Kan şekeri normal olabilir.
Kolesterol sınırda görünebilir.
Ama hücreler insüline direniyorsa ve damarlar savunmasızsa, risk çoktan başlamıştır.

Modern metabolik hastalıkların en büyük sorunu, geç fark edilmesidir.
İnsülin direnci, kalp–damar hastalıkları ve tip 2 diyabet gelişmeden yıllar önce başlar; ancak çoğu zaman klasik testlerle yakalanamaz.

İşte bu noktada iki güçlü gösterge öne çıkar:

• HOMA-IR
• Trigliserid–HDL Oranı

Bu iki değeri birlikte okumak, metabolik sağlığın en net fotoğraflarından birini verir.

1⃣ HOMA-IR Nedir, Ne Anlatır?

HOMA-IR (Homeostasis Model Assessment of Insulin Resistance), vücudun insüline ne kadar dirençli olduğunu gösteren matematiksel bir hesaplamadır.

Formül basittir:

Açlık İnsülini × Açlık Glukozu / 405

HOMA-IR yükseldikçe şu anlama gelir:

• Hücreler insülin sinyalini yeterince algılayamıyor
• Pankreas daha fazla insülin üretmek zorunda kalıyor
• Metabolik stres artıyor

Genel yorum:

• < 2,0 → Normal
• 2,0 – 2,5 → Sınırda
• > 2,5 → İnsülin direnci
• > 3,0 → Belirgin metabolik risk

Ancak tek başına HOMA-IR her zaman yeterli değildir. Çünkü bazı kişilerde insülin direnci henüz laboratuvara tam yansımadan damar hasarı başlayabilir.

2⃣ Trigliserid–HDL Oranı Ne Söyler?

Trigliserid–HDL oranı, kan yağlarının birbirleriyle olan dengesini gösterir.

Hesaplama:

Trigliserid ÷ HDL

Bu oran bize:

• Karaciğerin ne kadar yağ ürettiğini
• HDL’nin damarları ne kadar temizleyebildiğini
• LDL parçacıklarının büyük mü, küçük mü olduğunu

dolaylı ama güçlü şekilde anlatır.

Genel yorum:

• < 2,0 → Düşük risk
• 2,0 – 3,0 → Orta risk
• > 3,0 → Yüksek risk
• > 4,0 → Ciddi damar ve metabolik risk

3⃣ Neden Bu İki Değer Birlikte Okunmalı?

Çünkü aynı sorunun iki farklı yüzünü gösterirler.

HOMA-IR yükselmeden önce, trigliserid–HDL oranı bozulabilir.
HOMA-IR normal görünse bile, TG–HDL oranı yüksekse risk devam eder.

4⃣ Tipik Klinik Senaryolar

Senaryo 1: HOMA-IR yüksek + TG–HDL yüksek

En riskli tablo

Bu durum:

• Belirgin insülin direnci
• Karaciğer yağlanması
• Küçük, yoğun LDL
• Yüksek kalp krizi ve diyabet riski

anlamına gelir.

Müdahale gecikmemelidir.

Senaryo 2: HOMA-IR normal + TG–HDL yüksek

Sessiz ve sık atlanan risk

Bu kişiler genellikle:

• “Şekerim normal” der
• Ama damarlar çoktan etkilenmeye başlamıştır

Bu tablo:

• Erken insülin direnci
• Karbonhidrat ağırlıklı beslenme
• Genetik yatkınlık

ile ilişkilidir.

En çok kaçırılan gruptur.

Senaryo 3: HOMA-IR yüksek + TG–HDL normal

Metabolik stres var, damar henüz direniyor

Genellikle:

• Yeni başlayan insülin direnci
• Genç yaş
• Henüz HDL düşmemiştir

Bu aşama:
Geri döndürülebilir pencerenin açık olduğu dönemdir.

5⃣ Bu İki Değer Birlikte Yükseliyorsa Ne Olur?

Birlikte yüksek olduklarında:

• İnsülin direnci ilerler
• HDL düşer
• LDL küçük ve yoğun hâle gelir
• Damar duvarında iltihap başlar
• Plak oluşumu hızlanır

Bu tablo tıpta:

Aterojenik dislipidemi + insülin direnci

olarak tanımlanır.

6⃣ Neden Açlık Şekeri Tek Başına Yetmez?

Çünkü:

• Açlık şekeri uzun süre normal kalabilir
• Pankreas fazla insülin üreterek şekeri dengeler
• Ama bu sırada damarlar ve karaciğer zarar görür

HOMA-IR ve TG–HDL, bu erken dönemi yakalar.

7⃣ Beslenme Bu İki Değeri Nasıl Bozar?

En güçlü tetikleyiciler:

• Şeker ve tatlılar
• Beyaz un
• Gazlı içecekler
• Gece geç saat yemek
• Alkol
• Sürekli atıştırma

Bu alışkanlıklar:

• İnsülini yükseltir
• Trigliseridi artırır
• HDL’yi düşürür

Sonuç: Çifte bozulma

8⃣ İyi Haber: Bu İki Değer De Düzeltilebilir

Avantajı şudur:

• HOMA-IR
• Trigliserid–HDL oranı

yaşam tarzına en hızlı yanıt veren parametrelerdir.

Etkili adımlar:

• Şeker ve rafine karbonhidratı azaltmak
• Öğün aralarını uzatmak
• Gece yemeğini kesmek
• Haftada ≥150 dk hareket
• Alkolü bırakmak
• Uyku ve stres düzeni

Çoğu kişide haftalar–aylar içinde belirgin düzelme görülür.

9⃣ Bu Değerler Kime Özellikle Bakılmalı?

• Karın çevresi geniş olanlar
• Ailesinde diyabet/kalp hastalığı olanlar
• PCOS olan kadınlar
• Karaciğer yağlanması olanlar
• “Zayıf ama metabolik sorunlu” bireyler

HOMA-IR hücrenin direncini, trigliserid–HDL oranı damarların dayanıklılığını gösterir.
Birlikte bozuluyorlarsa, risk gerçektir.

Modern tıpta erken koruma, tek bir sayıya bakmakla değil, doğru göstergeleri birlikte okumakla mümkündür.

HOMA-IR + trigliserid–HDL oranı:

• Basit
• Ucuz
• Erişilebilir
• Ama son derece güçlü

iki göstergedir.

Gerçek soru şudur:

“Kan tahlilim normal mi?” değil,
“Metabolik dengem gerçekten sağlıklı mı?”

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Kilo Her Şeyi Söylemez

Aynı kiloda iki farklı insan düşünelim. İkisi de 70 kilo olabilir. Tartı aynı sonucu gösterir. Ancak birinin yağı daha çok kalça ve bacaklarda toplanırken, diğerinin yağı karın bölgesinde birikmiş olabilir. Tartı bu farkı göstermez. Fakat bu iki kişi arasında sağlık riski açısından çok büyük bir fark vardır.

Karın bölgesinde biriken yağ, sadece “fazla kilo” anlamına gelmez. Bu yağ türü, visseral yağ olarak adlandırılır ve iç organların etrafında birikir. İşte asıl tehlikeli olan yağ da budur.

Visseral Yağ Nedir ve Neden Tehlikelidir?

Visseral yağ; karaciğer, pankreas ve bağırsaklar gibi hayati organların çevresinde yer alan aktif bir yağ dokusudur. Bu yağ dokusu pasif bir depo değildir. Aksine, sürekli olarak vücuda çeşitli sinyaller gönderir.

Visseral yağ arttıkça:

• İnsülin direnci gelişir
• Kan şekeri dengesi bozulur
• Trigliserid yükselir
• HDL (iyi kolesterol) düşer
• Damar içinde iltihap artar

Bu süreçler, zamanla tip 2 diyabet, kalp krizi, inme ve metabolik sendrom riskini ciddi şekilde artırır.

Bel Çevresi Neyi Gösterir?

Bel çevresi ölçümü, visseral yağlanmanın en pratik ve en güvenilir göstergelerinden biridir. Ölçüm son derece basittir ve evde herkes tarafından yapılabilir.

Riskli kabul edilen bel çevresi değerleri:

• Erkeklerde: 102 cm ve üzeri
• Kadınlarda: 88 cm ve üzeri

Bu sınırların üzerine çıkıldığında, kişi kilolu görünmese bile metabolik risk başlamış olabilir.

Önemli bir nokta da şudur: Bazı kişiler bu riskli değerlere ulaşmadan önce bile metabolik bozulma yaşayabilir. Yani bel çevresi, sadece bir eşik değil; artış yönüyle de dikkatle izlenmesi gereken bir göstergedir.

Neden Tartı Aldatıcıdır?

Tartı, vücuttaki toplam ağırlığı gösterir:

• Kas
• Kemik
• Su
• Yağ

hepsi bu rakamın içindedir. Ancak tartı:

• Yağın nerede olduğunu
• Kas–yağ oranını
• İç organ yağlanmasını

göstermez.

Bu nedenle:

• “Kilo almıyorum ama göbeğim büyüyor”
• “Zayıfım ama tahlillerim bozuk”
• “Tartı aynı ama belim kalınlaştı”

gibi şikâyetler son derece anlamlıdır. Çünkü metabolik risk, tartıdan önce bel çevresinde kendini belli eder.

Bel Çevresi ile İnsülin Direnci Arasındaki Bağ

Bel çevresi arttıkça, insülin direnci gelişme olasılığı da artar. Bunun nedeni, visseral yağın insülinin etkisini bozan maddeler salgılamasıdır. İnsülin direnci geliştiğinde:

• Hücreler şekeri içeri alamaz
• Pankreas daha fazla insülin salgılar
• Açlık şekeri bir süre normal kalabilir

Bu durum “sessiz bir dönem” yaratır. Kişi kendini hasta hissetmez, kan şekeri “normal” görünür. Ancak bu sırada bel çevresi giderek artar ve metabolik bozulma derinleşir.

Kalp ve Damar Sağlığı Açısından Bel Çevresi

Araştırmalar, bel çevresinin kalp krizi ve inme riskini, toplam kilodan daha iyi öngördüğünü göstermektedir. Bunun nedeni, visseral yağın damar duvarında iltihabı artırması ve aterosklerozu hızlandırmasıdır.

Bel çevresi geniş olan kişilerde:

• Trigliserid daha yüksektir
• HDL daha düşüktür
• LDL daha küçük ve daha zararlı yapıdadır

Bu tablo, damarların daha kolay tıkanmasına yol açar.

“Zayıf Ama Riskli” Olmak Mümkün mü?

Evet, mümkündür. Bu durum tıpta bazen “zayıf metabolik obezite” olarak adlandırılır. Kişi:

• Zayıf görünebilir
• Tartıda normal kiloda olabilir

Ama:

• Bel çevresi geniştir
• İnsülin direnci vardır
• Trigliserid–HDL oranı bozuktur

Bu kişiler genellikle “Bende sorun yok” diye düşünür, ancak risk görünenden çok daha yüksektir.

Bel Çevresi Neden Evde Takip Edilmelidir?

Bel çevresi:

• Ucuz
• Kolay
• Hızlı
• Güvenilir

bir ölçümdür. Düzenli olarak takip edildiğinde:

• Metabolik bozulma erken fark edilir
• Yaşam tarzı değişikliklerinin etkisi net görülür
• Tartı sabitken bile olumlu veya olumsuz gidiş anlaşılır

Örneğin:

• Kilo aynı kalabilir
• Ama bel çevresi 3–4 cm küçülmüşse

Bu, sağlığın iyileştiğinin güçlü bir göstergesidir.

Bel Çevresi Nasıl Küçülür?

Bel çevresini küçültmek, sadece estetik bir hedef değildir; doğrudan sağlık kazancıdır.

Etkili adımlar:

• Şeker ve rafine karbonhidratı azaltmak
• Gazlı ve şekerli içeceklerden kaçınmak
• Akşam geç saatlerde yemek yememek
• Düzenli yürüyüş ve egzersiz
• Uyku düzenini iyileştirmek
• Stresi azaltmak

Bu adımlar uygulandığında:

• Visseral yağ azalır
• İnsülin duyarlılığı artar
• Trigliserid düşer
• HDL yükselir

Önemli

• Tartı sadece toplam ağırlığı söyler
• Bel çevresi ise metabolik gerçeği anlatır
• Göbek büyüyorsa, risk artıyordur
• Bel küçüldükçe sağlık geri gelir

Sağlığı tek bir rakama indirgemek yanıltıcıdır. Tartıdaki sayı değişmese bile, bel çevresindeki birkaç santimetrelik artış veya azalış, vücudun iç dünyasında olup bitenleri net bir şekilde yansıtır.

Bel çevresi; insülin direncinin, kalp–damar riskinin ve metabolik bozulmanın en erken ve en dürüst göstergelerinden biridir.

Bu nedenle asıl soru şudur:

“Kaç kiloyum?” değil,
“Bel çevrem bana ne söylüyor?”

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

İnsülin direnci (IR), modern yaşamın kronik inflamasyonla iç içe geçmiş, hipokinetik yaşam biçimi ve glisemik yoğunluğu yüksek beslenme alışkanlıklarının tetiklediği metabolik bir bozulmadır. Bu durumda pankreas yeterli veya aşırı miktarda insülin salmasına rağmen, periferal dokularda (özellikle iskelet kası, hepatositler ve adipositler) glukozun etkili şekilde hücre içine alınması bozulur.

Bu, bir anlamda “vücut sofraya oturmuş ama hücreler aç kalmıştır” durumu yaratır.

Patofizyoloji – İnsülin Sinyal İletiminin Çöküşü

İnsülin, hedef hücre membranında bulunan insülin reseptörüne bağlandığında, hücre içi sinyal yolaklarını (özellikle PI3K-Akt ve MAPK yolları) aktive ederek GLUT4 taşıyıcılarının hücre zarına translokasyonunu sağlar.

Ancak IR’de şu mekanizmalar öne çıkar:

• Serbest yağ asitleri ve adipoz dokudan salınan sitokinler (örneğin TNF-α, IL-6), reseptör düzeyinde insülinin etkisini bloke eder.
• JNK ve IKKβ gibi kinazların aktive olmasıyla, insülin reseptör substratlarının (IRS) fosforilasyonu engellenir.
• Hücre zarında GLUT4 ekspresyonu azalır, glukoz hücre içine alınamaz.
• Pankreas bu direnci aşmak için kompansatuar hiperinsülinemi geliştirir.

Sonuç: Kan glukozu normal görünebilir, ancak hiperinsülinemi vücut genelinde birçok sistemi etkileyerek metabolik sendroma zemin hazırlar.

Normoglisemi Maskesi Altında Tehlike

Sıklıkla Gözlenen Bulgular

Not: Kadınlarda sıklıkla Polikistik Over Sendromu (PCOS) ile birlikte görülür.
Erkeklerde ise karaciğer enzimlerinde hafif yükselmeler, yağlı karaciğer ile baş gösterebilir.

“Anahtar Kapıya Uymuyor”

İnsülin bir anahtar, hücre zarındaki reseptör ise kilittir.

Normalde:

Yemek → Glukoz artışı → İnsülin salgısı → Hücre kapıları açılır → Glukoz içeri girer

İnsülin direncinde:

Anahtar var ama kilit paslı
Kapı açılmaz → Hücre “aç”
Pankreas daha çok insülin üretir → Kan insülini yüksek ama hücre hâlâ enerjisiz

Bu süreç uzun vadede pankreasın β-hücre rezervlerini tüketir ve tip 2 diyabet ile sonuçlanır.

Tanı Yöntemleri

Laboratuvar Bazlı

HOMA-IR = Açlık insülin (μIU/mL) × Açlık glukoz (mg/dL) / 405

Tedavi Yaklaşımı – Farmakolojik ve Yaşam Tarzı

Ancak uzun vadeli çözüm, ilacın ötesinde hücresel metabolizmayı yeniden eğitmekten geçer.

Örnek Beslenme Planı – İnsülin Dalgasını Bastırmak

Egzersiz – GLUT4’ü Kapıya Çağırmak

Fiziksel aktivite, insüline bağımlı olmayan GLUT4 translokasyonunu uyarır.

Haftada 150 dakika orta düzey egzersiz (tempolu yürüyüş, yüzme, bisiklet)
Direnç egzersizleri (kas kütlesi artışı → glukoz tüketimi artışı)

İnsülin Direnci Geri Döndürülebilir Bir Süreçtir

İnsülin direnci, erken evrede yakalandığında ve proaktif önlemlerle müdahale edildiğinde tamamen geriye döndürülebilir. Ancak geç kalındığında tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, infertilite ve nörodejeneratif süreçlerin öncüsü olabilir.

“İnsülin direnci, aç hücrelerin çığlığıdır. Şeker değil, duyarlılık eksiktir.”

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

İnsülin Direnci https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507839/

Metabolik hastalıklarda insülin direncinin kritik rolü ve mekanizması https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2023.1149239/full

İnsülin ve İnsülin Direnci https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1204764/

T2DM’li hastalarda ketojenik diyetin glisemik kontrol, insülin direnci ve lipid metabolizması üzerindeki etkisi: sistematik bir inceleme ve meta-analiz https://www.nature.com/articles/s41387-020-00142-zhttps://www.nature.com/articles/s41387-020-00142-z

Ketojenik Diyetin İnsülin Duyarlılığı ve Kilo Kaybı Üzerindeki Etkileri, Önce Tavuk mu, Yumurta mı? https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37513538/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37513538/

Hiperglisemi https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430900/

Düşük glisemik indeksli diyetlerin metabolik etkileri https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2654909/

T2 Diyabetli Hastalarda Postprandiyal Hiperglisemiyi Optimize Etmek İçin Glisemik İndeks (GI) veya Glisemik Yük (GL) ve Diyet Müdahaleleri: Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7352659/

Hiperglisemi (Hiper) https://www.diabetes.org.uk/about-diabetes/complications/hypers

Yemekten bir saat sonra tekrar acıkıyor musunuz?
Öğle arasında makarna yiyip akşam saat 3’te gözünüz pastaneye mi kayıyor?
Sabahları yorgun, halsiz, uykulu uyanıyor musunuz?

Cevabınız “Evet”se, bedeniniz size çığlık atıyor….

“İnsülin direnciniz var, farkında mısın?”

İnsülin Direnci Nedir? “Kapısı Açılmayan Hücreler”

Haydi bir benzetmeyle açıklayalım.

İnsülin, kanınızdaki şekeri hücrelere sokmakla görevli bir anahtar gibidir.
Yemek yediğinizde şekeri alırsınız, vücut da “Kapıları açın, şeker içeri girsin!” diye insülin salgılar.

Ama insülin direncinde işler bozulur.

Hücre kapıları paslanmıştır! Anahtar çalışmaz.
Pankreas, “Kapı açılmadıysa daha çok anahtar üretmeliyim” der ve daha fazla insülin salar.

Sonuç:
Kanda yüksek insülin
Hücreler hâlâ şekersiz ve enerjisiz
Siz: Bitkin, aç hisseden, tatlıya saldıran biri!

İnsülin Direnci Varken Ne Hissedilir?

Not: Bu süreç yıllarca sessiz ilerleyebilir. Fark edilmediğinde tip 2 diyabet kapıda!

Peki Ne Yapmalı? – Hücre Kapılarını Yeniden Açmak Mümkün mü?

Evet! Ama şekerle değil, sabırla.
İnsülin direncinin çözümü, sofranızdan başlar.

Örnek 1 Günlük Beslenme (İnsülin Direncine Uygun)

Neden böyle? Protein & yağ, sizi tok tutar. Şekerin hızla yükselmesini engeller.

Lif ve protein birleşince insülin daha az salgılanır. Açlık dalgaları azalır.

Akşamları karbonhidrat azaltıldığında insülin düşer, vücut yağ yakmaya başlar.

“İnsülin direnci; vücuda verilen, ama hücrelerin kullanamadığı bir yardım çığlığıdır.”

Yemek yemeyi, keyifli olduğu kadar akıllıca yapmayı öğrenmeliyiz.
İnsülin direnci kader değildir.
Doğru beslenme + hareket + sabır = İyileşme

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

İnsülin Direnci https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507839/

Metabolik hastalıklarda insülin direncinin kritik rolü ve mekanizması https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2023.1149239/full

İnsülin ve İnsülin Direnci https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1204764/

T2DM’li hastalarda ketojenik diyetin glisemik kontrol, insülin direnci ve lipid metabolizması üzerindeki etkisi: sistematik bir inceleme ve meta-analiz https://www.nature.com/articles/s41387-020-00142-zhttps://www.nature.com/articles/s41387-020-00142-z

Ketojenik Diyetin İnsülin Duyarlılığı ve Kilo Kaybı Üzerindeki Etkileri, Önce Tavuk mu, Yumurta mı? https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37513538/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37513538/

Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGBDr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB Dr. Mustafa KEBAT Tetkik OSGB

Glisemik indeks, karbonhidrat içeren bir gıdanın parçalanıp kan dolaşımına karışması – emilmesi için geçen sürenin 0 ila 100 arasında ölçülendirilmesidir.

Glikoz en saf haliyle bir karbonhidrattır ve en hızlı emilir; bu nedenle ona en yüksek değer olan 100 verilir. 

Yüksek Glisemik indeks‘li yiyecekler kan şekerinin hızla yükselmesine ve hızlı insülin tepkisine neden olur.

Glisemik yük nedir?

Glisemik yük, Glisemik indeks ile aynıdır ancak karbonhidrat miktarını hesaba katar. Başka bir deyişle, Glisemik indeks‘dir. Farkı; yediğiniz karbonhidratların boyutunu veya porsiyonunu hesaba katar. 

Glisemik yük, Glisemik indeks değerinin bir porsiyon gıdadaki karbonhidrat miktarıyla çarpılması ve ardından bu sayının 100’e bölünmesiyle hesaplanır. Yani bir denklem olarak:

GL = GI x gram karbonhidrat / 100

Gıdalar düşük Glisemik yük (0-10), orta Glisemik yük(11-19) veya yüksek Glisemik yük (>20) olarak kategorize edilebilir.

Hangisi daha iyi?

Glisemik yük, bir gıdanın kan şekeri ve insülin tepkisi üzerindeki etkisini ölçmek için glisemik indeksten daha iyi bir araçtır. Çünkü aynı zamanda bir porsiyondaki karbonhidrat miktarını da dikkate alır.

Bir porsiyon (yaklaşık 200 gr) karpuzun Glisemik yük‘ünü hesaplayalım.

Glisemik yük = (76 x 11 gram karbonhidrat) / 100) = 8

Bu elde ettiğimiz değer ile bir porsiyon (yaklaşık 200 gr) karpuz düşük Glisemik yük‘lü bir yiyecektir.

Sonuç olarak bir porsiyon karpuz yiyen bir kişinin kan glikoz seviyesinde büyük bir artış olmayacaktır.

Farklı bir yönden baktığımızda Glisemik indeks‘ i düşük bir gıdayı fazla miktarda tükettiğimizde kan şekerini çok yüksetebilir.

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Karbonhidrat yediğimizde, vücudumuz bunları anında enerji için veya daha sonra depolamak için (yani glikojen) glikoza parçalar.

Vücuttaki glikoza yanıt olarak, pankreas insülin hormonunu serbest bırakır. İnsülin, glikozun enerjiye dönüştürülmesi için hücrelere girmesine izin veren bir “anahtar” görevi görür.

Glikoz Şurubu buğday, patates veya pirinç gibi nişastanın parçalanmasıyla yapılır. 

Mısır Şurubu / Yüksek Furuktozlu Mısır Şurubu üretiminde ilk adım mısırın mısır nişastasına öğütülmesidir. Mısır nişastası, seyreltik bir asitle ısıtılarak veya enzimlerle birleştirilerek yüzde 100 glikoz içeren mısır şurubuna hidrolizle dönüştürülür.

Bir besinde Fruktoz ne kadar yüksek ise o kadar tatlıdır.

Örneğin; Üzüm Elmadan, Elma havuçtan tatlıdır, tatlılığı arttıkça içeriğindeki fruktoz artar.

Mısır Şurubu Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu
(Glikoz şurubu / Nişasta Bazlı Şeker)

Bu ikisi farklıdır, çok zararlı olan ise FRUKTOZ eklenen Mısır şurubudur.

Glikozla karşılaştırıldığında, fruktoz ince bağırsakta pasif olarak daha aşağı emilir ve insülin salgılanmasını uyarmaz.

Glisemik İndeks puanı 87 dir (Sakkaroz 60).

Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu

• Saf glikozla fruktoz karşılaştırıldığında, fruktoz insülin ve leptin salgılanmasının yetersizliği ve ghrelinin baskılanmasıyla ilişkilidir. (Leptin size ne zaman tok olduğunuzu, Ghrelin ise ne zaman aç olduğunuzu söyler.)
• Glikoz seviyemizi yükseltir
• İnsülin direnci gelişimine neden olur
• Çok iyi kilo / yağ yapar
• Trigliseriti yükseltir
• Karaciğer Hasarı yapar. (Fruktozun aşırı tüketimi)
• Kalp Hastalığına yol açar. (Fruktozun aşırı tüketimi)
• Diyabet – Şeker hastaığı gelişimine neden olur. (Fruktozun aşırı tüketimi)
• Bu yağlar hücre üzerindeki reseptörleri bozar
• Bunlara insülin reseptörleri de dahil olup diyabetin kapısını aralar
• Apo-B100 reseptörleri bozulur ve kolesterol hücreye giremez kanda kalır, damarlar tıkanır.

LDL üzerinde Apo-B100 proteinleri bulunur, hücrelerde de Apo-B100 reseptörleri vardır.
Hücredeki reseptörler bozulursa LDL hücreye giremez ve kanda kalır, damar tıkanır
Yani aslında sorun LDL değil, hücreye giremediği icin kanda yüksek kalması

Konunu Ayrıntılarını Okumayı Sevenler Devam Edebilirler

Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu (HFCS) eklenen endüstriyel gıdaların raf ömrünü de uzatır. (Ketçap, fıstık ezmesi ve soğuk etler gibi asitli gıdaların tazeliğini, tatlılığını ve dolayısı ile karlılığını arttırır.)

HFCS’nin iki bileşeni olan glikoz ve fruktoz, birçok gıdada doğal olarak bulunur ve sağlığımız için önemlidir. Sorunlar, bu şekerlerin gıda ve içecek ürünlerine eklenmesiyle ortaya çıkabilir.

Gıda üreticilerin önemli bir kısmının önceliği siz müşterilerinin sağlığını değil gıda tüketiminizi (kendi satışlarını) her geçen gün daha da arttırmaktır. Bu sebeple Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu‘nu (HFCS) farklı isimlerle ürünlerine koymakta ve etiketlemektedirler.

KARBONHİDRAT TÜKETİMİNİZİ KISITLAYIN

• Tüketmeyi düşündüğünüz gıdaları satın alırken etiketlerini (içeriklerini) dikkatle kontrol edin. Öncelikle doğal yani işlenmemiş gıdaları tercih edin.
• Nadiren Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu (HFCS) içeren gıda tüketebilirsiniz. Dünyanın sonu değil lakin nadiren olması kaydı ile.

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu İçeceklerinin Aşırı Tüketimi Bozulmuş Glikoz Toleransına Neden Olur https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8150719/

Yüksek fruktozlu mısır şurubu, enerji alımı ve iştah düzenlemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19064539/

Diyetle Alınan Fruktozun Kronik Hastalıkların Gelişmesinde ve Prognozunda Etkisi Var mı? https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8127591/

Mısır Şurubunun Metabolizmada Oluşturduğu Anarşi Ve Hastalıklarla İlişkisi https://acikerisim.kku.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12587/305

Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubunun immün yağlanması ve Obezite Gelişimi ile İlişkisi https://www.researchgate.net/publication/352040723_Yuksek_Fruktozlu_Misir_Surubunun_Karaciger_Yaglanmasi_ve_Obezite_Gelisimi_ile_Iliskisi

Paketlenmiş gıda tedarikinde eklenen şekerler ve besleyici olmayan tatlandırıcı kullanımındaki küresel eğilimler: halk sağlığı açısından itici güçler ve etkileri https://www.cambridge.org/core/journals/public-health-nutrition/article/global-trends-in-added-sugars-and-nonnutritive-sweetener-use-in-the-packaged-food-supply-drivers-and-implications-for-public-health/A6375EB569DCDA4899730EC40C69D1CC

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

İnsülin direnci, kas, yağ ve karaciğerdeki hücrelerin pankreas tarafından üretilen insüline iyi yanıt vermemesi sonucu bu hücrelerin kandan glikozu kolayca alamaması ve kan şekerini kontrolde tutamaması durumudur.

ÖRNEK:
Açlık glikoz 90 (70 – 100 mg/dl aralığında olduğu için normal diyoruz.)
Açlık insülin 15 ( 2.0 – 24.9 uIU/mL aralığında olduğu için normal diyoruz.)

İki değer de normal. Şimdi HOMA-IR yi hesaplayalım:

Dikkat edin. Kan şekeri 90 normal, İnsülin 15 normal olmasına rağmen HOMA-IR değeri 3,333

Eğer HOMA-IR 2.5 üzeri ise insülin direnciniz var demektir.

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.