AĞIZ – Mekanik Başlangıç

Olanlar:

• Kırmızı et çiğneme ile parçalanır.
• B12 hâlâ proteine sıkı bağlıdır (miyoglobin, enzimler vb).

Kritik Maddeler:

• Tükürük (saliva)
• Haptokorrin (R-protein, Transkobalamin I)

Kritik Olay:

Tükürük bezlerinden salgılanan haptokorrin, ileride mide asidinden B12’yi koruyacak olan taşıyıcı proteindir.
Ağızda B12 henüz haptokorrine bağlanmaz, ama ortam hazırlanır.

MİDE – Kimyasal Kopuş (B12’nin Etten Ayrılması)

Olanlar:

• Parietal hücrelerden:
  • Hidroklorik asit (HCl)
  • Pepsinojen → Pepsin
• Et proteinleri parçalanır.
• B12 serbest kalır.

Kritik maddeler:

• HCl (mide asidi)
• Pepsin
• Haptokorrin (tükürük + mide kaynaklı)

Kritik olay:

Asit ve pepsin sayesinde B12 et proteinlerinden kopar.
Serbest kalan B12 hemen haptokorrine bağlanır.

Neden önemli?
Haptokorrin, mide asidinde B12’yi parçalanmaktan korur.

MİDE – EŞ ZAMANLI HAZIRLIK (Intrinsic Factor Üretimi)

Bu aşama genelde gözden kaçar ama hayati önemdedir.

Olanlar:

• Parietal hücreler Intrinsic Factor (IF) üretir.
• IF mide içinde durur ama B12’ye bağlanamaz (çünkü B12 haptokorrinle bağlıdır).

Kritik madde:

• Intrinsic Factor (IF)

Kritik olay:

IF burada üretilmezse, ileride emilim imkânsız hale gelir.

Pernisiyöz anemi tam olarak bu noktadaki bozukluktur.

DUODENUM – Taşıyıcı Değişimi – Enzim Sahnesi

Olanlar:

• Pankreastan:
  • Tripsin
  • Kimotripsin
• Bu enzimler haptokorrini parçalar.
• B12 tekrar serbest kalır.
• Bu kez Intrinsic Factor’a bağlanır.

Kritik maddeler:

• Pankreatik proteazlar
• Intrinsic Factor

Kritik olay:

Haptokorrin yıkılır → B12 serbestleşir → IF’ye bağlanır.

Bu değişim olmazsa B12 emilemez.

İLEUM – Aktif Emilim Kapısı

Olanlar:

• IF-B12 kompleksi terminal ileuma ulaşır.
• Enterosit yüzeyinde özel reseptör:
  • Cubilin – Amnionless (CUBAM kompleksi)

Kritik maddeler:

• Cubilin reseptörü
• Kalsiyum iyonları
• Intrinsic Factor

Kritik olay:

IF-B12 kompleksi reseptöre bağlanır.
Reseptör aracılı endositoz gerçekleşir.

Emilim sadece terminal ileumda olur.

ENTEROSİT – Hücre İçi Ayrışma

Olanlar:

• Kompleks lizozoma alınır.
• IF parçalanır.
• B12 serbestleşir.

Kritik maddeler:

• Lizozomal enzimler
• Transkobalamin II

Kritik olay:

B12, enterosit içinde Transkobalamin II’ye bağlanır.

Bu bağ, B12’nin biyolojik olarak aktif taşınma formudur.

KAN DOLAŞIMI – Dağıtım Fazı

Olanlar:

• B12–Transkobalamin II kompleksi kana geçer.
• Karaciğer, kemik iliği, sinir sistemi tarafından alınır.

Kritik maddeler:

• Transkobalamin II
• Karaciğer depoları

Kritik olay:

Hücreler üzerindeki TC-II reseptörleri ile içeri alınır.

Klinik olarak ölçülen “aktif B12” budur.

HÜCRE İÇİ – Metabolik Aktivasyon

B12 hücre içinde iki aktif forma dönüşür:

Mitokondride:

Adenosilkobalamin
Metilmalonil-CoA → Süksinil-CoA

Sitoplazmada:

Metilkobalamin
Homosistein → Metiyonin

Kritik maddeler:

• Metiyonin sentaz
• Metilmalonil-CoA mutaz
• Folat döngüsü

Sinir sistemi ve DNA sentezi burada bağımlıdır.

Zincirin Kırıldığı Yer = Klinik Tablo

B12 eksikliği çoğu zaman alım değil, taşıma ve dönüştürme hastalığıdır.

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Sabah uyandığınızda çöp kutusu gibi kokan kötü bir nefesle uyanıyor musunuz?

Nefesinizin kokusu gün içinde çevrenizi rahatsız ediyor mu?

Herhangi birine cevabınız ”EVET” ise ; neden olabileceğini ve nasıl geçireceğiniz birlikte inceleyim.

Önce teknik adını bir öğrenelim.. Halitosis (Ağız Kokusu)

Neden Ağız Kokunuz Olabilir?

1 – Tükürük Üretiminin Az Olması

Ağzınızda üretilen tükürük ağız içinde tutunmaya çalışan bakterileri temizlemeye yardımcı olur. Lakin geceleri tükrük salınımı yavaşlar ve tabi ki ağız içinde bakterilerin çoğalması kolaylaşır. Ağız içerisine yerleşmeye çalışan bakteriler diş aralarında kalan artık yiyecekleri parçalayarak beslenir. Bu sırada kötü kokuya neden olan kükürtlü bileşikler meydana gelir.

2 – Ağızdan Solunum ve Horlama

Ağzınız açık uyumak ağzı içinde kurumaya yol açar. Tükürüğün azalması bakteri aktivasyonuna yarar ve sorunu daha da kötüleştirir.

3 – Geç Saatte Yemek Yemek

Yatmadan hemen önce yenilen gıdalar (sarımsak, soğan, alkol ve güçlü baharatlar) mide barsak sisteminizde kalır ve nefesinize yansıyabilir.

4. Kötü Ağız Hijyeni

Dişlerinizi düzgün bir şekilde fırçalamazsanız/diş ipi kullanmazsanız, gıda artıkları diş aralarında ağız içerisinde kaldığı takdirde bakteriler gece boyunca beslenerek çoğalır. Gıdaların parçalanması sırasında yukarıda yazdığı gibi kükürtlü gaz ortaya çıkar.

5. Diş Eti Hastalığı (Diş Eti İltihabı)

Dişlerde ve diş etlerinde plak birikimi = daha fazla koku üreten bakteri anlamına gelir. O sebeple tedavi edilmesi gerekir.

6. Sinüs Enfeksiyonları/Geniz Akıntısı

Sinüslerden postnazal/geniz bölgeden boğazınıza gelen sinüs sıvısı (boğazınızdaki mukus) kötü kokuya neden olabilir.

7. Asit Reflü (GÖRH)

Geceleri mide asidi ve mide içeriğinin yukarı ağzınıza doğru çıkması kötü bir tat ve kokuya neden olabilir.

8. Diyabet

Kann şekerinin düzensizliği / yükselmesi ağızda – nefestee meyveli veya çürük kokuya sebep olabilir.

İlaç kullanımına dikkat edilmeli. Hekimin onayı alınarak bir süreliğine ilacın kesilmesi ile ağız kokusunun geçip geçmeyeceği kontrol edilebilir.

Ağız kokusu kronik hastalık sebebi de olabilir. İlk 8 ve basit sorunun çözümü ile yol alınamaz ve ağız kokusu giderilemez ise kişide kronik hastalıkların araştırılması gerekir.

Ağız Kokusunu Önlemek İçin Ne Yapmalısınız?

Gün içinde ve özelikle yatmadan önce dişlerinizi fırçalayın ve diş ipi kullanın – Diş aralarında ve ağızda kalmış olan yiyecekleri ve plakları temizleyin.
Ağız bakımında dilinizin üst yüzeyini dil kazıyıcı kullanarak temizlemelisiniz – Unutmayın ki dilinizin üst kısmında girintili çıkıntılı (papiller) yapıları bakterilerin yerleşmesi için uygun bir ortamm yaratır.
Ağız kuruluğunu önlemek için şeker düzeyinizi kontrol altında tutmalısınız ve yatmadan önce su içerek ağız içerisinin nemli kalmasını sağlamalısınız.
Viral şüphelerinde karbonatlı su ile bakteriyel şüphelerinizde tuzlu su ile ağzınızı gargara yaparak temizlemelisiniz Sonrasında sade su ile karbonat / tuzu ağızdan uzaklaştırmalısınız.

Unutmayın sabah uyandığınızda hafif bir ağız kokusu normaldir, lakin aşırı kötü kokulu ve sürekli olan ağız kokusunun nedenine yönelik bakımı yapılmalı ağız spreylerinden kaçınılmalıdır.

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

Ağız kokusu (halitozis) https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1570844/

Halitosis https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534859/

Halitozisin Nedenleri ve Yönetimi: Bir Anlatı İncelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10506127/

Halitozisde Standart ve Yeni Terapötik Yaklaşımların Yeniden Gözden Geçirilmesi: Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9516975/