İzmir, yaklaşık 38° kuzey enleminde yer alır. Bu enlemde yılın bazı aylarında güneş ışınları yeterince dik gelirken, bazı dönemlerde açı yetersiz kalabilir.

Ay	Güneş Açısı (Yaklaşık)	D Vitamini Sentezi Etkinliği
Ocak	25°–35°	Düşük (UVB yetersiz)
Şubat	30°–40°	Düşük (UVB yetersiz)
Mart	40°–50°	Başlangıç düzeyi
Nisan	50°–60°	Etkin
Mayıs	60°–70°	Etkin
Haziran	70°–80°	Çok etkin
Temmuz	70°–80°	Çok etkin
Ağustos	65°–75°	Etkin
Eylül	55°–65°	Etkin
Ekim	45°–55°	Orta düzey
Kasım	35°–45°	Düşük (UVB yetersiz)
Aralık	25°–35°	Düşük (UVB yetersiz)

İdeal dönem: İzmir’de Nisan ile Eylül ayları arasında, özellikle 11:00–15:00 saatleri arasında, güneş ışınları yeterli açıda gelir ve D vitamini sentezi için uygundur.

Ek Bilgiler ve Tavsiyeler

• Güneş kremi kullanımı: UVB’yi engeller. D vitamini sentezi için korumasız güneşlenme önerilir.
• Cam arkasından güneşlenme: UVB geçmediği için etkisizdir.
• Gölge ve bulutlu hava: UVB yoğunluğunu azaltır.
• Kış aylarında İzmir’de: Güneş ışınları daha yatay geldiği için D vitamini sentezi düşer; takviye gerekebilir.

Örnek Uygulama – İzmir’de Yaşayan Bir Birey İçin

Kişi: 40 yaşında, açık tenli, İzmir’de yaşıyor Amaç: D vitamini sentezi için doğal güneşlenme

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

Physical Determinants of Vitamin D Photosynthesis: A Review (Bu kapsamlı derleme, D vitamini sentezinde UVB ışınlarının rolünü, güneş ışını açısının etkisini, enlem, rakım, mevsim ve kişisel faktörleri ayrıntılı olarak inceler. Özellikle UVB dalga boyunun (<5% oranında) sentezdeki kritik rolü vurgulanır.) https://academic.oup.com/jbmrplus/article/5/1/e10460/7486276?login=false

Development and Effect Analysis of UVB-LED General Lighting to Support Vitamin D Synthesis (Bu çalışma, UVB ışınlarının yapay ortamda D vitamini sentezini destekleyip desteklemediğini araştırır. UVB ışını açısının ve süresinin optimize edilmesiyle sentezin mümkün olduğu gösterilmiştir.) https://www.mdpi.com/2076-3417/10/3/889

A Pilot Clinical Trial to Explore the Effects of UV Exposure on Vitamin D Synthesis and Inflammatory Responses (Kontrollü UVB maruziyetinin D vitamini düzeylerini nasıl artırdığını ve hangi sürelerde etkili olduğunu gösteren klinik bir çalışmadır. UVB ışını yoğunluğu ve açısı doğrudan ölçülmüştür.) https://www.nature.com/articles/s41598-025-09203-8

Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü (2023). D Vitamini Kaynağı ve Güneşten Yararlanma. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye’de D vitamini sentezi için önerilen saat aralıkları ve vücut yüzeyi oranları hakkında resmi halk sağlığı bilgisi. https://gumushaneism.saglik.gov.tr/TR-283790/d-vitamini-kaynagi-ve-gunesten-yararlanma.html

Wacker M & Holick MF. (2013). Sunlight and Vitamin D: A Global Perspective for Health. Dermato-Endocrinology UVB ışını açısı, enlem ve mevsimsel değişimlerin D vitamini sentezine etkisini küresel düzeyde ele alan çalışma. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3897598/

Engelsen O. (2006). The Relationship Between Ultraviolet Radiation Exposure and Vitamin D Status. Photochemical & Photobiological Sciences UVB ışını açısı ve atmosferik koşulların D vitamini sentezine etkisini matematiksel modellemeyle analiz eder. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3257661/

Holick MF. (2004). Vitamin D: Importance in the Prevention of Cancers, Type 1 Diabetes, Heart Disease, and Osteoporosis. American Journal of Clinical Nutrition Güneş ışını açısının D vitamini eksikliğiyle ilişkili hastalıklar üzerindeki etkisini vurgular. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0002916522038527

Webb AR, Kline L, Holick MF. (1988). Influence of Season and Latitude on the Cutaneous Synthesis of Vitamin D3. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism Enlem ve mevsimsel güneş açılarının D vitamini sentezine etkisini deneysel olarak gösteren klasik çalışma.https://academic.oup.com/jcem/article-abstract/67/2/373/2652007

Kimlin MG. (2008). Geographic Location and Vitamin D Synthesis. Molecular Aspects of Medicine Coğrafi konumun UVB ışını açısı üzerinden D vitamini sentezine etkisini haritalandırır. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18786559/

Van der Mei IA et al. (2007). Latitude, Sun Exposure and Vitamin D Status in Australia. Medical Journal of Australia Enlem ve güneş ışını açısının halk sağlığı düzeyinde D vitamini durumuna etkisini gösterir.https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9955356/

Bogh MK et al. (2010). Vitamin D Production After UVB Exposure Depends on Baseline Vitamin D and Skin Pigmentation. Journal of Investigative Dermatology UVB ışını açısı ve cilt tipi arasındaki ilişkiyi D vitamini üretimi bağlamında inceler. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022202X15347035

D vitamini https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/

D vitamini takviyesinin sağlık üzerindeki etkileri: İnsan çalışmalarından elde edilen kanıtlar https://www.nature.com/articles/s41574-021-00593-z

D vitamini https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441912/

D Vitamini Eksikliği, Takviyesi ve Ölüm ve Kronik Hastalık Riski: İsrail ve ABD’deki Eşleştirilmiş Kohortlardan Elde Edilen Kanıtlar https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2025.05.29.25328548v1

D vitamini eksikliği https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15050-vitamin-d-vitamin-d-deficiency

İzmir ve çevresi, özellikle yaz aylarında Tarım, RES, GES, İnşaat, Tersane, Orman ve Altyapı çalışmaları gibi açık alan işlerinde çalışanlar için yılan teması riski taşıyan bir bölgedir.

Bu bağlamda bölgedeki yılan türleri ve risk düzeyleri İSG kapsamında değerlendirilmeli ve gerekli önlemlerin alınması için çalışmalar yapılmalıdır.

İzmir ve Çevresindeki Başlıca Yılan Türleri ve Süreç Analizi

Kara Yılanları: Tarım sahaları, RES, GES, Tersaneler, Tüm altyapı işleri, Açık kapalı madenler, Mermer ocakları, Taş Ocakları, Peyzaj çalışmaları, Yol yapımı, Moloz temizliği, kırsalda saha işleri vb gibi

Su Yılanı: Liman sahası, Kıyı tahkimatı, Kanal temizliği vb gibi

Merak Edenler Yazının Sonunda Yılan Çeşitlerinin Görebilir

İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Değerlendirme

Çalışanları Korumaya Yönelik Alınması Gereken Tedbirler

Yılan Isırmalarına Karşı Acil Durum Planı (ADP)

Kapsam: Açık alanda çalışan işçilerin yılan temasına maruz kalma riskine karşı alınacak önlemler ve acil müdahale adımları.

Riskleri Değerlendirme ve Önleme

Yılan Isırması Anında Müdahale Protokolü

İlk Müdahale Adımları (İlk Yardım Personeli Tarafından)

Tıbbi Müdahale ve Ulaşım Planı

Kayıt, Raporlama ve İnceleme Süreci

• Olay yeri raporu: İlk müdahaleyi yapan personelce doldurulur.
• İSG Olay İnceleme Tutanağı: En geç 24 saat içinde hazırlanır.
• Kişisel maruziyet formu: Isırılan kişiyle ilgili sağlık geçmişi, takip planı işlenir.
• Geri bildirim ve düzeltici faaliyet: Olay sonrası İSG kurulunda değerlendirme yapılır, gerekirse alan yeniden düzenlenir.

Eğitim ve Tatbikat Planı

Dokümantasyon ve Yasal Uyum

• Acil Durum Planı, İSG yıllık planı ve risk değerlendirme dökümanları ile entegre edilmelidir.
• Plan, İşyeri Hekimi, İSG Uzmanı ve İşveren Vekili tarafından imzalanarak yürürlüğe alınır.
• Çalışanlar tarafından imza karşılığı okunması sağlanır.

İzmir ve Çevresi İçin Yılan Türlerine Bağlı Biyolojik Risk Matrisi

Yılan Türü	Tehlike Kaynağı (Risk Etkeni)	Maruz Kalma Olasılığı	Şiddet (Etkilenme Düzeyi)	Risk Puanı (Olasılık × Şiddet)	Risk Seviyesi	Kontrol Önlemleri
Koca Engerek Vipera lebetina	Güçlü zehir, ölümcül ısırık	2 Düşük	5 Çok Yüksek	10	Orta-Yüksek /	– Yoğun kontrol ve gözetim – Riskli alanlarda çalışma yasağı gece saatlerinde – Acil müdahale ve antivenom planı
Boynuzlu Engerek Vipera ammodytes	Zehirli ısırık, ani saldırı	3 Orta	5 Çok Yüksek	15	Yüksek	– Yüksek bilekli bot kullanımı – Yılan farkındalık eğitimi – Taşlık alanların sınırlandırılması – Uyarı levhaları – Antivenom hazır bulundurulması
Su Yılanı Natrix natrix	Ani karşılaşmalarda panik; su birikintilerinde gizlenme; temasta enfeksiyon riski	4 Yüksek	1 Çok Düşük	4	Düşük	-Su kenarlarında bilgilendirme levhaları -KKD (bot, eldiven) kullanımı -Eğitim: Zararsız tür farkındalığı -Su kanalları çevresinde temizlik
Hızlı Yılan Hazer Yılanı Dolichophis caspius	Zehirsiz ısırık (mekanik travma/enfeksiyon riski)	4 Yüksek	2 Düşük	8	Orta	– Alan temizliği – Yığın malzeme kontrolü – İlk yardım eğitimi (yarayı temizleme, enfeksiyon önleme)
Sarı Yılan Elaphe quatuorlineata	Boyut nedeniyle panik oluşturma; yığın malzeme içinde gizlenme; savunma amaçlı ısırık (travma riski)	3 Orta	2 Düşük	6	Orta	Depolama alanlarında düzenli kontrol Eldiven ve bilek koruyucu bot kullanımı Taşlık/boşluklara dikkat edilmesi Eğitim: Panik önleyici farkındalık çalışmaları
Kedi Gözlü Yılan Telescopus fallax	Hafif zehirli (arka dişli); gece aktiftir; ısırıkta lokal şişlik ve alerjik etki riski	2 Düşük	3 Orta	6	Orta	Gece çalışanlara fenerli KKD temini Arka dişli türler hakkında özel eğitim İlk yardım prosedürlerinin güncellenmesi Taşlık ve karanlık alanlara dikkatli yaklaşım

İzmir ve Çevresinde faaliyet gösteren işletmeler için yılan kaynaklı biyolojik risklerin hem şiddetini hem de sıklığını sistematik bir şekilde değerlendirmeye çalıştım.

Tüm yılan türleri için “zararsız” ya da “ölümcül” gibi tek tip yaklaşım yerine, maruziyet olasılığı ve etkilenme düzeyi kriterleriyle dinamik ve ölçülebilir bir İSG stratejisi geliştirmemiz gerektiğini düşünüyorum.

Risk Değerlendirme Kriterleri

Maruz Kalma Olasılığı

Şiddet (Etkilenme Düzeyi)

Risk Seviyesi Sınıflandırması

Risk Puanı	Açıklama	Renk
1 – 5	Düşük Risk	Yeşil
6 – 10	Orta Risk	Turuncu
11 – 15	Yüksek Risk	Kırmızı

İlave Kontrol Önlemleri

Sonuç ve Öneriler

Bu risk matrisi, İzmit Körfezi’ndeki tersane faaliyetlerinde yılan kaynaklı biyolojik risklerin hem şiddetini hem de sıklığını sistematik bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır. Tüm yılan türleri için “zararsız” ya da “ölümcül” gibi tek tip yaklaşım yerine, maruziyet olasılığı ve etkilenme düzeyi kriterleriyle dinamik ve ölçülebilir bir İSG stratejisi geliştirileb

Sonuç

İzmir ve çevresinde yaşayan yılan türlerinin çoğu zehirsizdir ve insanlara zarar vermez. Lakin, zehirli yılanlarla karşılaşma ihtimali de vardır. Bu nedenle, izmir ve çevresinde doğada çalışanlar dikkatli olmalı ve yılan ısırığı durumunda doğru ilk yardım uygulayarak en kısa sürede tıbbi yardım almalıdırlar.

Koca Engerek (Vipera lebetina)

Fotoğraf: Wikipedi

Boynuzlu Engerek (Vipera ammodytes)

Fotoğraf: Wikipedi

Su Yılanı (Natrix natrix)

Fotoğraf: Wikipedi

Sarı Yılan (Elaphe quatuorlineata)

Fotoğraf: Wikipedi

Hızlı Yılan – Hazer Yılanı (Dolichophis caspius)

Fotoğraf: Wikipedi

Kedi Gözlü Yılan (Telescopus fallax)

Fotoğraf: Wikipedi

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

Yılan Sokmalarının Değerlendirilmesi ve Tedavisi https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK553151/

Yılan ısırığı zehirlenmesi https://www.who.int/health-topics/snakebite#tab=tab_1

Yılan ısırığı zehirlenmesi https://www.nature.com/articles/nrdp201763

Zehirli yılan ısırıkları: Klinik tanı ve tedavi https://jintensivecare.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40560-015-0081-8

Yılan ısırığının kronik sağlık etkileri ve maliyeti https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2590171021000102

Antimikrobiyal Yönetimi Çağında Yılan Isırması Sonrası Antibiyotik Kullanımı https://www.mdpi.com/2072-6651/16/1/37

Yeni nesil yılan ısırığı tedavileri ölüm oranını azaltabilir https://www.nature.com/articles/d41586-024-03818-z

Yılan sokmasından korunma, ilk yardım ve tedavi. https://www.outdoorhaber.com/saglik/yilan-sokmasi#google_vignette

1. İşyeri hekimi hizmeti İSG Katip sistemi üzerinde sözleşme yapmalısınız.
2. İş Güvenliği hizmet İSG Katip sistemi üzerinde sözleşme yapmalısınız.

Bu hizmetleri Kocaeli – İstanbul – Bursa – Yalova illerinde Gebze Tetkik OSGB den,

Bu hizmetleri Artvin – Erzurum – Rize – Ardahan illerinde Artvin Tetkik OSGB den alabilirsiniz.

Biz kimiz?

Temmuz 2014’de İzmir Tetkik OSGB olarak kurulduk.

Ayrıca, Kasım 2014 tarihinden itibaren TETKİK İş Güvenliği ve Sağlığı Eğitim Danışmanlık Ticaret Limited Şirketi olarak faaliyetlerimiz devam etmektedir.

Temelleri 2012’de atılan şirketimiz resmi olarak Temmuz 2014’de kurulmuştur.

Kasım 2014 tarihinden itibaren TETKİK İş Güvenliği ve Sağlığı Eğitim Danışmanlık Ticaret Limited Şirketi olarak faaliyetlerimiz devam etmektedir.

İSG Alanında tüm bileşenleri ile güçlü bir marka olma hedefi ile yolumuza devam etmekteyiz.

2012 yılında yürürlüğe girmesine rağmen defalarca ertelenmesi sebebi ile kafa karışıklığı olan iş sağlığı ve güvenliği hizmeti alınması hususunda aşağıdaki duyuruya ve bilgilendirmelere dikkatinizi çekmek isteriz.

Hizmet alımı talepleriniz ve sorularınız için biz de arayabilirsiniz.

+90 232 265 20 65 İzmir Merkez

+90 262 642 55 88 (Gebze Şube) 

+90 541 125 15 48 (Artvin Şube)

Yazılı teklif almak isteyen işletmeler için mail adresimiz info@tetkik.com.tr

Saygılarımızla..

İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü duyurusu..

50’den az çalışanı olan az tehlikeli iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri nasıl sağlanır?

Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olan işveren İSG hizmetlerini bizzat kendisi üstlenebilir.

İşveren, çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirebilir.

Ortak sağlık ve güvenlik birimleri (OSGB) veya çalışan sağlığı merkezlerinden (ÇASMER) hizmet alınabilir.

Bakanlığımızca ilan edilen eğitimi tamamlayan işveren kendi iş yerindeki iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini bizzat üstlenebilir.

Çalışanların sağlık muayenelerine ilişkin hizmetleri ise kamu sağlık hizmeti sunucuları veya aile hekimleri ya da çalışan sağlığı merkezlerinden (ÇASMER) alabilir.

Aşağıdaki başlığı tıklayarak TRT Haberde yer alan tam metni de okuyabilirsiniz.

Esnaf iş yerlerindeki İSG hizmetlerini kendisi yürütebilecek

Ayrıca değerli işverenlerimizin aşağıdaki duyuruyu da dikkate alarak kararlarını vermeleri en doğrusu olacaktır.

İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerine İlişkin Duyuru 19.09.2019

29/06/2015 tarihli ve 29401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik kapsamında iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işveren veya işveren vekilince üstlenilmesi halinde İSG-KÂTİP’e ISG PROFESYONELLERİ BİREYSEL GİRİŞ (İşyeri Yönetici veya Vekili) rolü ile girip İşyeri Yönetici & Vekili Modülü > Taahhütler kısmından taahhüt oluşturması gerekmektedir.  İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, İSG-KATİP’te onaylandığı tarihten itibaren geçerli sayılacaktır.

Not: Söz konusu taahhütlerin taraflarca yapılabilmesi için SGK kayıtlarında; İşveren, işveren vekili veya işyeri yöneticisi olarak kayıtlı olunması gerekmektedir. 

Bilgi için

• Eğitim 232 saattir.
• Eğitim sonrasında verilen sertifika ömür boyu geçerli
• Sertifika e-devlette kayıtlıdır.
• Sertifika Karekodlur.
• Sertifika Üniversite onaylıdır.
• Sertifikanın kaybedilmesi halinde e-devletten yenisini kendiniz de çıkartılabilirsiniz.

15.05.2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik