Hijyen Denetimi Sırasında Kontrolü Yapılacak Noktalar

Hijyen denetimi kapsamında kontrolü yapılan noktalardan bazıları şu şekildedir;

• İşletme hijyeni
• Alet ve ekipman uygunluğu
• Personel alanlarının kontrolü
• Depolama şartları
• Kullanılan kimyasalların uygunluğu
• Ambalaj malzemelerinin kontrolü
• Çevresel faktörlerin etkileri
• Personel hijyeni ve sağlık kontrolleri
• Sevkiyat şartları
• Ziyaretçi kontrolleri
• Atıkların kontrolü
• Ortam havası analizleri
• Aydınlatma kontrolü
• Havalandırma kontrolü

İşyerinde Hijyen Denetimi Önemlidir. Çünkü

• Çalışan Sağlığı – Hijyenik bir çalışma ortamı, çalışanların sağlık sorunlarını önler. Temiz bir işyeri, bulaşıcı hastalıkların yayılmasını engeller ve çalışanların moralini yükseltir.
• Yasal Uygunluk – Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı başta olmak üzere çeşitli otoriteler, işyerlerinin hijyen koşullarına dair belirli yönetmelikler ve standartlar belirlemiştir. Yasal düzenlemelere uyum sağlanması gerekir.
• Verimlilik ve Motivasyon – Temiz ve düzenli bir ortam, çalışanların daha sağlıklı ve verimli çalışmalarına katkı sağlar. Ayrıca, işyerindeki hijyen standartları çalışanların işyerine olan bağlılıklarını artırabilir.
• Müşteri Güveni – Eğer bir işyeri müşteri kabul ediyorsa (örneğin, restoranlar, oteller vb.), hijyenik bir ortamın sağlanması müşteri memnuniyetini ve güvenini arttırır.

1. Genel Temizlik ve Düzen

• Zeminler: Zeminlerin temizliği, kayma riski olmayan, düzenli olarak temizlenmesi gereken alanlar olup olmadığının kontrol edilmesi.
• Duvarlar ve Tavanlar: Kirli, mantarlaşmış, nemli alanlar, küf oluşumunun önlenip önlenmediği.
• Pencereler ve Kapılar: Camların temizliği, kapıların düzgün çalışıp çalışmadığı.
• Çöp Kutuları ve Atık Yönetimi: Çöp kutularının düzenli olarak boşaltılması ve doğru şekilde atıkların ayrılması.

2. Tuvalet ve Banyo Alanları

• Tuvaletler: Tuvaletlerin düzenli olarak temizlenmesi, kâğıt, sabun, dezenfektan gibi temizlik malzemelerinin yeterli olması.
• Banyolar: Hijyenik ortamlar, suyun kesilmeden sürekli sağlanması.
• Lavabolar: Lavaboların temizliği ve dezenfeksiyon durumu, sabun ve kağıt havluların varlığı.

3. Ortak Alanlar

• Mutfak ve Yemekhane: Mutfaklar ve yemekhanelerin temizliği, yiyeceklerin saklanması, pişirme alanlarının hijyen durumu.
• Sosyal Alanlar: Dinlenme odaları, kantinler gibi çalışanların toplandığı yerlerin temizliği.

4. Hava Kalitesi ve Havalandırma

• Havalandırma Sistemleri: İyi çalıştığından ve hava sirkülasyonunun sağlandığından emin olunması.
• Klima ve Isıtma Sistemleri: Bu sistemlerin düzenli temizliği ve bakımının yapılıp yapılmadığı.

5. Ekipman ve Araçlar

• İş Ekipmanları: Çalışma alanlarında kullanılan ekipmanların (örneğin makineler, bilgisayarlar) düzenli temizlenip temizlenmediği.
• Koruyucu Ekipmanlar: Eğer kişisel koruyucu ekipman (KKE) kullanılıyorsa, bu ekipmanların temizliği ve bakımı.

6. Yiyecek ve İçecekler

• Yiyeceklerin Saklanması: Gıda güvenliği açısından soğuk zincir, saklama koşulları ve son kullanım tarihlerinin kontrolü.
• İçeceklerin Temizliği: Suyu içme alanlarının hijyenik olup olmadığı, içme suyu sağlama koşulları.

7. Biyolojik Riskler ve Kimyasal Madde Kullanımı

• Kimyasal Maddeler: Temizlik veya üretim süreçlerinde kullanılan kimyasal maddelerin güvenli bir şekilde saklanıp saklanmadığının denetimi.
• Biyolojik Tehlikeler: Patolojik atıklar veya biyolojik tehlike oluşturabilecek materyallerin güvenli şekilde imha edilip edilmediği.

Hijyen denetimleri, sistematik bir yaklaşım ve belirli yöntemlerle yapılabilir.

İşte kullanılan bazı yöntemler:

1. Görsel İnceleme

• İşyerindeki her alanın görsel olarak incelenmesi, kirli alanlar, düzensizlikler ve hijyen eksikliklerinin tespit edilmesini sağlar.

2. Anketler ve Geri Bildirim

• Çalışanlardan geri bildirim alarak, hijyen koşullarının ne derece uygun olduğuna dair bilgi toplanabilir. Çalışanlar, hijyen ile ilgili problemleri daha iyi gözlemleyebilir ve bildirebilir.

3. Mikrobiyolojik Testler

• Belirli alanlarda mikrobiyolojik testler yaparak, mikroorganizmaların varlığı kontrol edilebilir. Özellikle gıda sektöründe bu tür testler kritik önem taşır.

4. Ekipman ve Tesis Denetimi

• Kullanılan temizlik ekipmanlarının verimliliği, düzenli bakımın yapılıp yapılmadığı ve doğru kullanımı denetlenebilir.

5. İş Sağlığı ve Güvenliği Denetimi

• Hijyen, iş sağlığı ve güvenliği ile yakından ilişkilidir. İSG uzmanları, işyerindeki hijyenin iş sağlığı açısından uygun olup olmadığını kontrol ederler.

İşyeri Sağlığınız Bizimle Güvende!

Görünmeyen tehlikeler, büyük sorunlara yol açabilir.
İşyerlerinde Hijyen – Sanitasyon Denetimi hizmetimizle, çalışma alanlarınızın sağlık ve güvenlik standartlarına uygunluğunu titizlikle inceliyoruz.

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT ve ekibi ile;

Detaylı Risk Analizi
Yüzey ve Ortam Hijyen Testleri
Denetim Raporları ve Uyum Tavsiyeleri
Çalışan Hijyen Eğitimi ve Farkındalık Çalışmaları

Arayın, hijyeninizi güvence altına alalım!
https://tetkik.com.tr
info@tetkik.com.tr

0530 568 42 75

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Temizlikçiler dünya genelinde çalışan nüfusun önemli bir bölümünü temsil etmektedir.

Benzer şekilde temizlik takıntılı olan ev hanımları ve okul öncesi yaşlarının tamamını onların yanında geçiren çocukları da temizlik ürünlerine uzun süreli ve yoğun maruz kalırlar.

Oda parfümü (naftalin, fenol, kresol, etanol, ksilen ve formaldehit)

Yumuşatıcı (katyonik aktif madde, kuaterner amonyum tuzları)

Dezenfektanlar (formaldehit, gluteraldehit, Chloramin T)

Deterjan (anyonik aktif madde, lauril sülfat/ sülfonat)

Çamaşır sodası (Na₂CO_3, sodyum karbonat )

Çamaşır suyu ( NaOCl, sodyum hipoklorit)

Cam temizleyici (amonyak, mavi boya)

Tuz ruhu (HCl, hidroklorik asit)

Karışımlar (sıvı, sprey)

Kostikler

1. Kir ve yağ  çözücüler, fırın temizleyiciler, lavabo açıcılar (NaOH, KOH) (Zehirli olmayan, sudkostik çözeltisi içermeyen fırın temizleyiciler mevcuttur)
2. Tuvalet temizleyiciler (H2SO4, HCl)
3. Amonyaklı temizlik maddeleri

Şubat 2020 de Canadian Medical Assocation Journal isimli tıp dergisinde yayınlanan makalede ;

Çalışmaya dahil edilen 3 veya 4 aylık 2.022 çocuğun yaşadığı evlerde 26 ev temizlik ürününün kullanım sıklığına göre tekrarlayan hırıltı, atopi veya astım tanısı ile ilişkili olup olmadığını incelemişler.

Elde edilen ilk veri; Kokulu spreyler, ev parfümleri ve aerosol şeklindeki havaya püskürtülen ev temizlik ürünleri kullanılan evlerde büyüyen çocuklar üç yaşına geldiğinde aynı yaş genel ortalamaya göre astım ve hırıltılı solunum riskleri daha yüksek olduğu.

Dört ABD eyaletinde gerçekleştirilen Mesleki Riskler için Sentinel Olay Bildirim Sistemi (SENSOR),

1993-2000 döneminde 2.995 iş kaynaklı astım vakası tespit etti, bunların çoğunluğu yeni başlangıçlı astım olarak sınıflandırıldı.

Eğitim hizmetleri, iş kaynaklı astımla ilişkilendirilen en sık bildirilen üçüncü sektör (%9) oldu.

Eğitim hizmetleri sektöründen gelen 265 vaka için özel bir analiz yapıldı

Kapıcılar, temizlikçiler ve hizmetçiler vakaların %12’sini oluştururken, bunların %84’ü yeni başlangıçlı astım olarak sınıflandırıldı.

Tüm mesleklerde, temizlik ürünlerinin iş kaynaklı astım vakalarının %20’sinin etken maddesi olduğu bildirildi.

Çoğu temizlik ürünü belirtilmemişti ve belirtilen ürünler arasında en yaygın olanlar;

• Formaldehit
• Grafiti çıkarıcı
• Ağartıcı
• Halı temizleyicileri
• Amonyak çözeltisi

SENSOR verilerini kullanan bu makale, daha önce sağlık çalışanları arasında temizlik işçileri ve temizlik ürünleriyle ilgili olarak sağlanan iş kaynaklı astıma ilişkin kanıtlara katkıda bulunmuştur.

Bu alanda pek çok araştırma mevcut. Yukarıda üç tane örneğini okudunuz.

Hepsinin ortak özeliği ister gelişme döneminde (0 -3 yaş) çocuklar olsun ister erişkin çalışanlar olsun temizlik kimyasallarının uçucu olanlarının hava yolu ile akciğerlere zarar verdiği hırıltılı solunum ve astım hastalığına yakalanma riskini yükselttiğidir.

Bu Bilgiler Işığında Evde – İşyerlerinde Temizlikte Yapılması Gerekenler

1. Arap sabunu, karbonat ve sirke kullanmayı öncelikle tercih edin.
2. Tercihiniz satın alınan temizlik ürünü olursa parfümsüz olanları tercih edin.
3. Temizlikte uçucu olmayan kokusuz temizlik malzemelerini kullanın.
4. Temizlik malzemelerinde sprey ve benzeri formları kullanmayın.
5. Temizliği yapan/lar hariç evde /işyerinde kimse bulunmasın. (Özellikle çocukları ve yaşlıları / çalışanları)
6. Temizlik sırasında ve bitiminde evi / işyerini çok iyi havalandırın.

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü