Sabah kalkarsınız… Aynaya bakarsınız… Karnınız dümdüzdür. Kendinizi hafif, enerjik ve mutlu hissedersiniz. Pantolonunuz rahatça üzerinize oturur. Hatta “İşte bu!” dersiniz.

Ama…

İlk öğünü yedikten sonra işler değişmeye başlar. Öğleden sonra karın bölgesinde bir gerginlik, pantolon düğmesinde zorlanma, sanki bir anda birkaç kilo almış gibi bir şişkinlik oluşur. Akşama doğru bu durum daha da artar. Gaz, guruldama, baskı hissi ve rahatsızlık…

Ve şunu düşünürsünüz:

“Ben sağlıklı besleniyorum, peki neden karnım hep şiş?”

Asıl şaşırtan şey ise şudur: Sokakta fast-food yiyen, gazlı içecek içen insanlar dümdüz karınla yürüyorken… Siz yeşillik, lif, bakliyat ve “clean beslenme” ile karnınızı artık saklamak ister hale gelirsiniz.

İşte tam burada, sorunun yağlılık veya kilo değil, büyük ölçüde bağırsakların çalışma biçimi ile ilgili olduğu gerçeği ortaya çıkar.

Bu şişkinliğin nedeni çoğu zaman gazdır.
Ve bu gazın oluşmasının arkasında sandığımızdan daha karmaşık ama bir o kadar da anlaşılır bir mekanizma vardır.

Bağırsaklarda Gaz Nasıl Oluşur?

Gaz oluşumunun birkaç temel nedeni vardır ve bunlar çoğu kişide aynı anda birden fazla şekilde çalışır.

Mide Asidinin Yetersizliği (Hipoklorhidri)

Yediğimiz besinlerin sindirimi midede başlar. Burada güçlü bir mide asidi devreye girer. Bu asidin görevleri şunlardır:

• Besinleri parçalamaya başlamak
• Zararlı mikroorganizmaların büyük kısmını öldürmek
• Sindirim için sinyal mekanizmasını başlatmak

Ancak günümüzde çok yaygın olarak kullanılan asit baskılayıcı ilaçlar (özellikle PPI grubu ilaçlar) bu doğal süreci bozabilir.

Yeterince parçalanmamış besinler ve hayatta kalan bakteriler ince bağırsağa doğru ilerler. Bu ise zincirleme bir sorunu başlatır.

Sonuç?
Gaz, şişkinlik, reflü, huzursuz bağırsak tablosu…

İnce Bağırsakta Olmaması Gereken Bakteriler – SIBO

Normal şartlarda, bağırsak bakterilerinin büyük çoğunluğu kalın bağırsakta yaşar. Çünkü onların görevi daha çok artık maddelerin işlenmesi ve bazı vitaminlerin üretimidir.

Ancak mide asidi düşerse, sindirim düzgün çalışmazsa, bağırsağın hareket kabiliyeti (motilite) azalırsa…

Bazı bakteriler ince bağırsağa yerleşmeye başlar.

Bu duruma:
SIBO – Small Intestinal Bacterial Overgrowth (İnce Bağırsakta Bakteriyel Aşırı Çoğalma) denir.

• Daha erken ve daha fazla gaz üretir
• Şişkinliği artırır
• Besin emilimini bozar
• Vitamin-mineral eksikliklerine yol açabilir
• Sürekli tokluk ve huzursuzluk hissi oluşturur

Üstelik ironik bir durum ortaya çıkar:

En çok şişkinliği yapanlar genellikle “sağlıklı” olarak bildiğimiz yiyeceklerdir.

Yeşillikler, lifli besinler, baklagiller, bazı meyveler…
Bunlar kalın bağırsakta fermente edilmeliyken, SIBO varsa ince bağırsakta parçalanırlar ve gaz oluştururlar.

Bu yüzden bazı insanlar şöyle der:

“Fast-food yiyince şişmiyorum ama salata yiyince karnım balon gibi oluyor.”

Bu bir tesadüf değildir. Bu, bağırsak florasının ve sindirim sürecinin bozulduğunun bir işaretidir.

Sindirim Enzimlerinin Eksikliği

Yediğimiz birçok besin, tek başına vücutta emilemez. Önce en küçük yapı taşlarına ayrılmaları gerekir.

Örneğin:

• Laktoz (süt şekeri) → glikoz + galaktoz
• Sakkaroz (sofra şekeri) → glikoz + fruktoz
• Maltaz, sükraz, laktaz gibi enzimler bu parçalamayı yapar

Eğer:

• Bu enzimler yetersizse
• Bağırsak duvarı hasar görmüşse
• İnflamasyon varsa

Karbonhidratlar parçalanmadan ilerler. Bakteriler bu şekerleri besin olarak kullanır ve gaz üretimi artar.

Bu durum bazı kişilerde:

• Sürekli guruldama
• Karın içinde basınç
• İshal veya kabızlık
• Şekerden sonra artan şişkinlik
  şeklinde ortaya çıkar.

Bağırsak Florasının Bozulması

Bağırsaklarımızda trilyonlarca bakteri yaşar. Ancak burada asıl önemli olan sayı değil, dengedir.

Antibiyotik kullanımı,
Hatalı beslenme,
Aşırı stres,
Uyku bozukluğu

gibi faktörler bu dengeyi bozar.

Bazı bakteri türleri aşırı çoğalırken, faydalılar azalır. İşte bu dengesizlik, sindirimi doğrudan etkiler ve gaz üretimini artırabilir.

Bu nedenle şişkinlik sadece bir “gıda sorunu” değil, çoğu zaman bir mikrobiyota sorunudur.

Her Sağlıklı Besin, Her İnsan İçin Sağlıklı Değildir

Modern dünyada bize sürekli şu öğretiliyor:

• Lif ye
• Yeşillik ye
• Süt iç
• Bakliyat tüket
• Tahıl ye

Ama gerçek şu ki:

Her sağlıklı besin, her vücut için sağlıklı değildir.

Bazı insanlar süt tükettiğinde hiçbir sorun yaşamazken, bazıları için bu tam anlamıyla bir felakettir. Çünkü laktaz enzimi herkeste aynı miktarda değildir.

Bazı insanların fazla lif tüketmesi bağırsaklarını rahatlatırken, bazılarını şişirir ve yorar.

Bu yüzden “herkes için tek tip doğru beslenme” diye bir şey yoktur. En doğru beslenme, senin vücudunun iyi hissettiği beslenmedir.

Bağırsaklar Sadece Sindirim Değildir

Bağırsaklar sadece yemek yediğimiz bir boru değildir.

• Mutluluk hormonlarının büyük kısmı burada üretilir
• Bağışıklık sistemimizin merkezi burasıdır
• Düşünce yapımız ve ruh haliyle yakından ilişkilidir

Bu nedenle sürekli şiş ve huzursuz bir bağırsak, sadece karın görüntüsünü değil; ruh halini, enerjini ve hayata bakışını bile etkiler.

Sonuç Olarak

Bu sadece vücudunun senden daha fazla anlaşılma ve doğru yaklaşım istediğinin bir işaretidir.

Ve bazen çözüm daha fazla lif değil…
Daha fazla vitamin değil…
Daha fazla yasak da değil…

Bazen sadece vücudunu dinlemek ve onu zorlamayı bırakmaktır.

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

SIBO’nun patofizyolojisi, tanı ve tedavisi üzerine güncel bir özet: “Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO)” — MSD Manuals

Düşük mide asidinin — bakteriyel aşırı büyüme (SIBO) riskini nasıl artırdığı üzerine açıklamalar: “Low gastric acid secretion → risk of SIBO” gibi makaleler. Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi+2Ideal Nutrition+2

Sindirim sisteminde gaz oluşumu, gazın bileşimi, gaz + şişkinlik mekanizmaları üzerine gastro-fizyoloji incelemesi. Güncel Gastroenteroloji Dergisi

İpek parmağını kaldırdı.
— Hatice öğretmenim, biz biraz önce simit yedik. Ama şimdi o simit nereye gitti?

Sınıfta bir uğultu yükseldi. Çocukların çoğu aynı şeyi merak ediyordu.

Duru da atıldı:
— Ben de hep merak ediyorum öğretmenim. Yemekleri ağzımıza atıyoruz, sonra… Sonra ne oluyor? Midemiz mi yiyor onları?

Hatice öğretmen gülümsedi. Çocukların meraklı gözlerine bakınca, sıradan bir cevap vermenin yetersiz kalacağını biliyordu. Tam o anda, sınıfta çok tuhaf bir şey oldu.

Tahtadaki tebeşir kendi kendine titremeye başladı. Ardından tahtadan bembeyaz bir duman yükseldi. Dumanın içinden sivri uçlu büyük bir şapka, yuvarlak gözlükler ve rengârenk peleriniyle tuhaf bir adam belirdi.

— Selam küçük kâşifler! Ben Sihirli Profesör! Siz az önce çok güzel bir soru sordunuz. Hatice öğretmenim de izin verirse (gülümseyerek) yemeklerin yolculuğunu gerçekten öğrenmek ister misiniz?

İpek ve Duru birbirlerine baktılar. Kalpleri hızla atıyordu. Hatice öğretmen de şaşkındı ama gözlerinde hafif bir gülümseme vardı. Belki de bu profesörün geleceğini önceden biliyor gibiydi.

Sınıftan kocaman bir “Eveeet!” sesi yükseldi. Ve Hatice öğretmenlerine yalvaran gözlerle bakmaya başladılar.

Hatice Öğretmen; ”Durduğumuz kabahat… Haydi hep beraber” dedi

Sihirli Profesör bastonunu yere vurdu. Bastondan kıvılcımlar çıktı. Bir anda tüm sınıf küçülmeye başladı! Çocuklar masaların üstünde minik böcekler kadar kalmıştı. Önlerinde kocaman bir lokma simit belirdi.

— Hazırsanız, dedi profesör. Lokmaların büyülü yolculuğuna çıkıyoruz!

Çocuklar gözlerini kocaman açtı. Lokmanın üzerine binmişlerdi. Sanki dev bir gemiye binmişler gibiydiler. Bir anda kendilerini karanlık ama nemli bir mağaranın içinde buldular: Ağız!

İpek şaşkınlıkla etrafına baktı.
— Burası da ne böyle?

Profesör gözlüğünü düzeltti:
— Burası ağzımızın içi. Bakın, kocaman dişler bir fabrikanın öğütücü makineleri gibi lokmaları parçalıyor.

O sırada dev gibi görünen bir diş yanlarından geçti, lokmayı ezmeye başladı. Çocuklar sarsıldı.

Duru kahkahalarla bağırdı:
— Aman dikkat edin, dişler bizi çiğnemesin!

Profesör gülerek devam etti:
— Dişler sadece parçalamaz. Tükürük bezleri de devreye girer. Bakın, şu damlacıklar… İşte onlar tükürük. İçinde “amilaz” adlı özel bir enzim var. Bu enzim, nişastayı şekerlere dönüştürmeye başlıyor.

İpek merakla sordu:
— Yani daha yutmadan yiyecekler değişmeye mi başlıyor?

— Aynen öyle! diye yanıtladı Profesör. Sindirimin ilk durağı ağızdır.

Birden dev bir kaydırak açıldı. Lokmalar kayarak boğaza doğru ilerledi. Çocuklar da lokmanın üstünde kayıyorlardı.

Duru bağırdı:
— Vuhuuu! Sanki lunaparktayız!

Profesör ciddiyetle ekledi:
— Bu gördüğünüz yer yemek borusu. Ama dikkat edin, burası sadece düz bir boru değil. Kaslar yiyecekleri aşağıya doğru itiyor. Bu harekete “peristaltizm” denir.

Kaslar dalga dalga hareket ediyor, lokmayı mideye doğru gönderiyordu. Çocuklar dalgaların üzerinde zıplaya zıplaya ilerlediler.

İpek gözlerini kocaman açtı:
— Yani yemeğimiz aşağıya düşmüyor mu, kaslar mı itiyor?

— Doğru bildin! dedi profesör. Eğer sadece düşseydi, baş aşağı durduğumuzda yemek geri kaçar, değil mi? Ama kaslar sayesinde yiyecekler hep doğru yönde ilerler.

Bir anda önlerinde kocaman bir mağara açıldı. Duvardan duvara dalgalanan kaslar, köpüren sıvılar ve baloncuklar vardı. Çocuklar şaşkınlıktan ağızlarını kapatamadılar.

— Burası mide! dedi profesör.

Midenin duvarları kasılıp gevşiyor, yiyecekleri çalkalayıp yoğuruyordu. Köpüren sıvılar lokmayı eritmeye başlamıştı.

Duru biraz korktu:
— Bu köpükler çok asitli görünüyor.

Profesör başını salladı:
— Haklısın. Mide asidi oldukça güçlüdür. Yiyecekleri parçalar ama aynı zamanda mikropları da öldürür. Yani mide hem güvenlik görevlisi hem de karıştırıcı bir kazan gibidir.

İpek sorusunu patlattı:
— Ama bu kadar güçlü asit midemize zarar vermez mi?

Profesör göz kırptı:
— Normalde vermez. Çünkü midemizin iç yüzeyi özel bir mukus tabakasıyla kaplıdır. Tıpkı kalın bir yağlı battaniye gibi mideyi korur.

Çocuklar etrafa bakarken mide kaslarının lokmayı yoğurup püre haline getirdiğini gördüler.

— Artık bu yiyecekler “kimus” adını alır, dedi profesör. Ve yolculuğun bir sonraki durağına hazırdır.

Lokmalar yavaşça mide kapısından geçip ince bağırsağa doğru ilerledi. Çocukların karşısına rengârenk, uzun kıvrımlarla dolu dev bir tünel çıktı. Duvarlar mercan gibi minik çıkıntılarla kaplıydı.

Duru hayran kaldı:
— Vaaay! Burası sanki sihirli bir şehir gibi.

Profesör bastonunu salladı:
— Hoş geldiniz İnce Bağırsak Şehri’ne! Burada çok önemli yardımcılar var. Şu yeşil şelaleye bakın, bu safra. Safra yağları parçalayarak sindirimi kolaylaştırır.

İpek işaret etti:
— Peki şu minik işçiler?

— Onlar pankreasın enzimleri. Proteinleri, karbonhidratları, yağları küçücük parçacıklara ayırırlar. Sonra şu mercanlara benzeyen çıkıntılar var ya, işte onlar villuslar. Villuslar bütün besinleri emerek kana geçirir.

Çocuklar villusların üzerine çıkıp baktılar. Küçük emici parmakçıklar yiyeceklerden şekerleri, amino asitleri ve yağ asitlerini çekiyordu.

Duru şaşkınlıkla sordu:
— Yani biz yediğimiz yemekleri burada mı vücudumuza gönderiyoruz?

Profesör gururla gülümsedi:
— Bravo! İşte sindirimin en önemli kısmı budur. Enerji ve besinler buradan kana karışır, tüm hücrelere dağılır.

Birden çocukların önünde kocaman bir nehir belirdi. Kırmızı kan hücreleri küçük kayıklar gibi nehrin üzerinde yüzüyordu. Her kayık besin paketleri taşıyordu.

İpek hayran kaldı:
— Bu kayıklar glikoz mu taşıyor?

— Evet! dedi profesör. İşte bu glikozlar kaslarımıza, beynimize enerji sağlar. Proteinlerden gelen amino asitler de vücudumuzun yapı taşlarını oluşturur.

Duru sevinçle bağırdı:
— Yani biz şimdi gerçek enerjinin yolculuğunu görüyoruz!

Çocuklar yeterince öğrendiklerini hissettiklerinde profesör bastonunu yeniden salladı. Rengârenk bir ışık sınıfın içine yayıldı. Bir anda herkes yeniden eski boyutlarına döndü, sıralarına oturmuşlardı.

Sanki hiçbir şey olmamış gibiydi ama herkesin gözleri parlıyordu.

Hatice öğretmen gülümseyerek sınıfa baktı.
— İşte çocuklar, merak etmek öğrenmenin ilk adımıdır. Siz merak ettiniz, sordunuz ve harika bir yolculuk yaptınız. Unutmayın, bilim her zaman böyle bir maceradır. Ne kadar sorarsanız, o kadar çok şey öğrenirsiniz.

İpek ve Duru birbirlerine baktılar. Artık simidin nerede olduğunu biliyorlardı: Vücutlarının içinde, enerjiye dönüşmüştü.

Sınıfta alkışlar yükseldi. Sihirli Profesör göz kırptı ve bir anda kayboldu. Ama çocuklar biliyordu ki merak ettikleri her an, o yeniden karşılarına çıkabilirdi.

Dr. Mustafa KEBAT

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Halk arasında sıkça tartışılan ve zaman zaman yanlış bilgilere dayalı seçimlere neden olan proteini hayvansal mı bitkisel mi almalıyız, sorusununa bilimsel veriler ışığında sizler için karşılaştırıyorum. Amacım, karmaşık terimlerle kafa karıştırmak değil; sade, net ve doğru bilgilerle herkesin sağlıklı tercihler yapmasını sağlamak.

Hayvansal ve Bitkisel Proteinlerin Karşılaştırma Tablosu

Kısa Değerlendirme

Alan	Hangisi Üstün?	Açıklama
Kas gelişimi ve tam amino asit	Hayvansal Protein	Kas sentezi için ideal yapıdadır
Kalp sağlığı ve lif katkısı	Bitkisel Protein	Kolesterol içermez, lif oranı yüksektir
Sindirim ve emilim	Hayvansal Protein	Aminoasitler daha kolay emilir
Sürdürülebilirlik	Bitkisel Protein	Çevresel etki düşüktür
Vitamin içeriği (B12, heme demir)	Hayvansal Protein	Vücut için gerekli mikrobesinlerde daha zengindir

Protein, yalnızca kas yapmak için değil; vücudu onarmak, bağışıklığı güçlendirmek, zihni açık tutmak ve iş kazalarını önlemek için de vazgeçilmezdir. Ancak hangi proteinin, hangi durumda daha faydalı olduğunu bilmeden yapılan seçimler, bazen yarardan çok zarar getirebilir.

Hayvansal proteinler kas sentezinde daha etkili olabilirken, bitkisel proteinler uzun vadede kalp sağlığı ve sindirim sistemi için avantaj sağlayabilir. Anahtar nokta; bu iki kaynak arasında dengeli, bilinçli ve ihtiyaca uygun bir seçim yapabilmektir.

Unutmayalım: Sağlıklı bir beden, güvenli bir iş yaşamının temelidir. Bilgiyle beslenen her tabak, geleceğe yapılan güçlü bir yatırımdır.

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

Yaşlılar İçin Protein Gereksinimleri ve Önerileri: Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4555150/

İnsanlarda diyet protein alımı sorunlarının gözden geçirilmesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16779921/

Vejetaryen Diyetlerde Diyet Proteini ve Amino Asitler—Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6893534/

Protein Eksikliği Anemisi https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4615-7308-1_21

Protein zamanlamasının kas gücü ve hipertrofisi üzerindeki etkisi: bir meta-analiz https://jissn.biomedcentral.com/articles/10.1186/1550-2783-10-53

Beslenme: Makrobesin Alımı, Dengesizlikler ve Müdahaleler https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK594226/

Dalıcının sağlık durumunun dalışa uygunluğu değerlendirebilmek için; sualtının yoğun ve viskoz bir ortam olduğunu, derinliğin artışı ile birlikte dalıcının basınca maruziyetindeki değişimi, ortam (özellikle düşen) sıcaklıklığının insanlar üzerindeki etkisi bilmek gerekir.

Bilinmelidir ki dalıcının bazı tıbbi ve psikolojik durumları tüplü dalışa kesin veya geçici süreyle engel teşkü etse de sportif – keyif amaçlı dalışların kuralları, ticari veya askeri amaçlı dalışın katı kurallarından daha esnektir.

Scuba (Su altı tüplü dalış) dalışlarda gerekli tüm şartlar yerine getirildiğinde amatör dalıcılar için de profesyonel dalgıçlar için de riskler düşüktür.

Risklerin düşürülmesi için gereken şartların başında kişinin sağlık durumu gelir.

Bu sebeple dalış yapacak amatörlere de ve profesyonellere de sağlık durumlarının su altındaki şartlara uygun olup olmadığı açısından doğru bir değerlendirme – muayeneye yapımalıdır.

Dalış öncesi muayenenin amacı, dalış yapacak kişinin sualtı dalışını sağlığı açısından tehlikeye düşürecek bir sağlık sorunu olup olmadığını araştırmaktır.

Ayrıca dalıcıların su altına adaptasyonu için disiplinli olması ve uygun ekipmanla dalış yapması gerekir.

Tüm hekimlerin raporları ile birlikte Su Altı Uzmanı Hekim tarafından son değerlendirme yapılmalıdır.

Barotravmanın fiziksel temeli Boyle yasası ile açıklanır. Bu kanuna göre sabit sıcaklık altında gazların hacimleri ile basınçları ters orantılıdır.

Boyle Yasası matematiksel olarak şu şekilde ifade edilebilir;

Basınç hacimle ters orantılıdır.

Veya PV = k Basınç ve hacmin çarpımı sabit bir sayıdır (burada k olarak gösterilir)

Burada 
P – gazın basıncı 
V – gazın hacmi ve 
k – belirli bir sıcaklık ve gaz miktarı için sabittir.

Boyle yasası, belirli bir gaz kütlesinin sıcaklığı sabit olduğunda, basıncı ve hacminin çarpımının da sabit olduğunu belirtir. Aynı maddeyi iki farklı koşul kümesi altında karşılaştırırken, yasa şu şekilde ifade edilebilir:

Bir gazın hacmi arttıkça basıncının orantılı olarak azaldığını ve bunun tersinin de geçerli olduğunu göstermektedir.

Dalışın her 10 metresinde basınç 1 atmosfer artar.

Bu hesaba göre su yüzeyindeki herhangi bir hava boşluğunun hacmi 10. metresinde yarıya, 20 m de üçte birine, 30 m de dörtte birine iner. Dalıcının vücudunun gaz içeren boşluklarının hacmi de aynı şekilde küçülür ve yüzeye çıkış esnasında da basınç azaldığından gaz boşlukları genişler.

Sıvılar ve katılar basınç değişikliklerinden gazlar gibi etkilenmezler. Bu sebeple dalıcı vücudundaki katı ve sıvı kısımlarda hacim değişim olmaz. Yani dalış sırasında basınç artışı ile vücudun küçülmesi sadece çizgi filimlerde olur, gerçek hayatta olmaz.

Genellikle derinlikler endişe verici görülse de aslında ilk 10 m de en büyük hacim değişikliği olur ve hava boşluğunun hacmi 10. metresinde yarıya iner. Bu sebeple sığ dalışlar bile oldukça tehlikelidir.

Dalıcının tedavi edilmemiş sindirim sistemi fıtığı mevcut ise hayati riske sebep olabileceğinden dalışa kesin engeldir.

Burada bahsedilmesi gereken önemli bir husus da dalış ve dalış sağlığı ile ilgili kuruluşların yayınlarıdır.

Amerikan NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) (Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi) ne göre; ülser dahil semptomatik akut veya kronik gastrointestinal rahatsızlıklarda dalışa izin verilmez.

Sirozda ise sekonder komplikasyonsuz ve egzersizi tolere edebilen adaylar dalış yapabilir.

Safra yolları taşları semptomsuz ve komplikasyonsuzsa dalış izni verilir.

Aşağıda yer alan hastalıklarda, organların normal anatomik yapılarındaki değişiklik nedeniyle hava hapsi oluşabilir. Dalıcı, su yüzeyine doğru çıkarken ortam basıncının azalmasıyla hapsolan hava hacmi artarak bulantı ve organ rüptürü meydana gelebilir. Su altı için tehlikeli bu durumlar, boğulma ve ölümle sonlanabilir.

Dalışa Geçici Engel Sindirim Sistemi Hastalıklar

1. Gastroenterit Bulantı ve kusma
2. Semptomsuz safra yolu taşları

Tüplü dalış: Sizin ve hastalarınızın bilmesi gerekenler https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16913196/

Dalış tıbbı https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/378050/

Çevresel Fizyoloji ve Dalış Tıbbı https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29456518/

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.