Bu nedenle olay sadece işvereni değil; tam zamanlı ya da yarı zamanlı fark etmeksizin iş güvenliği uzmanını da doğrudan ilgilendirir. Çünkü iş güvenliği uzmanı artık yalnızca “evrak düzenleyen” bir teknik personel değildir. Hukuken; riskleri gören, bildiren, yazan ve gerekirse durduran kişidir.

Sizlere, bir çalışanın işyerinde kalp krizi geçirerek ölmesi halinde tam zamanlı ve yarı zamanlı iş güvenliği uzmanının hangi durumlarda suçlu bulunabileceğini, hangi kanun ve maddeleri ihlal etmiş sayılacağını ve hangi cezalarla karşılaşabileceğini aşağıda ayrı ayrı değerlendireceğim.

1. OLAYIN HUKUKİ ÇERÇEVESİ: KALP KRİZİ VE İŞ KAZASI

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Madde 13 açık:

Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen ve ölümle sonuçlanan olay iş kazasıdır.

Dolayısıyla işyerinde geçirilen kalp krizi, çoğu durumda iş kazasıdır.

Bu tespitten sonra soru şudur:
“Bu ölümde kim kusurlu?”

İşte burada iş güvenliği uzmanının yaptığı ya da yapmadığı her şey masaya yatırılır.

BÖLÜM 1

Tam Zamanlı İş Güvenliği Uzmanının Sorumluluğu

Tam zamanlı iş güvenliği uzmanı, işyerinde sürekli bulunan, iş organizasyonunu bilen, süreçlere hâkim olan kişidir. Bu nedenle sorumluluk alanı çok daha geniştir.

Tam Zamanlı Uzmanın Temel Hukuki Dayanağı

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Madde 8

İş güvenliği uzmanı:

• Risk değerlendirmesine katılmak
• Tehlikeleri belirlemek
• Önlem önerilerini yazılı sunmak
• Uygulanıp uygulanmadığını izlemek
• Hayati tehlike varsa bildirim yapmak

zorundadır.

Risk Değerlendirmesi Kusuru (Tam Zamanlı)

Kalp krizine yol açabilecek riskler:

• Aşırı sıcak ortam
• Ağır fiziksel efor
• Uzun mesai
• Gece vardiyası
• Psikososyal stres
• Gürültü
• Kimyasal maruziyet

Eğer risk değerlendirmesinde:

• “Kardiyovasküler riskler” yoksa
• Vardiya ve mesai etkisi değerlendirilmemişse
• Psikososyal riskler yazılmamışsa

tam zamanlı uzman doğrudan kusurludur.

İhlal edilen mevzuat:

• 6331 Md.10
• Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6

Yazılı Uyarı Yapmamak (En Kritik Kusur)

Benim gördüğüm davalarda en yıkıcı soru şudur:

“Uzman bu riski yazılı olarak bildirdi mi?”

Eğer tam zamanlı uzman:

• Aşırı çalışmayı biliyor
• Ağır iş yükünü görüyor
• Sağlık risklerini fark ediyor
  ama yazılı bildirim yapmıyorsa, artık “ihmal” değil kusur vardır.

İhlal:

• 6331 Md.8
• İş Güvenliği Uzmanlarının Görev Yetki Yönetmeliği

Çalışmayı Durdurma Sürecini İşletmemek

6331 sayılı Kanun
Madde 13

Hayati tehlike varsa çalışma durdurulur.

Kalp krizi riski:

• Bilinen kalp hastası
• Aşırı sıcak + ağır iş
• Uzun vardiya

birlikteyse hayati tehlikedir.

Buna rağmen tam zamanlı uzman susmuşsa:

→ Ağır kusur oluşur.

Tam Zamanlı Uzman İçin Ceza Senaryoları

Senaryo 1

Riskler yazılmamış, ölüm gerçekleşmiş

• TCK 85 – Taksirle ölüme neden olma
• 2–6 yıl hapis

Senaryo 2

Risk biliniyor, yazılı bildirim yok

• TCK 22 – Bilinçli taksir
• Ceza %50 artırılır
• 3–9 yıl hapis

Senaryo 3

Birden fazla ihmal

• TCK 85/2
• 2–15 yıl hapis

BÖLÜM 2

Yarı Zamanlı İş Güvenliği Uzmanının Sorumluluğu

Şimdi çok kritik bir noktaya geliyorum.

Yarı zamanlı iş güvenliği uzmanları arasında çok yaygın bir yanlış inanış var:

“Ben ayda birkaç saat geliyorum, sorumluluğum sınırlı.”

Bu hukuken doğru değildir.

Yarı Zamanlı Uzmanın Hukuki Statüsü

Mevzuat, tam zamanlı–yarı zamanlı ayrımı yapmaz.
Sorumluluk görev alanı ve yapılan iş üzerinden değerlendirilir.

Yani:

• Risk değerlendirmesine imza attıysan
• Deftere yazdıysan
• Tespit–öneri sunduysan

sorumlusun.

Yarı Zamanlı Uzmanın En Büyük Riski: İmza

Yarı zamanlı uzman genellikle:

• Risk değerlendirmesine imza atar
• Yıllık planları onaylar

Ama sahayı yeterince görmez.

Eğer imza attığı risk analizinde:

• Kardiyak risk yoksa
• Vardiya etkisi yoksa

ölüm halinde uzman doğrudan sorumlu olur.

“Görmedim” Savunması Neden Çöküyor?

Mahkemelerin yaklaşımı nettir:

“İmza attıysan, gördün sayılırsın.”

Yarı zamanlı uzmanın:

• İşyerine az gelmesi
• İşverene bağımlı olması

mazeret sayılmaz.

Yarı Zamanlı Uzman İçin Ceza Senaryoları

Senaryo 1

Eksik risk analizi + ölüm

• TCK 85
• 2–6 yıl hapis

Senaryo 2

Risk biliniyor, yazılı uyarı yok

• Bilinçli taksir
• 3–9 yıl hapis

Senaryo 3

Sahaya hiç girmeden imza

• Ağır kusur
• Belge iptali + hapis

Belge ve Meslek Sonuçları (Her İki Uzman İçin)

• Yetki askıya alma
• Belge iptali
• OSGB sözleşme feshi
• Mesleki itibar kaybı

Bunlar çoğu zaman hapis cezasından daha yıkıcı olur.

İş güvenliği uzmanı, “Ben söyledim ama dinlemediler” deme lüksüne sahip değildir.
Bunu yazılı hale getirmediyse, hukuken söylememiş sayılır.

Tam zamanlı ya da yarı zamanlı fark etmez.
İmza atan, sorumludur.

Bir çalışanın işyerinde kalp krizi geçirerek ölmesi halinde mahkeme şu soruyu sorar:

“Bu risk öngörülebilir miydi?”

Cevap “evet” ise, dosya kapanmaz.
Cevap “evet ama uzman yazmadıysa”, artık bu bir meslek sorumluluğu değil, ceza dosyasıdır.

Benim için en çarpıcı gerçek şudur:

İş güvenliği uzmanlığı artık teknik bir görev değil, yüksek cezai sorumluluk taşıyan bir meslektir.
Ve bu sorumluluk, sahaya girildiği gün değil; imza atıldığı an başlar.

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

Çalışanın işyerinde kalp krizi sonucu ölmesi halinde işyeri hekiminin sorumluluğu; yaptığı her muayene, yazdığı her rapor, görmezden geldiği her risk ve alımasını yazılı önermediği her önlem üzerinden tek tek incelenir. Eğer hekim, mevzuatın kendisine yüklediği yükümlülükleri ihmal etmişse, yalnızca idari değil, doğrudan ceza hukuku kapsamında yargılanması ve hapis cezası alması dahi mümkündür.

Sizler için, bir işyeri hekiminin bu tür bir olayda suçlu bulunmasına yol açabilecek tüm olası kusurları; iş sağlığı, güvenliği ve ceza hukuku açısından, ihlal edilen kanun ve yönetmelikleriyle birlikte ayrıntılı olarak aşağıda değerlendireceğim.

1. Olayın Hukuki Niteliği: Kalp Krizi = İş Kazası İncelemesi

Biliyoruz ki:
Bir çalışan işyerinde kalp krizi geçirerek ölürse, olay çoğu durumda iş kazası olarak kabul edilir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Madde 13’e göre:

Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen ve ölümle sonuçlanan olaylar iş kazasıdır.

Bu durumda olay yalnızca işveren açısından değil, işyeri hekimi açısından da soruşturulur.

Çünkü işyeri hekimi:

• Çalışanın sağlık durumunu bilmek,
• Riskleri belirlemek,
• Uygunsuzluğu raporlamak,
• Gerekirse çalıştırılamaz kararı vermek,
• Acil müdahale sistemini kurmak/kurulması için gerekli yazılı bildirimleri yapmak

ile yükümlüdür.

Eğer bu yükümlülüklerden biri ihlal edilmişse, ölüm ile illiyet bağı kurulabilir

2. İşyeri Hekiminin Temel Yasal Sorumlulukları

2.1. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Madde 8 – İşyeri Hekimi Görev ve Yetkileri

İşyeri hekimi:

• Çalışanların sağlık gözetimini yapmak,
• Riskleri değerlendirmek,
• Uygunsuzlukları işverene yazılı bildirmek,
• Hayati risk varsa Bakanlığa bildirmek,
• Sağlık raporlarını doğru düzenlemek,
• Acil durum planlarına katkı vermek

zorundadır.

Bu yükümlülüklerden herhangi biri ihlal edilirse hekim kusurlu sayılabilir.

3. Sağlık Gözetimi Yapmamak veya Yetersiz Yapmak

3.1. 6331 Sayılı Kanun Madde 15

Sağlık gözetimi zorunluluğu

İşyeri hekimi:

• İşe giriş muayenesi yapmak
• Periyodik muayene yapmak
• Kronik hastaları izlemek
• Riskli çalışanları takip etmek zorundadır.

Eğer kalp krizi geçiren çalışanda:

• Hipertansiyon
• Kalp hastalığı
• Obezite
• Diyabet
• Kolesterol yüksekliği
• Sigara bağımlılığı
• Ailede kalp hastalığı öyküsü

varsa ve hekim bunları tespit etmemiş veya izlememişse:

→ Sağlık gözetimi ihlali oluşur.

Bu durumda hekim:

İşyeri Hekimi Yönetmeliği
Madde 9 ve 10’u ihlal etmiş sayılır.

Sonuç:

• İdari para cezası
• Belge askıya alınması
• TCK kapsamında ceza davası

4. “Çalışamaz” veya “Uygun Değil” Raporu Vermemek

Eğer çalışan kalp hastası ise ve:

• Ağır işte çalışıyorsa
• Gece vardiyasındaysa
• Aşırı stresli işteyse
• Sıcak ortamdaysa

işyeri hekimi:

“Bu işte çalışamaz”
veya
“Şu şartla çalışır”

raporu vermek zorundadır.

Bu yapılmadıysa:

İhlal edilen mevzuat:

İşyeri Hekimi Yönetmeliği
Madde 7 – Sağlık gözetimi
Madde 9 – Risk değerlendirmesine katılım

Eğer hekim hastalığı biliyor ve çalışmasına izin veriyorsa:

→ Bilinçli taksir oluşabilir.

5. Risk Değerlendirmesine Katılmamak

6331 Madde 10

Risk değerlendirmesi zorunluluğu

İşyeri hekimi risk değerlendirmesine katılmak zorundadır.

Kalp krizi riskini artıran faktörler:

• Aşırı sıcak
• Aşırı efor
• Gece vardiyası
• Uzun mesai
• Psikososyal stres
• Gürültü
• Kimyasallar

Eğer hekim bu riskleri yazılı olarak belirtmemişse:

→ Kusurlu sayılır.

6. İşverene Yazılı Uyarı Yapmamak

En kritik noktalardan biri:

İşyeri hekimi risk gördüğünde işverene yazılı bildirim yapmak zorundadır.

6331 Madde 8

Hayati tehlike varsa:
→ Bakanlığa bildirmek zorunda.

Eğer hekim:

• Kalp hastası çalışanı biliyor
• Ağır işte çalıştığını biliyor
• Yazılı uyarı yapmıyor

ise ağır kusur oluşur.

Mahkemeler şu soruya bakar:
“Yazılı uyarı var mı?”

Yoksa:
→ Hekim sorumlu olur.

7. Acil Müdahale Sistemi Kurmamak/kurulması için gerekli yazılı bildirimleri yapmak

Kalp krizinde ilk 5 dakika kritik.

İşyeri hekimi:

• İlk yardım sistemi kurmak
• Eğitim vermek
• Acil ekip oluşturmak
• AED önerisinde bulunmak

zorundadır.

İhlal edilen mevzuat:

6331 Madde 11
Acil durum planı

İlk Yardım Yönetmeliği

Eğer:

• İlk yardımcı yok
• Eğitim yok
• Müdahale gecikti
• Ambulans geç çağrıldı

ve hekim sistem kurmadıysa:

→ ölüm ile illiyet bağı kurulabilir.

8. Türk Ceza Kanunu Açısından Hekim Sorumluluğu

TCK 85 – Taksirle Ölüme Neden Olma

Eğer hekimin ihmali ölümle bağlantılıysa:

2 yıldan 6 yıla kadar hapis.

Birden fazla kusur varsa:
2–15 yıl arası hapis.

TCK 22 – Bilinçli Taksir

Hekim riski biliyor ama önlem almıyorsa:

Ceza artırılır.

Örnek:

• Kalp hastası olduğunu biliyor
• Ağır işte çalıştırıldığını biliyor
• Sessiz kalıyor

Bu durumda bilinçli taksir oluşur.

Ceza %50 artar.

9. Görevi Kötüye Kullanma

TCK 257

Görevini ihmal eden kamu görevlisi benzeri sorumluluk.

OSGB hekimi de sorumlu tutulabilir.

Ceza:
6 ay – 2 yıl hapis.

10. Olası Ceza Senaryoları

Senaryo 1

Sağlık muayenesi yapılmamış

İhlal:
6331 Md.15

Ceza:
İdari para cezası
2–6 yıl hapis (ölüm varsa)

Senaryo 2

Kalp hastası biliniyor, rapor verilmemiş

İhlal:
İşyeri Hekimi Yönetmeliği
TCK 85

Ceza:
3–9 yıl hapis
Bilinçli taksir artışı

Senaryo 3

Riskler yazılı bildirilmemiş

İhlal:
6331 Md.8

Ceza:
Hapis + belge askıya alma

Senaryo 4

Acil müdahale sistemi yok

İhlal:
6331 Md.11

Ceza:
2–6 yıl hapis
Tazminat sorumluluğu

11. Tazminat Sorumluluğu

Hekim:

• İşverenle birlikte kusurlu bulunabilir
• Maddi tazminat davasına dahil edilir
• SGK rücu davası açabilir
• Mesleki sorumluluk sigortası devreye girer

Milyon TL’lik davalar mümkündür.

12. Hekimin Belge ve Meslek Riski

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı:

• Belge askıya alma
• Yetki iptali
• OSGB sözleşme iptali

uygulayabilir.

13. Değerlendirmem

Bu tür bir olayda en çarpıcı gerçeğin şu olduğunu düşünüyorum:
İşyeri hekimliği sadece “işe giriş / periyodik muayene yapmak – reçete yazmak” değildir.

İşyeri hekimi:

• Riskleri gören,
• Yazılı uyaran,
• Gerekirse işi durduran,
• Çalışanı koruyan

kişidir.

Eğer bir çalışan işyerinde kalp krizi geçirerek ölüyorsa ve hekim:

• Hastalığı fark etmemişse
• Fark edip raporlamamışsa
• Uygunsuzluğu yazmamışsa
• İşvereni zorlamamışsa
• Acil sistemi kurmamışsa/kurulması gerekliğini yazmamışsa

soru şu olur:

“Bu ölüm gerçekten kaçınılmaz mıydı, yoksa ihmal sonucu mu gerçekleşti?”

Eğer mahkeme ikinci ihtimale inanırsa, işyeri hekimi için süreç yalnızca mesleki bir soruşturma olmaktan çıkar; ağır ceza yargılamasına dönüşür.

Ve şunu açıkça ifade ediyorum:
İşyeri hekimi artık yalnızca sağlık danışmanı değil, hukuki sorumluluğu son derece ağır olan risk yöneticisidir.

Attığı her imza, yazmadığı her rapor ve görmezden geldiği her sağlık riski; bir gün ceza dosyasında karşısına çıkabilecek potansiyel bir delildir.

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun