1 Şubat 2026

İSG’de Sualtı -2- Su Altında Fizyolojik Maruziyetler ve Termal Riskler

2. Su Altında Fizyolojik Maruziyetler ve Termal Riskler

2.1. Su Altı Ortamının İnsan Fizyolojisine Temel Etkileri

Su altı, insan organizması için doğal olmayan ve zorlayıcı bir çalışma ortamıdır. İSG açısından değerlendirdiğimizde dalgıç; aynı anda termal, hidrostatik, solunumsal ve dolaşımsal stres altındadır.

Temel fark:

Hava ortamında: Isı kaybı sınırlıdır
Su ortamında: Isı kaybı çok hızlıdır

Su, havaya kıyasla yaklaşık 25 kat daha fazla ısı iletkenliğine sahiptir.

Bu tek başına dalış elbisesini hayati bir KKD haline getirir.

2.2. Vücut Isı Dengesinin (Termoregülasyon) Temelleri

İnsan vücudu çekirdek ısısını 36,5–37,5 °C aralığında tutmaya çalışır.

Isı dengesi şu mekanizmalarla sağlanır:

Metabolik ısı üretimi
Deri damarlarının vazodilatasyonu / vazokonstriksiyonu
Terleme (suda etkisizdir)
Kas aktivitesi (titreme)

⚠️ Su altında terleme ve hava ile temas yoktur, bu nedenle ısı kaybı telafi edilemez.

2.3. Su Altında Isı Kaybı Mekanizmaları

2.3.1. İletim (Conduction)

Soğuk su, vücuttan ısıyı doğrudan çeker
Elbise yoksa veya yetersizse → çok hızlı hipotermi

Dalış elbisesi:

Su ile cilt arasına yalıtkan tabaka koyar
Isı transferini yavaşlatır

2.3.2. Konveksiyon

Elbise içine giren suyun hareketi ısı kaybını artırır
Geniş veya bol elbise → sürekli su sirkülasyonu

⚠️ İSG açısından:

“Bol elbise = daha rahat” algısı yanlıştır.

2.3.3. Radyasyon (İkincil Etki)

Su altında sınırlıdır ancak uzun dalışlarda etkisi birikir

2.3.4. Solunum Yoluyla Isı Kaybı

Soğuk ve kuru gaz solunması
Regülatör ile ısı kaybı
Uzun dalışlarda çekirdek ısıyı anlamlı düşürür

2.4. Hipotermi: Tanım, Evreler ve Klinik Önemi

2.4.1. Tanım

Hipotermi:

Çekirdek vücut ısısının 35 °C altına düşmesi

Dalışta çoğu zaman:

Hafif ama sinsi seyreder
Dalgıç fark etmeden performans kaybı yaşar

2.4.2. Hipoterminin Evreleri

Evre	Isı (°C)	Klinik Bulgular
Hafif	35–32	Titreme, refleks yavaşlama
Orta	32–28	Koordinasyon bozukluğu
Ağır	<28	Bilinç kaybı, aritmi

⚠️ Hafif hipotermi, iş kazaları açısından en tehlikeli evredir çünkü dalgıç dalışa devam eder.

2.5. Soğuğun Dolaşım Sistemi Üzerine Etkileri

2.5.1. Periferik Vazokonstriksiyon

El, ayak ve yüzde damarlar daralır
Kan çekirdeğe yönlendirilir

Sonuç:

El becerisi azalır
Ekipman kullanımı zorlaşır

İSG açısından:

Acil durumda müdahale süresi uzar.

2.5.2. Kardiyovasküler Yük

Soğuk maruziyeti:

Kalp hızını artırır
Kan basıncını yükseltir

Riskli gruplar:

Hipertansiyon
Koroner arter hastalığı öyküsü olanlar

2.6. Soğuğun Kas-İskelet Sistemi Üzerine Etkileri

Kas sertliği
Kuvvet azalması
İnce motor beceri kaybı

Bu durum:

Regülatör değişimi
Acil durum prosedürleri
İniş-çıkış kontrolü

gibi kritik görevleri etkiler.

2.7. Soğuğun Sinir Sistemi ve Bilişsel Fonksiyonlara Etkisi

Hafif hipotermide bile:

Dikkat azalır
Karar verme yavaşlar
Risk algısı bozulur

İSG açısından bu durum:

“Gizli performans düşüşü” olarak tanımlanır.

2.8. Termal Stres ve İş Kazası İlişkisi

Araştırmalar göstermektedir ki:

Soğuk maruziyet süresi arttıkça
Hata yapma oranı yükselir

Dalış elbisesi bu zincirde:

Birincil önleyici faktördür

2.9. İşyeri Hekimi Açısından Değerlendirme Kriterleri

Bir dalgıç için şu sorular sorulmalıdır:

Planlanan su sıcaklığı nedir?
Dalış süresi kaç dakikadır?
Tek mi çoklu dalış mı?
Fiziksel efor düzeyi nedir?
Dalgıcın yağ oranı / vücut kitle indeksi?

Bu parametreler elbise kalınlığını ve tipini belirler.

2.10. Termal Risklerin Önlenmesinde Dalış Elbisesinin Rolü

Dalış elbisesi:

Isı kaybını yavaşlatır
Dalgıcın emniyetli çalışma süresini uzatır
Yorgunluk ve hata riskini azaltır

İşyeri hekimi açısından:

Doğru elbise seçimi = doğrudan iş kazası önleme

2.11. Bölüm 2 de Vermek İstediğim Ana Mesajım

Su altı termal açıdan agresif bir ortamdır
Hipotermi sadece “üşüme” değildir
Performans, güvenlik ve sağlık sorunudur
Dalış elbisesi tıbbi öneme sahip KKD’dir

İSG’de Sualtı -1- Dalış Elbisesi Nedir? Koruyucu Donanım Tanımı

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Bilginin paylaştıkça çoğalacağı düşüncesi ve sizlere daha iyi hizmet verme azmi ile her gün daha da iyiye ilerlemede bizlere yorumlarınız ve katkılarınız ile yardımcı olursanız çok seviniriz. https://g.page/r/CTHRtqI0z0gjEAE/review

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hukuki tavsiye yerini alamaz. Web sitemizdeki yayınlardan yola çıkarak, işlerinizin yürütülmesi, belgelerinizin düzenlenmesi ya da mevcut işleyişinizin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriğinde yer alan bilgilere istinaden profesyonel hukuki yardım almadan hareket edilmesi durumunda meydana gelebilecek zararlardan firmamız sorumlu değildir. Sitemizde kanunların içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

Ayrıca;
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni1 Şubat 2026

30 Ocak 2026

Masa Başı Çalışanlar İçin Kan Dolaşımında Denge Rehberi – 5

5. Beslenme ve Sıvı Alımı

Kan dolaşımı, yalnızca fiziksel hareketlerle değil, doğru beslenme ve yeterli sıvı alımıyla da doğrudan ilişkilidir. Vücudun damar yapısını, kanın akışkanlığını, hücrelerin oksijenlenmesini ve enerji üretimini etkileyen en temel faktörlerden biri, bireyin beslenme alışkanlıklarıdır. Özellikle masa başında uzun süre geçiren çalışanlarda, hareketsizlikle birleşen yetersiz beslenme veya yanlış sıvı tüketimi, dolaşım sisteminde önemli dengesizliklere neden olabilir.

Bu bölümde, kan dolaşımını destekleyen besin gruplarından, su tüketimi alışkanlıklarına, kafein ve alkolün etkilerine kadar bilimsel temelli, uygulanabilir ve kültürel olarak Türkiye iş ortamına uygun yaklaşımlar sunulmaktadır.

5.1 Dolaşımı Destekleyen Besinler

5.1.1 Temel İlkeler

Dolaşım dostu bir beslenme planının üç ana ilkesi vardır:

Damar elastikiyetini korumak ve inflamasyonu azaltmak.
Bu, antioksidanlardan zengin gıdalar (özellikle sebze, meyve ve tam tahıllar) ile mümkündür.
Kan viskozitesini (akışkanlığını) optimize etmek.
Omega-3 yağ asitleri ve yeterli su alımı, kanın pıhtılaşma eğilimini azaltır.
Kardiyometabolik dengeyi sağlamak.
Yani kolesterol, trigliserid ve glikoz seviyelerini dengede tutmak.

Bu ilkeler doğrultusunda, hem enerji seviyesini koruyan hem de damar sağlığını destekleyen bir beslenme sistemi benimsenmelidir.

5.1.2 Dolaşımı Güçlendiren Gıda Grupları

1. Omega-3 Yağ Asitleri (Balık, Ceviz, Keten Tohumu)

Omega-3 yağ asitleri kanın akışkanlığını artırır, damar iç yüzeyindeki iltihaplanmayı azaltır.
Haftada en az iki kez somon, sardalya veya uskumru gibi yağlı balıkların tüketilmesi önerilir.
Bitkisel kaynaklar arasında keten tohumu, chia tohumu ve ceviz öne çıkar.

Ofis ortamına uygun pratik örnek:
Öğle arasında 5–6 ceviz veya 1 tatlı kaşığı keten tohumu yoğurtla karıştırılarak tüketilebilir.

2. Antioksidan Zengini Sebze ve Meyveler

Renkli sebze ve meyveler (ıspanak, pancar, yaban mersini, nar, portakal, kırmızı biber) damar elastikiyetini artırır.
Özellikle pancar suyu ve nar suyu, nitrik oksit üretimini artırarak damar genişlemesini destekler.

İş yerinde öneri:
Her sabah taze meyve ile yapılan ara öğün veya ofis mutfağında taze sıkılmış sebze suyu hazırlamak, kısa sürede bile fark yaratır.

3. Tam Tahıllar ve Lifli Besinler

Yulaf, esmer pirinç, karabuğday, tam buğday ekmeği gibi lif açısından zengin gıdalar, damar sertliğini azaltır, kolesterol dengesini korur.

Türk mutfağına uyarlanmış örnek:
Beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği, pirinç pilavı yerine bulgur pilavı tercih edilmelidir.

4. Bitkisel Yağlar (Zeytinyağı, Avokado, Ayçiçek Yağı)

Soğuk sıkım zeytinyağı, özellikle tekli doymamış yağlar açısından zengindir ve damar duvarında plak oluşumunu engeller.

İpucu:
Ofis çalışanları için hazırlanacak salatalarda margarin veya ağır soslar yerine 1 tatlı kaşığı zeytinyağı tercih edilmelidir

5. Protein Kaynakları (Tavuk, Balık, Baklagil, Yumurta)

Kas dokusu dolaşım sistemini destekler; yeterli protein, dokulara oksijen taşınmasını kolaylaştırır.
Özellikle haftada 2 gün baklagil (mercimek, nohut, kuru fasulye) tüketimi hem protein hem lif açısından önemlidir.

6. Magnezyum ve Potasyum Kaynakları (Muz, Ispanak, Badem)

Bu mineraller damar kaslarının gevşemesine yardımcı olur, kan basıncını düzenler.
Yetersizliği, el ve ayaklarda soğukluk, kas spazmları ve dolaşım yavaşlamasıyla kendini gösterebilir.

Ofiste ara öğün örneği:
Bir avuç badem + bir adet muz.

5.1.3 Türk İş Ortamına Uygun Beslenme Planı (Örnek)

Zaman	Önerilen Besin	Dolaşım Faydası
Kahvaltı	Tam tahıllı ekmek, lor peyniri, yeşillik, zeytin, haşlanmış yumurta Ceviz + taze meyve	Damar elastikiyetini korur, sabah kan basıncını dengeler Omega-3 desteği, antioksidan koruma
Ara Öğün	Gıda alımını tavsiye etmiyorum. Bitki çayı (yeşil çay, adaçayı)	Sindirim sisteminizin de dinlenmeye ihtiyacı olduğunu unutmayın..!! Dolaşım artırıcı, antioksidan etki
Öğle	Izgara tavuk/balık, bulgur pilavı, yoğurt	Protein + lif dengesi
Ara Öğün	Gıda alımını tavsiye etmiyorum. Bitki çayı (yeşil çay, adaçayı)	Sindirim sisteminizin de dinlenmeye ihtiyacı olduğunu unutmayın..!! Dolaşım artırıcı, antioksidan etki
Akşam	Sebze yemeği + tam tahıllı ekmek	Lif ve magnezyum dengesi
Gün Boyu	İdrarınızın rengi şeffaf veya çok açık sarı olacak miktarda su içilmeli	Kanın akışkanlığını korur

5.2 Su Tüketimi ve Hidratasyon

5.2.1 Su ve Kan Dolaşımı Arasındaki Doğrudan Bağlantı

Kan, %90 oranında sudan oluşur. Bu nedenle vücuttaki su oranındaki küçük bir düşüş bile kanın viskozitesini artırır, kalp yükünü artırır ve dolaşımı zorlaştırır.
Masa başı çalışanlar genellikle klimayla çalışan kapalı ortamlarda bulunur. Bu durum, fark edilmeden gelişen kronik dehidrasyona (susuzluk) yol açar.

5.2.2 Günlük Su Gereksinimi

Genel öneri:

Kadınlar için günde 2–2,5 litre,
Erkekler için 2,5–3 litre su tüketimi önerilir.

Ancak masa başı çalışanlarda ek 0,5 litre su önerilir çünkü uzun süreli oturma lenfatik dolaşımı yavaşlatır.

Basit formül:
Kilo (kg) × 0,03 = Günlük su ihtiyacı (litre)

Örneğin 70 kg bir kişi için ≈ 2,1 litre/gün.

5.2.3 Ofis İçin Uygulanabilir Sıvı Takvimi

Zaman	Uygulama	Amaç
08:30	1 bardak su (kahvaltıdan önce)	Dolaşımı uyandırmak
10:00	Bitki çayı / su	Kalp ritmini desteklemek
12:30	Öğle yemeği öncesi 1 bardak su	Sindirim kolaylığı
15:00	1 bardak su + kısa yürüyüş	Hareketsizlik sonrası denge
17:00	Bitki çayı / ılık su	Kan akışını koruma
19:00	Akşam yemeğiyle su	Hacim dengesi
Gün Sonu	1 bardak su (yavaş içilerek)	Kan yoğunluğunu düzenleme

5.2.4 İş Ortamında Su Tüketimini Artırma Stratejileri

Masa üzerinde ölçülü su şişesi bulundurun.
1 litrelik şişe, gün içinde kaç defa doldurulduğunu görsel olarak hatırlatır.
Ofis uygulamaları veya telefon alarmlarıyla hatırlatma kurun.
1 saatlik aralıklarla “su iç” hatırlatması alışkanlık kazandırır.
Tatlı gazlı içecekler yerine maden suyu tercih edin.
Elektrolit dengesini destekler.
Bitkisel çaylar (yeşil çay, ıhlamur, melisa) sıvı alımına katkı sağlar
Ancak aşırı kafein içeren türlerden (ör. siyah çay fazlası) kaçınılmalıdır.

5.3 Kafein ve Alkolün Etkileri

5.3.1 Kafein: Denge Unsuru veya Dolaşım Engeli

Kafein, uyarıcı etkisiyle geçici bir vazokonstriksiyon (damar daralması) yapabilir.
Az miktarda tüketildiğinde (günde 1–2 fincan kahve), zihinsel performansı artırabilir; ancak fazlası kan basıncını yükseltir, kalp ritmini bozabilir.

Ofis için optimum düzey:

Günde maksimum 300 mg kafein (yaklaşık 2 fincan kahve veya 4 bardak siyah çay).
Saat 15.00’ten sonra kafein alınmamalıdır, çünkü uyku kalitesini düşürür.

Alternatifler:

Kafeinsiz kahve, yeşil çay, rooibos veya rezene çayı.

5.3.2 Alkol: Damar Sistemi Üzerine Etkileri

Alkol kısa vadede damarları genişletse de uzun vadede karaciğer yağlanması, trigliserid artışı ve damar sertliğine yol açar.
Masa başı çalışanlarda, hareketsizlikle birleştiğinde bu etki hızla artar.

Bilimsel gözlem:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), kardiyovasküler fayda sağlayan güvenli alkol miktarının “sıfır” olduğunu belirtmektedir.

Ancak sosyal içicilik bağlamında, haftada 1–2 kadeh şarap gibi sınırlı tüketim kabul edilebilir sınırdadır.

5.3.3 Türk İş Kültürüne Uygun Kafein Dengesi Stratejisi

Durum	Tercih Edilecek İçecek	Dolaşım Etkisi
Sabah (yoğun işe başlangıç)	1 fincan filtre kahve / yeşil çay	Zihinsel aktivite artışı
Öğle sonrası yorgunluk	Bitki çayı (nane-limon, melisa)	Kalp ritmini dengeleme
Akşam mesaisi	Kafeinsiz içecekler / ılık su	Sakinleştirici, damar gevşetici
Sosyal toplantılar	Maden suyu veya taze meyve suyu	Elektrolit dengesi

5.3.4 Kafein Tüketiminde Bireysel Farklılıklar

Bazı bireylerde genetik faktörler nedeniyle kafein metabolizması yavaş işler.
Bu kişilerde az miktarda kafein bile çarpıntı, baş dönmesi, el titremesi gibi dolaşım tepkileri oluşturabilir.

Bu nedenle çalışanlar, kendi vücut tepkilerini izlemeli ve kendi kafein tolerans eşiğini belirlemelidir.

5.4 Genel Değerlendirme: Dolaşım Dostu Ofis Beslenmesi

Masa başı çalışanlar için sağlıklı dolaşım, sadece egzersizle değil, günlük beslenme farkındalığıyla mümkündür.
Ofis ortamında dengeli bir beslenme düzeni oluşturmak, hem enerji seviyesini korur hem de dolaşım sistemi üzerindeki yükü azaltır.

Özetle:

Günlük su tüketimi idrar rengine göre ayarlanmalıdır.
Öğünlerde doymuş yağlar yerine kuyruk yağı, iç yağ veya zeytinyağı tercih edilmelidir.
Rafine şekerden tamamen uzak durulmalıdır.
Kristal / kaya tuzu (Çankırı, Anadolu kaya tuzu vb.) tercih edilmelidir.
Lifli gıda artırılmalıdır.
Kafein kontrollü alınmalıdır.
Alkol ve sigara kullanılmamalıdır.
Her 2–3 saatte bir kısa ara verilerek birkaç adım atmak alışkanlık haline getirilmelidir.

5.5 Uygulama Önerileri (Ofis Ortamı İçin Pratik Plan)

Sabah rutini:
- Ofise gelir gelmez bir bardak su.
- Kahve yerine yeşil çayla başlamak.
Öğle öncesi
- 5 – 15 dakikalık yürüyüş.
Öğle:
- Hafif protein (tavuk/balık) + sebze.
- Gazlı içecek yerine maden suyu.
Öğleden sonra:
- 1 bardak su + nefes egzersizi.
- Kafeinsiz bitki çayı.
Gün sonu:
- Hafif akşam yemeği, bol salata.
- Ekran süresini azaltarak gevşeme.

Sonuç

Bu bölümde anlatılan beslenme ve sıvı yönetimi ilkeleri, masa başı çalışanların sadece dolaşım sistemlerini değil, genel sağlık durumlarını da iyileştirmeyi hedeflemektedir.
Dengeli beslenme, düzenli su alımı ve kafein farkındalığı; basit ama sürdürülebilir alışkanlıklarla birleştiğinde, masa başında geçirilen uzun saatlerin etkilerini büyük ölçüde dengeleyebilir.

Kısacası, “iyi dolaşım, iyi beslenmeden geçer.”

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Masa Başı Çalışanlar İçin Kan Dolaşımında Denge Rehberi yazı dizisinin tamamının Ana Başlıklar ve Ara Başlıkları aşağıdaki sıra ile yayınlanmıştır

1. Giriş – 02.01.2026

1.1 Rehberin Amacı
1.2 Hedef Kitle
1.3 Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Önemi

2. Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Etkileri – 09.01.2026

2.1 Kan Dolaşımının Temel İşlevleri
2.2 Uzun Süreli Oturmanın Fizyolojik Etkileri
2.3 Dolaşım Bozukluklarının Belirtileri

3. Günlük Alışkanlıklar ile Dolaşımı Destekleme – 16.01.2026

3.1 Düzenli Molalar ve Hareket
3.2 Ofis İçi Egzersizler
3.3 Doğru Oturma ve Postür

4. Masada Kan Dolaşımını İyileştiren Uygulamalar – 23.01.2026

4.1 Ayak ve Bacak Pozisyonları
4.2 Masa ve Sandalye Yüksekliğinin Optimizasyonu
4.3 Bilgisayar ve Monitör Düzeni

5. Beslenme ve Sıvı Alımı – 30.01.2026

5.1 Dolaşımı Destekleyen Besinler
5.2 Su Tüketimi ve Hidratasyon
5.3 Kafein ve Alkolün Etkileri

6. Stres Yönetimi ve Dolaşım – 06.02.2026

6.1 Stresin Kan Dolaşımına Etkisi
6.2 Nefes Egzersizleri
6.3 Kısa Meditasyon ve Rahatlama Teknikleri

7. Dolaşım Sorunlarının Erken Tespiti ve Önleme – 13.02.2026

7.1 Yaygın Dolaşım Problemleri
7.2 Evde ve Ofiste Basit Kontroller
7.3 Profesyonel Destek Gerektiren Durumlar

8. Özet ve Pratik Öneriler – 20.02.2026

8.1 Günlük Uygulama Planı
8.2 Hatırlatıcı ve Motivasyon Önerileri
8.3 Kaynaklar ve Ek Okuma

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir.

Ayrıca, sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir iş güvenliği uzmanının, ilgili mühendisin ya da teknik ekibin yetki ve kararlarının yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, çalışma sahanız içerisindeki tehlike – risk belirlemesi ya da mevcut işleyişin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla firmanızın işleyişine müdahil olma ya da sorumlularınızın vereceği kararların yerine tutması olarak değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.

⭐️⭐️⭐️⭐️

#masabaşı #denge #kandolaşımı #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni30 Ocak 2026

29 Ocak 2026

Eksik Protein Alımı Sebepli İş Kazası Riskleri

Eksik Protein Alımının Vücut Fonksiyonları ve İş Kazası Riskleri Üzerindeki Bilimsel Etkileri

İnsan sağlığının sürdürülebilirliği için gerekli olan makro besin öğelerinden biri olan protein, organizmanın yapısal ve fonksiyonel bütünlüğünde temel bir rol oynar.

Protein yetersizliği sadece beslenme bozukluklarına yol açmakla kalmaz, aynı zamanda bireyin fiziksel performansı, kas-iskelet sistemi dayanıklılığı, bağışıklık fonksiyonları ve nörolojik tepkileri üzerinde ciddi olumsuz etkilere neden olur.

Bu fizyolojik fonksiyonların bozulması, özellikle fiziksel aktivitenin ve dikkat gerektiren işlerin yoğun olduğu çalışma ortamlarında iş kazalarının artmasına zemin hazırlar.

Proteinlerin Temel Fizyolojik Fonksiyonları

Proteinler, amino asitlerden oluşan ve vücutta binlerce farklı şekilde işlev gören makro moleküllerdir. Vücuttaki başlıca protein işlevleri şunlardır:

Kas ve dokuların yapılandırılması: Kas kütlesi, yeterli protein alımı ile korunur ve yenilenir. Bu durum, vücudun taşıyıcı sisteminin (kas-iskelet) fonksiyonlarını doğrudan etkiler.
Enzim ve hormon sentezi: Proteinler, metabolik reaksiyonları hızlandıran enzimlerin ve hormonların sentezinde rol oynar.
Bağışıklık sistemi fonksiyonları: Antikorlar protein yapılıdır ve vücudun enfeksiyonlara karşı savunmasında kritik rol oynar.
Sinir sistemi fonksiyonları: Bazı nörotransmitterler amino asit kaynaklıdır. Protein eksikliği, nörolojik işlevlerde aksamalara yol açabilir.

Eksik Protein Alımının Kas-İskelet Sistemi Üzerindeki Etkileri

Kas-iskelet sistemi, bedensel gücün ve hareket kabiliyetinin temelini oluşturur. Proteinden yetersiz beslenen bireylerde, kas kütlesinde azalma (sarkopeni) ve kas kuvvetinde belirgin düşüş görülür.

Bu durum şu riskleri beraberinde getirir:

Objeleri taşıma sırasında kas yorgunluğu nedeniyle kavrama gücü kaybı
Merdiven çıkma, yüksekten inme gibi dengeli hareketlerde yetersizlik
Kas-iskelet sistemi kaynaklı ağrılar nedeniyle dikkat dağınıklığı
Mikroyaralanmaların iyileşmemesi ve sürekli tekrarlayan zorlanmalar

Bu etkiler, bireyin hem düzenli çalışmasını hem de iş sahasındaki dönüsüm üzerindeki verimini azaltarak riskli davranışları artırır.

Protein Eksikliğinin Sinir Sistemi ve Reflekslere Etkisi

Proteinler, sinir iletiminde rol oynayan nörotransmitterlerin sentezinde kullanılır. Örneğin, dopamin, serotonin ve norepinefrin gibi maddeler, amino asitlerden sentezlenir.

Protein eksikliği durumunda:

Tepki süreleri uzar
Koordinasyon bozulur
Konsantrasyon ve odaklanma azalır
Karar verme hızı düşer

Bu etkiler, refleks gerektiren durumlarda bireyin zamanında tepki verememesine ve hata yapmasına yol açar. Özellikle makine kullanımı, elektrikle çalışma ya da yüksekte çalışma gibi hassas işlerde kazalara zemin hazırlayabilir.

Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması ve İş Günü Kaybı

Protein eksikliği, lenfositlerin ve antikorların yapımını azaltarak bağışıklık sistemini baskılar.

Sonuç olarak:

Birey sık hastalanır
Enfeksiyonlar daha uzun süreli olur
Mikroorganizmalara karşı direnç azalır
Hastalıkların iyileşme süresi uzar

Bu tablo, iş günü kayıplarının artmasına neden olurken; yorgunluk, halsizlik, dikkat dağınıklığı gibi ikincil etkiler kazaların artmasına katkı sağlar.

Enerji Metabolizması ve Dayanıklılık

Proteinler karbonhidrat ve yağ yetersizliğinde enerji kaynağı olarak kullanılabilir. Ancak düzenli protein eksikliği durumunda enerji metabolizmasının düzenlenmesi bozulur:

Kas yıkımı artar (katabolizma)
Fiziksel dayanıklılık azalır
Vücut, stres ve fiziksel zorlanmalara daha açık hale gelir

Bu enerji dengesizliği, uzun vardiyalar, gece mesaileri ve ğüç gerektiren işlerde bireylerin yorgun düşmesine, dikkat eksikliği yaşamalarına ve iş kazası risklerinin artmasına neden olur.

Psikolojik Durum ve Sosyal Etkileşim

Protein eksikliği, depresif duygudurum, çekingenlik, sinirlilik, sabırsızlık ve çatışma eğilimi gibi psikososyal etkiler yaratabilir.

Bu durumlar iş yerinde:

Ekip içi iletişimi bozar
Riskli iş emirlerinin yanlış aktarılmasına neden olur
Bireyin kendini iş ortamından izole hissetmesine neden olur

Psikososyal stres faktörleri, bilişsel performansı azaltarak iş kazalarının dolaylı ama etkili nedenlerinden biridir.

Sonuç ve Öneriler

Protein, sadece kas geliştiren bir besin öğesi değil; aynı zamanda iş güvenliği için hayati öneme sahip bir yapıtaştır. Eksik protein alımının neden olduğu kas zayıflığı, sinirsel refleks bozuklukları, odaklanma sorunları ve enfeksiyonlara yatkınlık gibi fizyolojik sorunlar; iş kazası riskini çok yönlü olarak artırmaktadır.

Bu nedenle işverenler ve işyeri hekimleri, şu stratejileri benimsemelidir:

İş yerlerinde sunulan öğlenlerin yeterli protein içermesi
Beslenme eğitimleriyle çalışanların farkındalığını artırmak
Ağır iş kollarında çalışanlar için protein takviyeli atıştırmalıklar sunmak

Beslenme, kişisel bir sorumluluk kadar, kurumsal iş güvenliği stratejisinin de ayrılmaz bir parçası olmalıdır.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Yaşlılar İçin Protein Gereksinimleri ve Önerileri: Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4555150/

⭐️⭐️ İnsanlarda diyet protein alımı sorunlarının gözden geçirilmesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16779921/

⭐️⭐️ Vejetaryen Diyetlerde Diyet Proteini ve Amino Asitler—Bir İnceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6893534/

⭐️⭐️ Protein Eksikliği Anemisi https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4615-7308-1_21

⭐️⭐️ Protein zamanlamasının kas gücü ve hipertrofisi üzerindeki etkisi: bir meta-analiz https://jissn.biomedcentral.com/articles/10.1186/1550-2783-10-53

⭐️⭐️ Beslenme: Makrobesin Alımı, Dengesizlikler ve Müdahaleler https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK594226/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni29 Ocak 2026

28 Ocak 2026

Titreşimin Nörosepsiyona Etkilerini ve Maruziyet Seviyelerini ISO 2631 ve ISO 5349 Standartlarına Göre Karşılaştırma

Endüstriyel ortamlarda çalışan işçiler, sadece fiziksel güç gerektiren zorluklarla değil, aynı zamanda sinir sistemi düzeyinde karmaşık stres faktörleriyle de karşı karşıyadır. Titreşim, genellikle gözle görülmeyen, hissedilmesi zor bir fiziksel stresör olarak, işçilerin nöroseptif ve otonomik sistemlerini doğrudan etkiler. Bu etkiler, işçinin bilinçli farkındalığının ötesinde, kalp atış hızını, solunum ritmini, kas tonusunu ve dikkat kapasitesini etkileyerek, iş kazaları ve mesleki hastalık riskini artırabilir.

Hazırlanan tablo, titreşim türleri, frekans aralıkları, maruziyet süreleri ve ISO standart limitleri ile işçinin nöroseptif sistem üzerindeki olası etkilerini karşılaştırmalı olarak sunmaktadır. Tablo, iş güvenliği uzmanlarının sahadaki riskleri hızlı bir şekilde değerlendirmesine, maruziyet seviyelerini ölçmesine ve uygun önleyici tedbirleri planlamasına yardımcı olacak şekilde tasarlanmıştır.

Bu yazı, sadece mekanik veya kas-iskelet risklerini değil, aynı zamanda titreşimin sinir sistemi ve nörosepsiyon üzerindeki etkilerini de dikkate alarak iş güvenliği yaklaşımına bütüncül bir bakış kazandırmayı amaçlamaktadır. İşverenlerin ve güvenlik uzmanlarının bu verileri kullanarak, hem çalışanların fiziksel sağlığını hem de sinir sistemi temelli güvenliklerini korumaları mümkündür.

Titreşimin nörosepsiyon üzerindeki etkilerini ve maruziyet seviyelerini ISO 2631 ve ISO 5349 standartlarına uygun olarak karşılaştırmalı bir tablo ile gösterebiliriz.

Bu tablo, iş güvenliği uzmanlarının sahadaki riskleri hızlıca değerlendirmesine yardımcı olacak.

Titreşim Maruziyeti ve Nöroseptif Risk Karşılaştırması Tablosu

Titreşim Türü	Frekans Aralığı (Hz)	Maruziyet Süresi (saat/gün)	Önerilen Limit (ISO)	Nörosepsiyon Üzerindeki Olası Etki	İş Güvenliği Önerisi
El-Kol Titreşimi (HAV)	8–1000	0–2	2,5 m/s² (A-rms)	Düşük: hafif vagal değişim, konsantrasyon düşebilir	Antivibrasyon el aleti, düzenli mola
	8–1000	2–4	2,5–5 m/s²	Orta: sempatik baskın, HRV azalabilir, stres artışı	Kısa periyotlu görev rotasyonu, nefes egzersizi
	8–1000	>4	>5 m/s²	Yüksek: nöroseptif bozulma, dikkat kaybı, refleks gecikmesi	Görev değişimi, titreşim sönümleyici el aleti, sağlık takibi
Tam Vücut Titreşimi (WBV)	0,5–80	0–2	0,5 m/s²	Düşük: minimal sempatik aktivasyon	Koltuk sönümlemesi, kısa süreli kullanım
	0,5–80	2–4	0,5–1,15 m/s²	Orta: sempatik baskın, denge azalması	Aktif oturma, nefes farkındalığı
	0,5–80	>4	>1,15 m/s²	Yüksek: HRV düşüşü, vagal tonus kaybı, uyku bozukluğu	Maruziyet azaltma, nöroergonomik yeniden tasarım
Mikro Titreşim / Gürültü Tabanlı	1000–5000	Her süre	Limit yok, algısal eşik	Orta-Yüksek: trigeminal uyarım, amigdala aktivasyonu, kaygı	Gürültü izolasyonu, kısa maruziyet, molalar
Ritmik Düşük Frekans (1–10 Hz)	1–10	0–2	0,3 m/s²	Düşük: hafif refleks uyarımı	Aktif mola, farkındalık egzersizi
	1–10	2–4	0,3–0,6 m/s²	Orta: sempatik baskın, prefrontal aktivite azalması	İş rotasyonu, nefes ve gevşeme egzersizleri
	1–10	>4	>0,6 m/s²	Yüksek: nöroseptif bozulma, donma tepkisi, dikkat kaybı	Maruziyet sınırlama, nöroergonomik eğitim, sağlık takibi

Tablo Açıklamaları:

Frekans Aralığı: Titreşimin Hertz cinsinden ölçülen titreşim yoğunluğu.
Maruziyet Süresi: İşçinin titreşimli ortamda günlük olarak geçirdiği süre.
Önerilen Limit: ISO 5349 (HAV) ve ISO 2631 (WBV) standartları esas alınmıştır.
Nörosepsiyon Üzerindeki Olası Etki: HRV düşüşü, vagal tonus kaybı, sempatik baskınlık ve dikkat/refleks etkilerini içerir.
İş Güvenliği Önerisi: Maruziyeti azaltma ve nöroseptif dengeyi koruma yöntemleri.

Titreşim, görünmez ama etkisi derin ve çok katmanlı bir stres faktörüdür. Nörosepsiyonun bozulması, çalışanların bedensel farkındalığını, dikkatini ve refleks kabiliyetini azaltarak iş kazası ve mesleki hastalık riskini yükseltir. Bu tablo, titreşimin frekans ve maruziyet süresine bağlı olarak nöroseptif risk düzeylerini sistematik bir şekilde sunarak, iş güvenliği planlamasında somut bir araç işlevi görür.

İş güvenliği uzmanları, bu tabloyu rehber alarak:

Titreşim maruziyetlerini ölçebilir ve izleyebilir,
Çalışma sürelerini ve mola periyotlarını optimize edebilir,
Nöroseptif dengeyi koruyacak ergonomik ve eğitimsel önlemleri uygulayabilir,
Uzun vadeli sağlık sorunlarını önleyebilir.

Sonuç olarak, titreşime bağlı nöroseptif risklerin farkında olmak ve buna göre önlem almak, yalnızca fiziksel güvenlik değil, aynı zamanda nörofizyolojik güvenliği de garanti altına almak anlamına gelir. Bu yaklaşım, modern iş sağlığı ve güvenliğinin en ileri ve kapsamlı boyutunu temsil etmektedir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü Dr Mustafa KEBAT yönetiminde deneyimli ekibimizle, firmanız beyaz yaka çalışanlarına özel – Yüksekte Çalışanlara Denge – Propriyoseptif Egzersizler Eğitimini Türkiyenin her yerinde planlayalım.

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
+90 232 265 20 65
[email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Yapı İşlerinde Yüksekte Çalışmalarda İSG Uygulama Rehberi. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.csgb.gov.tr/Media/0b3hcam2/yapiisleriyuksektecalismauygrehberi-in%C5%9Ft%C5%9Fb_revize.pdf

⭐️⭐️ Yaşlılarda Denge, Fonksiyonel Performans ve Düşme Önleme İçin Gövde Kas Gücünün Önemi: Sistematik Bir İnceleme https://www.researchgate.net/publication/236139834_The_Importance_of_Trunk_Muscle_Strength_for_Balance_Functional_Performance_and_Fall_Prevention_in_Seniors_A_Systematic_Review

⭐️⭐️ Dengesiz yüzeyler ve rehabilitasyon cihazları kullanılarak yapılan direnç antrenmanının etkinliği https://www.researchgate.net/publication/224822339_The_effectiveness_of_resistance_training_using_unstable_surfaces_and_devices_for_rehabilitation

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ NSC Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun 2021 Raporu Hakkındaki Açıklaması https://www.nsc.org/newsroom/nsc-statement-bls-report-2021#:~:text=In%202020%2C%20there%20were%204%2C764,highest%20annual%20rate%20since%202016.

⭐️⭐️ Hall, C. M., & Brody, L. T. (2005). Therapeutic Exercise: Moving Toward Function. Lippincott Williams & Wilkins. http://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://students.aiu.edu/submissions/profiles/resources/onlineBook/Q4X4S2_Therapeutic_Exercise_Moving_Toward_Function_3.pdf

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

#propriyosepsiyon #interosepsiyon #nörosepsiyon #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni28 Ocak 2026

27 Ocak 2026

Kanı Sulandıran Gıdalar İçin Etkili Miktar ve Süre (Tahmini)

Kan dolaşımımızın sağlıklı işleyişi, damar tıkanıklığı, kalp hastalıkları ve felç gibi ciddi durumların önlenmesinde kritik rol oynar. Bu nedenle, kanın ne çok yoğun (pıhtılaşmaya meyilli) ne de aşırı akışkan (sulanmış) olması istenmez. Günlük beslenmede sıkça tüketilen bazı doğal gıdalar, ilaç kullanmaksızın kanın akışkanlığını (viskozitesini) etkileyebilir; Bu etkileşim bazı sağlık avantajları sağlarken, belirli durumlarda risk yaratabilir.

Özellikle iş sağlığı ve güvenliği açısından, bu tür gıdaların tüketiminin dikkatle ele alınması önemlidir. Gıda takviyesi gibi görünen bazı alışkanlıklar, iş ortamındaki küçük bir yaralanmada dahi beklenmedik sonuçlar doğurabilir.

Aşağıda kan sulandırıcı etkisi genel olarak bilinen ve halk tarafından bu maksatla da kullanılan ve sağlıklı bireyler için kanı sulandırıcı etkileriyle bilinen yaygın gıdaların tahmini etkili miktarlarını, etki başlangıcı ve süresini ve risk oluşturabilecek durumlarını bilimsel literatürlerden tarayarak iş sağlığı ve güvenliği açısından fikir vermesi için sizlere sunuyorum.

Bu veriler, bireysel farklılıklar, yaş, kilo, sağlık durumu ve ilaç kullanımı gibi faktörlere göre değişebilir. Klinik rehber yerine geçmez.

🩸 🩸 🩸

Kanı Sulandıran Gıdalar – Miktar – Süre – Etki Tablosu

Gıda	Günlük Tüketim Miktarı (sürekli alım)	Etki Başlangıcı	Maksimum Etki Süresi	Riskli Durumlar	Not
Sarımsak	1–2 diş / gün	3–5 gün	2 hafta içinde belirgin	Yaralanma, kanama bozukluğu	Yüksek dozda (>3 diş) kanama riskini artırır
Zencefil (taze)	5–10 g / gün (yaklaşık 1 yemek kaşığı rendelenmiş)	2–4 gün	7–10 gün	Aspirin veya antikoagülanla birlikte tehlikeli olabilir	Taze formu daha etkilidir
Zerdeçal	2–3 g / gün (1 çay kaşığı toz)	4–7 gün	2 hafta	Kanama bozukluğu olanlarda önerilmez	Karabiberle alımı etkisini artırır
Balık Yağı (Omega-3)	1000–2000 mg / gün	5–7 gün	2–4 hafta	Cerrahi öncesi kesilmeli	EPA/DHA formu etkilidir
Üzüm Suyu (kırmızı)	150–250 ml / gün	3–5 gün	1 hafta	Tansiyon düşüklüğü ile birlikte dikkat	Flavonoid içeriği etkili
Yeşil Çay	2–3 fincan / gün	3–7 gün	2 hafta	Warfarin kullananlarda etkileşim yapabilir	C vitamini ile birlikte etki artabilir
C Vitamini (>1000 mg/gün)	1–2 g / gün (takviye)	2–4 gün	1 hafta	Fazlası böbrek taşı ve sindirim sorunları yapabilir	Uzun süreli yüksek doz önerilmez
Domates (likopen etkisiyle)	2 orta boy / gün	5–7 gün	2 hafta	Kan sulandırıcı ilaçla birlikte dikkat	Çiğ veya pişmiş alınabilir
Soğan	½ baş / gün	3–5 gün	1–2 hafta	Gözle görünmeyen etkiler olabilir	Etki sarımsaktan daha hafiftir
Kırmızı şarap (resveratrol)	1 kadeh / gün (150 ml)	1–3 gün	7–10 gün	Alkol + sulandırıcı etki → yüksek risk	Her gün önerilmez

Gıda	Günlük Tüketim Miktarı (sürekli alım)	Etki Başlangıcı	Maksimum Etki Süresi	Riskli Durumlar	Açıklama
Tarçın (toz)	1 çay kaşığı (≈2-3 g)	3–5 gün	1 hafta	Aşırı tüketimde karaciğer toksisitesi	Kumarin içeriği dolayısıyla karaciğeri zorlar
Maydanoz (taze)	1/2 demet (≈10 g)	4–6 gün	1 hafta	Fazlası idrar söktürücü + pıhtılaşma etkisi olabilir	K vitamini dengesi önemli
Ahududu / Böğürtlen	1 avuç (≈80–100 g)	2–4 gün	1 hafta	Kan sulandırıcı etkisi ilaçlarla birlikte artabilir	Antioksidan + salisilat içerir
Ananas (bromelain etkisi)	2 dilim (≈100 g)	1–3 gün	7–10 gün	Aspirin/kan ilacı ile birlikte dikkat	Enzim etkisiyle pıhtılaşma süresini uzatır
Kivi	1–2 adet / gün	3–5 gün	1 hafta	Hassas mideye sahip bireylerde asidik etkisi olabilir	Salisilat zengini
Kakao (toz/ham)	1 tatlı kaşığı (≈5 g)	4–6 gün	1–2 hafta	Kafein ve teobrominle etkileşim	Flavonoidlerle damar genişlemesini artırır
Ceviz	3–5 adet / gün	5–7 gün	2 hafta	Aşırı yağ alımı ile diğer sağlık riskleri artar	Omega-3 içerdiği için kanı akışkanlaştırır
Acı biber / kırmızı biber	1 çay kaşığı pul biber veya 1 küçük sivri	2–3 gün	1 hafta	Mide sorunları olanlarda dikkat	Kapsaisin etkisiyle damar açıcıdır
Fesleğen	1 tatlı kaşığı kuru / 10 yaprak taze	3–6 gün	1 hafta	K vitamini dengesi önemli	Hafif salisilat etkisi içerir
Karpuz (yüksek potasyum, su)	1–2 dilim (≈200 g)	1–2 gün	5–7 gün	Tansiyon düşüklüğüyle birleşirse baş dönmesi	Dolaşımı hızlandırabilir

⚖️ ⚖️ ⚖️

Dengeleme Gerekliliği

Sürekli ve çoklu sulandırıcı gıda tüketimi, kanama süresini uzatabilir. Özellikle:
- Kesik, cerrahi müdahale, diş çekimi gibi durumlarda tehlike yaratır.
- Baş dönmesi, halsizlik, göz kararması ile kendini gösterebilir.
Bu gıdaların çoğu tek başına kullanıldığında ciddi risk oluşturmaz ancak:
- Birlikte alındıklarında etkileri toplanır (örneğin kivi + ananas + sarımsak), (örneğin: sarımsak + zencefil + balık yağı) = risk katlanarak artar.
- Aspirin, warfarin, heparin gibi ilaçlarla birlikte kullanımı dikkat gerektirir.
- Yüksek sıcaklık, susuzluk, yoğun fiziksel efor gerektiren işlerde bu gıdaların aşırı tüketimi kanama veya baş dönmesi gibi etkilere neden olabilir.
Gıdaların kan sulandırıcı etkileri, genellikle salisilat içeriği, flavonoidler, omega-3 veya enzimatik bileşikler yoluyla olur.

✅ ✅ ✅

İdeal Kullanım Tavsiyesi (Sağlıklı Bireyler İçin)

Gıda	Haftalık Güvenli Sıklık	Önerilen Form
Sarımsak	3–4 gün	Pişmiş veya ezilmiş
Zencefil	2–3 gün	Taze, çay şeklinde
Balık Yağı	3 gün	Kapsül (hekim onayıyla)
Zerdeçal	2–3 gün	Baharat olarak (yoğurtla)
Üzüm suyu	Haftada 2–3 kez	Taze sıkılmış
Domates	Günlük	Salata/sos olarak

Doğal gıdaların sağlık üzerindeki etkileri, ilaçlar kadar güçlü olabilir. Bu nedenle sarımsak, zencefil, balık yağı veya yeşil çay gibi “masum” görünen gıdalar, düzenli ve yüksek dozda tüketildiklerinde vücutta kanama süresini uzatabilir, tansiyonu düşürebilir veya bazı ilaçlarla etkileşime girerek ciddi sonuçlara neden olabilir.

Özellikle cerrahi müdahale öncesinde, kan sulandırıcı ilaç kullanan bireylerde veya riskli işlerde çalışanlarda, bu tür gıdaların tüketimi sınırlandırılmalı ya da kontrollü yapılmalıdır.

Bu yazı bir teşhis ya da tedavi aracı değildir, ancak bilinçli bir yaşam ve güvenli iş ortamı için önleyici sağlık yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirebilirsiniz.

Dengeli beslenmek, bilinçli tüketmek ve gerektiğinde hekiminize danışmak, hem bireysel sağlık hem de iş güvenliği açısından en sağlıklı yoldur.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Kanı Sulandıran / Pıhtılaştıran Gıdalar https://tetkik.com.tr/2024/10/23/13056/

⭐️⭐️ Kalp Damar Sisteminiz İçin Muhteşem Sarımsak https://tetkik.com.tr/2025/05/09/muhtesem-sarimsak/

⭐️⭐️ K Vitamini https://tetkik.com.tr/2025/02/15/22042/

⭐️⭐️ Pıhtı – Kan Sulandırıcı https://tetkik.com.tr/2024/10/31/13845/

⭐️⭐️ Uyku Sorununuza Zerdaçal Keyfi https://tetkik.com.tr/2025/04/13/24343/

⭐️⭐️ Biyokimya, Pıhtılaşma Faktörleri https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507850/

⭐️⭐️ Endotel hücreleri ve pıhtılaşma https://link.springer.com/article/10.1007/s00441-021-03471-2

⭐️⭐️ Enfeksiyon ve inflamasyon ve pıhtılaşma sistemi https://academic.oup.com/cardiovascres/article/60/1/26/321951

⭐️⭐️ Kanı Sulandıran / Pıhtılaştıran Gıdalar https://tetkik.com.tr/2024/10/23/13056/

⭐️⭐️ Hesperdin https://tetkik.com.tr/2024/09/23/hesperidin-p-vitamini/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni27 Ocak 2026

26 Ocak 2026

Yeşil Çay Nasıl Demlenir?

Yeşil Çay (Camellia sinensis, Buharda Kurutulmuş)

Yeşil Çay Demleme Yöntemi

Miktar: 1–1.5 gram (yaklaşık yarım çorba kaşığı) yeşil çay yaprağı

Su: 200 ml, 70–80°C sıcaklıkta (kaynamamış, hafif ılıtılmış su)

Demleme Süresi: 2–3 dakika, üzeri kapalı şekilde

Tüketim Zamanı: Demlendikten sonra ilk 10–15 dakika içinde tüketilmelidir.

🍵 🍵 🍵

Yeşil Çaydaki Faydalı Bileşikler ve Etkileri

EGCG (Epigallocatechin gallate): Yeşil çayın en güçlü antioksidanlarından biridir. Kansere karşı koruyucu etkileri bulunur, metabolizmayı hızlandırarak yağ yakımına destek olur.

L-theanine: Beyin fonksiyonlarını destekleyen, sakinleştirici ve konsantrasyonu artırıcı bir amino asittir. Stresi azaltır ve zihinsel odaklanmayı güçlendirir.

Yüksek Antioksidan Seviyesi: Yeşil çay, polifenoller açısından zengin olup serbest radikallerle mücadelede vücudu korur, hücre yenilenmesini destekler.

🌿 🌿 🌿

Yeşil Çay Bekletildiğinde Meydana Gelen Değişiklikler

Acılaşma: Yeşil çay, 20 dakikadan sonra acılaşmaya başlar. Bu, özellikle demleme süresinin uzun tutulması veya bekletilmesiyle ortaya çıkar.

Oksidasyon: Bekletme süresi uzadıkça yeşil çaydaki polifenoller okside olur, yani kimyasal yapıları bozulur ve çözünmez hale gelir. Bu durum, antioksidan kapasitenin düşmesine yol açar.

Mide Tahrişi: Uzun süre bekletilmiş yeşil çay, içeriğindeki bazı bileşiklerin değişimi nedeniyle hassas midelerde tahrişe neden olabilir. Bu nedenle taze tüketilmesi önemlidir.

✅ ✅ ✅

Yeşil Çay Özet ve Öneriler

Yeşil çaydan en iyi faydayı sağlamak için:

1–1.5 gram yeşil çayı 70–80°C su ile 2–3 dakika demleyin.
Demlendikten sonra ilk 10–15 dakika içinde tüketin.
Çayın uzun süre bekletilmesinden kaçının, çünkü tadı acılaşır, antioksidan etkisi azalır ve mide rahatsızlıklarına yol açabilir.

Yeşil çay, sağlıklı yaşam için mükemmel bir doğal destekçidir. Doğru demleme ve taze tüketimle hem lezzetinden hem de faydalarından maksimum derecede yararlanabilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni26 Ocak 2026

26 Ocak 2026

Tetkik OSGB Tıbbi Tahlil ve Tetkik Laboratuvar Gücüyle İş Sağlığı ve Güvenliğinde Gerçek Çözüm Ortağınız

Tetkik OSGB olarak tıbbi tahlil – tetkik laboratuvarımızda, firmalarımıza yönetmeliklerin gerektirdiği tüm sağlık hizmetlerini eksiksiz şekilde sunuyoruz.
Farkımız, yalnızca “zorunlu olanı yapmak” değil; çalışan sağlığını gerçekten koruyan, firmayı mevzuat risklerinden uzak tutan entegre bir sağlık yönetim sistemi kurmaktır.

İş sağlığı ve güvenliği yalnızca evrak üretmekten ibaret değildir.
Gerçek İSG; doğru tetkik, doğru yorum, doğru takip ve doğru yönlendirme ile olur.

Tetkik OSGB olarak tam da bunu yapıyoruz.

Laboratuvar Altyapımızla Ne Sağlıyoruz?

Kendi tıbbi tahlil ve tetkik laboratuvar altyapımız sayesinde firmalarımıza:

✔ Yönetmeliklere uygun işe giriş ve periyodik muayene süreçleri
✔ Mesleki maruziyete özel kan, idrar ve biyokimya tetkikleri
✔ Biyosidal, kimyasal ve riskli iş kollarına yönelik özel tarama programları
✔ Kolinesteraz başta olmak üzere spesifik takip testleri
✔ Akciğer grafisi, solunum fonksiyon testleri ve görüntüleme organizasyonları
✔ Sağlık heyeti rapor süreçlerinin planlanması ve koordinasyonu
✔ Denetime hazır, eksiksiz ve izlenebilir sağlık dosyaları

sunuyoruz.

Bu sayede firmalarımız; farklı merkezler arasında dağılmadan, zaman kaybetmeden, süreci kontrol etmek zorunda kalmadan tüm sağlık yükümlülüklerini tek merkezden ve güvenle yönetebiliyor.

Neden Tetkik OSGB?

Çünkü biz;

Sağlık hizmetini taşeron zincirine bırakmıyoruz
Tetkikleri sadece alıp dosyaya koymuyoruz
Sonuçları sahadaki risklerle birlikte değerlendiriyoruz
Gerekli durumlarda firmayı ve çalışanı erken uyarıyoruz
Denetim geldiğinde değil, denetim gelmeden önce sistemi kuruyoruz

Tetkik OSGB’de amaç;
“Rapor tamamlamak” değil,
çalışanı korumak, firmayı güvence altına almak ve işi sürdürülebilir kılmaktır.

Kimler İçin Doğru Bir Çözüm Ortağıyız?

Kimyasal ve biyosidal ürünlerle çalışan firmalar
Üretim ve sanayi işletmeleri
Hizmet sektöründe çok sayıda personeli olan kuruluşlar
Denetimlerde sorun yaşamak istemeyen işverenler
Çalışan sağlığını sadece yasal zorunluluk olarak değil, kurumsal sorumluluk olarak gören firmalar

Sonuç Olarak

Tetkik OSGB olarak, tıbbi tahlil–tetkik laboratuvar gücümüzle firmalarımıza yalnızca hizmet vermiyoruz;
iş sağlığı ve güvenliğinde gerçek bir sistem kuruyoruz.

Eğer siz de;

Sağlık süreçlerinde dağınıklık istemiyorsanız
Tetkiklerin sadece yapılmış değil, doğru yönetilmiş olmasını istiyorsanız
Denetimlerde güçlü, sahada rahat olmak istiyorsanız

Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği
sizinle çalışmaya hazır.

📞 Bizimle iletişime geçin.

📍 Tetkik İş Sağlığı ve Güvenliği : Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR

📞 Tetkik Merkez Telefonu: +90 232 265 20 65
🌐 Web sitemiz: https://tetkik.com.tr/
📧 Bilgi: [email protected]

🔔 Unutmayın:

İşinizi biliyoruz.
Mevzuatı yönetiyoruz.
Sağlığınızı koruyoruz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Daha Fazla

Genel, Haberler&Duyurular, Sağlık Bülteni26 Ocak 2026

23 Ocak 2026

Masa Başı Çalışanlar İçin Kan Dolaşımında Denge Rehberi – 4

4. Masada Kan Dolaşımını İyileştiren Uygulamalar

Masa başında geçirilen uzun saatler boyunca vücudumuzun en fazla etkilenen sistemlerinden biri dolaşım sistemidir. Kanın serbest akışı, kasların mikro düzeyde kasılmasıyla, doğru pozisyonla ve ergonomik düzenlemelerle desteklenir. Ancak, çoğu çalışan farkında olmadan, uzun süre aynı pozisyonda kalmak, uygunsuz oturmak veya yanlış masa düzeninde çalışmak suretiyle kan dolaşımını engeller.

Bu bölüm, masa başında çalışırken kan dolaşımını optimize etmek için uygulanabilir pratik adımları ayrıntılı biçimde açıklamaktadır. Özellikle ayak ve bacak pozisyonları, masa-sandalye yüksekliği optimizasyonu ve bilgisayar monitör düzeni, hem dolaşım sağlığı hem de genel ergonomik denge açısından kilit rol oynar.

4.1 Ayak ve Bacak Pozisyonları

4.1.1 Alt Ekstremite Dolaşımının Önemi

Bacaklar, kalpten en uzak organlardır ve yer çekimi nedeniyle kanın geri dönüşü (venöz dönüş) zordur. Bu nedenle alt ekstremite dolaşımı, masa başında uzun süre oturan kişilerde en çok zorlanan dolaşım hattıdır.

Fizyolojik olarak, bacak kasları birer “pompa” görevi görür. Her kasılma, damar içindeki kanı yukarıya, kalbe doğru iter. Ancak hareketsizlikte bu pompa devre dışı kalır ve kan göllenmesi, ödem veya varis gibi durumlar ortaya çıkar.

Harvard Medical School’un 2023 verilerine göre, günde 8 saatten fazla oturan kişilerde bacak damarlarında kan akış hızı %37 oranında düşmekte, bu durum uzun vadede venöz yetmezlik riskini iki katına çıkarmaktadır.

4.1.2 İdeal Ayak Pozisyonu

Ofis ergonomisinde, ayakların konumu kan dolaşımı için temel belirleyicidir.

🔹 Kural 1 – Ayaklar yere tam temas etmeli.
Ayak tabanı, vücut ağırlığını eşit dağıtarak damarlara mekanik destek sağlar. Eğer ayaklar havada kalırsa, baldır kasları gevşer, dolaşım azalır.

🔹 Kural 2 – Bacaklar 90–100° açıda olmalı.
Dizlerin çok fazla bükülmesi, özellikle diz arkası damarlarını (popliteal ven) sıkıştırır. Bu durum “kan göllenmesi”ne yol açar.

🔹 Kural 3 – Bacaklar çaprazlanmamalı.
Bacak bacak üstüne atmak, femoral ve iliak damarlarda basıncı %50 artırır. Sürekli tekrarlandığında damar duvarı elastikiyetini azaltır ve varis oluşumunu hızlandırır.

🔹 Kural 4 – Ayak bileği aktif tutulmalı.
Ayak parmaklarını yukarı-aşağı oynatmak veya bileği döndürmek, kas pompasını harekete geçirir. Her saat başı 1–2 dakikalık bu mikro hareket, dolaşımın sürekliliğini sağlar.

4.1.3 Ofis İçin Uygun Ayak Desteği Seçimi

Ayak desteği (footrest) ofis ergonomisinde dolaşımı destekleyen önemli bir ekipmandır.
Türk ofislerinde sıklıkla gözlenen hata, çalışanların yüksek masa/sandalye oranı nedeniyle ayaklarının havada kalmasıdır. Bu, alt ekstremitede “basınç tıkanması” yaratır.

İdeal ayak desteği özellikleri:

10–15 cm yükseklikte, ayarlanabilir açıya sahip,
Kaymaz yüzeyli,
Hafif eğimli (yaklaşık 15°).

Alternatif çözüm:
Resmî footrest bulunmuyorsa, sağlam bir ayakkabı kutusu veya 10 cm kalınlığında kitap da geçici çözümdür.
Amaç, diz ve kalça arasındaki açıyı doğal konumda (90–100°) tutmaktır.

4.1.4 Ofiste Uygulanabilecek Ayak ve Bacak Egzersizleri

1. Ayak Pompası Egzersizi

Oturur pozisyonda topukları kaldırıp parmak uçlarını yere bastırın.
Sonra tersini yapın: topuklar yere, parmaklar yukarı.
20 tekrar.
Faydası: Venöz kanı yukarı iter, baldır kaslarını aktive eder.

2. Mini Yürüyüş (Masa Arkasında)

Sandalyeden kalkın, bulunduğunuz alanda 10 adım atın.
Her adımda topuktan başlayarak parmak ucuna geçin.
Faydası: Kas pompasını maksimum düzeyde çalıştırır.

3. Diz Açısı Kontrolü

Sandalyede otururken, bir ayağınızı öne doğru uzatın.
10 saniye tutup indirin.
Her iki bacak için 5 tekrar.

4. Dairesel Bilek Rotasyonu

Her iki ayağı havaya kaldırın.
Bilekleri saat yönünde ve tersinde 10’ar kez döndürün.

💡 Bu egzersizlerin her biri ortalama 2 dakikalık sürelerde yapılabilir ve düzenli uygulandığında bacak dolaşımını %20 artırır (Kaynak: European Journal of Occupational Health, 2021).

4.1.5 Türk Çalışma Ortamına Uygun Öneriler

Dar alan ofislerde: Sandalyede yapılan mikro hareketlere (bilek ve ayak pompası) öncelik verilmelidir.
Yoğun toplantı ortamlarında: Ayak altına top konarak (örneğin tenis topu) küçük dairesel masaj hareketleri yapılabilir.
Evden çalışanlarda: Sandalye yüksekliği genellikle masa ile uyumsuzdur; mutlaka ayak desteği kullanılmalıdır.

4.2 Masa ve Sandalye Yüksekliğinin Optimizasyonu

4.2.1 Ergonomi – Dolaşım İlişkisi

Masa ve sandalye yüksekliği yalnızca konforu değil, dolaşımın sürekliliğini belirler. Yanlış yükseklik oranları, özellikle diz arkası ve kasık bölgesindeki damarların sıkışmasına yol açabilir.
Bu durum, “mekanik venöz obstrüksiyon” olarak adlandırılır.

Ergonomik denge sağlandığında, kas iskelet sistemi doğru hizalanır, damar ve sinir yolları serbest kalır, kalp pompası yükü azalır.

4.2.2 Masa ve Sandalye Arasındaki Altın Oran

İdeal ölçü oranı:

Masa yüksekliği (H₁) ≈ Oturma yüksekliği (H₂) + 27–30 cm

Yani, örneğin oturma yüksekliği 45 cm ise, masa yüksekliği yaklaşık 72–75 cm olmalıdır.

Hedef:

Dirsek açısı 90–100° olmalı.
Kollar gevşek biçimde masaya paralel uzanmalı.
Omuzlar yukarı kalkmamalı, dirsekler masaya yaslanmamalı.

Bu açıların korunması, damar sıkışması ve sinir tıkanmalarını önler.

4.2.3 Sandalye Ayarları (Ergonomik Detaylar)

Bölüm	İdeal Özellik	Dolaşım Faydası
Oturma Yüksekliği	Ayaklar yere tam temas etmeli	Alt ekstremite venöz dönüş kolaylaşır
Oturma Derinliği	Diz arkasıyla koltuk arasında 3–5 cm boşluk	Popliteal damar sıkışmaz
Sırt Desteği	Belin doğal kavisine uygun	Duruş dengesi, kan basıncı dengelenir
Kol Dayama	Dirsek 90° açıda, omuz gevşek	Kas gerginliği azalır
Oturma Minderi	Orta sertlikte, hava geçirgen	Basınç noktaları azalır

Ergonomik sandalye kullanımı, uzun dönemli venöz yetmezlik riskini %45 oranında azaltır (Occupational Safety Journal, 2020).

4.2.4 Masa Yüksekliğinin Ayarlanması

Bazı durumlarda, sabit masalarda yükseklik değiştirilemez. Bu durumda:

Sandalyeyi masa yüksekliğine göre ayarlayın.
Ayaklar havada kalırsa ayak desteği kullanın.
Klavye çok yukarıdaysa bilek desteği (mouse pad veya yumuşak ped) ekleyin.

Elektrikli yükseklik ayarlı masalar (sit-stand desk) giderek yaygınlaşmaktadır.
Araştırmalara göre, günde 2 saat ayakta çalışmak:

Alt ekstremite dolaşımını %40 artırır,
Kalori tüketimini 150 kcal yükseltir,
Bel ağrısı şikayetini %32 azaltır.

Türk ofislerinde maliyet nedeniyle her masanın ayarlanabilir olması zor olsa da, departman bazlı ortak kullanım noktaları oluşturulabilir (örneğin “ayakta çalışma masası köşesi”)

4.2.5 Ofis Tipine Göre Dolaşım Odaklı Ergonomi Önerileri

Ofis Tipi	Sorun	Çözüm
Açık ofis	Hareketsizlik + sabit sandalye	Saat başı 3 dk yürüyüş, hareketli oturma
Ev ofisi	Masa-sandalye uyumsuzluğu	Yastık/ayak desteği, monitör yükseltici
Call-center	Uzun süreli oturma	30 dk’da bir “ayakta görüşme”
Yönetici masası	Büyük masa – uzak monitör	Ekran mesafesi 60–70 cm’ye sabitlenmeli

4.2.6 Sandalye Seçiminde Dolaşım Öncelikli Kriterler

Oturma minderi ortopedik olmalı. Jel veya hava dolgulu modeller tercih edilmeli.
Dinamik oturma özelliği (hafif sallanma) kas aktivasyonunu artırır.
Sırt desteği hareketli olmalı, sabit sırtlıklar dolaşım engelleyebilir.
Kolçaklar dirsek hizasında olmalı, yüksek kolçaklar omuz damarlarını sıkıştırır.

4.3 Bilgisayar ve Monitör Düzeni

4.3.1 Ekran Düzeyinin Dolaşım Üzerindeki Dolaylı Etkisi

Monitör yüksekliği doğrudan dolaşımı etkilemiyor gibi görünse de, aslında postür zincirinin başlangıç noktasıdır. Ekran çok alçakta olduğunda kişi öne eğilir; bu da göğüs kafesini sıkıştırır, diyafram hareketini kısıtlar ve kalp üzerindeki mekanik basıncı artırır.

Özellikle boyun ve sırt kaslarının kronik kasılması, bölgesel kan akımını azaltır; uzun vadede baş ağrısı, yorgunluk ve “boyun damar basısı sendromu” gibi dolaşım sorunlarına yol açabilir.

4.3.2 İdeal Monitör Konumu

Kriter	İdeal Değer	Dolaşım Üzerindeki Etki
Göz hizası	Ekranın üst kenarı gözle aynı hizaya gelecek	Boyun nötr pozisyonda kalır
Mesafe	60–70 cm	Göz kasları gevşer, öne eğilme azalır
Eğim	10–20° yukarı eğimli	Görüş açısı doğal hale gelir
Aydınlatma	Yan veya arka ışık, direkt yansıma yok	Göz kası yorgunluğu ve baş ağrısı azalır

4.3.3 Monitör, Klavye ve Mouse Üçlüsünün Uyumlu Dizilimi

Klavye:
- Dirsek 90° açıda, bilek düz pozisyonda olmalı.
- Klavye masanın kenarına 10–15 cm mesafede konumlanmalı (bilek desteği için).
Mouse:
- Klavyenin hemen yanında olmalı.
- Omuzdan değil, dirsekten hareket ettirilmeli.
- Aşırı küçük mouse, parmak kaslarını zorlar ve dolaşımı bozar.
Monitör:
- Doğrudan önünüzde olmalı.
- Ekran kenarıyla vücut arasında 5–10° sapma olabilir ama daha fazla değil.

Bu üçlü denge sağlandığında, üst gövde kaslarında gerginlik %40 azalır, kalp ritmi dengelenir (NIOSH, 2021).

4.3.4 Çift Monitör Kullanımında Dolaşım Uyumları

Eğer iki ekran eşit kullanılıyorsa, tam ortada oturun.
Ana ekranı sık kullandığınız yöne 15° eğin.
Ekranlar arasında sık geçiş varsa, gözleri değil başı hafifçe döndürün.
Her 30 dakikada bir gözleri uzağa odaklayın (20–20–20 kuralı: 20 dakikada 20 saniye, 20 adım uzağa bak).

4.3.5 Türk Ofislerinde Gözlenen Yaygın Sorunlar ve Çözümler

Sorun	Dolaşım Etkisi	Çözüm
Monitör çok alçakta	Göğüs basısı, boyun gerginliği	Ekranı 10 cm yükseltin (kitap veya yükselticiyle)
Klavye çok uzak	Öne eğilme, omuz sıkışması	Klavyeyi 10 cm yaklaştırın
Mouse çok küçük	El damar basısı	Orta boy ergonomik mouse kullanın
Yansıma yapan ekran	Göz kası gerginliği	Ekranı yan ışıkla aydınlatın

4.3.6 Bilgisayar Başında Nefes ve Mikro Hareketler

Kan dolaşımını desteklemenin en basit yollarından biri, monitör karşısında bilinçli nefes almak ve mikro hareketler yapmaktır:

Omuz yuvarlama (10 tekrar)
Boyun germe (sağa-sola 10 saniye)
Diyafram nefesi (4-4-4 ritminde)
Göz kırpma ve uzağa odaklanma (20 saniye)

Bu uygulamalar, hem oksijenlenmeyi hem de mikrodolaşımı artırır.

4.4 Sonuç: Masada Dolaşım Dostu Çalışma Kültürü

Masa başı çalışanlar için dolaşım sağlığı; pahalı ekipmanlar değil, bilinçli farkındalık ve küçük düzeltmelerle korunur.
Ayakların yere tam basması, sandalye-masa oranının uyumlu olması ve monitör hizasının doğru ayarlanması — hepsi birlikte, kalp-damar sisteminin sağlıklı çalışması için kritik önemdedir.

“Masa başında doğru oturmak, sadece omurgayı değil, kalbi de korur.”

Bu rehberin amacı, çalışanların hem ergonomik farkındalığını artırmak hem de dolaşım sağlığını iş yaşamının bir parçası haline getirmektir.

Günlük yaşamda uygulanacak küçük değişiklikler — 5 dakikalık ayak egzersizi, monitör hizasının düzeltilmesi, doğru sandalye ayarı — uzun vadede damar sağlığını korur, yorgunluğu azaltır ve verimliliği yükseltir.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Masa Başı Çalışanlar İçin Kan Dolaşımında Denge Rehberi yazı dizisinin tamamının Ana Başlıklar ve Ara Başlıkları aşağıdaki sıra ile yayınlanmıştır

1. Giriş – 02.01.2026

1.1 Rehberin Amacı
1.2 Hedef Kitle
1.3 Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Önemi

2. Kan Dolaşımı ve Masa Başı Çalışmanın Etkileri – 09.01.2026

2.1 Kan Dolaşımının Temel İşlevleri
2.2 Uzun Süreli Oturmanın Fizyolojik Etkileri
2.3 Dolaşım Bozukluklarının Belirtileri

3. Günlük Alışkanlıklar ile Dolaşımı Destekleme – 16.01.2026

3.1 Düzenli Molalar ve Hareket
3.2 Ofis İçi Egzersizler
3.3 Doğru Oturma ve Postür

4. Masada Kan Dolaşımını İyileştiren Uygulamalar – 23.01.2026

4.1 Ayak ve Bacak Pozisyonları
4.2 Masa ve Sandalye Yüksekliğinin Optimizasyonu
4.3 Bilgisayar ve Monitör Düzeni

5. Beslenme ve Sıvı Alımı – 30.01.2026

5.1 Dolaşımı Destekleyen Besinler
5.2 Su Tüketimi ve Hidratasyon
5.3 Kafein ve Alkolün Etkileri

6. Stres Yönetimi ve Dolaşım – 06.02.2026

6.1 Stresin Kan Dolaşımına Etkisi
6.2 Nefes Egzersizleri
6.3 Kısa Meditasyon ve Rahatlama Teknikleri

7. Dolaşım Sorunlarının Erken Tespiti ve Önleme – 13.02.2026

7.1 Yaygın Dolaşım Problemleri
7.2 Evde ve Ofiste Basit Kontroller
7.3 Profesyonel Destek Gerektiren Durumlar

8. Özet ve Pratik Öneriler – 20.02.2026

8.1 Günlük Uygulama Planı
8.2 Hatırlatıcı ve Motivasyon Önerileri
8.3 Kaynaklar ve Ek Okuma

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

⭐️⭐️⭐️⭐️

#masabaşı #denge #kandolaşımı #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni23 Ocak 2026

22 Ocak 2026

Karanfili Neden Emiyoruz?

