Bu nedenle, ilk yardımın etkinliğini belirleyen unsurlardan biri yalnızca eğitilmiş personelin varlığı değil, aynı zamanda doğru ve eksiksiz donatılmış bir ilk yardım dolabının işyeri ortamında hazır bulunmasıdır.

İlk yardım dolabının içeriği, yalnızca pansuman malzemeleri ile sınırlı olmayan, çevresel risklere, çalışma ortamına ve faaliyet türüne uygun hazırlanmış, standardize edilmiş bir güvenlik unsuru oması gerekir.

Dünya genelinde birçok ülke, bu kritik ihtiyacı düzenlemek üzere ulusal mevzuatlar ve teknik standartlar yayınlamıştır; bazıları ise bunları bağlayıcı hukuk normu haline getirerek işverenlere açık sorumluluklar yüklemiştir.

Almanya’nın DIN 13157 ve DIN 13169 standartları, İngiltere’nin HSE L74 rehberi, ABD’nin OSHA yönetmeliği ile desteklenen ANSI Z308.1 standardı ve Fransa’nın INRS rehberi bu konuda öne çıkan örnekler arasındadır.

Lakin ülkemizde İş Sağlığı ve güvenliği Tüzüğünün iptali sonrası İlk yardım dolabı içeriğini belirleyici ve/veya emredici bir hüküm içeren düzenleme yapılmamıştır. İşyeri hekimlerinin takdirine ve işverenlerin keyfine – oluruna bırakılmış olan ilk yardım dolabı içeriği, genel olarak basit pansuman malzemeleri ile belirlenme/tamamlanma eğilimi gelişmiştir.

Bu sebeple; İlk yardım dolabı içeriğini yasal olarak belirlemiş ve uygulayan ülkeleri sistematik bir tabloyla sunarak işletmelerin riskleri, bulunduğu yer, çalışan sayısısı ve daha pek çok kriter gözetilerek iyi uygulamalardan örnek alınabileceği hatta daha da geliştirilebileceği inancındayım.

Sadece hangi ülkelerin bu konuda düzenleme yaptığını değil, aynı zamanda düzenleyici kurumları, standartların adını ve içeriğin yasal bağlayıcılığını da sizlere sunuyorum.

İşyeri İlk Yardım Dolabı İçeriğini Ayrıntılı Olarak Düzenlemiş ve Uygulayan Ülkeler

Ülke	Yasal Düzenleyici Kurum	İlk Yardım Seti İçeriği Yasal mı?	Standart / Belge / Yönetmelik
Almanya	DIN (Deutsches Institut für Normung), BG Bau	Evet	DIN 13157, DIN 13169
Fransa	INRS (Institut National de Recherche et de Sécurité)	Evet	Code du Travail, INRS ED 6109
Birleşik Krallık	HSE (Health and Safety Executive)	Evet	Health and Safety (First-Aid) Regulations 1981, HSE L74
ABD	OSHA (Occupational Safety and Health Administration)	Evet (dolaylı)	29 CFR 1910.151, ANSI/ISEA Z308.1-2021 (tavsiye niteliğinde)
Kanada	CCOHS (Canadian Centre for Occupational Health and Safety)	Evet	CSA Z1220-17, eyalet yönetmelikleri
Avustralya	Safe Work Australia	Evet	Model Work Health and Safety Regulations 2011, First Aid Code of Practice
İsveç	Arbetsmiljöverket (İsveç İş Ortamı Kurumu)	Evet	AFS 1999:07

Almanya

• Kurum: DIN (Deutsches Institut für Normung), BG Bau (İnşaat sektörüne özel mesleki birlik)
• Yasal Mı?: Evet, DIN 13157 ve DIN 13169 standartlarına göre zorunlu
• Standart:
  • DIN 13157: Küçük ve orta ölçekli işletmeler için
  • DIN 13169: Büyük işyerleri ve sanayi kuruluşları için
• İçerik Örnekleri:
  • Steril gazlı bez (6–12 adet)
  • Üçgen bandaj (2 adet)
  • Yara bandı seti (40–60 parça)
  • Steril kompres (6–10 adet)
  • İlk yardım battaniyesi (1 adet)
  • Tıbbi makas, eldiven (4–8 çift)
  • CPR maskesi

Fransa

• Kurum: INRS (Institut National de Recherche et de Sécurité)
• Yasal Mı?: Evet, Code du Travail (Çalışma Yasası) uyarınca zorunlu
• Belge / Standart: INRS ED 6109 rehberi (zorunlu uygulama rehberi)
• İçerik Örnekleri:
  • Tek kullanımlık eldiven
  • Antiseptik solüsyon
  • Yara bandı, makas
  • Soğuk kompres
  • Turnike (opsiyonel ama tavsiye edilir)
  • Göz yıkama solüsyonu (kimyasal ortamlar için zorunlu)

Birleşik Krallık

• Kurum: HSE (Health and Safety Executive)
• Yasal Mı?: Evet, The Health and Safety (First-Aid) Regulations 1981 kapsamında uygulanır
• Rehber: HSE Approved Code of Practice (ACOP) – L74
• İçerik Örnekleri:
  • 1 adet ilk yardım kitabı
  • 2 üçgen bandaj
  • En az 20 yara bandı (çeşitli boyutlarda, hipoalerjenik)
  • 2 steril göz pedi
  • 6–10 adet antiseptik mendil
  • 1 çift vinil eldiven
  • İlk yardım afişi / talimatları

ABD

• Kurum: OSHA (Occupational Safety and Health Administration)
• Yasal Mı?: Evet, 29 CFR 1910.151‘e göre ilk yardım donanımı zorunlu
• Rehber: ANSI/ISEA Z308.1-2021 standardı (bağlayıcı olmasa da OSHA uygulamasında esas alınır)
• İçerik Örnekleri:
  • 16 adet yara bandı (1×3 inç)
  • 1 antiseptik pomad tüpü
  • 6 antiseptik mendil
  • 4 adet gazlı bez (3×3 inç)
  • 1 CPR solunum bariyeri
  • 2 çift eldiven
  • Göz yıkama solüsyonu (kimyasal teması varsa)

Kanada

• Kurum: CCOHS (Canadian Centre for Occupational Health and Safety)
• Yasal Mı?: Evet, eyalet bazında değişmekle birlikte genel kurallar var
• Rehber: CSA Z1220-17 (First aid kits for the workplace)
• İçerik Örnekleri:
  • Yara bandı seti
  • Steril sargı bezleri
  • Turnike, soğuk kompres
  • Göz yıkama kabı veya sıvısı
  • Solunum maskesi
  • Kullanım kılavuzu (İngilizce ve Fransızca)

Avustralya

• Kurum: Safe Work Australia
• Yasal Mı?: Evet, Model Work Health and Safety Regulations 2011 kapsamında zorunlu
• Rehber: Code of Practice – First Aid in the Workplace
• İçerik Örnekleri:
  • En az 25 yara bandı
  • En az 5 steril gazlı bez
  • 2 antiseptik solüsyon
  • Acil iletişim kartı
  • Yara temizleme sıvısı
  • İlk yardım rehberi

İsveç

• Kurum: Arbetsmiljöverket (İsveç İş Ortamı Kurumu)
• Yasal Mı?: Evet, AFS 1999:07 sayılı düzenlemeyle zorunlu
• İçerik Örnekleri:
  • Turnike, CPR maskesi
  • Buz torbası, eldiven
  • Gazlı bez, steril sargı
  • Göz duşu (gerekiyorsa)

Genel Gözlem ve Tekrar

Ülke	İçerik Standardı	Yasal Zorunluluk	Rehber / Bağlayıcılık
Almanya	DIN 13157/69	Zorunlu	Yasal ve bağlayıcı
Fransa	INRS ED6109	Zorunlu	Resmî rehber
Birleşik Krallık İngiltere	HSE L74	Zorunlu	ACOP niteliğinde
ABD	ANSI Z308.1	Zorunlu (OSHA’ya bağlı)	Tavsiye edilen içerik, eyalet bazlı yorumlanabilir
Kanada	CSA Z1220-17	Zorunlu	Eyaletlere göre değişir
Avustralya	Code of Practice	Zorunlu	Federal düzenleme
İsveç	AFS 1999:07	Zorunlu	Mevzuata dayalı

Türkiye’de Durum

• Kurum: T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Yasal mı?: İlk yardım dolabı bulundurmak zorunludur. Lakin içeriği yönetmeliklerde net belirtilmemiştir.
• Uygulama: İşyerlerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre “ilkyardımcı bulundurma” ve “ilkyardım malzemesi sağlama” zorunludur.
• İçerik önerisi: Net olarak belirlenmiş değil…

İlk yardım dolabının içeriğini yasal güvenceye bağlayan ülkelerin uygulamaları, yalnızca mevzuat başarısı değil aynı zamanda insan hayatına verilen önemin göstergesidir. Bir işyerinde, doğru malzeme ile donatılmış bir ilk yardım dolabı; zamanında yapılan basit bir müdahale ile bir çalışanın hayatını kurtarabilir, yaralanmanın boyutunu azaltabilir veya kalıcı sakatlıkların önüne geçebilir.

Bu yazı ile; işyerlerinde daha güçlü, mevzuata uygun ve yaşam koruyucu ilk yardım sistemlerinin kurulmasına katkı sağlamak amacındayım. Gelecekte, ulusal düzenlemelerde içerik standardının açık biçimde tanımlanması ve periyodik kontrol sistemine entegre edilmesiyle, iş kazalarının sonuçları daha etkin biçimde yönetilebileceğini düşünüyorum.

Unutulmamalıdır:
“Hayat, dakikaların içinde saklıdır. Ve o dakikaların kaderi, hazır bir ilk yardım dolabına bağlı olabilir.”

İlk Yardımda İlk Tercihiniz Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi

Tetkik OSGB ile Hemen Tanışın!

Hayat Kurtarmak Bir Eğitim Kadar Yakın!

Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi ile Hazırlıklı Olun!

İlk yardım eğitimi, yalnızca bir yasal mecburiyet değil; bir yaşam bilincidir.
Tetkik İlk Yardım Eğitim Merkezi, bu bilinci kurumlara, çalışanlara ve topluma kazandırmak için burada.

Hayat kurtarmak, sadece sağlıkçılara bırakılmayacak kadar önemlidir.
Siz de ilk adımı atın – Tetkik ile bilinçli olun, fark yaratın.

Hizmetlerimiz Laboratuvar ve muayene ile de sınırlı değil.

İlk yardımcı olmak isteyenler eğitimlerimize katılabilirler.

Hijyen Mesleki Eğitim Belgesi almak isteyenlere de çözümümüz mevcut.

Mesleki Eğitim Belgesi için yine sizlere destek veriyoruz.

İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili tüm konularda her daim sizlerin hizmetindeyiz.

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun