Oksijen Tüpü – Tetkik iş Güvenliği ve Sağlığı

Revir Oksijen Tüpü Kullanımı ve Güvenliği Kontrol Formu

Tetkik Editor — Mon, 17 Nov 2025 21:01:00 +0000

Aşağıda, işyerlerinizde kullanılan oksijen tüplerinin güvenli muhafazası, kullanımı, kontrolü ve değişimi için kullanılabilecek standart bir CHECK LIST / KONTROL FORMU hazırladım. Bu formu, revirde çalışanlar veya yetkilendirilmiş personel tarafından düzenli kontrol ve kayıt amacıyla kullanılabilirler.

OKSİJEN TÜPÜ KULLANIMI ve GÜVENLİĞİ KONTROL FORMU

İşyeri Adı: ………………………………………………
Kontrolü Yapan Kişi (Ad Soyad): ………………………………………………
Kontrol Tarihi: ……. / ……. / …………
Tüp No / Kodu: ………………………………………………
Tüp Lokasyonu: ………………………………………………

Sıra	Kontrol Başlığı	Evet	Hayır
1	Tüp dik konumda ve devrilmeye karşı sabitlenmiş mi?	☐	☐
2	Tüp, doğrudan ısı kaynaklarından (güneş, kaynak, soba) uzak mı?	☐	☐
3	Tüp çevresinde yanıcı/parlayıcı madde bulunmuyor mu?	☐	☐
4	“Oksijen Tüpü – Ateşle Yaklaşma!” uyarı levhası mevcut ve görünür mü?	☐	☐
5	Tüp üzerinde “BOŞ/DOLU” etiketi okunabilir durumda mı?	☐	☐
6	Tüp regülatörü sağlam mı (çatlak, gevşeklik, deformasyon yok mu)?	☐	☐
7	Manometre çalışıyor mu ve basınç seviyesi yeterli mi (>150 bar)?	☐	☐
8	Tüp vanası kapalı mı ve başlık emniyetli şekilde takılı mı?	☐	☐
9	Tüp gövdesinde pas, ezilme, şişme, darbe izi yok mu?	☐	☐
10	Tüp taşıma esnasında yuvarlanmıyor/sürüklenmiyor mu? (Taşıma arabası vs. kullanılıyor mu?)	☐	☐
11	Tüpün son hidrostatik test tarihi kontrol edildi mi (10 yılı geçmemiş mi)?	☐	☐
12	Boş tüpler ile dolu tüpler ayrı yerlerde muhafaza ediliyor mu?	☐	☐
13	Tüpün bulunduğu alan havalandırmalı, kuru ve güvenli mi?	☐	☐
14	Kullanım sonrası vana kapatılmış mı ve güvenlik başlığı geri takılmış mı?	☐	☐
15	Tüp alanında sigara, açık alev gibi riskli uygulamalar engellenmiş mi?	☐	☐
16	Olası sızıntı kontrolü yapılmış mı (tüpte sızdırma yok mu)?	☐	☐
17	İlk yardım çantası tüpün bulunduğu alana yakın ve ulaşılabilir mi?	☐	☐

Genel Değerlendirme / Uygunsuzluk Tespiti:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………

Gerekli Aksiyonlar / Bildirim Yapılacak Birim:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………

İMZA ve ONAY

Kontrolü Yapan:
Ad Soyad: ………………………………………………..
İmza: ……………………………………………………..

Sorumlu Amir / İSG Yetkilisi (Opsiyonel):
Ad Soyad: ………………………………………………..
İmza: ……………………………………………………..

Oksijen Tüpü ve Sistemlerinin Güvenli Kullanımı Eğitimi

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

İşyeri Revirinizdeki Oksijen Tüpüne Dikkat!!

Tetkik Editor — Tue, 04 Nov 2025 21:01:00 +0000

Oksijen tüpleri, hem sağlık amaçlı hem de acil müdahalelerde hayat kurtarıcı niteliğe sahip basınçlı gaz ekipmanlarıdır. Ancak içerdiği yüksek basınç ve yanıcı ortamlarla etkileşime açık olması nedeniyle, doğru muhafaza edilmediğinde ve bilinçsizce kullanıldığında ciddi iş sağlığı ve güvenliği risklerine neden olabilir.

Bu nedenle, işletmelerimizde genellikle kullanılan 8–12 kg’lık taşınabilir oksijen tüplerinin kontrolü, muhafazası, kullanımı ve değiştirilmesi konularında tüm çalışanlarımızın dikkatli ve bilinçli hareket etmesi büyük önem taşır.

Sağlık personeli olmayan çalışanlarımızın dahi, temel güvenlik kurallarını anlayarak oksijen tüpleri ile ilgili işlemleri güvenli şekilde yerine getirebilmeleri amacıyla hazırladığım bu yazıda, sadece bir ekipmanı kullandırmak değil, aynı zamanda riski yönetebilen bilinçli bireyler yetiştirmektir.

Aşağıda işyerinizdeki oksijen tüpünün güvenli muhafaza edilmesi, kontrol edilmesi, kullanılması ve değiştirilmesi konularında sağlık personeli olmayan bir çalışan tarafından da kolayca anlaşılabilecek şekilde hazırlanmış eğitici ve hatırlatıcı bir yazılı bilgi dokümanı bulacaksınız.

Saygılarımla

Dr. Mustafa KEBAT

Oksijen Tüpü Nedir?

