Prosedür – Tetkik iş Güvenliği ve Sağlığı https://tetkik.com.tr Fri, 20 Jun 2025 09:48:26 +0000 tr hourly 1 Bijon Tork Kontrol Prosedürü https://tetkik.com.tr/2025/08/19/bijon-tork-kontrol-proseduru/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=bijon-tork-kontrol-proseduru Mon, 18 Aug 2025 21:01:00 +0000 https://tetkik.com.tr/?p=36153 “Torklanmayan Her Bijon, Potansiyel Bir Kazadır”

Günümüz iş makineleri, hizmet araçları ve filo taşıtları, işyerlerinin dinamosudur. Ancak bu dev mekanik sistemlerin yol alabilmesi, çoğu zaman birkaç parmak kalınlığındaki bijonlara bağlıdır. Ne yazık ki, bijonların doğru torkla sıkılmaması, hem iş güvenliği açısından hem de operasyonel süreklilik yönünden yüksek risk taşır.

İş kazalarının, ölümlü trafik olaylarının ve ciddi araç hasarlarının birçok örneğinde, tekerleğin yerinden çıkması, bijonların gevşemesi ya da yanlış montajın payı büyüktür. Tüm bu riskler, yalnızca doğru bir “Bijon Tork Kontrol Prosedürü” ile ortadan kaldırılabilir.

Bu prosedür, yalnızca teknik bir kılavuz değil; çalışanların, sürücülerin ve yolcuların can güvenliğini sağlayan bir emniyet zincirinin halkasıdır. Her işletmenin, her araç için bu kontrolleri bir refleks haline getirmesi, yasal bir zorunluluk kadar ahlaki bir sorumluluktur.

Bijon Tork Kontrol Prosedürü

Prosedür No: ARK-TRK-001 – bu kısmı firmanızın kalite belgelerine göre kodlayabilirsiniz
Yürürlük Tarihi: [Tarih]
Hazırlayan: İş Güvenliği Uzmanı
Onaylayan: İşletme Müdürü
Revizyon No / Tarihi: 01 / [Tarih]

🔧 🔧 🔧
1. AMAÇ

Bu prosedür, işletme bünyesindeki tüm motorlu kara taşıtlarının (binek, hafif ticari, ağır vasıta) tekerlek bijonlarının doğru torkla sıkılmasını sağlamak ve bu yolla mekanik arızaları, iş kazalarını ve can kayıplarını önlemek amacıyla hazırlanmıştır.

2. KAPSAM

Bu prosedür, işletmede bulunan:

  • Tüm araçlar (firma mülkiyetindeki veya kiralık)
  • Bakım-onarım birimleri
  • Sürücüler / filo kullanıcıları
    üzerinde uygulanır.

3. TANIMLAR
TerimTanım
BijonTekerlekleri göbeğe bağlayan somun veya civatalar
TorkBijonun sıkılma kuvveti (Nm – Newton metre)
Tork AnahtarıAyarlanabilir ve kalibreli sıkma aracı
Çapraz SıkmaBijonların yıldız şeklinde sırayla sıkılması
Kontrol Torklamasıİlk sıkmadan sonra kısa mesafe kullanım sonrası tekrar torklanması

4. SORUMLULUKLAR
  • Araç Bakım Personeli:
    • Tekerlek montajı sonrası torklamayı yapar.
    • Kalibrasyonlu tork anahtarı kullanır.
    • Tork değerini kayıt altına alır.
  • İş Güvenliği Uzmanı:
    • Sürecin denetimini sağlar.
    • Prosedürün güncelliğini ve uygulanmasını takip eder.
  • Araç Kullanıcısı (Sürücü):
    • 50–100 km sonra aracını tekrar torklama için bakım birimine getirir.
    • Sürüş sırasında bijon gevşemesi belirtilerini (titreşim, ses vs.) izler.

5. UYGULAMA ADIMLARI
5.1. Torklama Gerektiren Durumlar
  • Yeni lastik takıldığında
  • Tekerlek sökülüp takıldığında
  • Jant değişimlerinde
  • Rotasyon/dengeleme sonrası
  • Yolda zıplama, çukur, kaza vs. yaşandıysa
  • Periyodik bakım sırasında (en az 3 ayda bir)

5.2. Torklama Süreci
  1. Araç düz zemine alınır, el freni çekilir.
  2. Tork anahtarı kullanılır.
  3. Üretici katalog değerine göre tork ayarı yapılır.
    • Örnek: Binek araç ➜ 110 Nm
  4. Bijonlar yıldız şeklinde sıkılır.
  5. İlk torklama sonrası araç 50–100 km kullanılmalı; sonra tekrar torklanmalıdır.

5.3. Kayıt ve Etiketleme
  • Torklamayı yapan kişi, “Bijon Tork Kontrol Formu”nu doldurur.
  • Torklanan tekerleğe “kontrol etiketi” yapıştırılır.

5.4. Uygunluk Kriterleri
KriterUygunluk
Tork anahtarı kalibrasyonu yapılmış mı?✅
Doğru Nm değeri kullanılmış mı?✅
Çapraz sıkma uygulanmış mı?✅
Araç sahibine 2. torklama bildirimi yapılmış mı?✅

6. TORK DEĞERLERİ TABLOSU (Örnek)
Araç TipiBijon Tork Değeri
Binek Araç90–120 Nm
Hafif Ticari110–140 Nm
Ağır Vasıta450–650 Nm
Forklift (standart)150–200 Nm

Bu değerler, üreticiye göre değişebilir. Her araç tipi için teknik katalog kontrol edilmelidir.

7. KONTROLLER VE KAYITLAR
  • Tüm torklamalar “Bijon Tork Kontrol Formu”na yazılır.
  • Tork anahtarlarının kalibrasyon kayıtları yıllık arşivde saklanır.
  • Aylık tork kontrol denetimi yapılır.

8. ACİL DURUMLARDA TESPİT
  • Araçtan gelen çatırtı, titreme, teker boşluğu varsa:
    • Kullanım durdurulur.
    • Araç kontrol noktasına çekilir.
    • Tüm bijonlar torklanır ve kontrol formuna işlenir.

9. İLGİLİ DÖKÜMANLAR
  • Bijon Tork Kontrol Formu (FRK-TRK-01 – bu kısmı firmanızın kalite belgelerine göre kodlayabilirsiniz)
  • Tork Anahtarı Kalibrasyon Sertifikası
  • Araç Teknik Kılavuzu
  • İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

10. EĞİTİM

Bakım personeli yılda en az 1 kez “Tekerlek Torklama ve Güvenli Lastik Montajı” eğitimi almalıdır. Yeni başlayan personele oryantasyon eğitimi verilir.

“Sıkılmamış Bijon, Gevşek Güvenliktir”

Araçlarınızın lastikleri yolda değil, genellikle bakım noktasında yerinden çıkar. Ama hatalı torklamayla çıkarlarsa, bunun geri dönüşü olmayabilir.

Tekerlek bijonlarının uygun torkla sıkılması; trafik kazalarının önlenmesi, çalışan sağlığının korunması ve işletme araçlarının uzun ömürlü kullanımı açısından kritik öneme sahiptir. Bu prosedürün düzenli olarak uygulanması; hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesini hem de güvenliğin sürekliliğini sağlar.

Bijon Tork Kontrol Prosedürü, bakım ekibine teknik bir referans; sürücüye güven hissi; işletmeye ise riski yönettiğini gösteren bir sigortadır. Bu nedenle, her bijon sıkıldığında aslında sadece somun değil, bir güvenlik taahhüdü de yerine getirilmiş olur.

Unutulmamalıdır:
Bijonları doğru torklamayan bir işletme, aslında tüm güvenlik sistemini gevşek bırakmış olur.

Bu prosedür; uygulanması kaydı ile sadece vidaları değil, hayatı sıkı tutmak içindir.

⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐⭐

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐⭐⭐⭐⭐

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐⭐

]]>