Tüm Vücuda Hızlı Etki

Karanfilin içerdiği başlıca aktif madde olan eugenol, dil altı (sublingual) ve ağız mukozası yoluyla hızla emilir. Bu sayede;

Sindirim sistemine uğramadan doğrudan kan dolaşımına geçer.
Etki süresi hızlanır, özellikle ağrı kesici ve sakinleştirici etkileri daha kısa sürede görülür.
Mide ve karaciğerin eugenol’ü ilk geçiş metabolizmasında parçalama etkisi azalır, böylece biyoyararlanım artar.

Lokal Antibakteriyel ve Antiseptik Etki

Karanfili çiğnediğinizde;

Ağız içindeki bakteri ve mikroplara karşı güçlü bir antiseptik etki gösterir.
Ağız kokusunu giderir, özellikle anaerobik bakterilere karşı etkilidir.
Diş eti iltihaplarını azaltır ve periodontal hastalıkların önlenmesine yardımcı olur.
Diş ağrısını lokal uyuşturucu etkisiyle hafifletir.

Sinir Uçlarına Etkiyle Hafif Sakinleştirici Etki

Ağız mukozasından eugenol ve diğer bileşenlerin emilimi sayesinde:

Dilaltı sinir uçları yoluyla vagus siniri üzerinden merkezi sinir sistemine sinyal iletimi kolaylaşır.
Bu da parasempatik sistemi (gevşeme sistemini) harekete geçirir, böylece hafif sakinleştirici ve gevşetici bir etki oluşur.
Özellikle stresli veya anksiyeteli anlarda birkaç adet karanfilin ağızda çiğnenmesi ya da bekletilmesi, zihinsel rahatlama sağlar.

Sindirim Sistemine Geçişte Destek

Ağızda bir süre bekletildikten sonra yutulan karanfil yağı veya çayı:

Mide asidini dengelemeye yardımcı olur.
Mide spazmlarını ve şişkinlikleri azaltır.
Sindirim enzimlerinin salgılanmasını destekler.

Karanfilin Yatıştırıcı Etkinliği

Eugenol (en baskın bileşen): Ağrı kesici, anti-inflamatuvar ve sedatif etkileriyle bilinir.
Beta-karyofillen: Endokanabinoid sistemle etkileşime girerek anksiyolitik ve antidepresan etki gösterdiği düşünülmektedir.
Tanenler, flavonoidler ve saponinler: Antioksidan ve sinir sistemi dengeleyici etkilere katkı sağlar.

Bu bileşenler, özellikle merkezi sinir sistemi üzerinde etkili olup, beyinde GABA (gamma-aminobütirik asit) düzeylerini artırarak veya GABA reseptörlerini uyararak sakinleştirici (sedatif) etki oluşturabilirler.

GABA, beynin başlıca inhibitör nörotransmiteridir ve beyindeki nöral aktiviteyi yavaşlatarak anksiyete, stres ve uykusuzluğu azaltmada kilit rol oynar. Eugenol’ün GABA reseptörleri üzerindeki etkisi şu şekildedir:

Eugenol, GABA-A reseptörlerinin duyarlılığını artırarak GABA’nın bağlanmasını kolaylaştırır.
Bu etki, sedatif (sakinleştirici) ilaçlara benzer şekilde sakinlik, kas gevşemesi ve uyku hali oluşturabilir.
Hayvan deneylerinde, eugenol’ün doza bağlı şekilde merkezi sinir sistemini baskıladığı, motor aktiviteyi azalttığı ve uyku süresini uzattığı gözlenmiştir.

Karanfilden bu kadar bahsetmişken bir de kolay tarif vereyim.

Karanfil Çayı Tarifi

Malzemeler

5–6 adet karanfil (kuru, bütün)
1 su bardağı (200–250 ml) içme suyu
Damak tadınıza ve tercih ettiğiniz ek faydalara göre aşağıdakileri ekleyebilirsiniz.
- 1 çubuk tarçın (aromatik ve kan şekeri dengeleyici etkisi için)
- 1 dilim taze zencefil (bağışıklığı destekler)
- 1 tatlı kaşığı bal (tatlandırmak için, çay biraz ılıdıktan sonra ekleyin)
- Birkaç damla limon (C vitamini ve ferahlatıcı etki için)

Hazırlanışı

Suyu bir cezve veya küçük tencerede kaynamaya bırakın.
Kaynamaya başladıktan sonra içine karanfilleri (ve istenirse tarçın veya zencefili) ekleyin.
Altını kısarak 5–10 dakika arası demleyin.
Ocaktan alın, birkaç dakika dinlendirin.
Süzerek fincana alın. Ilıdıktan sonra isteğe bağlı olarak bal veya limon ekleyebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Syzygium aromaticum L. (Myrtaceae): Geleneksel Kullanımlar, Biyoaktif Kimyasal Bileşenler, Farmakolojik ve Toksikolojik Aktiviteler https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32019140/

⭐️⭐️ Karanfil Esansiyel Yağı (Syzygium aromaticum L. Myrtaceae): Ekstraksiyon, Kimyasal Bileşim, Gıda Uygulamaları ve İnsan Sağlığı İçin Temel Biyoaktivite https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34770801/

⭐️⭐️ Karanfil ( Syzygium aromaticum ) esansiyel yağı nanoemülsiyonunun biyoaktif özellikleri: Kapsamlı bir inceleme https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38163240/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38163240/

⭐️⭐️ Syzygium aromaticum L. (Myrtaceae) ‘nin besin bileşimi, fitokimyası, biyoaktifliği ve potansiyel uygulamalarındaki son gelişmeler https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9614275/

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Daha Fazla

Genel, Sağlık Bülteni22 Ocak 2026

21 Ocak 2026

Titreşimin Nörosepsiyon Üzerindeki Etkileri – İş Sağlığı ve Güvenliği Perspektifinden Bir İnceleme

1. Nörosepsiyon Nedir ve Neden Önemlidir?

İnsan organizması, çevresindeki tehditleri yalnızca görsel veya işitsel duyularla değil, sinir sisteminin derin katmanları aracılığıyla da algılar. Bu içsel algı mekanizmasına nörosepsiyon denir.

Kavram, nörofizyolog Stephen Porges’in Polivagal Teorisi ile literatüre girmiştir ve temelde “sinir sisteminin tehdit ya da güven sinyallerini bilinçdışı düzeyde algılayabilme yeteneği” anlamına gelir.

Nörosepsiyon, vücudun sürekli olarak çevreden ve bedenden gelen uyarıları değerlendirdiği otomatik bir risk analiz sistemidir. Kalp atışı, solunum ritmi, kas tonusu, pupil genişlemesi gibi otonomik yanıtlar hep nöroseptif değerlendirme sonucunda şekillenir.
Yani insan, farkında olmadan sürekli “tehlikede miyim, güvende miyim?” sorusunun cevabını sinir sistemi düzeyinde üretir.

Endüstriyel ortamlarda bu süreç daha da önemlidir. Çünkü ağır makineler, gürültü, yüksek ısı, titreşim ve kimyasal maruziyet gibi faktörler sinir sisteminin güvenlik sinyallerini bozarak işçinin nörofizyolojik tehdit algısını yanlış yönlendirebilir. Bu da iş kazalarına, dikkatsizliklere, hatta psikososyal sorunlara zemin hazırlar.

Titreşim (vibrasyon), bu faktörlerin içinde en sinsi olanlardan biridir. Çünkü çıplak gözle görülmez, genellikle fark edilmez ama sinir sistemine mikromekanik düzeyde etki eder. Özellikle nörosepsiyonu yöneten vagus siniri, trigeminal sistem ve kas-iskelet geri bildirim döngülerinde titreşime duyarlı reseptörler bulunur.

2. Nörosepsiyonun Fizyolojik Temelleri

Nörosepsiyonun üç temel devresi vardır:

Ventral vagal sistem (sosyal güven devresi):
Bireyin güven ortamında kalmasını, kalp ritminin dengede olmasını sağlar.
(Örnek: Bir işçinin sessiz, ritmik titreşimli olmayan bir ortamda rahat çalışabilmesi.)
Sempatik sistem (kaç-dövüş tepkisi):
Tehdit algısında devreye girer; kas tonusu artar, kalp hızı yükselir, dikkat odaklanır.
(Örnek: Beklenmedik bir titreşim veya gürültüde işçinin refleksif sıçraması.)
Dorsal vagal sistem (donma/çökme tepkisi):
Aşırı tehdit altında enerji koruma moduna geçilir; bedensel duyular azalır.
(Örnek: Uzun süreli yüksek titreşime maruz kalan operatörün uyuşma veya hissizlik yaşaması.)

Bu üç sistem arasında sürekli bir denge vardır. Titreşim, özellikle bu dengenin vagal tonus üzerinden bozulmasına neden olur. Yani kişi bilinçli olarak fark etmese de, sinir sistemi “tehdit algısına kilitlenmiş” hale gelir. Bu, nöroseptif gürültü olarak tanımlanır.

3. Titreşimin Nöroseptif Düzeyde Etki Mekanizmaları

Titreşim, sinir sistemine hem mekanik, hem de biyokimyasal yollarla etki eder. Aşağıda bu etki mekanizmaları adım adım açıklanmıştır:

3.1 Mekanik Etkiler

Titreşimli ortamlarda (örneğin, matkap, taşlama, forklift, ekskavatör vb.) çalışan kişilerde sinir uçları sürekli mikro deplasman yaşar.

Bu durum:

Mekanosensitif iyon kanallarını (Piezo1, Piezo2) aktive eder.
Bu aktivasyon, sinir hücre zarında depolarizasyon eşiğini düşürür, yani sinirler çok daha kolay uyarılır hale gelir.
Sürekli uyarım, sinir sisteminde sensitizasyon (aşırı duyarlılık) yaratır.

Bu durumda beyin, aslında güvenli bir uyarıyı bile “tehdit” olarak algılamaya başlar. Bu, nörosepsiyonun en temel bozulma biçimidir.

3.2 Otonom Sinir Sistemi Etkileri

Titreşim, özellikle vagus siniri üzerinden kalp-damar, sindirim ve solunum sistemlerini etkiler.
Uzun süreli maruziyet:

Vagal tonusun azalmasına (kalp hızı değişkenliğinde düşüş),
Sempatik baskınlığa (yüksek nabız, yüksek kortizol),
Parasempatik yetersizliğe (zayıf stres çözülmesi, uyku bozukluğu)
neden olur.

Bu tablo, işçinin hem fizyolojik stres hem de psikolojik tedirginlik yaşamasına yol açar. Nörosepsiyon artık güven sinyali üretmekte zorlanır.

3.3 Kortikal ve Limbik Etkiler

Titreşimin uzun süreli duyusal bombardımanı, özellikle insula, amigdala ve anterior singulat korteks bölgelerinde nöroplastik değişikliklere neden olur. Bu bölgeler, nörosepsiyonun “beyinsel yorumlayıcılarıdır”.
Sonuç olarak:

Amigdala aşırı aktive olur → sürekli tehdit alarmı hali gelişir.
Prefrontal korteks baskılanır → dikkat, karar verme, öncelik sıralama zayıflar.
İnsula duyarsızlaşır → bedensel farkındalık azalır, yorgunluk hissi artar.

Bu mekanizmalar, iş güvenliği açısından dikkat hatalarına, yanlış karar vermelere ve tehlikeli davranışlara doğrudan katkıda bulunur.

4. Titreşim Türlerine Göre Nöroseptif Etkiler

Titreşim her zaman aynı etkiyi yaratmaz; frekans, genlik ve maruziyet süresi farklı nöroseptif sonuçlara yol açar.

Titreşim Tipi	Frekans Aralığı (Hz)	Baskın Etki Alanı	Nöroseptif Etki Mekanizması
El-kol titreşimi	8–1000 Hz	Mekanosensör sinir uçları	Lokal sinir uyarımı, sempatik tonus artışı
Tüm vücut titreşimi	0.5–80 Hz	Omurga, vestibüler sistem	Denge bozulması, iç kulak-beyin bağlantı gürültüsü
Mikro-titreşim (gürültü tipi)	1000–5000 Hz	Trigeminal sistem, yüz sinirleri	Kaşınma, yüz kas spazmları, irritasyon tepkileri
Ritmik titreşim (ör. motor salınımı)	1–10 Hz	Limbik sistem	Otonomik stres, “donma” refleksi aktivasyonu

5. Nörosepsiyon Bozulduğunda Ne Olur?

Titreşimli ortamlarda nörosepsiyonun bozulması; fizyolojik, davranışsal ve bilişsel düzeylerde geniş kapsamlı sonuçlar doğurur.

5.1 Fizyolojik Sonuçlar

Sürekli sempatik aktivasyon → kalp hızında artış, kas sertliği, terleme.
Vagal tonus kaybı → sindirim sorunları, uyku düzensizliği.
Hormonel yanıt bozukluğu → kortizol, adrenalin, dopamin dengesizliği.
Periferik sinir hasarı → uyuşma, karıncalanma, vibrasyon hastalığı (HAVS).

5.2 Bilişsel Sonuçlar

Dikkat sürelerinde azalma.
Risk algısında sapma (örneğin, işçinin tehlikeyi fark etmemesi veya fazla tepki vermesi).
Tepki süresinde uzama.
Öğrenme ve hafıza performansında düşüş.

5.3 Duygusal ve Sosyal Sonuçlar

Güvensizlik hissi: Nörosepsiyon, tehdit sinyali üretmeye devam ettikçe kişi ortamı “tehlikeli” hisseder.
İzolasyon: Sosyal etkileşim azalır; çünkü sinir sistemi sosyal güven devresine geçemez.
Aşırı tepki verme veya duygusal uyuşma: Amigdala aşırı aktivitesi ya da baskılanması sonucu ortaya çıkar.

6. İş Güvenliği Açısından Kritik Noktalar

6.1 Nöroseptif Yorgunluk ve Refleks Hataları

Titreşim, özellikle operatör kabinleri ve ağır makine kullanıcıları için ciddi bir sorundur. Uzun süreli düşük frekanslı titreşim, beyin sapındaki retiküler aktivasyon sistemini yorar.
Bu durum:

Refleks gecikmesine,
Dikkat kaymalarına,
Göz-el koordinasyonu bozukluklarına
neden olur.

Yani kişi fiziken uyanıktır ama sinir sistemi düzeyinde “reaksiyon eşiği” yükselmiştir.

6.2 Titreşimin Vagus Siniri Üzerindeki Etkisi ve Solunum Riskleri

Vagus siniri, kalp ve diyafram arasında titreşim ile doğrudan etkilenebilir. 4–8 Hz arası titreşimler, solunum senkronizasyonunu bozabilir.
Bu da:

Nefes dengesizliği,
Panik hissi,
Yüzeysel soluma (hipoventilasyon)
gibi nöroseptif bozukluklara yol açar.

Uzun vadede bu durum, psikosomatik bozukluklar (örneğin, kronik yorgunluk sendromu) olarak kendini gösterebilir.

6.3 Nöroseptif Bozulmanın Ekip Dinamiklerine Etkisi

Bir işçinin nörosepsiyonu bozulduğunda, sadece kendisi değil, ekibin genel güven algısı da etkilenir. Çünkü sinir sistemleri “ayna nöronlar” aracılığıyla birbirini yansıtır.
Bir kişi sürekli gergin veya donuk görünüyorsa, ekipte “sessiz stres bulaşması” meydana gelir. Bu durum, sahada iletişim hatalarına, koordinasyon eksikliğine ve kolektif refleks kaybına neden olur.

7. Ölçüm, Değerlendirme ve Nöroergonomik Yaklaşım

İş güvenliği uzmanları için nörosepsiyonun doğrudan ölçümü zordur; ancak bazı biyofizyolojik göstergeler nöroseptif durum hakkında dolaylı bilgi verir:

Göstergeler	Ne Ölçer?	Titreşimle İlişkisi
Kalp Hızı Değişkenliği (HRV)	Vagal tonus, stres seviyesi	Düşük HRV = nörosepsiyon bozukluğu
Cilt İletkenliği (EDA)	Sempatik aktivite	Sürekli yüksek EDA = tehdit modu
Solunum Koheransı	Vagus-solunum senkronizasyonu	Bozulma = içsel güven kaybı
EEG Alfa-Beta oranı	Dikkat ve gevşeme dengesi	Titreşim altında Beta baskınlığı artar

Bu ölçümler, özellikle nöroergonomik risk analizlerinde kullanılabilir.
Nöroergonomi, insanın sinirsel tepkilerini çevresel faktörlerle ilişkilendirerek tasarım yapma bilimidir.
Titreşimin nörosepsiyon üzerindeki etkilerini azaltmak için şu stratejiler önerilir:

Titreşim sönümleyici yüzeyler: Operatör kabinlerinde elastomer zeminler, oturma sistemlerinde aktif süspansiyon.
Nöroseptif farkındalık eğitimleri: Çalışanlara kalp atışı, nefes, kas gerginliği farkındalığı öğretilmeli.
Vagal tonus destekleyici molalar: Nefes egzersizleri, gevşeme rutinleri, sessiz alanlar.
Nörofeedback uygulamaları: HRV veya EEG temelli eğitimlerle sinir sistemi dengesi güçlendirilebilir.
Titreşim izleme programları: ISO 5349 ve ISO 2631’e göre düzenli titreşim ölçümleri ve kayıtları tutulmalıdır.

8. Uzun Vadeli Etkiler ve Rehabilitasyon Yaklaşımları

8.1 Kronik Nöroseptif Disfonksiyon

Uzun süreli titreşime maruz kalan çalışanlarda nöroseptif sistemin kalıcı bozulması görülebilir. Bu durumda kişi, tehlike olmasa bile sürekli alarm durumunda kalır.
Belirtiler:

Uyku bozukluğu
Kalp çarpıntısı
Sosyal geri çekilme
Odaklanma zorluğu
“Boşluk hissi” veya bedensel kopukluk

Bu tablo, klasik anlamda posttravmatik stres sendromuna (PTSD) benzer; fakat fiziksel kökenlidir.

8.2 Rehabilitasyon Yöntemleri

Titreşim maruziyetinin kesilmesi veya azaltılması
Vagus siniri stimülasyonu (doğal yöntemlerle): Nefes, gırtlak titreşimi (mırıldanma), soğuk yüz banyosu.
Somatik farkındalık eğitimi: Propriyoseptif ve interoseptif geri bildirimin nöroseptif dengeyi desteklemesi için.
Nöroergonomik yeniden tasarım: Titreşim kaynaklarının azaltıldığı, iş istasyonlarının kişisel uyumla optimize edildiği sistemler.

9. Sonuç

Titreşim, yalnızca kas-iskelet sistemini değil, insanın sinirsel tehdit algı mekanizmasını da derinden etkileyen bir faktördür. Nörosepsiyon bozulduğunda işçi hem fizyolojik hem bilişsel hem de duygusal düzeyde güven hissini kaybeder.
Bu durum:

Dikkat dağınıklığı,
Koordinasyon kaybı,
Hatalı karar alma,
Psikosomatik stres artışı
gibi sonuçlara yol açarak iş kazası riskini doğrudan yükseltir.

Bu nedenle iş güvenliği uzmanları, titreşimi sadece “mekanik risk” olarak değil, aynı zamanda nörofizyolojik bir stresör olarak ele almalıdır.
Nörosepsiyonun korunması, işyerinde biyolojik güvenliğin temelidir.
Titreşimi azaltmak, sadece makineleri değil, insanın sinirsel güvenlik ağını korumaktır.

Propriyosepsiyon, Interosepsiyon, Nörosepsiyon Eğitim Almak İçin Bizi Arayın

Eğitim Başvurusu

Dr Mustafa KEBAT – 0 530 568 42 75

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Yeşillik Cad. No:230 Kat:4/424, Selgeçen Modeko İş Merkezi – Karabağlar/İZMİR
+90 232 265 20 65
[email protected]

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Doğal Yaşayın

Doğal Beslenin

Aklınıza Mukayet Olun

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Sayın okuyucu,

Aşağıdaki linkten yazımızda yer alan konu hakkında sorularınızı ve görüşlerinizi, merak ettiğiniz ve yazılarımıza konu olmasını istediğiniz hususları iletebilirsiniz.

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Bilimsel Yazı Sevenler Devam Edebilirler

⭐️⭐️ Proprioseptif ve Vestibüler Duyu Sistemlerinin Harekete Göreli Katkısı: Moleküler Bilim Çağında Keşif Fırsatları https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7867206/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254615000058

⭐️⭐️ Mekanoreseptör https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/mechanoreceptor

⭐️⭐️ Sensörimotor Sistemi, Bölüm I: Fonksiyonel Eklem Stabilitesinin Fizyolojik Temeli. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC164311/

⭐️⭐️ Propriosepsiyonun değerlendirilmesi: Yöntemlerin eleştirel bir incelemesi https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6191985/

⭐️⭐️ PNF Kavramının Temel Unsurları, Bir Eğitim Anlatısı https://www.scientificarchives.com/article/the-essential-elements-of-the-pnf-concept-an-educational-narrative

⭐️⭐️ Motor fonksiyonu iyileştirmede proprioseptif eğitimin etkinliği: sistematik bir inceleme https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4309156/

⭐️⭐️ Yaşlı yetişkinlerde denge ve gücün geliştirilmesinde geleneksel ve güncel yaklaşımların karşılaştırılması https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21510715/

⭐️⭐️ Futbolda duruş kontrolüne uzmanlık ve görsel katkının etkisi https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1600-0838.2005.00502.x

⭐️⭐️ Spor veya günlük yaşamdaki fiziksel aktiviteler ile dik duruştaki duruş bozukluğu arasındaki ilişkinin sistematik bir incelemesi https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23955562/

⭐️⭐️ Motor Kontrolü: Araştırmayı Klinik Uygulamaya Dönüştürmek https://www.researchgate.net/publication/228118305_Motor_Control_Translating_Research_Into_Clinical_Practice

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dr Mustafa KEBAT

Tetkik OSGB İş Sağlığı ve Eğitim Koordinatörü

Sınırlı Sorumluluk Beyanı:

#propriyosepsiyon #interosepsiyon #nörosepsiyon #tetkikosgb #kebat

Daha Fazla

Genel, İş Güvenliği, Sağlık Bülteni21 Ocak 2026