Görünmeyen Enerjinin En Sessiz ve En Tehlikeli Hali
Pnömatik sistemler hakkında sahada en sık duyduğumuz cümle şudur:
“Hava bu, ne olacak ki?”
İşte kazalar tam olarak bu cümlenin kurulduğu noktalarda olur.
Biz pnömatik sistemleri hiçbir zaman “düşük riskli” görmedik. Aksine, kontrolsüz bırakıldığında en öngörülemez enerji türlerinden biri olarak kabul ederiz. Çünkü pnömatik enerji; görünmezdir, sessizdir, hızlıdır ve çoğu zaman kendini hissettirmeden öldürür.
EKED-LOTO’nun pnömatik sistemlerde doğru uygulanmaması, genellikle “elektrik kesildi ama…” ile başlayan cümlelerle sonuçlanır. Oysa pnömatik sistemlerde elektrik yalnızca kumandadır; asıl tehlike basınçtır.
1. Pnömatik Enerjinin Gerçek Tanımı – Sıkıştırılmış Risk
Pnömatik sistemlerde kullanılan hava veya gaz, yalnızca bir akışkan değildir.
O, sıkıştırılmış potansiyel enerjidir.
Bu enerji:
- Ani ve kontrolsüz boşalabilir
- Mekanik hareketi tetikleyebilir
- Parçaları fırlatabilir
- Uzuv sıkışmalarına neden olabilir
En kritik nokta şudur:
Pnömatik sistemlerde enerji, “kapattıktan sonra” da vardır.
2. Pnömatik Sistemlerde EKED-LOTO Neden Ayrı Ele Alınmalıdır?
Pnömatik EKED-LOTO uygulamaları, elektrikten farklıdır çünkü:
- Enerji kaynağı tek noktadan gelmez
- Hat içinde depolanmış basınç vardır
- Akümülatör, hava tankı ve silindir içi basınç çoğu zaman unutulur
- Valf kapalı olsa bile silindir hareket edebilir
Bu nedenle pnömatik LOTO, sadece kilitleme değil, sistematik basınç yönetimi gerektirir.
3. En Yaygın Ölümcül Yanılgı – “Hava Vanasını Kapattık”
Pnömatik kazaların büyük kısmı şu varsayımla başlar:
“Ana hava vanası kapalı.”
Bu yeterli değildir.
Ana vana kapalı olabilir ama:
- Hat içinde basınç kalmış olabilir
- Silindir iki yönlü basınç tutuyor olabilir
- Regülatör sonrası basınç hâlâ aktiftir
Pnömatik EKED-LOTO’da yalnızca kaynağı kapatmak değil, sistemin tamamını basınçsızlaştırmak esastır.
4. Pnömatik EKED-LOTO’nun İleri Seviye Yaklaşımda Temel Adımları
Gerçek bir pnömatik EKED-LOTO uygulaması şu adımları içerir:
4.1 Enerji Kaynağının İzolasyonu
- Ana hava besleme vanası kapatılır
- Kilitlenir (kişisel kilit)
- Etiketlenir
4.2 Basıncın Boşaltılması
- Tahliye (dump) valfleri kullanılır
- Hat içi basınç sıfırlanır
- Silindirler güvenli konuma alınır
4.3 Artık Enerjinin Kontrolü
- Silindirler manuel olarak hareket etmeye zorlanır
- Manometreler sıfır basıncı göstermelidir
- Akümülatörler ayrıca boşaltılır
4.4 Fiziksel Hareketin Engellenmesi
- Askıda yükler mekanik olarak desteklenir
- Silindir çubukları pim veya bloklarla emniyete alınır
4.5 Denetleme – Test
- Sistem çalıştırılmaya zorlanır
- Hiçbir hareket olmamalıdır
Bu adımlardan biri eksikse, yapılan işlem LOTO değildir.
5. Pnömatik Silindirler – En Çok Hafife Alınan Tehlike
Pnömatik silindirler, kazaların merkezindedir.
Çünkü:
- Hızlıdırlar
- Ani hareket ederler
- İki yönlü kuvvet üretirler
Bir silindir, basınç aniden serbest kaldığında uzuv kopmasına kadar varan yaralanmalara neden olabilir.
Bu yüzden pnömatik EKED-LOTO’da:
- Silindirler yalnızca basınçsız değil
- Hareketsiz ve mekanik olarak kilitli olmalıdır.
6. Pnömatik EKED-LOTO’da Yapılan Kritik Hatalar
Sahada en sık karşılaştığımız hatalar şunlardır:
- Tahliye valfinin kilitlenmemesi
- Manometreye bakmadan “boşaldı” varsayımı
- Silindir içi basıncın unutulması
- Hava tanklarının devre dışı bırakılmaması
- Birden fazla hava hattının varlığının gözden kaçması
Pnömatik sistemlerde hata payı sıfıra yakın olmalıdır.
7. Grup Çalışmalarında Pnömatik EKED-LOTO
Birden fazla kişinin çalıştığı pnömatik sistemlerde:
- Herkesin kendi kilidi olmalıdır
- Kilit kutusu kullanılmalıdır
- Basınç boşaltma noktaları herkes tarafından görülmelidir
Aksi halde biri çalışırken diğeri farkında olmadan basıncı geri verebilir.
8. Pnömatik Sistemlerde Etiketlemenin Önemi
Pnömatik LOTO etiketleri özellikle şu bilgileri içermelidir:
- Hangi hattın izole edildiği
- Hangi silindirlerin devre dışı olduğu
- Basıncın boşaltıldığı tarih/saat
- Kilitleyen kişi
Etiketsiz pnömatik kilitleme, yanlış vananın açılmasına davetiye çıkarır.
9. Pnömatik EKED-LOTO Bir Refleks Olmalıdır
Pnömatik sistemlerde EKED-LOTO, “bakım başladığında” değil;
bakıma niyet edildiği anda devreye girmelidir.
Çünkü pnömatik enerji:
- Beklemez
- Uyarmaz
- Affetmez
SONUÇ
HAVA GÖRÜNMEZ, AMA ETKİSİ ÖLÜMCÜLDÜR
Bizim pnömatik EKED-LOTO’ya bakışımız nettir:
Görmediğin enerji, en tehlikeli enerjidir.
Pnömatik sistemlerde doğru uygulanmayan EKED-LOTO:
- Küçük yaralanma değil
- Ani ve ağır travma üretir.
Bu nedenle pnömatik EKED-LOTO; basit bir vana kapatma işlemi değil, enerji disiplinidir.
✅ Hemen Başvurun
Türkiye ve Yurt dışı eğitimlerimiz devam etmektedir.
📞 Bilgi ve kayıt için:
📍 Tetkik Eğitim Merkezi : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
📞 Eğitim Koordinatörü Telefonu: +90 530 568 42 75
📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]
🔔 Unutmayın: Bir enerji kaynağını güvenli hale getirmeden yapılan her müdahale, ciddi kaza riski demektir.
EKED – LOTO, iş güvenliğinde hayati bir kalkandır!
EKED – LOTO hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için bizi arayabilir yada internet sitemizdeki kaynakları okuyabilirsiniz..
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Doğal Yaşayın
Doğal Beslenin
Aklınıza Mukayet Olun
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Sayın okuyucu,
Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.
Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
Dr Mustafa KEBAT
0 530 568 42 75
Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