Oksijen tüpleri, tıbbi veya acil durumlarda kullanılmak üzere basınç altında saf oksijen gazı içeren çelik silindirlerdir. İşyeri ortamında, acil müdahale durumları için kullanılabilir. Ancak bu tüpler yüksek basınç altında olduğu için tehlikeli gaz ekipmanları sınıfına girer ve özel dikkat gerektirir.

Oksijen Tüpü Güvenli Muhafaza Kuralları

Dik Konumda Sabitlenmeli: Tüp daima dik konumda ve devrilmeyecek şekilde bir zincir veya kelepçe ile sabitlenmelidir.
Isı Kaynağından Uzak: Güneş ışığı, soba, kaynak kıvılcımı, fırın gibi ısı kaynaklarından en az 1,5 metre uzakta tutulmalıdır.
Kimyasallardan Ayrı Tutulmalı: Yanıcı, parlayıcı ya da kimyasal maddelerin bulunduğu yerlerden uzakta depolanmalıdır.
Kapalı, Kuru ve Havalandırmalı Alan: Oksijen tüpleri kuru, iyi havalandırılmış, tercihen kilitli bir alanda muhafaza edilmelidir.
“Oksijen Tüpü” Uyarı Etiketi: Tüpün bulunduğu alanda “Tıbbi Oksijen – Ateş ve Kıvılcım Yasaktır” etiketi görünür olmalıdır.

Oksijen Tüpü Günlük / Haftalık Kontrol Listesi

Tüp dik ve sabit durumda mı?
Vanası kapalı mı ve güvenlik başlığı takılı mı?
Gövde yüzeyinde pas, çatlak, darbe izi var mı?
Tüp bağlantı noktaları sızdırmaz mı?
Manometre basınç seviyesi normal aralıkta mı (yaklaşık 150–200 bar arası dolu)?
Etiketler okunabilir ve güncel mi?

Haftalık kontrol yapılmalı, uygunsuzluklar amire bildirilmelidir.

Oksijen Tüpü Temel Kullanım Talimatı

Bu işlemler sadece eğitimli ve yetkilendirilmiş kişiler tarafından yapılmalıdır.

Tüp dik ve sabit olmalı.
Manometre kontrol edilir. (Boş veya az ise kullanılmaz)
Regülatör takılır. (Kırık, çatlak varsa kesinlikle kullanılmaz)
Vana yavaşça açılır. Ani açma patlama riskine neden olabilir.
Oksijen maskesi ya da hortum takılır.
Kullanım sonrası vana kapatılır ve hortumlar ayrılır.
Güvenlik başlığı takılır.

Boş Oksijen Tüpü Değiştirme Talimatı

Her tüpün üzerinde “Boş/Dolu” etiketi olmalıdır.
Tüpün içindeki basınç 40 bar altına düştüyse “BOŞ” kabul edilir.

Adımlar:

Vanayı kapat.
Hortum ve regülatörü çıkar.
Tüpü yerinden dikkatle çıkar.
Yeni tüpü sabitle, regülatörü tak.
Sızdırmazlık kontrolü yap.
Manometre basıncını kontrol et (>150 bar normaldir).
“DOLU” etiketi varsa görünür olsun.

Boş tüplerle dolu tüpler aynı alanda karışmamalı, ayrı yerlerde saklanmalıdır.

Oksijen Tüpü Dikkat Edilmesi Gereken Güvenlik Noktaları

Asla tüpü sürükleme, yuvarlama, yatırma.
Tüpü açarken yağlı, kirli eldiven ya da alet kullanma.
Yanında sigara içme, kıvılcım oluşturma.
Tüpün vanasına darbe alma riskini önle.
Tüp içinde kaçak hissedersen hemen vanayı kapat ve amirine bildir.

BUNLARI UNUTMA!

Tüp basınçlı kap olduğu için potansiyel bir tehlike barındırır.
Eğitimli olsan bile her zaman dikkatli olmalısın.
Aylık bakım ve yıllık periyodik kontroller yetkili firma tarafından yapılmalıdır.
Tüp üzerinde son test tarihi ve üretim tarihi etiketini kontrol et.
10 yıldan eski tüpler kullanılmaz.

Oksijen Tüpü ile Çalışırken
SABİTLE – KONTROL ET – KULLAN – KAPAT – EMNİYETE AL!”

Unutulmamalıdır ki; oksijen hayat verirken aynı zamanda yanlış ellerde ölümcül sonuçlara da neden olabilir. Bu sebeple, sadece tüpün içindeki gazı değil, çevresel güvenliği ve insan hayatını da taşıdığımızı bilerek hareket etmeliyiz.

Bu bilgi formu, işyerinde görevli ve sağlık personeli olmayan bir çalışanın oksijen tüplerini güvenle kullanmasını, kontrol etmesini ve gerektiğinde değiştirmesini amaçlamaktadır. Bu belge eğitimin yerini tutmaz, ancak kişisel sorumluluklarını ve doğru davranışları öğretmek için hazırlanmıştır. Düzenli aralıklarla yeniden okunmalı ve gerektiğinde sorumlu kişiden destek alınmalıdır.

Yapılan her kontrol, alınan her küçük önlem, büyük tehlikeleri önlemenin anahtarıdır. Bu dokümandaki bilgiler, sizleri hem bireysel hem ekip düzeyinde güvenli davranışlara teşvik etmek için hazırlanmıştır. Lütfen periyodik tekrarlar yaparak bilgilerinizi güncel tutunuz ve gerektiğinde bu dokümana başvurmaktan çekinmeyiniz. Güvenli bir çalışma ortamı, dikkatli ve bilgili çalışanlarla mümkündür.