the Professor, “by eating healthy and staying active!” The night sky winked at them, promising that with a little care, they could be heroes in their own tale. And so, the story lived on forever under the glittering stars!

r. Mustafa KEBAT

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Yukarıda yer alan hikaye firmalarımız Tetkik OSGB – Tetkik Danışmanlık tarafından sosyal sorumluluğumuz olan çocuklarımızı bilgilendirmek, okumaya, çalışmaya, doğal hayata heveslendirmek ülkemize ve geleceğimize yararlı bireyler olabilmelerine katkı sağlamak maksadı ile yayınlanmıştır.

Dr Mustafa KEBAT

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz. Varsa hatalarımızı bildirmeniz daha faydalı olmamıza desteğiniz bizim için çok değerli.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Yüksekte Çalışma – Past Ponting Testi – Propriyosepsiyon

PAST POINTING TESTİ: DENGE, VESTİBÜLER FONKSİYON VE YÜKSEKTE ÇALIŞMA AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

İş sağlığı ve güvenliği açısından, yüksekte çalışan bireylerin denge, koordinasyon ve vestibüler sistem fonksiyonlarının doğru şekilde değerlendirilmesi, ölümcül kazaları önlemenin en etkin yollarından biridir. İnsan dengesini sağlayan üç temel sistem — vestibüler sistem, propriyosepsiyon ve görsel sistem — birlikte çalışarak bedenin uzaydaki konumunu kontrol eder. Bu sistemlerden birindeki aksama, özellikle yüksek irtifada veya dar yüzeylerde çalışan işçilerde ciddi düşme risklerine yol açabilir.

Bu üçlü denge sisteminin klinik değerlendirmesinde Past Pointing Testi (Hata Noktalama Testi) önemli bir yer tutar. Özellikle vestibüler nükleus, serebellar bağlantılar ve propriyoseptif geri bildirim mekanizmalarının entegrasyonunu test eder.

Past Pointing Testi, vestibüler sistemin baş hareketlerine ve uzay algısına karşı verdiği motor yanıtların doğruluğunu değerlendirir. Başka bir deyişle, kişi elini hedefe doğru yönlendirirken hedefi “ıska geçiyorsa”, bu durum vestibüler sistem veya beyincik kaynaklı bir koordinasyon bozukluğunu gösterir.

Bu yazıda Past Pointing Testi’nin:

  • Fizyolojik temelleri,
  • Adım adım uygulama protokolü,
  • Örnek uygulamaları,
  • Yüksekte çalışma yapan kişilerde değerlendirilme biçimi ve sonuç yorumlama ilkeleri,
  • İş sağlığı ve güvenliği açısından anlamı

bilimsel temelde ve saha pratiğine uyarlanmış biçimde ele alınmıştır.

Past Pointing Testinin Fizyolojik Temelleri
Vestibüler Sistem ve Uzay Algısı

Vestibüler sistem, iç kulakta yer alan yarım daire kanalları ve otolit organları (utrikül ve sakkül) aracılığıyla başın konumunu, hızını ve ivmesini algılar. Bu bilgiler beyin sapı ve beyinciğe iletilir.

Bu sistemin görevi, baş hareketleriyle göz ve kas sistemleri arasında dengeleyici refleksleri başlatmaktır. Eğer vestibüler sistem bozulursa, kişi uzaydaki konumunu doğru algılayamaz; elini veya vücudunu yanlış yöne hareket ettirir.

Past Pointing Testi tam olarak bu noktada devreye girer. Test, vestibüler sistemden beyin sapına ve beyincik korteksine giden sinyallerin doğruluğunu ve simetrisini değerlendirir.

Serebellumun Rolü

Serebellum (beyincik), hareketlerin inceliğini ve zamanlamasını kontrol eder. Vestibüler sistemden gelen verileri motor korteksin komutlarıyla karşılaştırır. Eğer bir hata varsa, beyincik düzeltici sinyaller üretir.

Past Pointing Testi sırasında kişi hedefe ulaşmaya çalışırken, beyincik – vestibüler çekirdek – propriyoseptif geri bildirim döngüsü aktif olarak test edilir.

Propriyosepsiyon ve Görsel Katkı

Propriyoseptif sistem kaslar, tendonlar ve eklemlerden bilgi toplar; vücudun konumunu “gözler kapalıyken bile” fark etmemizi sağlar.

Bu nedenle test, gözler açık ve kapalı olarak yapılır:

  • Gözler açıkken görsel sistem hataları telafi eder.
  • Gözler kapalıyken vestibüler ve propriyoseptif sistemin saf fonksiyonu değerlendirilir.

Testin Uygulanışı – Klinik Protokol
Test Ortamı ve Hazırlık
  • Oda sessiz, iyi aydınlatılmış ve sabit bir referans noktası olmalıdır.
  • Katılımcı oturur pozisyonda, sırtı dik şekilde konumlandırılır.
  • Uygulayıcı (örneğin işyeri hekimi veya fizyoterapist) karşısında oturur.
  • Katılımcının iki kolu omuz hizasında uzatılır, ellerin işaret parmakları karşılıklı olacak şekilde hizalanır.

Gözler Açık Aşaması
  1. Katılımcı ve uygulayıcı işaret parmaklarını birbirine değdirir.
  2. Ardından kollar yanlara indirilir ve tekrar yukarı kaldırılarak hedef parmağa dokunması istenir.
  3. Bu işlem birkaç kez tekrarlanır.
  4. Bu aşamada genellikle sapma görülmez; görsel sistem hata düzeltir.

Gözler Kapalı Aşaması
  1. Katılımcının gözleri kapatılır.
  2. Aynı hareket dizisi tekrarlanır: eller yana indirilir ve hedef parmağa dokunması istenir.
  3. Eğer kişi hedefi kaçırırsa (“past pointing” yaparsa), sapmanın yönü ve miktarı kaydedilir.

Testin Modifikasyonları
  • Başın Dönmesiyle Uygulama: Baş hafifçe bir yöne (örneğin sağa 30°) çevrilir ve test tekrarlanır. Vestibüler sistemdeki asimetrik aktivasyonun etkisi bu şekilde gözlenebilir.
  • Ayakta Durarak Uygulama: Propriyoseptif yük artar; denge testiyle entegre edilir.
  • Dinamik Versiyon: Katılımcı gözleri kapalıyken başını hafifçe hareket ettirir, bu sırada hedefi bulması istenir.

Sonuçların Değerlendirilmesi
Normal Sonuç
  • Gözler açık ve kapalıyken hedef doğru bulunur.
  • Sapma < 2 cm’dir.
  • Baş döndürülse bile hedef tutturulur.
    Bu durumda vestibüler ve propriyoseptif sistemler dengeli çalışmaktadır.

Patolojik Sonuç
  • Gözler kapalıyken hedefin sapması > 5 cm’dir.
  • Sapma sürekli aynı yöne oluyorsa tek taraflı vestibüler disfonksiyon düşünülür.
  • Sapma yönü, genellikle hipofonksiyon gösteren vestibüler labirentin bulunduğu tarafa doğrudur.
  • Rastgele veya geniş sapmalar varsa beyincik veya propriyosepsiyon kaynaklı bozukluk olasılığı artar.

Yorumlama Rehberi
BulgularOlası NedenKlinik Yorum
Sağ yöne sapmaSağ labirent hipofonksiyonuSağ vestibüler sinir zayıf
Sol yöne sapmaSol labirent hipofonksiyonuSol vestibüler çekirdek etkilenmiş
Rastgele sapmalarSerebellar disfonksiyonBeyincik koordinasyon bozukluğu
Her iki yöne düzensiz sapmaPropriyosepsiyon eksikliğiKas-eklem geri bildirimi zayıf

Yüksekte Çalışma Açısından Değerlendirme

Yüksekte çalışma, vestibüler sistemin ve propriyosepsiyonun kusursuz bir şekilde entegre olmasını gerektirir. Başın ani hareketleri, dengesiz yüzeyler ve rüzgâr gibi faktörler, vestibüler stres yaratır.

Past Pointing Testinin İş Sağlığı Perspektifi

Past Pointing Testi, yüksekte çalışan personelde şu durumları önceden tespit etmek için kullanılabilir:

  • Vestibüler adaptasyon yetersizliği
  • Uzay oryantasyonu hataları
  • Göz-baş koordinasyon eksikliği
  • Denge reflekslerinin gecikmesi

Bu test, işe giriş muayenelerinde ve periyodik sağlık kontrollerinde “denge değerlendirme bataryasının” bir parçası olarak uygulanabilir.

Örnek Uygulama Senaryosu

Bir tersanede 45 yaşındaki bir kaynakçı, yüksek iskelede başını ani çevirdiğinde dengesini kaybettiğini bildiriyor.

  • HIT testinde hafif sakkadik hareketler görülüyor.
  • Past Pointing Testi’nde gözler kapalıyken sağa 7 cm’lik sapma kaydediliyor.
    → Bu bulgular sağ vestibüler labirent hipofonksiyonunu düşündürür.

Sonuç: Bu kişi, yüksek çalışma pozisyonundan geçici olarak uzaklaştırılır, denge rehabilitasyonu (vestibüler egzersizler) başlatılır.

Past Pointing Testi ve Propriyosepsiyonun Entegrasyonu
Propriyoseptif Katkı

Eğer birey gözleri kapalıyken bile hedefe doğru yönelme eğilimindeyse, propriyosepsiyon sisteminin güçlü olduğu düşünülür. Ancak vestibüler sistem zayıfsa, kişi hedefe sapma yönünde tekrarlayan hatalar yapar.

Romberg ve Unterberger ile Birlikte Kullanım

Past Pointing testi tek başına vestibüler bozukluk hakkında bilgi verirken, Romberg ve Unterberger testleriyle birlikte kullanıldığında kişinin denge ve oryantasyon kabiliyeti bütüncül olarak değerlendirilebilir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar
  1. Test öncesi kişi yeterince dinlenmiş olmalıdır; yorgunluk sonucu hatalı sapmalar görülebilir.
  2. Test ortamı gürültüsüz ve sabit referanslı olmalıdır.
  3. Baş hareketi içeren varyasyonlarda, ani baş çevirmeden kaçınılmalıdır.
  4. Göz kapama süresi kısa tutulmalı, kişiye rehberlik edilmelidir.
  5. Test sonuçları objektif olarak ölçülmeli (örneğin cetvelle sapma mesafesi kaydedilmelidir).

İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Öneriler
Risk Yönetimi

Past Pointing Testi sonuçları, yüksekte çalışmaya uygunluk kararlarında yardımcı bir parametre olarak kullanılabilir.

  • Hafif sapmalar → izlem ve eğitimle telafi edilebilir.
  • Orta ve ciddi sapmalar → vestibüler rehabilitasyon programı ve geçici görev değişikliği gerektirir.

Eğitim ve Rehabilitasyon

Vestibüler sistemin adaptasyonu mümkündür.

  • Baş-hareket egzersizleri,
  • Göz takibi çalışmaları,
  • Denge platformu eğitimleri,
  • Yavaş tempo proprioseptif egzersizler (ör. tek ayak üzerinde durma, başı hafifçe sağ-sol çevirme)

uygun programlarla uygulanarak sistem yeniden dengelenebilir.

Düzenli İzlem

Yüksekte çalışanlarda Past Pointing Testi yılda en az bir kez tekrarlanmalıdır. Vestibüler sistem yaşla zayıfladığı için özellikle 40 yaş üzeri çalışanlarda periyodik değerlendirme önemlidir.

Bilimsel Dayanaklar ve Literatür Notları

Çeşitli klinik çalışmalarda Past Pointing Testi’nin vestibüler sistem bozukluklarını saptamada duyarlılığı %70-80 arasında bildirilmiştir. Özellikle unilateral labirent hipofonksiyon, vestibüler nörit, serebellar lezyonlar ve migrenöz vertigo olgularında belirgin sapmalar tespit edilmiştir (Kaynak: Baloh & Honrubia, Clinical Neurophysiology of the Vestibular System, 2001).

Ayrıca iş sağlığı ortamlarında, testin nörosensoriyel denge taramalarına entegre edilmesi, Avrupa İş Sağlığı ve Ergonomi Kurumu’nun (EU-OSHA) “Occupational Balance Screening” rehberlerinde önerilen uygulamalar arasında yer almaktadır.

Sonuç

Past Pointing Testi, basit ama nörofizyolojik olarak derin bir anlam taşıyan bir testtir.
Yüksekte çalışma gibi vestibüler stabilitenin kritik olduğu işlerde, bu test:

  • Vestibüler asimetriyi,
  • Beyincik kaynaklı koordinasyon bozukluklarını,
  • Propriyoseptif entegrasyon zayıflıklarını
    erken dönemde tespit ederek kazaların önüne geçilmesini sağlar.

Gözler kapalıyken hedefi kaçıran bir el hareketi, yüksekte düşme riski anlamına gelir. Bu nedenle Past Pointing Testi, işe giriş muayenelerinde ve periyodik kontrollerde standart hale getirilmelidir.

Dengesi sağlam bir çalışan, yalnızca üretken değil; aynı zamanda kendi ve çevresinin güvenliğini de koruyan kişidir. Vestibüler testler, bu güvenliğin bilimsel teminatıdır.

PAST POINTING TESTİ UYGULAMA VE DEĞERLENDİRME FORMU
1. Form Kimlik Bilgileri
AlanBilgi
Adı Soyadı
T.C. Kimlik No
Birim / Departman
Görevi
Tarih
Uygulamayı Yapan Uzman
Test Ortamı (Aydınlık, sessiz, zeminin durumu)

2. Testin Amacı

Bu test, bireyin propriyoseptif ve vestibüler sistem koordinasyonunu değerlendirmek, denge ve yön tayini kabiliyetinde bozulma olup olmadığını belirlemek amacıyla uygulanır. Özellikle yüksekte çalışma, dar platform hareketi veya ekipmanla hassas kontrol gerektiren işlerde görev alacak çalışanlarda denge merkezinin (vestibüler sistemin) yeterliliği tespit edilir.

3. Testin Uygulama Basamakları
BasamakAçıklama
1. HazırlıkTest ortamı sessiz, aydınlık ve zemini düz olmalıdır. Test edilen kişi rahat kıyafet giymelidir.
2. PozisyonKişi sandalyeye dik oturur veya ayakta sabit bir pozisyonda durur. Kollar omuz hizasında öne doğru uzatılır, eller açık ve parmaklar birleştirilmiştir.
3. Referans Noktası BelirlemeUygulayıcı, test edilenin her iki eline işaret parmak uçlarından temas eder (başlangıç noktası).
4. Gözlerin KapatılmasıKişiye gözlerini kapatması söylenir. Baş sabit pozisyonda kalır.
5. Kolların DöndürülmesiTest edilen kişi kollarını 90° yukarıya kaldırır, ardından başlangıç pozisyonuna geri indirir. Bu hareketi 5 kez yapar.
6. Past Pointing DeğerlendirmesiKişi gözleri kapalı şekilde, ellerini yeniden uygulayıcının parmak uçlarına dokundurmaya çalışır. Sapma yönü ve miktarı değerlendirilir.
7. Her İki Taraf İçin TekrarSağ ve sol taraf ayrı ayrı değerlendirilir.

4. Değerlendirme Kriterleri
GözlemBulgularPuanlama
Kolların yönü (sağa/sola sapma)0–5 cm: Normal sınır
6–10 cm: Hafif sapma
>10 cm: Belirgin sapma
– 0
– 1
– 2
Kolların aşağıya veya yukarıya sapmasıEşit düzeyde: Normal
Bir kol aşağıda/yukarıda: Dengesizlik
– 0
– 1
– 2
Ritmik hareket tekrarıAkıcı ve simetrik: Normal
Yavaş, tereddütlü: Hafif bozukluk
Düzensiz, titrek: Belirgin bozukluk
– 0
– 1
– 2
Baş pozisyonu değişikliğiSabit: Normal
Baş dönmesi veya yön kaybı: Patolojik bulgu
– 0
– 1
– 2

Toplam Puan: 0 – 8
Yorum:

  • 0–2: Normal denge fonksiyonu
  • 3–5: Hafif vestibüler koordinasyon bozukluğu – İzlem ve ek test önerilir
  • 6–8: Belirgin vestibüler veya propriyoseptif bozukluk – Yüksekte çalışma için uygun değildir

5. Ek Bulgular (Klinik Gözlem Alanı)
BulgularEvet / HayırAçıklama
Test sırasında baş dönmesi hissi☐ / ☐
Nistagmus (göz titremesi) gözlendi☐ / ☐
Kolda veya vücutta titreme☐ / ☐
Test sırasında dengesini kaybetme eğilimi☐ / ☐
Gözler açıldığında belirgin yön karışıklığı☐ / ☐
Diğer gözlemler (not alanı)

6. Sonuç ve Yorum
AlanBilgi
Genel Denge Değerlendirmesi☐ Normal ☐ Hafif Bozuk ☐ Belirgin Bozuk
Vestibüler Sistem Uygunluğu (Yüksekte Çalışma İçin)☐ Uygun ☐ Uygun Değil
Ek Öneri☐ Vestibüler Rehabilitasyon
☐ Nörolojik Değerlendirme
☐ Tekrar Test (x Gün)
Açıklama

7. Uzman Onayı

İşyeri Hekimi / Uygulayıcı:
Adı Soyadı: ………………………………………………….
Unvan: ………………………………………………….
Tarih: …. / …. / 20….  

İmza / Kaşe: ……………………………………

8. Arka Sayfa Notu (Bilgilendirme Amaçlı)

Past Pointing Testi, genellikle Unterberger ve Romberg testleriyle birlikte uygulanır. Bu üç test birlikte, denge merkezlerinin (serebellum, vestibüler sistem, propriosepsiyon) bütünlüğünü ortaya koyar.
Test, özellikle yüksekte çalışma, iskele kullanımı, gemi bakım-onarım, vinç kabini çalışmaları, enerji nakil hatları gibi işlerde görev yapacak çalışanlarda denge reflekslerinin güvenli düzeyde olup olmadığını anlamak için kritik öneme sahiptir.

Testin sonucu “Uygun Değil” olarak değerlendirilen çalışanlar, daha ileri vestibüler değerlendirme ve görsel-kinestetik denge egzersizleri programına yönlendirilmelidir.

Past Pointing Testi, vestibüler sistemin, proprioseptif duyunun ve motor koordinasyonun birlikte işlev gördüğü bir denge kontrol testidir. Testin temel amacı, kişinin uzayda yön tayini becerisini ve ekstremite hareketlerinin merkezi sinir sistemi tarafından doğru biçimde yönlendirilip yönlendirilmediğini ortaya koymaktır. Test sırasında kolların sağa, sola, aşağıya veya yukarıya belirgin sapma göstermesi, genellikle vestibüler sistemde lateralize bir bozukluk, serebellar koordinasyon kaybı veya propriyoseptif geri bildirim eksikliği ile ilişkilidir.

Uygulama sonucunda elde edilen bulguların Unterberger ve Romberg testleriyle karşılaştırılması, dengenin duyusal bileşenlerinin hangi düzeyde etkilendiğini anlamak açısından önemlidir. Past Pointing Testi’nin tek başına patolojik sonuç vermesi, çoğu zaman geçici vestibüler uyumsuzluk veya yorgunlukla ilişkili olabilir; ancak aynı zamanda periferik vestibüler hastalıklar (örneğin labirentit, vestibüler nörinit) ya da serebellar sistem bozukluklarının erken bulgusu da olabilir.

Bu testte saptanan belirgin sapma, asimetrik hareket veya gözleri kapalı iken yön karıştırma eğilimi, kişinin yüksek yerlerde, dar platformlarda veya sürekli baş pozisyonu değişikliği gerektiren görevlerde çalışmasının güvenli olmadığını gösterir. Çünkü bu tür görevlerde denge reflekslerinin milisaniyelik gecikmesi bile düşme riskini artırabilir.

Sonuç olarak, Past Pointing Testi’nin normal sınırlarda olduğu kişiler, vestibüler denge açısından yüksekte çalışmaya uygun kabul edilebilir. Hafif bozukluk saptanan kişilerde, kısa süreli vestibüler denge egzersizleri ve ikinci bir kontrol testi önerilir. Belirgin bozukluk bulunan bireyler ise nörolojik veya otolojik uzman değerlendirmesine yönlendirilmelidir.

Test sonuçlarının yorumlanmasında, kişinin yaşı, uyku düzeni, kullanılan ilaçlar, kafein ve nikotin alımı, baş-boyun travması öyküsü gibi faktörlerin göz önünde bulundurulması gereklidir. Bu değişkenler, geçici dengesizlik veya oryantasyon bozukluğu yaratabilir.

Bu değerlendirme formu, sadece bir “test sonucu” değil, aynı zamanda çalışanın bedensel denge güvenliğinin belgeye dayalı kanıtı niteliğindedir. İş sağlığı ve güvenliği açısından, özellikle yüksekte çalışma onayı verilmeden önce Past Pointing, Unterberger ve Romberg testlerinin birlikte değerlendirilmesi önerilir.

Sonuçta, Past Pointing Testi, basit görünmesine karşın, insan dengesinin nörolojik altyapısını ortaya çıkaran kritik bir güvenlik göstergesidir. Bu test sayesinde; çalışanların baş dönmesi, yön karıştırma, ani dengesizlik ve düşme gibi durumlara karşı iş öncesi koruyucu bir tarama yapılmış olur.
Bu yönüyle test, yalnızca bireyin değil, aynı zamanda tüm çalışma ekibinin güvenliğini artıran önleyici bir uygulamadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#propriyosepsiyon #pastpontingtesti #yüksekteçalışma #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Dört Düzlemde Yönetici Tipleri Karakter Haritası

Yönetici kavramı, çoğu zaman bir pozisyonla, bir yetkiyle ya da bir sorumluluk alanıyla tanımlanır. Ancak bu tanımlar, yöneticiliğin yalnızca yüzeyini gösterir. Gerçekte bir yöneticinin etkisi, onun teknik becerilerinden çok, insanlarla kurduğu ilişkiler, karar alma biçimi, çatışma yönetimi ve kurumsal kültüre katkısıyla belirlenir. Bu nedenle yöneticiliği anlamak, onu yalnızca işlevsel değil, aynı zamanda psikolojik, sosyolojik ve felsefi düzlemlerde de değerlendirmeyi gerektirir.

Her yönetici, bu dört düzlemde farklı oranlarda varlık gösterir. Kimisi teknik becerilerde ustalaşmıştır ama duygusal zekâsı sınırlıdır; kimisi insan ilişkilerinde güçlüdür ama sistem kurmakta zorlanır. Kimisi kurumun kültürel dokusunu iyi okur ama yenilik üretmekte çekingen davranır. Kimisi ise anlam arayışını yönetimin merkezine koyar ama pratikte zorlanır. Sizlere, yöneticiliği bu dört düzlemde ele alarak bir karakter haritası sunmayı hedefliyorum

Teknik Düzlem – Sistem Kurucu ve Süreç Yöneticisi

Teknik düzlemde yönetici, işin yapısal tarafına odaklanır. Bu tip yöneticiler, süreçleri tanımlar, görevleri dağıtır, performans ölçütleri belirler ve sonuçları analiz eder. Onlar için yönetim, bir sistem kurma ve bu sistemi işletme işidir. Başarı, ölçülebilir çıktılarla tanımlanır: zamanında tamamlanan projeler, düşen maliyetler, artan verimlilik.

Bu yöneticiler genellikle analitik düşünceye sahiptir. Kararlarını veriyle destekler, planlamalarını mantıksal çerçevede yapar. Süreç odaklıdırlar; belirsizlikten hoşlanmazlar. Riskleri minimize etmek için standartlar oluşturur, kontrol mekanizmaları kurarlar. Bu yaklaşım, özellikle üretim, finans ve operasyon gibi alanlarda oldukça etkilidir.

Ancak teknik düzlemde güçlü olan yöneticilerin en büyük riski, insan faktörünü göz ardı etmeleridir. Ekip üyelerinin duygusal ihtiyaçları, motivasyon kaynakları ya da çatışma dinamikleri ikinci plana atılabilir. Bu da uzun vadede sessiz dirençlere, motivasyon kaybına ve kurumsal yabancılaşmaya yol açabilir.

Bu tip yöneticiler, “iş odaklı lider” olarak tanımlanır. Etkinlikleri yüksektir; ancak etkileşimleri sınırlı kalabilir. Onlar için “çözüm” teknik bir cevaptır; sürecin duygusal ve kültürel boyutları çoğu zaman görünmezdir. Bu nedenle teknik düzlemde etkili bir yönetici, sistem kurma becerisiyle birlikte insan ilişkilerine de duyarlılık geliştirmelidir.

Psikolojik Düzlem – Duygusal Zekâ Temelli Yöneticiler

Psikolojik düzlemde yönetici, bireylerin iç dünyasına duyarlıdır. Bu tip yöneticiler, ekip üyelerinin motivasyonlarını, korkularını, ihtiyaçlarını ve potansiyellerini anlamaya çalışır. Onlar için yönetim, yalnızca görev dağıtımı değil; aynı zamanda duygusal bağ kurma sürecidir.

Bu yöneticiler empatik, dinleyici ve destekleyici olabilir. Çatışmaları bastırmak yerine anlamaya çalışır; geri bildirimleri kişisel gelişim fırsatı olarak görür. Daniel Goleman’ın “duygusal zekâ” kavramı burada belirleyicidir. Bu yöneticiler, kendi duygularını tanıma ve yönetme becerisine sahip oldukları gibi, başkalarının duygularını da okuyabilirler.

Psikolojik düzlemde güçlü olan yöneticiler, ekip içinde güven ortamı yaratır. Çalışanlar kendilerini değerli hisseder, aidiyet duygusu gelişir. Bu da iş tatminini, bağlılığı ve performansı artırır. Özellikle yaratıcı ekiplerde, hizmet sektöründe ve insan odaklı projelerde bu yönetim tarzı oldukça etkilidir.

Ancak bu yaklaşımın da sınırları vardır. Aşırı empati, karar alma süreçlerinde kararsızlığa yol açabilir. Herkesi memnun etme çabası, netlikten uzak bir yönetim tarzı doğurabilir. Bu nedenle psikolojik düzlemde etkili yönetici, duygusal duyarlılığı karar alma cesaretiyle dengeleyebilmelidir.

Bu tip yöneticiler, kriz anlarında sakinleştirici, değişim süreçlerinde destekleyici, başarı anlarında ise takdir edici bir rol oynar. Onlar, kurumun duygusal bağışıklık sistemidir.

Sosyolojik Düzlem – Kültür ve Yapı Bilinciyle Hareket Eden Yöneticiler

Sosyolojik düzlemde yönetici, kurumun kültürel kodlarını, güç ilişkilerini ve görünmez yapısını okuma becerisine sahiptir. Bu tip yöneticiler, bireyleri yalnızca psikolojik varlıklar olarak değil, aynı zamanda sosyal aktörler olarak görür. Onlar için yönetim, bir toplulukla ilişki kurma biçimidir.

Bu yöneticiler, kurum içindeki sembolleri, ritüelleri ve normları dikkate alır. Toplantıların dili, e-postaların tonu, ofis düzeni gibi unsurlar onlar için anlam taşır. Pierre Bourdieu’nün “habitus” kavramı burada önemlidir: bireylerin içselleştirdiği davranış kalıpları, kurumsal etkileşimleri şekillendirir. Sosyolojik yönetici, bu kalıpları tanır ve onlarla çalışır.

Bu tip yöneticiler, kolektif bilinç oluşturma konusunda etkilidir. Ortak değerler etrafında ekipleri birleştirebilir, kültürel çeşitliliği yönetebilir. Kurumun görünmez yüzünü görünür kılar; çatışmaları yalnızca bireyler arasında değil, sistem içinde de analiz eder.

Ancak bu yaklaşımın riski, yapının kendisini fazla korumak olabilir. Mevcut kültürün sorgulanmadan sürdürülmesi, yeniliklerin önünü kapatabilir. Bu nedenle sosyolojik düzlemde etkili yönetici, hem yapıyı tanır hem de dönüştürme cesareti gösterir.

Bu yöneticiler, kurumun sosyal dokusunu örer. Onlar, yalnızca görev değil, aidiyet üretir. Kurumun görünmez bağlarını güçlendirir; kriz anlarında dayanıklılığı artırır.

Felsefi Düzlem – Anlam Arayışına Dayalı Yöneticiler

Felsefi düzlemde yönetici, kararlarının ardındaki anlamı sorgular. Bu tip yöneticiler, yalnızca “ne yapılmalı?” değil, “neden yapılmalı?” sorusunu da önemser. Onlar için yönetim, etik, varoluş ve hakikatle ilgili bir pratiktir.

Bu yöneticiler, kurumun amacını, değerlerini ve yönünü sürekli olarak düşünür. Hannah Arendt’in “eylem, başkalarıyla birlikte başlatılan yeni bir başlangıçtır” sözü, bu tip yöneticinin rehberidir. Onlar için her karar, bir başlangıçtır; her toplantı, bir karşılaşmadır; her çatışma, bir dönüşüm fırsatıdır.

Felsefi yönetici, çoğulluğu savunur. Tek sesliliği değil, çok sesliliği teşvik eder. Karar alma süreçlerinde farklı görüşlerin karşılaşmasını önemser. Hegel’in diyalektiği burada devreye girer: tez ve antitez arasındaki çatışmadan doğan sentez, ilerlemenin motorudur.

Bu yöneticiler, kurumun ruhunu besler. Onlar, yalnızca strateji değil, hikâye üretir. Kurumun varoluşsal yönünü temsil eder; çalışanların yalnızca görev değil, anlam arayışına da eşlik eder.

Ancak bu yaklaşımın da sınırları vardır. Aşırı sorgulama, eylemsizliğe yol açabilir. Her kararın anlamını aramak, pratikliği zorlaştırabilir. Bu nedenle felsefi düzlemde etkili yönetici, düşünceyle eylemi dengeleyebilmelidir.

Bu yöneticiler, kurumun vicdanıdır. Onlar, yalnızca başarı değil, değer üretir. Kurumun uzun vadeli yönelimini de düşünürler.

Felsefi düzlemde etkili bir yönetici, kurumun uzun vadeli yönelimini düşünürken yalnızca stratejik değil, etik ve varoluşsal sorumluluklar da taşır. Bu yöneticiler, karar alma süreçlerinde “doğru olan nedir?” sorusunu teknik doğruların ötesinde ele alır. Onlar için yönetim, bir tür düşünsel rehberliktir. Kurumun yalnızca işleyen bir mekanizma değil, anlam üreten bir topluluk olması gerektiğine inanırlar.

Bu tip yöneticiler, kriz anlarında yön gösterici, belirsizlik zamanlarında ise anlam kurucu bir rol üstlenir. Çalışanların yalnızca görevlerini değil, değerlerini de gözetir. Kurumun içindeki çatışmaları bastırmak yerine, bu çatışmalardan doğabilecek yeni fikirleri teşvik eder. Onlar için farklılık, bir tehdit değil; bir potansiyeldir. Bu nedenle çoğulluğu yaşatmak, kurumsal canlılığın temelidir.

Felsefi düzlemde güçlü olan yöneticiler, kurumun “tin”ini temsil eder. Onlar, yalnızca başarı değil, hikâye üretir. Kurumun varoluşsal yönünü besler; çalışanların yalnızca iş değil, anlam arayışına da eşlik eder. Bu yöneticiler, kurumun vicdanıdır. Onlar sayesinde kurum, yalnızca ne yaptığıyla değil, neden yaptığıyla da tanımlanır.

Dört Düzlem Arasında Denge Kurmak

Yönetici tiplerini bu dört düzlemde ele almak, onları kategorize etmek değil; daha derinlemesine anlamak içindir. Çünkü her yönetici, bu düzlemlerin bir bileşimidir. Kimisi teknik düzlemde güçlüdür ama felsefi sorgulamalarda zayıftır. Kimisi psikolojik duyarlılığa sahiptir ama sosyolojik yapıyı göremez. Kimisi kültürel kodları iyi okur ama sistem kurmakta zorlanır. Kimisi ise anlam üretir ama karar alma süreçlerinde gecikir.

Bu nedenle etkili yöneticilik, bu dört düzlem arasında denge kurabilme becerisidir. Teknik becerilerle sistem kurmak, psikolojik duyarlılıkla bağ kurmak, sosyolojik farkındalıkla yapı inşa etmek ve felsefi yönelimle anlam üretmek… İşte bu bütünlük, yöneticiliği bir pozisyondan çok bir varoluş biçimine dönüştürür.

Kurumlar, yalnızca teknik çözümlerle değil; duygusal bağlarla, kültürel yapılarla ve etik yönelimlerle yaşar. Bu nedenle yöneticilik, yalnızca iş değil; insanla, anlamla ve bağla ilgilidir. İyi bir yönetici, günü kurtarmaz; geleceği kurar. Süreci bastırmaz; dönüştürür. Kararı dayatmaz; birlikte üretir.

Sonuç – Yönetici Kimdir?

Yönetici, yalnızca karar veren değil; kararın nasıl verildiğini düşünen kişidir. Yalnızca süreçleri yöneten değil; sürecin anlamını kuran kişidir. Yalnızca çatışmaları çözen değil; çatışmalardan doğan yeniliği teşvik eden kişidir. Yalnızca başarıyı ölçen değil; başarının değerini sorgulayan kişidir.

Bu nedenle yönetici, bir pozisyon değil; bir yönelimdir. Ve bu yönelim, kurumun geleceğini belirler. Teknik düzlemde sistem kuran, psikolojik düzlemde bağ kuran, sosyolojik düzlemde yapı inşa eden ve felsefi düzlemde anlam üreten bir yönetici, kurumun hem aklı hem kalbi hem bedeni hem de ruhudur.

Yönetici tiplerini anlamak, kurumun kendini anlamasıdır. Çünkü her yönetici, kurumun bir aynasıdır. Ve bu aynada yalnızca görevler değil, değerler, ilişkiler ve yönelimler de görünür. Bu nedenle yöneticilik, yalnızca ne yaptığıyla değil, nasıl yaptığıyla ve neden yaptığıyla tanımlanmalıdır.

NOT: Bu dört yönetici tipini daha ayrıntılı olarak okumak isterseniz; arama yaparak web sitemizden okuabilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır
.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Daha Fazla

Bilinçdışının Yöneticiye Fısıldadıkları

Kendi Gölgeni Tanımanın ve Propriyoseptif Farkındalığın Gücü

“Bilinçdışı, bilince taşınana kadar hayatını yönetir ve sen ona kader dersin.” Carl Gustav Jung’un bu sözü, yalnızca bireysel psikolojiye değil; liderlik, karar alma ve kurumsal davranışa da ışık tutar. Çünkü yöneticiler, farkında olmadıkları içsel dinamiklerle ekiplerini, stratejilerini ve kültürlerini şekillendirir. Bilinçdışı, yalnızca rüyalarda değil; toplantı odalarında, performans değerlendirmelerinde ve kriz anlarında da konuşur. Ve bu bilinçdışının en güçlü aktörlerinden biri, Jung’un “gölge” adını verdiği arketiptir.

Gölge, bireyin bilinçli benliği tarafından kabul edilmeyen, bastırılan, inkâr edilen yönlerin toplamıdır. Bu yönler, çoğu zaman “kötü” olarak kodlanır: öfke, kıskançlık, hırs, bencillik… Ancak gölge yalnızca karanlık değil; aynı zamanda bastırılmış potansiyeldir. Cesaret, yaratıcılık, liderlik, özgünlük gibi özellikler de gölgede kalabilir. Bu nedenle gölgeyle yüzleşmek, yalnızca psikolojik değil; aynı zamanda stratejik bir gerekliliktir.

Jung’a göre gölge, bireyin bilinçdışı alanında yer alan ve benlik tarafından reddedilen yönlerin sembolik temsilidir. Gölge, çocuklukta şekillenir. Aile normları, okul disiplini, kültürel değerler ve sosyal beklentiler, bireyin hangi yönlerini kabul edip hangilerini bastıracağını belirler.

Örneğin:

  • Bir çocuk öfkesini ifade ettiğinde cezalandırılıyorsa, öfke gölgeye itilir.
  • Hayal gücü küçümseniyorsa, yaratıcılık bastırılır.
  • Hırs ayıplanıyorsa, başarı arzusu karanlığa gömülür.

Bu bastırılan yönler, bilinçdışında birikir ve yaşamın ilerleyen dönemlerinde beklenmedik anlarda yüzeye çıkar. Bir yönetici, ekip arkadaşının başarısını küçümsüyorsa, bu kendi değersizlik duygusunun yansıması olabilir. Bir çalışan, sürekli başkalarının hatalarını vurguluyorsa, kendi hatalarını kabul edemiyor olabilir. Gölge, dışa yansıtma (projection) yoluyla kendini gösterir.

Gölgeyle yüzleşmek, yöneticinin kendilik bilincini derinleştirmesi ve liderlik tarzını dönüştürmesi için kritik bir adımdır.

Çünkü gölgeyle temas:

  • Savunmacı tepkileri azaltır.
  • Empati kapasitesini artırır.
  • Karar alma süreçlerini berraklaştırır.
  • Ekip içi güveni ve açıklığı destekler.

Jung’un şu sözü, liderlik bağlamında yeniden okunabilir: Gölgesinin etkisinde kalan biri her zaman kendini engeller ve kendi tuzağına düşer.” Yani gölgeyle yüzleşmeyen yönetici, kendi potansiyelini sınırladığı gibi, ekibinin gelişimini de engeller.

Gölgeyle yüzleşmenin yalnızca zihinsel değil; aynı zamanda bedensel bir boyutu vardır. Jung’un arketipleri, rüyalarda, mitolojide ve sembollerde kendini gösterdiği gibi; bedenin sessiz dilinde de yaşar. Propriyosepsiyon, bu dilin en temel bileşenidir.

Propriyosepsiyon, vücudun uzaydaki konumunu, hareketini ve kas gerilimini algılama yetisidir. Bu sistem, sinir-kas koordinasyonu, denge, postür ve duyusal farkındalıkla ilişkilidir. Propriyoseptif egzersizler, bireyin bedenine dair farkındalığını artırarak bilinçdışı materyalin yüzeye çıkmasını kolaylaştırır.

Örneğin:

  • Gözler kapalı yapılan denge egzersizleri, bireyin içsel dengesizliklerini fark etmesini sağlar.
  • Pelvik taban farkındalığı, bastırılmış duyguların bedensel izlerini açığa çıkarabilir.
  • Derin nefes eşliğinde yapılan proprioseptif salınımlar, zihinsel gevşeme ve duygusal regülasyon sağlar.

Bu egzersizler, yöneticinin kendi bedeninde taşıdığı bastırılmış içeriklerle temas kurmasını sağlar. Zihin neyi unutmaya çalışırsa çalışsın, beden onu hafızasında taşır.

Kurumsal yapılarda gölge, özellikle güç ilişkilerinde belirginleşir. Statü kaygısı, rol çatışmaları ve performans baskısı, gölgeyi tetikleyen başlıca faktörlerdir.

  • Bir yönetici, astlarının özgüvenini tehdit olarak algılayabilir.
  • Bir çalışan, ekip arkadaşının esnekliğini “disiplinsizlik” olarak yorumlayabilir.
  • Bir lider, kendi bastırılmış hırsını “ekip başarısı” maskesiyle dışa vurabilir.

Bu davranışlar, gölgenin bilinçdışı düzeyde kurumu şekillendirdiğini gösterir. Gölgeyle yüzleşmeyen kurumlar, görünürde başarılı olsa da içsel olarak çatışmalı, savunmacı ve kırılgandır.

Propriyoseptif egzersizler, yöneticilerin gölgeyle temas kurmasını sağlayan etkili bir araçtır.

Bu uygulamalar, yöneticilerin yalnızca bedenlerini değil; aynı zamanda liderlik tarzlarını, karar alma süreçlerini ve ekip ilişkilerini yeniden yapılandırmalarına yardımcı olur.

Gölgeyle yüzleşmek, bireyin kendine karşı dürüst olmasını, başkalarına karşı daha anlayışlı olmasını ve yaşamla daha bütünlüklü bir ilişki kurmasını sağlar. Bu bütünlük:

  • Mükemmel olmak değil, bütün olmak demektir.
  • Işığı karanlığı bastırmak için değil, onunla birlikte var olmak için kullanmak demektir.
  • Liderliği yalnızca stratejiyle değil, insanlıkla yürütmek demektir.

Jung’un şu sözüyle bitirelim: “Gölgemizin dostumuz mu düşmanımız mı olacağı büyük ölçüde kendimize bağlıdır. Gölge, yalnızca görmezden gelindiğinde veya yanlış anlaşıldığında düşman olur.”

İş dünyasında gölgeyle barışan liderler, yalnızca strateji ve performansla değil; insanlıkla, açıklıkla ve bütünlükle yönetir.

Bu liderler:

  • Kendi bastırılmış yönlerini tanıyarak başkalarının farklılıklarına daha fazla alan açar.
  • Savunma yerine merak, yargı yerine empati, kontrol yerine güven geliştirir.
  • Ekip içinde psikolojik güvenliği artırır, duygusal açıklığı teşvik eder.
  • Kurum kültürünü yalnızca hedef odaklı değil, insan merkezli biçimde dönüştürür.

Bu liderlik biçimi, propriyoseptif egzersizlerle desteklendiğinde daha da derinleşir. Çünkü beden farkındalığı, zihinsel berraklık ve duygusal regülasyonun ön koşuludur. Gölgeyle barışan lider, bedenini dinlemeyi bilen, sinyalleri ayırt edebilen ve içsel uyumu dışsal ilişkilere taşıyabilen kişidir.

Jung’un gölge arketipi, yalnızca bireysel psikolojiye değil; liderlik, organizasyonel davranış ve kurumsal kültür inşasına da uygulanabilir bir kavramdır. Gölgeyle yüzleşmek, yöneticinin kendi içsel çatışmalarını tanıması, bastırılmış potansiyelini açığa çıkarması ve daha otantik bir liderlik tarzı geliştirmesi için vazgeçilmez bir adımdır.

Propriyoseptif egzersizler, bu süreci bedensel düzeyde destekleyerek farkındalığı somutlaştırır. Gözler kapalı yapılan bir denge hareketi, zihinsel kontrol ihtiyacını görünür kılar. Senkronize hareketler, ekip içi uyumu ve empatiyi güçlendirir. Sessiz beden çalışmaları, gürültülü zihinleri sakinleştirir.

Sonuç olarak:

  • Gölgeyle yüzleşmek cesaret ister.
  • Gölgeyle çalışmak merhamet gerektirir.
  • Gölgeyle barışmak, liderliği yalnızca yönetsel değil, insani bir pratiğe dönüştürür.

Ve unutulmamalıdır: Gölgemizi tanıdıkça ışığımız parladığı gibi aynı zamanda derinleşir. Bu derinlik, bireyin bilincinde, kurumun kültüründe ve toplumun etik yapısında yankı bulur.

İş dünyasında dönüşüm, KPI tablosunda değil; yöneticinin kendi gölgesiyle kurduğu ilişkide başlar. Ve bu ilişki, sessiz bir egzersizle, kapalı gözlerle, dengede kalmaya çalışırken başlar.

Hazır olanlar için, gölgeyle tanışma vakti çoktan gelmiştir.

Dr. Mustafa KEBAT
⭐️⭐️⭐️⭐️

Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız yöneticilerine Gölge İle Barışma – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

  • Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
  • +90 232 265 20 65
  • [email protected]
⭐️⭐️⭐️⭐️

BİLGİ NOTU: Carl Gustav Jung, gölge arketipini Almanca yazdığı eserlerinde genellikle “der Schatten” kelimesiyle ifade etmiştir. Bu kelime doğrudan “gölge” anlamına gelir ve Jung’un analitik psikolojisinde bireyin bilinçdışı yönlerini, bastırılmış dürtülerini ve kabul görmeyen kişilik parçalarını temsil eder.

Jung’un özellikle Aion: Researches into the Phenomenology of the Self adlı eserinde “Schatten” terimi sıkça geçer. Burada gölge, benliğin (das Ich) karşıtı olarak konumlandırılır ve bireyleşme sürecinde (Individuation) yüzleşilmesi gereken temel bir arketip olarak ele alınır.

Kısaca:

  • Almanca: der Schatten
  • İngilizce: the Shadow
  • Türkçe: gölge

Bu terim, Jung’un kolektif bilinçdışı kuramı içinde yer alan en güçlü arketiplerden biridir ve hem kişisel hem kültürel düzeyde dönüşümün kapısını aralar.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Bu sitede yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Paylaşılan bilgiler, bir hekim muayenesinin, tedavisinin veya profesyonel danışmanlığın yerini tutmaz. Buradaki bilgiler esas alınarak herhangi bir ilaç tedavisine başlanması, mevcut tedavinin değiştirilmesi ya da bırakılması uygun değildir.

Aynı şekilde, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili içerikler, bir iş güvenliği uzmanı, mühendis veya teknik ekip tarafından yapılması gereken değerlendirme ve kararların yerine geçemez. Bu bilgiler temel alınarak saha risk değerlendirmesi yapılması ya da mevcut sistemin değiştirilmesi önerilmez.

Sitede herhangi bir yasa dışı ilan ya da yönlendirme yapılması amacı bulunmamaktadır. İçerikler, sadece farkındalık yaratmak ve bilinçlendirme sağlamak amacıyla sunulmuştur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla